တရားအားထုတ်သူများအနေနဲ့ ရုပ်နာမ် ပရမတ္ထတရားကို ဆင်ခြင်ရမှာ ဖြစ်တဲ့အတွက် အောက်ပါစကားများကို မပြောအပ်လို့ ရှေးပညာရှိများက ဆိုထားပါတယ်။ ကျနော်တရားအားထုတ်စဉ်မှာလဲ လိုက်နာခဲ့ပြီး အကျိုးရခဲ့ပါတယ်။ မိတ်ဆွေများအနေနဲ့လဲ တရားအားထုတ်တော့မယ် လို့ ဆုံးဖြတ်ထားရင် အဲဒါတွေကို ရှောင်ခြင်းအားဖြင့် အကျိုးများမယ်လို့ ပြောချင်ပါတယ်။ ❝ တရားအားထုတ်သူများ မပြောအပ်သောစကား (၃၂) မျိုး ❞ ၁။ မင်းနှင့် ပတ်သက်သော စကား။ ၂။ ခိုးသူနှင့် ပတ်သက်သော စကား။ ၃။ အမတ်နှင့် ပတ်သက်သော စကား။ ၄။ စစ်သည် စစ်သားများနှင့် ပတ်သက်သော စကား။ ၅။ ဘေးရန်အန္တရာယ်နှင့် ပတ်သက်သော စကား။ ၆။ စစ်ထိုး စစ်တိုက်ပွဲနှင့် ပတ်သက်သော စကား။ ၇။ ထမင်း စားဖွယ်နှင့်…
နေ့လည် ၁ နာရီ အချိန်အခါသမယမှာ အိမ်မှာ အနားယူရင်း ဝိပဿနာတရား လက်တွေ့ အားထုတ်နေကြတဲ့ မိဘ၊ အဘိုးအဘွား ဥပါသကာ၊ ဥပါသိကာများ အားလုံးအတွက် ဒီနေ့ လက်တွေ့ အသုံးချရမယ့် စိတ္တာနုပဿနာ ရှုကွက်တစ်ခုကို တင်ပြပေးပါမယ်။ အိမ်မှာနေရင်း ဝိပဿနာအလုပ်ကို လုပ်တဲ့အခါ၊ ကျွန်တော်တို့ဟာ ခန္ဓာကိုယ်ရဲ့ ဖောက်ပြန်မှုတွေ (ရုပ်တရား) ကိုပဲ ဖြစ်ဖြစ်၊ ဝမ်းနည်းတာ၊ ပျော်တာ (စေတသိက်တရား) တွေကိုပဲ ဖြစ်ဖြစ် ရှုမှတ်လေ့ ရှိကြပါတယ်။ ဒါတွေဟာ အခြေခံအားဖြင့် အရှုခံ အာရုံတွေပါပဲ။ ဒါပေမဲ့ ဒီနေ့ ဆွေးနွေးမှာကတော့ အဲဒီ အရှုခံ အာရုံတွေကို “သိနေတဲ့ သိစိတ် (ဝိဉာဏ်)” ကိုယ်တိုင် ဘယ်လိုဖြစ်ပြီး ဘယ်လိုပျက်စီး ချုပ်ငြိမ်းသွားသလဲ ဆိုတာကို ဉာဏ်နဲ့…
ကျနော်တို့ဟာ ငယ်စဉ်ကတည်းက စနစ်တွေနဲ့ပါတ်သက်ပြီး သင်ယူရတာတွေ ရှိပါတယ်။ စနစ်ပေါင်းစုံအကြောင်းကို သင်ယူခဲ့ပေမယ့် စနစ်တွေအပေါ်မှာ ခြုံငုံသုံးသပ်နိုင်စွမ်းတော့ မရှိကြတာ များပါတယ်။ ကျနော့်အတွက်ကတော့ ကျန်ခဲ့တဲ့ ရက်ပိုင်းအထိကို ခြုံငုံမသုံးသပ်နိုင်ခဲ့ပါဘူး။ ငွေကြေးဆိုတဲ့ စနစ်အောက်မှာ ကျနော်တို့ဟာ လောဘရဲ့ ဖုံးလွှမ်းမှု ဖြစ်ပြီး ငွေကြေးကို ကျော်ပြီး မကြည့်နိုင်ကြပါဘူး။ တကယ်တော့ စနစ်တွေ ဆိုတာဟာ လူသားတွေရဲ့ ကြံစည်မှုတွေက ဖြစ်လာတာ ဖြစ်ပြီး လူသားတွေရဲ့ ကြံစည်မှုဆိုတာဟာ တကယ်တော့ ဒိဋ္ဌိ နဲ့ ဝီစိကိစ္ဆာပါပဲ။ ဒိဋ္ဌိ ဆိုတာကတော့ ငါသူ ရှိတယ် အတ္တ ရှိတယ် ဆိုတဲ့ အယူဖြစ်ပြီး ဝီစိကိစ္ဆာကတော့ ဟိုဟာလုပ်ရင်ကောင်းမလား၊ ဒီဟာ လုပ်ရင်ကောင်းမလား ဆိုတဲ့ သို့လော သို့လော ဖြစ်စဉ်တွေပါပဲ။ ဒီဖြစ်စဉ်တွေပေါ်ကနေပြီး (တခါတလေမှာလဲ…
“ပိဋကတ်တော် (သုတ်၊ ဝိနည်း၊ အဘိဓမ္မာ) ပါဠိတော်ရင်းတွေမှာ ရှင်မောဂ္ဂလာန်ကိုယ်တော်မြတ်ကြီးကို ခိုးသား ငါးရာ ဝိုင်းရိုက်တဲ့ ဇာတ်လမ်း အပြည့်အစုံ မပါရှိပါဘူး။ ရှာမတွေ့တာ အမှန်ပါပဲ။ ဒီဇာတ်လမ်း အသေးစိတ်ကို ပါဠိတော်ရင်းတွေမှာ မတွေ့ရဘဲ အဋ္ဌကထာ ကျမ်းတွေမှာသာ အကျယ်တဝင့် ဖွင့်ဆို မှတ်တမ်းတင်ထားတာ ဖြစ်ပါတယ်။ အဓိက တွေ့နိုင်တဲ့ ကျမ်းတွေကတော့ အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်ပါတယ် – ၁။ ဓမ္မပဒ အဋ္ဌကထာ ဒဏ္ဍဝဂ် တွင်ပါရှိသော မဟာမောဂ္ဂလ္လာနတ္ထေရ ဝတ္ထု ၌ အကျယ်တဝင့် ဖော်ပြထားပါတယ်။ တိတ္ထိတွေက သူတို့ရဲ့ လာဘ်လာဘတွေ ဆုတ်ယုတ်လာလို့ ခိုးသား ငါးရာ ကို ငှားရမ်းပြီး ကာဠသိလာ ကျောက်ဖျာမှာ တရားအားထုတ်နေတဲ့ အရှင်မောဂ္ဂလာန်ကို လုပ်ကြံခိုင်းတဲ့ အကြောင်း၊ အတိတ်ဘဝက…
နေ့လည် ၁ နာရီ အချိန်အခါသမယမှာ အိမ်မှာ အနားယူရင်း ဝိပဿနာတရား လက်တွေ့ အားထုတ်နေကြတဲ့ မိဘ၊ အဘိုးအဘွား ဥပါသကာ၊ ဥပါသိကာများ ခင်ဗျာ… နေစောင်းလာပြီ၊ ညနေပိုင်း ရောက်လာပြီဆိုရင် အိမ်မှာ ကျန်ခဲ့တဲ့ မိဘတွေ၊ အဘိုးအဘွားတွေရဲ့ စိတ်ဟာ တံခါးဝဆီကို အလိုလို ရောက်နေတတ်ပါတယ်။ အပြင်သွားနေတဲ့ သားသမီးတွေ၊ ကျောင်းသွားနေတဲ့ မြေးတွေ ပြန်အလာကို မျှော်လင့်စောင့်စားနေတတ်ကြပါတယ်။ ဖုန်းလေး ဝင်လာမလား၊ ကားသံ၊ ဆိုင်ကယ်သံလေး ကြားရမလား၊ ခြေသံလေး ကြားရမလားလို့ နားစွင့်နေတတ်ပါတယ်။ ဒါဟာ အိမ်မှာနေကြသူတွေ နေ့စဉ် ကြုံတွေ့နေရတဲ့ စိတ်ရဲ့ အခြေအနေ တစ်ရပ်ပါပဲ။ ဒီဆောင်းပါးမှာ အဲဒီလို မျှော်လင့်စောင့်စားနေတဲ့စိတ်ကို ဝိပဿနာ ဉာဏ်နဲ့ ဓာတ်ခွဲပြီး၊ “ငါ” ဆိုတဲ့ အစွဲကို…
ရှေ့မှာ ကျနော်ပြောခဲ့တာက နတ်၊ ဗြဟ္မာနဲ့ ပါတ်သက်တဲ့ အကြောင်းကိုပြောဖို့ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒါကို မပြောခင်မှာ သတ္တဝါဆိုတာကို မြင်ရတဲ့ လူနဲ့ တိရိစ္ဆာန်တို့အကြောင်းကနေ စပြီး ပြောဖြစ်နေတာလဲ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒီနေရာမှာ ကျနော်တို့ဟာ လူသားသမိုင်းဆိုတာကို လျစ်လျူရှုလို့ မရပါဘူး။ လူတွေဟာ တချိန်က ကျောက်တုံးတွေ ဂူတွေကြားထဲမှာ နေခဲ့ကြတယ်လို့ ယူဆထားကြပါတယ်။ အဲဒီကနေပြီးတော့ မှ စုပေါင်းလယ်ယာ စနစ်ဆိုတာကို ရောက်လာခဲ့ကြပါတယ်။ စုပေါင်းစိုက်ပျိုးပြီး စုပေါင်း စားသောက်ကြတာပါ။ လူသားဟာ သမိုင်းတလျှောက်မှာ စနစ်ပေါင်းစုံကို တီထွင်ခဲ့ကြပါတယ်။ အဲဒီထဲမှာ ပိုက်ဆံ ဆိုတဲ့ စနစ်ကို တီထွင်ပြီးတဲ့အခါမှာတော့ မညီမျှမှုတွေ လူသားမျိုးနွယ်စု ကောင်းဖို့ ဆိုတာတွေကို နောက်ကိုပို့လာပြီး တဦးတယောက်၊ တစုတဖွဲ့ကောင်းစားဖို့ စည်းစိမ်ခံစားဖို့ ဆိုတာကိုပဲ ဦးတည်လာခဲ့ကြပါတယ်။ တီထွင်ခဲ့သမျှ…
နေ့လည် ၁ နာရီ အချိန်အခါသမယမှာ အိမ်မှာ အနားယူရင်း ဝိပဿနာတရား လက်တွေ့ အားထုတ်နေကြတဲ့ မိဘ၊ အဘိုးအဘွား ဥပါသကာ၊ ဥပါသိကာများ ခင်ဗျာ… အသက်အရွယ်ကြီးရင့်လာတဲ့အခါ ခန္ဓာကိုယ်က အနားယူနေရပေမယ့် စိတ်ကတော့ အတိတ်ကို ပြန်သွားနေတတ်ပါတယ်။ ငယ်ငယ်တုန်းက အမှားတွေ၊ မိသားစုအရေး ကြိုးစားခဲ့ရတာတွေ၊ တစ်ယောက်ယောက်နဲ့ အဆင်မပြေခဲ့တာတွေကို စိတ်က အဖန်ဖန် ပြန်တွေးပြီး ပူလောင်နေတတ်ပါတယ်။ ဒါဟာ ဝိပဿနာလမ်းကြောင်းပေါ်မှာ အထူးသတိထားရမယ့် “သညာ” ရဲ့ လှည့်စားချက်ပါပဲ။ ဒီဆောင်းပါးမှာ အဲဒီလို အတိတ်ကို တွေးပြီး ပူလောင်နေတဲ့ သညာကို ဉာဏ်နဲ့ ပြတ်ပြတ်သားသား ဘယ်လို ဖြတ်တောက်ရမလဲဆိုတာ ဆွေးနွေးသွားပါမယ်။ ၁။ အတိတ်ဆိုတာ တကယ်မရှိတော့တဲ့ သညာသက်သက်ပါ အတိတ်ကို ပြန်တွေးပြီး ပူလောင်နေတယ်ဆိုတာ အခုမျက်မှောက်မှာ…
နှစ်နဲ့ချီပြီး အကြောင်းအရာတွေကို တွေးတောတာဟာ ခက်ခဲသလို၊ အဲဒီ အတွေးတွေပေါ်ကနေပြီး ရလာတဲ့ ကောက်ချက်တွေ၊ ခံစားချက်၊ ခံယူချက်တွေ၊ အကျိုးကျေးဇူးတွေ၊ ဦးတည်သင့်တာတွေ၊ တန်ဖိုးထားတွေကို လူတွေပြန်ပြီး နားလည်နိုင်အောင် ရေးဖို့ဆိုတာကလဲ တကယ်တော့ ခက်ခဲတဲ့ အလုပ်ပါပဲ။ ရလာတဲ့ အတွေးတခုကတော့ လူတွေဟာ ကြောက်စရာကောင်းလောက်အောင် တွေးဖို့ဆိုတာကို မေ့လျော့နေကြပြီး အသက်အရွယ်တခုမှာတင် ခိုင်မာပြီး အနှစ်သာရမရှိတဲ့ အယူအဆတွေကို ခေါင်းထဲမှာ သံမှိုစွဲသလို လက်ခံထားကြတယ် ဆိုတာပါပဲ။ ဒီလို ဖြစ်ရတဲ့ အကြောင်းထဲက တချက်ကတော့ လုံလောက်တဲ့ အင်တာလက်ကျုရယ် မရှိတာပါပဲ။ အင်တာလက်ကျုရယ် (Intellectual) ဆိုတာကို အလွယ်ပြန်လိုက်ရင်တော့ ဉာဏ်ရည် ဉာဏ်သွေးလို့ ခေါ်တာပါပဲ။ လူတွေအနေနဲ့ လူဘဝရဲ့ အဓိပ္ပါယ်ကို ရှာဖွေတယ် ဆိုတာက တကယ်တော့ ဖြစ်သင့်တဲ့ ကိစ္စပါ။…
အနတ္တဝါဒ ဆိုတာဟာ အင်မတန် အသိရခက်တဲ့ ဝါဒ ဖြစ်သလို လောကရဲ့ အမှန်တရားလဲ ဖြစ်ပါတယ်။ အနတ္တဝါဒကို တကယ် နားလည်တာသည် သောတာပန်က စလို့ ရဟန္တာထိ အရိယာ များပဲ ဖြစ်ပါတယ်။ လောကမှာ ပုဂ္ဂိုလ်သတ္တဝါ ဆိုတာ မရှိဆိုတဲ့ အယူအဆဟာ ကိုယ့်ကိုကိုယ်ရော တပါးသူများရော ရှိသမျှ သက်ရှိအားလုံးကို သတ္တဝါအဖြစ် နားလည်ထားတဲ့ အတ္တဝါဒအတွက်တော့ နားမလည်ချင်စရာ ကိစ္စပဲ ဖြစ်ပါတယ်။ အတ္တဝါဒ နဲ့ အသိပညာ ရှာခဲ့တဲ့ လူသားတယောက်အတွက်လဲ အနတ္တဝါဒဟာ အင်မတန်အံဩစရာ ကောင်းခဲ့ပါတယ်။ အတ္တနဲ့ကြံစည်ပြီး အဲဒီပေါ်ကနေဖြစ်တဲ့ စိတ်ခံစားချက်တွေ၊ အတွေးအခေါ်တွေ ဒါတွေအားလုံးနဲ့ ကြီးပြင်းခဲ့သူဖြစ်တာကြောင့် အနတ္တဝါဒက ကျနော့်ကို အင်မတန် နားလည်ရ ခက်ခဲစေခဲ့ပါတယ်။ အနတ္တဝါဒဟာ လူတယောက်ကို အယူဝါဒရေးရာ…
မဂ္ဂသစ္စာ (မဂ္ဂင်အလုပ်) ကို အားထုတ်တယ် ဆိုတာဟာ တကယ်တမ်းတော့ သံသရာ တစ်လျှောက်လုံး အသေအလဲ စွဲလမ်းလာခဲ့တဲ့ “ဒိဋ္ဌိ” ဆိုတဲ့ အယူမှားကြီးကို လွတ်လမ်းမရှိအောင် ထောင့်ကျဉ်းထဲ ကြုံးသွင်းတာပါပဲ။ ကိလေသာတွေထဲမှာ ဒိဋ္ဌိလောက် လက်ပေါက်ကပ်ပြီး ခွာချရခက်တာ ဒိဋ္ဌိပဲ ရှိပါတယ်။ မဂ်ဉာဏ်၊ ဖိုလ်ဉာဏ် ရောက်တဲ့အချိန်ကျမှသာ ဒီဒိဋ္ဌိအစွဲက လုံးဝ ပြုတ်ကျသွားတာပါ။ အဲဒီအချိန်ရောက်ရင်တော့ ဒိဋ္ဌိအတွက် ဈာပနချဖို့ပဲ ကျန်တော့တယ်လို့ ဆိုရမှာပါ။ “ဒိဋ္ဌိ” ဆိုတာ သိကြတဲ့အတိုင်း “ငါ၊ သူတပါး၊ ယောကျ်ား၊ မိန်းမ၊ ပုဂ္ဂိုလ်၊ သတ္တဝါ၊ အသက်ဇီဝ” လို့ ခိုင်ခိုင်မာမာ ယူဆထား၊ သိထား၊ ထင်ထားတဲ့ ကိစ္စကြီးပါ။ ကျေးဇူးတော်ရှင် မိုးကုတ်ဆရာတော်ဘုရားကြီး ဟောကြားတော်မူသလို၊ ပုထုဇဉ်မိုက်တွေဟာ “မရှိတဲ့ တုတ်နဲ့…