-
တနင်္ဂနွေနေ့လို အားလပ်ရက်တွေ ရောက်ပြီဆိုရင် ကျနော်တို့ ပတ်ဝန်းကျင်မှာ ဘုရားသွား၊ တရားနာ၊ တံမြက်လှည်း၊ ဆွမ်းလောင်း၊ ဥပုသ်စောင့် စတဲ့ ကုသိုလ်ကောင်းမှုတွေ ပြုလုပ်ကြတဲ့ ဥပါသကာ၊ ဥပါသိကာတွေကို အများအပြား တွေ့မြင်ရပါတယ်။ တစ်ပတ်လုံး အလုပ်တွေ ပင်ပန်းသမျှ၊ စိတ်ရှုပ်ထွေးသမျှတွေကို အားလပ်ရက်လေးမှာ ကုသိုလ်လုပ်ရင်း စိတ်အေးချမ်းမှု ရှာကြတာဟာ အင်မတန် ကောင်းမွန်တဲ့ အလေ့အကျင့် တစ်ခုပါ။ ဒါပေမဲ့ ဒီနေရာမှာ အလွန် အရေးကြီးတဲ့၊ ကိုယ့်ကိုယ်ကိုယ် ပြန်လည် ဆန်းစစ်ရမယ့် မေးခွန်းတစ်ခု ရှိလာပါတယ်။ အဲဒါကတော့ “ကျနော်တို့ အားလပ်ရက်တိုင်း ပုံမှန် လုပ်နေကြတဲ့ ဒီကုသိုလ်တွေဟာ သံသရာဝဋ်ဆင်းရဲကနေ တကယ် လွတ်မြောက်စေမယ့် ကုသိုလ်တွေလား၊ ဒါမှမဟုတ် သံသရာထဲမှာပဲ ထပ်ပြီး လည်ပတ်နေအောင် ချည်နှောင်ထားမယ့် ကုသိုလ်တွေလား” ဆိုတာပါပဲ။…
-
ဝိပဿနာ အားထုတ်နေကြသူများ ခင်ဗျာ… ဒီနေ့တော့ သံသရာလည်ရခြင်းရဲ့ သဘောတရားကို လောဂျစ်ကျကျလေး စဉ်းစားကြည့်ကြရအောင်ပါ။ လူအများစုဟာ ကိုယ်သေရင် အပါယ်ကျဖို့ပဲ များတယ်ဆိုတာကို ယုံလေ့မရှိကြပါဘူး။ ဒီလိုမယုံတာဟာ အပြစ်ပြောစရာတော့ မဟုတ်ပါဘူး။ အကြောင်းရင်းက မျက်စိနဲ့ တိုက်ရိုက် မမြင်ရတာက တစ်ကြောင်း၊ ဘုန်းကြီးတွေရဲ့ ဟောပြောချက်တွေကြောင့်က တစ်ကြောင်း ဖြစ်ပါတယ်။ “ဒီအလှူလုပ်ရင် အပါယ်တံခါးပိတ်တယ်၊ ဒီသီလလေး စောင့်လိုက်ရင် ဘယ်နှစ်ဘဝတော့ အပါယ်လွတ်တယ်၊ နတ်ပြည်တက်မယ်” စသဖြင့် အလွယ်တကူ သက်သာရာရစေမယ့် စကားတွေကို ဟောလေ့ရှိကြပါတယ်။ ဒါ့အပြင် သေတဲ့အခါ ယမမင်းဆီရောက်ရင် ယမမင်းက ကိုယ်လုပ်ခဲ့တဲ့ ကုသိုလ်တွေကို သတိပေးပြီး နတ်ပြည်ပို့ပေးမယ် ဆိုတာမျိုးတွေ၊ အလောင်းကောင်ဖြစ်သွားရင်တောင် ဘုန်းကြီးက သရဏဂုံတင်ပေးလိုက်ရင် အဲဒီအကျိုးကြောင့် သုဂတိရောက်မယ် ဆိုတာမျိုးတွေကို ယုံကြည်နေကြလို့ပါ။ တကယ်တော့ ဘုရားရှင်ဟောခဲ့တဲ့…
-
တနင်္ဂနွေနေ့ မနက် ၁၀ နာရီလောက်ဆိုတာ မိသားစုတွေ အစုံအလင်ရှိနေတတ်ပြီး၊ လက်ဖက်ရည်သောက်၊ မုန့်စားရင်း စကားစမြည် ပြောဖြစ်ကြတဲ့ အချိန်လေးပါ။ အပေါ်ယံကြည့်ရင်တော့ အင်မတန် အေးချမ်းသာယာတဲ့ အချိန်လေးလို့ ထင်ရပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ အဲဒီ စကားဝိုင်းလေးထဲမှာ လူမှုရေးအကြောင်း၊ စီးပွားရေးအကြောင်း ဒါမှမဟုတ် အိမ်တွင်းရေး ကိစ္စလေးတစ်ခုခုကို စတင် ဆွေးနွေးငြင်းခုံမိပြီ ဆိုပါစို့။ ကိုယ့်အမြင်နဲ့ မတူတာ၊ ကိုယ်နဲ့ သဘောထား မတိုက်ဆိုင်တာလေး တစ်ခု ကြားလိုက်ရတာနဲ့ တစ်ပြိုင်နက် ကိုယ့်စိတ်ထဲမှာ ဘာဖြစ်သွားသလဲဆိုတာ သတိထားကြည့်ဖူးပါသလား။ ချက်ချင်းပဲ “ငါပြောတာက ပိုမှန်တယ်”၊ “ငါ့အကြံဉာဏ်ကို သူတို့ လက်မခံဘူး”၊ “ငါ့ကို အရာမသွင်းဘူး” ဆိုတဲ့ “ငါ” က အလိုလို ခေါင်းထောင်ထလာပါတော့တယ်။ အဲဒီ “ငါ” ဆိုတဲ့ အစွဲလေး…
-
“သက္ကာယဒိဋ္ဌိ” ဆိုတာ တကယ်တမ်း ထင်ရှားရှိနေတဲ့ ခန္ဓာငါးပါး အစုအဝေးကြီးအပေါ်မှာ “ငါပဲ၊ သူပဲ၊ ငါ့ဟာပဲ” လို့ မှားယွင်းစွာ ဆုပ်ကိုင်ထားတဲ့ အထင်မှားမှုကြီး ဖြစ်ပါတယ်။ ပိုပြီး တိတိကျကျ ပြောရရင် ဒီခန္ဓာကိုယ်ကြီးအပေါ်မှာ အမည်နာမတွေ တပ်ပြီး၊ အဲဒီအမည်နာမတွေကို အမှန်တကယ် ရှိတယ်လို့ ထင်နေသမျှ အားလုံးဟာ သက္ကာယဒိဋ္ဌိချည်းပါပဲ။ ဒီ သက္ကာယဒိဋ္ဌိဟာ အယူမှား (ဒိဋ္ဌိ) ၆၂ ပါးလုံးရဲ့ ရေသောက်မြစ်ကြီး ဖြစ်သလို၊ ဒီအထင်မှားမှု ပြုတ်ကျသွားတာနဲ့ ယုံမှားသံသယဖြစ်ခြင်း (ဝိစိကိစ္ဆာ) ပါ အလိုလို ကွာကျသွားပါတယ်။ ဒီလို အမြစ်ပြတ် ခွာချနိုင်ဖို့အတွက် စာဖတ်၊ တရားနာရုံ သညာသိ (မှတ်သားမှု) သက်သက်နဲ့ မရဘဲ၊ ကိုယ်ပိုင်ဉာဏ်နဲ့ ထိုးထွင်းသိမြင်ဖို့ လိုအပ်ပါတယ်။ ဒါကြောင့် သက္ကာယဒိဋ္ဌိကို…
-
မြန်မာ့လူဘောင်မှာ ဘုရားဆုပန်တယ်၊ ဆုကြီးပန်တယ် ဆိုတာကို အလွန်မြင့်မြတ်တဲ့ လုပ်ရပ်တစ်ခုအနေနဲ့ အထင်ကြီး လေးစားတတ်ကြပါတယ်။ ဒါပေမယ့် ဒီကိစ္စကို တကယ့် ဗုဒ္ဓရဲ့ တရားစစ်တရားမှန် မြင်ကွင်းကနေ သေသေချာချာ ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာကြည့်ဖို့ လိုပါတယ်။ ပထမဆုံး သိထားရမယ့် အရေးကြီးဆုံးအချက်က ဘုရားဆုပန်တဲ့ အချိန်မှာ ဘုရားအလောင်းဟာ “ပုထုဇဉ်” သက်သက်သာ ဖြစ်တယ် ဆိုတာပါပဲ။ ပုထုဇဉ်ဖြစ်တဲ့အတွက် သူ့သန္တာန်မှာ ဖြစ်ပေါ်လာတဲ့ စိတ်တွေဟာ အရိယာတွေလို ကိလေသာကင်းစင်နေတဲ့ စိတ်မျိုး လုံးဝ မဟုတ်ပါဘူး။ မာန နှင့် ဒိဋ္ဌိ၏ သိမ်မွေ့သော လှည့်စားမှု ဘုရားဆုပန်တယ်ဆိုတဲ့ ဖြစ်စဉ်ကို အရိယာအမြင်နဲ့ ကြည့်မယ်ဆိုရင် “ငါကဲ့သို့သော ယောက်ျားကောင်း ရှိလျက်နဲ့ သတ္တဝါတွေ ဒုက္ခမရောက်စေရဘူး” ဆိုတဲ့ အတွေးကနေ မြစ်ဖျားခံတာပါ။ ဒီနေရာမှာ “ငါ”…
-
သစ္စာတရား (အမှန်တရား) ဆိုတာ တကယ်တော့ အင်မတန် ရိုးရှင်းပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ ဟောရ နာရတာ အင်မတန် ခက်ခဲတယ်။ ဘာလို့လဲဆိုတော့ ကျနော်တို့ ခန္ဓာကိုယ်ထဲမှာ ဥပါဒါန် (စွဲလမ်းမှု) တွေ၊ ဒိဋ္ဌိ (ငါဆိုတဲ့ အစွဲ) တွေက ဂုတ်ခွစီးထားလို့ပါပဲ။ ကာမဂုဏ်ကို ခင်တွယ်တဲ့ စိတ်နဲ့ “ငါ၊ ငါ့အတ္တ” ဆိုတဲ့ အစွဲကြီးက အရာရာကို လိုချင် မက်မောနေပါတယ်။ မမြဲတဲ့ သဘာဝတရားတွေကို နေ့စဉ် မျက်မြင်ကိုယ်တွေ့ မြင်နေရလျက်နဲ့ “ငါတော့ မြဲမှာပါလေ” လို့ ထင်နေတာဟာ၊ ပွင့်ပွင့်လင်းလင်း ပြောရရင် သွက်သွက်ခါအောင်ကို ရူးနေတာပါပဲ။ လောကီ ဖြေရှင်းနည်းကို ရှာဖွေခြင်း တရားစခန်း ဝင်လာတဲ့ သူတွေ၊ တရားအားထုတ်တဲ့ ဖက်ကို ရောက်လာတဲ့ သူတော်တော်များများကို…
-
တရားအားထုတ်တယ်၊ ဝိပဿနာရှုတယ်လို့ ဆိုလိုက်တာနဲ့ လူတော်တော်များများ ပြေးမြင်ကြတာက မျက်လုံးမှိတ်၊ ကိုယ်ကိုမတ်မတ်ထားပြီး စိတ်ကို ဘာမှမတွေးအောင်၊ လုံးဝငြိမ်သက်သွားအောင် အတင်းချုပ်တည်းထားတဲ့ ပုံစံမျိုးကိုပါ။ တကယ်တမ်း လက်တွေ့ထိုင်ကြည့်တဲ့အခါ ကိုယ့်စိတ်က ကိုယ်ထင်သလို ငြိမ်မနေပါဘူး။ ဟိုတွေးဒီတွေးနဲ့ လွင့်ချင်ရာ လွင့်နေတတ်ပါတယ်။ အဲဒီအခါကျရင် “ဟာ… ငါ့စိတ်က မငြိမ်ပါလား၊ ငါ တရားအားထုတ်လို့ မရတော့ဘူး ထင်တယ်” ဆိုပြီး စိတ်ပျက်သွားတတ်ကြပါတယ်။ တချို့ကျတော့လည်း တွေးနေတဲ့ စိတ်တွေကို အတင်း ဖိနှိပ်၊ မောင်းထုတ်ပြီး ငြိမ်အောင် အတင်းလုပ်ကြပါတယ်။ တကယ်တော့ ဝိပဿနာဆိုတာ စိတ်ကို အတင်းငြိမ်အောင် လုပ်ရတဲ့ အလုပ် မဟုတ်ပါဘူး။ “အရှိကို အရှိအတိုင်းသာ စောင့်ကြည့်ရတဲ့ အလုပ်” ဖြစ်ပါတယ်။ ငြိမ်အောင်လုပ်ခြင်း နဲ့ အရှိအတိုင်း ကြည့်ခြင်း စိတ်ကို…
-
“ပရမတ္ထ အနတ္တ” – ဒီစကားလေးကတော့ ကျွန်တော့်ရဲ့ ဓမ္မမိတ်ဆွေ၊ ဆရာသမားတစ်ဦးက ဆုံးမခဲ့တဲ့ စကားပါ။ သူက ကျွန်တော့်ထက် အသက် ၂၀ နီးပါး ငယ်ပေမယ့်၊ တရားအတူ ဆွေးနွေးအားထုတ်ရင်းကနေ သူက ဆရာကောင်းနဲ့ တွေ့ပြီး ပုထုဇဉ်ဘဝကို ဖြတ်ကျော်ကာ အရိယာအနွယ်ဝင် ဖြစ်သွားခဲ့ပါတယ်။ သူ အဆင်ပြေသွားတဲ့ အတွေ့အကြုံတွေကို ပြောပြတဲ့အထဲမှာ ကျွန်တော့်အတွက် အရေးအကြီးဆုံး ဖြစ်ခဲ့တဲ့ စကားတစ်ခွန်းကတော့ “ရှုဉာဏ်ကိုပါ ပြန်ရှုဖို့” ဆိုတဲ့ အချက်ပါပဲ။ လူတွေဟာ လိုချင်တပ်မက်မှု (တဏှာ) အပေါ်မှာ “ငါ လိုချင်တယ်” လို့ အစွဲ (ဒိဋ္ဌိ) ကပ်တတ်သလိုပဲ၊ တရားရှုမှတ်နေတဲ့ အချိန်မှာလည်း “ငါ သိနေပြီ၊ ငါ့ဉာဏ်တွေ တက်လာပြီ” ဆိုပြီး ‘ရှုဉာဏ်’ အပေါ်မှာလည်း…
-
လောကမှာ “ကျေးဇူးတရား” ဆိုတာနဲ့ ပတ်သက်လာရင် မြတ်စွာဘုရားရဲ့ မူလကျေးဇူးတော်နဲ့ သာသနာတွင်းက ရဟန်းတွေရဲ့ ကျေးဇူးဆိုတာကို ကွဲကွဲပြားပြား နားလည်ထားဖို့ အလွန်အရေးကြီးပါတယ်။ ၁။ ဘုရားရှင်၏ ကြီးမားလှသော ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှု မြတ်စွာဘုရားရှင်ဆိုတာ လွန်ခဲ့တဲ့ လေးသင်္ချေနဲ့ ကမ္ဘာတစ်သိန်းက သာမန် ပုထုဇဉ် ယောက်ျားကောင်း တစ်ယောက်ပါပဲ။ အဲဒီအချိန်က ပွင့်တော်မူတဲ့ ဘုရားရှင်လက်ထက်မှာ သူဟာ ဉာဏ်ပညာ အရမ်းထက်မြက်ပြီး ခန္ဓာရဲ့ အနိစ္စ၊ ဒုက္ခ၊ အနတ္တ သဘောတရားတွေကို အလွယ်တကူ ထိုးထွင်းသိမြင်နိုင်တဲ့ အခြေအနေမှာ ရှိနေခဲ့ပါတယ်။ ဒါပေမယ့် “ငါတစ်ယောက်တည်း လွတ်မြောက်သွားတာထက်၊ သတ္တဝါတွေကိုပါ သံသရာတစ်ဖက်ကမ်းကို ခေါ်ဆောင်သွားမယ်” ဆိုတဲ့ ပြင်းပြတဲ့ ဆန္ဒ၊ မလျှော့သော ဝီရိယ တို့နဲ့ ဘုရားဆုကို ပန်ခဲ့ပါတယ်။ နောက်ဆုံးဘဝကို ရောက်တဲ့အခါမှာလည်း…
-
“ဒိဋ္ဌိ” ဆိုတာ အယူအဆ (View) ကို ခေါ်တာပါ။ သမ္မာဒိဋ္ဌိ ဆိုရင် မှန်ကန်တဲ့အယူ၊ မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိ ဆိုရင် မှားယွင်းတဲ့အယူပေါ့။ ဒါပေမဲ့ ကျနော်တို့ တရားအားထုတ်တဲ့ နေရာမှာ အဓိက တိုက်ထုတ်ရမယ့် “ဒိဋ္ဌိ” ဆိုတာကတော့ “ငါ၊ သူ၊ ယောက်ျား၊ မိန်းမ၊ ပုဂ္ဂိုလ်၊ သတ္တဝါ၊ အသက်လိပ်ပြာ” လို့ အခိုင်အမာ ယုံကြည်စွဲလမ်းနေတဲ့ “သက္ကာယဒိဋ္ဌိ” (အမြင်မှား) ကို အဓိက ဆိုလိုတာ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒီအမြင်မှားကြီး ရှိနေသရွေ့ “ငါ လိုချင်တယ်” ဆိုတဲ့ ကာမတဏှာ၊ “ငါ ဖြစ်ချင်တယ်” ဆိုတဲ့ ဘဝတဏှာ တွေက သံသရာထဲကနေ မထွက်နိုင်အောင် ချည်နှောင်ထားမှာပါ။ ဒုက္ခတွေ အရမ်းများလာတဲ့ အခါကျရင်လည်း “သေရင် ပြီးတာပဲ၊…