ကျနော်တို့ ဖြတ်သန်းနေရတဲ့ လူမှုအသိုင်းအဝိုင်းကို ပြန်ကြည့်မယ်ဆိုရင်၊ ကျနော်တို့အားလုံးဟာ ငယ်စဉ်ကလေးဘဝကတည်းက မိဘ၊ ဆရာသမားတွေရဲ့ လမ်းညွှန်မှုအောက်မှာ ကြီးပြင်းလာခဲ့ကြသူတွေချည်းပါပဲ။ အသက် ၈ နှစ်၊ ၉ နှစ် အရွယ်လောက်ကစပြီး ဘုန်းကြီးကျောင်းတွေကို လိုက်သွားခဲ့ကြတယ်။ အသက် ၁၄ နှစ်လောက်ရောက်တော့ ကိုရင်ဝတ်ပြီး ကျောင်းကန်ဘုရားတွေမှာ အဆုံးအမတွေကို နားယူခဲ့ကြတယ်။ ဒီလိုနဲ့ ကျနော်တို့ရဲ့ အသိဉာဏ်ထဲမှာ ပုထုဇဉ်ရဟန်းတွေကို သမုတိသံဃာအဖြစ်၊ သံဃာရတနာအဖြစ် အပြည့်အဝ ယုံကြည်ကိုးကွယ်ခဲ့ကြပါတယ်။ ဒီယုံကြည်မှုအပေါ်မှာပဲ အခြေခံပြီး ကျနော်တို့ရဲ့ ယဉ်ကျေးမှု၊ ဓလေ့ထုံးစံ၊ စည်းမျဉ်းစည်းကမ်းတွေကို တည်ဆောက်ခဲ့ကြတယ်။ အဲဒီလို တည်ဆောက်တဲ့အခါမှာ ဒါဟာ ဗုဒ္ဓရဲ့ အဆုံးအမ အစစ်အမှန် ဟုတ်မဟုတ် ဆိုတာကို အကျိုးအကြောင်းဆီလျော်စွာ သေချာ ထပ်မံ လေ့လာခြင်း မပြုတော့ဘဲ၊ လက်ခံကျင့်သုံးခဲ့ကြတာဟာ ကျနော်တို့…
နေ့လည် ၁ နာရီ အချိန်အခါသမယမှာ အိမ်မှာ အနားယူရင်း ဝိပဿနာတရား လက်တွေ့ အားထုတ်နေကြတဲ့ မိဘ၊ အဘိုးအဘွား ဥပါသကာ၊ ဥပါသိကာများ ခင်ဗျာ… အားလပ်ရက် ပိတ်ရက်တွေဆိုတာ အိမ်တိုင်းမှာ လူစည်ကားချင်မှ စည်ကားပါလိမ့်မယ်။ သားသမီးတွေက ကိုယ့်အလုပ်၊ ကိုယ့်ကိစ္စနဲ့ မအားလပ်လို့ မလာနိုင်တဲ့အခါမျိုး၊ အိမ်ကြီးထဲမှာ တိတ်ဆိတ်ငြိမ်သက်နေတဲ့ အခါမျိုးတွေ ရှိတတ်ပါတယ်။ အဲဒီလို အချိန်မှာ “လာများ လာမလား” ဆိုတဲ့ မျှော်လင့်စိတ်ကလေး ပေါ်လာတတ်သလို၊ တကယ် မရောက်လာတဲ့အခါမှာလည်း “ငါ့မှာတော့ အဖော်မရှိဘူး” ဆိုပြီး ဝမ်းနည်းဆွေးမြေ့တဲ့စိတ်တွေ အလိုလို ဝင်လာတတ်ပါတယ်။ ဒီဆောင်းပါးမှာ အဲဒီလို မျှော်လင့်စိတ် (လောဘ) နဲ့ ဆွေးမြေ့စိတ် (ဒေါသ) တွေကို ပညတ်ဇာတ်လမ်းတွေထဲ ဆက်မမျောစေဘဲ၊ ပစ္စုပ္ပန် “ဝိဉာဏ်”…
ကိုယ့်ဆရာတို့ စိတ်ထဲမှာ လောကကြီးက ပြသနာတွေ တက်နေတယ်လို့ ထင်တယ် မဟုတ်လား။ တကယ်က လောကကြီး ပြသနာတက်နေတာမဟုတ်ဘူး။ ကိုယ့်ဆရာတို့ ပြသနာတက်နေကြတာ။ စိတ္ထေန နိယျတေ လောကောတဲ့ လောကကြီး ကို စိတ်က ဆောင်ထားတာ။ တကယ်တော့ လောကကြီးဆိုတာ ခင်ဗျား ဆိုတဲ့ ခန္ဓာငါးပါးမှာ ဖြစ်တဲ့ စိတ်ကလေး တချက်ပဲ။ အဲဒါတွေက အစွဲအလမ်းတွေ အားကြီးတော့၊ ကာမဂုဏ်အာရုံပေါ် ခွေးအမဲရိုးကိုက်သလို မခွဲနိုင်မခွာရက် ဖြစ်နေလို့၊ ကာမဝိတက်တွေကို ထိမ်းမရတာပါ။ ဗျာပါဒ ဝိတက်တွေ ဆက်ခါ ဆက်ခါ ဖြစ်ပြီး ပင်ပန်း ဆင်းရဲမှုတွေ ဖြစ်နေတာပါ။ အဓိက ပြသနာက လောကမှာ သတ္တဝါ ရှိတယ် ထင်လေတော့၊ လောကီ ကိစ္စတွေမှာ ဘယ်သူကတော့ ဆိုးတယ် ကောင်းတယ်…
ယခုလို သောကြာနေ့ နေ့လည် တစ်နာရီ အချိန်ဆိုတာ တစ်ပတ်တာရဲ့ နောက်ဆုံး အလုပ်ရက် ဖြစ်သလို၊ ဒီတစ်ပတ်လုံး ကျနော်တို့ ဆွေးနွေးလာခဲ့တဲ့ “အတိတ်သညာကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာတဲ့ လောဘ၊ ဒေါသများကို ဉာဏ်ဖြင့် လေ့လာခြင်း” ဆိုတဲ့ အခန်းဆက်ရဲ့ နိဂုံးချုပ် အပိုင်းလည်း ဖြစ်ပါတယ်။ အသက်အရွယ် အပိုင်းအခြား တစ်ခုကို ရောက်ရှိလာပြီ ဖြစ်တဲ့ ဥပါသကာ၊ ဥပါသိကာတို့ အနေနဲ့ ကိုယ့်ရဲ့ နေ့စဉ် ဖြတ်သန်းနေရတဲ့ အချိန်တွေဟာ အင်မတန်မှ တန်ဖိုးရှိလှပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ ဝမ်းနည်းစရာ ကောင်းတာက၊ လူအများစုဟာ အဲဒီ တန်ဖိုးရှိလှတဲ့ လက်ရှိ ပစ္စုပ္ပန် အချိန်လေးတွေကို အကျိုးမရှိတဲ့ နေရာတွေမှာ အလဟဿ ဖြုန်းတီးပစ်နေကြတာပါပဲ။ အထူးသဖြင့် အတိတ်က ပြီးဆုံးသွားတဲ့ အဖြစ်အပျက်တွေ၊ ပြင်ဆင်ခွင့်…
တရားအားထုတ် သူအတွက် လက်နက်တွေက ဉာဏ်ပညာ ဖြစ်ပါစေ၊ ကိုယ့်ကိုကိုယ် စွပ်စွဲတဲ့ ဘေးဆိုတာ ပုထုဇဉ်ရဲ့ ဘေးတစ်ခုပါ။ နောက်ထပ် ဘေးတခုက အမျိုးမျိုးသော ဆရာတို့ရဲ့ ပြောစကားကို မော့ကြည့်နေရခြင်း ဆိုတဲ့ ဘေးပါ။ ဘယ်လောက် ကြောက်ဖို့ကောင်းလဲ စဉ်းစားပါ။ ဒါကြောင့်လဲ ကိုယ်တိုင် ထိုးထွင်းသိဖြစ်ဖို့ လိုပါတယ်။ နောက်တချက်က မုသားကို ထိန်းပါ။ ပုံမှန်လူက မုသားထိန်းဖို့ မလွယ်ပေမယ့် တရားအားထုတ်သူအတွက်က သတိထားနိုင်ပါတယ်။ စကားလဲ သိပ်မပြောပါနဲ့။ အလုပ်ထဲပဲ အာရုံစိုက်ထားပါ။ လေ့လာမယ် ကြိုးစားမယ်၊ ဘာကြိုးစားရမလဲ မသိသေးရင် ထပ်လေ့လာမယ်၊ ကြိုးစားမယ်၊ သေသေချာချာ စဉ်းစားမယ် ဒီလိုမျိုး သွားသင့်ပါတယ်။ မုသားထိန်းတာက သစ္စာဆိုတာဟာ အမှန်တရားပါ။ အမှန်တရားမှာမှ သစ္စာထိုက်အောင် မှန်တဲ့ အမှန်တရားပါ။ အမှန်တရားကို…
ယခုလို ကြာသပတေးနေ့ နေ့လည် တစ်နာရီ အချိန်ဆိုတာ အသက်အရွယ် အပိုင်းအခြားတစ်ခုကို ရောက်ရှိလာပြီ ဖြစ်တဲ့ ဥပါသကာ၊ ဥပါသိကာ အများစုအတွက် အိမ်မှာ အေးအေးဆေးဆေး နားနေရတဲ့ အချိန် ဖြစ်ပါတယ်။ ပတ်ဝန်းကျင်က တိတ်ဆိတ်နေချိန်၊ မိမိတစ်ယောက်တည်း ရှိနေချိန်တွေမှာ လူတွေရဲ့ စိတ်ဟာ အခု လက်ရှိ ဖြစ်နေတဲ့ “ပစ္စုပ္ပန်” မှာ မနေဘဲ၊ လွန်ခဲ့တဲ့ နှစ်ပေါင်းများစွာက ပြီးဆုံးသွားခဲ့ပြီ ဖြစ်တဲ့ “ဇာတ်လမ်းဟောင်းကြီး” တွေဆီကို အလိုလို ပြန်ရောက်သွားတတ်ပါတယ်။ “ဟိုတုန်းက သူက ငါ့ကို ဒီလို ပြောခဲ့တာ၊ ငါက ဒီလို တုံ့ပြန်ခဲ့ရမှာ”၊ “အဲဒီတုန်းကသာ ငါ ဒီအလုပ်ကို လုပ်ခဲ့ရင်၊ အခုလောက်ဆို ငါ့ဘဝက တစ်မျိုး ဖြစ်နေလောက်ပြီ” စသဖြင့် အတိတ်က…
ကျနော်က မိဘတွေ အကြောင်းရေးတယ်၊ မိဘ ဆိုတာက အနန္တော အနန္တ ငါးပါးဆိုတာဟာ ဘုရားဟော မဟုတ်တဲ့ အကြောင်း ပြောတယ်။ ဒီလို ပြောတဲ့အထဲက ရည်ရွယ်ချက် နှစ်ချက်ကို ပြောပြပါမယ်။ ပထမ အချက်က သာသနာ ဆိုတာသည် အဆုံးအမ၊ အဆုံးအမ မှ မြတ်စွာဘုရားရဲ့ အဆုံးအမ။ ဒါကြောင့် အဆုံးအမ တွေ တိတိကျကျ မြတ်စွာဘုရား ဟောခဲ့တဲ့အတိုင်း ရှိသင့်တယ်။ မရှိရင် မရှိတာကို ပြောသင့်တယ်။ ဒါဟာ ဘယ် သတ္တဝါ မဆိုထက် အရေးကြီးတယ်။ ဘုရားပွင့်တယ် သာသနာနဲ့ ကြုံတယ် ဆိုတာ ဒုလ္လဘ မို့ ကိုယ် ကိစ္စပြီးရင် ဒါနဲ့ ပါတ်သက်တဲ့ ကိစ္စ စွမ်းသမျှ လုပ်ချင်တယ်။ အကုန်လုံးကို…
မြတ်စွာဘုရားရဲ့ တရားတော်တွေဟာ ဘယ်လူမျိုး၊ ဘယ်ဘာသာ၊ ဘယ်အယူဝါဒ မှ မယှဥ်နိုင်တဲ့ အကြောင်း ကတော့ တရားတော်တွေရဲ့ ဧဟိ ပတ္တိကော၊ အကာလိကော ဆိုတော့ ဂုဏ်တော်ပါပဲ။ လာလှည့် ကျင့်လှည့်ပါ ဆိုတဲ့ ဂုဏ်တော်နဲ့ အခါမလပ် အကျိုးပေးတယ် ဆိုတဲ့ ဂုဏ်တော်ပါပဲ။ လာလှည့် ကျင့်လှည့်ပါ ဆိုတဲ့ နေရာမှာလဲ မျက်စိ စုံမှိတ်ပြီး လိုက်နာခိုင်းတာမျိုး မဟုတ်ပါဘူး။ အပြင်းအထန်ကို စမ်းစစ်လေ့လာခိုင်းတာပါ။ အဲလိုပါပဲ အခါမလပ် အကျိုးပေးတယ် ဆိုတဲ့ ဂုဏ်တော်ဟာလဲ ယုံကြည်မှ အကျိုးပေမယ်ဆိုတဲ့ ဂုဏ်တော်မဟုတ်ပါဘူး။ အပြင်းအထန် စမ်းစစ်ဝေဖန်ခြင်းကြောင့် အမှန်သိမြင် ခြင်းဆိုတာ ဖြစ်လာပြီး။ အမှန်သိခြင်းကြောင့် ပူလောင်နေတဲ့ ကိလေသာတွေ ငြိမ်းအေးခြင်း၊ အကုသိုလ်တရားများ မဖြစ်စေခြင်း၊ ကုသိုလ်တရားများ တိုးပွားစေခြင်းတို့ ဖြစ်စေပါတယ်။…
သတ္တဝါ ဆိုတဲ့ တကယ်မရှိတာကြီးကို အရှိလုပ်တဲ့နောက်မှာ ရူးချက် သန်လိုက်ပုံများဆိုတာ ပြောကို မပြောချင်တော့ပါဘူး။ မိုးကုတ်ဆရာတော်ကြီးက ခဏ ခဏ ပြောတယ် ခင်ဗျားတို့ ရူးချက် သန်လွန်းတယ် ရူးချက်သန်လွန်းတယ်လို့ ခဏ ခဏ ပြောတယ်။ စိတ်ထဲမှာတော့ ဟုတ်မှာပေါ့၊ ဆရာတော်ကြီးပြောတာဆို မှန်မှာပေါ့ လောက်ပဲ သဘောရခဲ့တာ။ ရူးနေပါတယ်လို့ ပြောတာကို ဘယ်လိုရူးနေတာလဲလို့ မစဥ်းစားမိဘူး။ ဘာလို့လဲ ဆိုတော့ အရူးဖြစ်နေတာကိုး။ အခုမှပဲ သဘောပေါက်တော့တယ်။ ကျွန်တော်လဲ အားမနာတော့ဘူး ခင်ဗျားတို့ ရူးလွန်းတယ်နော်လို့ပဲ ပြောချင်မိတယ်။ နှိမ်ချင်တာ မဟုတ်ဘူးနော် အရှိ အရှိအတိုင်း ပြောတာပါ။ မိုးကုတ်ဆရာတော်ကြီးက ဥပါဒါန်မရှိလေတော့ ကြည်ညိုစရာကြီးပေါ့။ ကျနော်တို့ကတော့ ဥပါဒါန်တွေ တလှေ တခေါင်းကြီးနဲ့ နည်းနည်းလေး သိလာလို့ ဥပါဒါန်လေးသက်သာလာလို့ ဒီအသံထွက်လာတယ်ပဲ…
ယခုလို အင်္ဂါနေ့ နေ့လည် တစ်နာရီ အချိန်ဆိုတာဟာ အိမ်မှာ အေးအေးဆေးဆေး နားနေရတဲ့ အသက်အရွယ်ရလာသူ ဥပါသကာ၊ ဥပါသိကာ အများစုအတွက် အတွေးတွေ အများဆုံး ဝင်ရောက်လာတတ်တဲ့ အချိန် ဖြစ်ပါတယ်။ ပတ်ဝန်းကျင်က တိတ်ဆိတ်နေလေလေ၊ အတွင်းစိတ်ထဲက အသံတွေက ပိုပြီး ကျယ်လောင်လာလေလေ ပါပဲ။ အဲဒီ အတွင်းစိတ်က အသံတွေထဲမှာ အဆိုးရွားဆုံးနဲ့ အနှိပ်စက်ဆုံးကတော့ “အရင်တုန်းကသာ ငါ ဒီလို လုပ်ခဲ့ရင်၊ အဲဒီတုန်းကသာ ငါ ဒီစကားကို မပြောခဲ့ရင်၊ အဲဒီ အချိန်ကသာ ဒီအိမ်ကို မရောင်းခဲ့ရင်” ဆိုတဲ့ နောင်တတရား (ကုက္ကုစ္စ) တွေပဲ ဖြစ်ပါတယ်။ လွန်ခဲ့တဲ့ ဆယ်နှစ်၊ အနှစ်နှစ်ဆယ်က အဖြစ်အပျက်တွေကို ပြန်တွေးပြီး၊ အခု လက်ရှိ အချိန်မှာ ရင်ဘတ်ထဲကနေ…