-
စရိုက် ဝါသနာ ဆိုတာကို နားလည်ဖို့ဆိုတာက ဘုရားအရာလို့ ထင်မိပါတယ်။ ကျနော်အတွက်က ဘာသာမဲ့ဘဝက လာတယ်၊ ဘာကိုမှ မယုံကြည်တဲ့ အခြေအနေ ကနေလာခဲ့တာမို့ အစစ အရာရာကို စမ်းစစ်ပါတယ်။ ဒီအတိုင်းယုံလိုက်တယ်ဆိုတာ မရှိပါဘူး။ အဲဒီတော့ တရားအားထုတ်တဲ့အခါမှာလဲ အကြိမ်ကြိမ်စမ်းစစ်ခဲ့ပါတယ်။ ဒါပေမယ့် မှတ်မှတ်ရရ ပထမဆုံး ကျနော် တရားနဲ့ပါတ်သက်ပြီး ဒူးထောက်လိုက်ရတာကတော့ အဘိဓမ္မ ဓမ္မသင်္ဂဏီပါ။ အဲဒီမှာ ရုပ်ကို ခွဲခြားပြထားတဲ့ ပုံနဲ့ပါတ်သက်ပြီးတွေ့လိုက်တဲ့အခါမှာတော့ ကျနော် တရားတော်ပေါ်မှာ ဒူးထောက်သွားခဲ့ပါတယ်။ သိပ္ပံပညာရဲ့ ရုပ်နဲ့ပါတ်သက်တဲ့အစွမ်းကို အထင်ကြီးခဲ့တဲ့ ကျနော်ဟာ မြင်အပ်သောရုပ် မမြင်အပ်သောရုပ်ကစပြီး ရုပ်ကို တမျိုးကနေ ဆယ့်တစ်မျိုးထိ ခွဲပြီးပြတဲ့ အဘိဓမ္မ ဓမ္မသင်္ဂဏီကို ဖတ်ပြီးတဲ့အချိန်မှာတော့ အဆင့်အတန်းမြင့်လွန်းတယ် ဒါဟာ ဘုရားပဲ ဖြစ်ရမယ်လို့ စပြီးယုံကြည်ခဲ့ပါတယ်။ အဲဒီအချိန်က…
-
လောကကြီးမှာ အဖိုးတန်ဆုံးအရာက အချိန်ပါပဲ။ ကုန်လွန်သွားတဲ့ အချိန်တွေကို ဘယ်လိုမှ ပြန်လည် ဝယ်ယူလို့ မရနိုင်ပါဘူး။ အထူးသဖြင့် သာသနာတော်ကြီးနဲ့ ကြုံကြိုက်နေရတဲ့ အချိန်၊ လူ့ဘဝကို ရရှိထားတဲ့ အချိန်၊ တရားအားထုတ်နိုင်စွမ်း ရှိနေသေးတဲ့ အချိန်တွေဟာ တစ်စက္ကန့်လေးမှ အလဟသ မဖြုန်းတီးသင့်တဲ့ အဖိုးတန် ရတနာတွေပါ။ ဒါပေမယ့် ယနေ့ခေတ် သာသနာတော်ရဲ့ ပကတိ အခြေအနေကို အေးအေးသက်သာ၊ တည်တည်ငြိမ်ငြိမ်နဲ့ ဉာဏ်သက်ဝင်ပြီး ကြည့်လိုက်တဲ့အခါမှာတော့ ကျနော်တို့ အားလုံးအတွက် ရင်လေးစရာ၊ သံဝေဂရစရာ အခြေအနေ တစ်ရပ်ကို တွေ့မြင်လာရပါတယ်။ အဲဒါကတော့ သာသနာကို ဦးဆောင်နေကြတဲ့ ရဟန်းတော်များ အများစု (အားလုံးလိုလို) ဟာ တကယ့် လွတ်မြောက်ရေး လမ်းစဉ်ကနေ သွေဖည်ပြီး၊ မူလပန်းတိုင်နဲ့ အလှမ်းဝေးရာကို လျှောက်လှမ်းနေကြခြင်းပဲ ဖြစ်ပါတယ်။ဒီလို…
-
မိတ်ဆွေ… ဝိပဿနာအားထုတ်တဲ့ နေရာမှာ ခန္ဓာကိုယ်ရဲ့ ဖောက်ပြန်မှုတွေကို ရှုမှတ်ရာကနေ၊ စိတ်ကိုရှုမှတ်တဲ့ စိတ္တာနုပဿနာကို ကူးပြောင်းလာတဲ့အခါ ယောဂီတော်တော်များများဟာ အလွန်သိမ်မွေ့တဲ့ ထောင်ချောက်တစ်ခုထဲကို ကျသွားတတ်ပါတယ်။ အဲဒါကတော့ အရှုခံ အာရုံတွေကိုတော့ ဖြစ်ပျက်မြင်ပါရဲ့၊ ဒါပေမဲ့ အဲဒီလို လိုက်ရှုနေတဲ့၊ သိနေတဲ့ ရှုဉာဏ်ကိုကျတော့ “ငါ ရှုနေတယ်၊ ငါ သိနေတယ်” ဆိုပြီး “ရှုမှတ်နေတဲ့ ငါ” ဆိုတဲ့ အစွဲကြီးနဲ့ ပိတ်မိသွားတတ်တာပါပဲ။ဒီစာမျက်နှာရဲ့ ရည်ရွယ်ချက်ဟာ စိတ်သက်သာရာရစေမယ့် အားပေးစကားတွေ ပြောဖို့ မဟုတ်ပါဘူး။ “အရှိကို အရှိအတိုင်း မြင်ဖို့” ဆိုတဲ့ အကြောင်းအရာ တစ်ခုတည်းကိုသာ ဆွေးနွေးမှာပါ။ ဒါကြောင့် ဒီဆောင်းပါးမှာ “ရှုနေတဲ့ ငါ” ဆိုတာ တကယ်မရှိဘဲ၊ စိတ်တွေ ဖြစ်ပြီး ပျက်နေတာကလွဲပြီး ဘာမှမရှိဘူး ဆိုတဲ့…
-
“အနတ္တ” ဆိုတာ “ငါ မဟုတ်လို့ ဘာမှလုပ်လို့မရဘူး” ဆိုတဲ့ အဆိုးမြင်ဝါဒကို ရှောင်ကြဉ်ရပါမယ်။ အနတ္တကို သိလို့ ဘာအလုပ်မှ မလုပ်ဘဲ ထိုင်နေရမှာ မဟုတ်ပါဘူး။လောကီမှာဖြစ်စေ၊ လောကုတ်မှာဖြစ်စေ အဓိပတိတရားလေးပါး (ဆန္ဒ၊ ဝီရိယ၊ စိတ္တ၊ ဝီမံသာ) နဲ့ ပြည့်စုံရင် မိမိလိုတာ ပြည့်ပါတယ်။ ဒီ ဆန္ဒ၊ စိတ္တ၊ ဝီရိယ၊ ဝီမံသာ တို့က ကိုယ်မဟုတ်ဘူးဆိုတာကို သိလျှက်နဲ့ပဲ ကိုယ်လုပ်စရာရှိတဲ့ အလုပ်ကို ဒီတရားတွေ အသုံးချပြီး အကောင်းဆုံး ကြိုးစားလုပ်ဆောင်ရပါမယ်။ ဒါပေမဲ့ ထွက်လာမယ့် ရလဒ်ကိုတော့ “ငါ့အလိုကျ အတိအကျ ဖြစ်ရမယ်” ဆိုပြီး သွားမချုပ်ကိုင်တော့တာကို ဆိုလိုတာပါ။ ကြိုးစားမှုက ကိုယ့်အလုပ်၊ ဖြစ်ပေါ်လာမှုက သဘာဝရဲ့ အလုပ်ပါ။ဒီနေ့အတွက် အမေး- အလုပ်ကို အကောင်းဆုံးလုပ်ပြီး…
-
“အလုံးစုံသော ဓမ္မ (တရား) တို့သည် အနတ္တ ဖြစ်သည်” ဆိုတဲ့ စကားဟာ ဗုဒ္ဓအဆုံးအမရဲ့ အနှစ်သာရ အပြည့်ဝဆုံး စကားရပ်ကြီး ဖြစ်ပါတယ်။လက္ခဏာရေးသုံးပါးကို ကြည့်ရင်-သဗ္ဗေ သင်္ခါရာ အနိစ္စာ: အကြောင်းတရားကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာတဲ့ ပြုပြင်ထားသော တရား (သင်္ခါရ) မှန်သမျှဟာ မမြဲဘူး (ပျက်စီးတယ်)။သဗ္ဗေ သင်္ခါရာ ဒုက္ခာ: အဲဒီ သင်္ခါရတရား မှန်သမျှဟာ စက်ဆုပ်စရာ အသုံးမကျတဲ့ ဆင်းရဲဒုက္ခ သက်သက်ပဲ လို့ ဟောပါတယ်။ဒီနှစ်ပါးမှာတင် “ငါ၊ သူ၊ ပုဂ္ဂိုလ်၊ သတ္တဝါ ဆိုတာ မရှိဘူး။ အသက်ဇီဝ မရှိဘူး။ ရုပ်နဲ့ နာမ် သင်္ခါရ တရားတွေ သက်သက်သာ” ဆိုတဲ့ အဓိပ္ပာယ် အပြည့်အဝ ပါဝင်ပြီးသားပါ။ဒါပေမယ့် တတိယ လက္ခဏာဖြစ်တဲ့ “သဗ္ဗေ…
-
နိဒါန်း မြန်မာနိုင်ငံသည် ကမ္ဘာပေါ်တွင် ထေရဝါဒဗုဒ္ဓသာသနာတော် အစည်ပင်ဆုံးနှင့် အတောက်ပဆုံးသော နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံအဖြစ် ရပ်တည်လျက်ရှိသည်။ နိုင်ငံအနှံ့အပြားတွင် တည်ထားကိုးကွယ်ထားသော စေတီပုထိုးများ၊ ကျောင်းကန်ဇရပ်များ၊ အရိပ်အာဝါသကောင်းမွန်သော တောရရိပ်သာများနှင့် ဆွမ်းခံကြွနေသော ရဟန်းသံဃာတော်များ၏ အသွင်သဏ္ဌာန်သည် မြန်မာ့ယဉ်ကျေးမှု၏ အလှတရားတစ်ခုမျှသာမက၊ တိုင်းသူပြည်သားတို့၏ သဒ္ဓါတရား ထက်သန်မှုကို ပြသနေသည့် သက်သေအထောက်အထားများလည်း ဖြစ်သည်။ ဗုဒ္ဓဘာသာဝင် မြန်မာလူမျိုးတို့သည် မိမိတို့၏ ဓမ္မတာဝန်အရ လည်းကောင်း၊ သံသရာဝဋ်ဆင်းရဲမှ လွတ်မြောက်လိုသော ဆန္ဒကြောင့် လည်းကောင်း၊ ရဟန်းသံဃာတော်များအား ပစ္စည်းလေးပါးဖြင့် စေတနာထက်သန်စွာ လှူဒါန်းပူဇော်ကြသည်။ ဤအလှူဒါန်းမှုများသည် ရဟန်းတော်များအား တရားဓမ္မကို အေးချမ်းစွာ ကျင့်ကြံအားထုတ်နိုင်ရန်နှင့် သာသနာတော် တည်တံ့ပြန့်ပွားအောင် ဆောင်ရွက်နိုင်ရန်အတွက် အထောက်အကူဖြစ်စေသည်။ သို့သော်လည်း ဤအလှူဒါန်းမှုများနောက်ကွယ်တွင် ရဟန်းတော်များအနေဖြင့် သတိပြုရမည့်၊ နှလုံးသွင်းရမည့် အင်မတန်မှ လေးနက်သော သဘောတရားတစ်ခု…
-
ဝိပဿနားထုတ်နေကြတဲ့ ယောဂီတွေထဲမှာ အများဆုံး ကြုံတွေ့ရပြီး၊ အကြာဆုံး ပိတ်မိနေတတ်တဲ့ ထောင်ချောက်ကြီး တစ်ခု ရှိပါတယ်။ အဲဒါကတော့ တရားထိုင်ခုံပေါ် ရောက်ပြီဆိုတာနဲ့ “ငါ့စိတ် ငြိမ်ရမယ်၊ အတွေးတွေ ရပ်သွားရမယ်” လို့ အတင်းအဓမ္မ ထိန်းချုပ်ချင်တဲ့ ပြဿနာပါပဲ။တကယ်တော့ အဲဒီ “ငါ့စိတ်” ဆိုတဲ့ အစွဲနဲ့ ထိန်းချုပ်ချင်တဲ့ လောဘဟာ တရားရိပ်သာတွေ၊ တရားထိုင်ခုံတွေပေါ်က အကြီးမားဆုံးသော “အတ္တ” ဆိုတာကို ယောဂီအများစု သတိမထားမိကြပါဘူး။ ဒီဆောင်းပါးမှာ စိတ်ကို ငြိမ်အောင် အတင်းချုပ်ကိုင်နေတဲ့ ယောဂီတွေရဲ့ အလွဲကို ထောက်ပြပြီး၊ အနတ္တသဘောကို ဉာဏ်နဲ့ တည့်တည့်မြင်အောင် ဘယ်လို ရှုမှတ်ရမလဲ ဆိုတာကို လက်တွေ့ကျကျ ရှင်းပြသွားမှာ ဖြစ်ပါတယ်။၁။ “ငါ့စိတ် ငြိမ်ရမည်” ဆိုသော အတ္တ၏ လှည့်စားမှုတရားစထိုင်ပြီ ဆိုတာနဲ့…
-
လမ်းလျှောက်တဲ့အခါ “ငါ လျှောက်နေတယ်” လို့ ထင်တတ်ကြတယ်။ ထမင်းစားရင်လည်း “ငါ စားနေတယ်” လို့ ယူဆကြပြန်တယ်။ တကယ်တော့ စိတ်ကြောင့် ရုပ်ဖြစ်ပြီး ရုပ်တရားက စိတ်နဲ့ အကြောင်းအကျိုးအနေနဲ့ ရွေ့လျားနေတာပါ။ အဲဒီမှာ “ငါ” ဆိုတဲ့ သက္ကာယဒိဋ္ဌိက နေရာတိုင်းမှာ ဝင်ဝင်ပြီး ပိုင်ရှင်လုပ်နေတာပါ။ ဒီပိုင်ရှင်လုပ်ချင်တဲ့ စိတ်လေးကို ခွာပြီး လှုပ်ရှားမှု သက်သက်ကိုပဲ မြင်အောင် ကြည့်ပါ။ ရုပ်နာမ်တွေက သူ့သဘောသူဆောင်ပြီး အလုပ်လုပ်နေတာကို တွေ့ရပါလိမ့်မယ်။ အဲဒါ အနတ္တကို မျက်မြင်ကိုယ်တွေ့ စတင် မြင်လာတာပါပဲ။ ဒီနေ့အတွက် အမေး- ခန္ဓာကိုယ်ရဲ့ လှုပ်ရှားမှုတွေထဲမှာ “ငါ” မပါဘဲ သက်သက်လေး ခံစားကြည့်လို့ ရပါသလား?
-
သံသရာရဲ့ အစ ဆိုတာ ဘယ်တုန်းက စခဲ့သလဲလို့ ရှာဖွေကြည့်ရင်၊ သဗ္ဗညုတ ဉာဏ်တော်ကြီးနဲ့ ရှာတာတောင် အချိန်မလောက်နိုင်အောင် အလွန် ရှည်ကြာလွန်းလှပါတယ်။ ဒါပေမယ့် ဒီလောကကြီးမှာ တကယ်တမ်း ရှိနေတဲ့ အရှိတရားကတော့ လေးပါးတည်းသာ ရှိပါတယ်။ အဲဒါတွေကတော့ (စိတ်၊ စေတသိတ်၊ ရုပ်၊ နိဗ္ဗာန်) တို့ပဲ ဖြစ်ပါတယ်။သင်္ခတ နှင့် အသင်္ခတ (ပြုပြင်ထားသော တရားနှင့် မပြုပြင်သော တရား)ဒီတရား လေးပါးထဲမှာ-စိတ်၊ စေတသိတ်၊ ရုပ်: သူတို့က အကြောင်းတရားတွေကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာရတဲ့ အကြောင်းမကင်းတဲ့ တရား (သင်္ခါရတရား) တွေပါ။ ပြုပြင်ဖန်တီးထားတဲ့ ‘သင်္ခတတရား’ တွေ ဖြစ်လို့ အမြဲ ဖောက်ပြန် ပျက်စီးတတ်ပါတယ်။ အမြဲ ပျက်စီးနေတဲ့အတွက် “အနိစ္စ” လက္ခဏာ ရှိသလို၊ စက်ဆုပ်စရာကောင်းပြီး…
-
မြတ်စွာဘုရားရှင်ဟာ သံသရာဝဋ်ဆင်းရဲကနေ လွတ်မြောက်နိုင်မယ့် တစ်ကြောင်းတည်းသောလမ်းကို ရှာဖွေတွေ့ရှိဖို့အတွက် လေးသင်္ချေနဲ့ ကမ္ဘာတစ်သိန်း တိုင်တိုင် အသက်၊ သွေး၊ ချွေး၊ ကိုယ်အင်္ဂါ၊ သားမယား အစရှိတဲ့ ကြီးမားလှတဲ့ စွန့်လွှတ်အနစ်နာခံမှုတွေနဲ့ ပါရမီတွေ ဖြည့်ဆည်းခဲ့ရပါတယ်။ အဲဒီလို ပြင်းပြင်းထန်ထန် ရင်းနှီးပေးဆပ်ပြီးမှ ဘုရားအဖြစ်ကို ရောက်ရှိကာ၊ သတ္တဝါဝေနေယျတွေကို သံသရာကနေ လွတ်မြောက်စေမယ့် “မဂ္ဂသစ္စာ” (မဂ္ဂင်ရှစ်ပါး အကျင့်မြတ်) ကို ပြန်လည် ဟောကြား ညွှန်ပြပေးနိုင်ခဲ့တာပါ။ ဒါဟာ သာသနာတော်ရဲ့ အသက်သွေးကြော၊ အနှစ်သာရ အစစ်အမှန်ပါပဲ။ဒါပေမယ့် ယနေ့ခေတ် သာသနာကို ဦးဆောင်နေကြတဲ့ ရဟန်းတော်များရဲ့ ခြေလှမ်းတွေကို ဉာဏ်နဲ့ သုံးသပ်ကြည့်တဲ့အခါ၊ မြတ်စွာဘုရား ညွှန်ပြခဲ့တဲ့ မူလပန်းတိုင်နဲ့ ဖြောင့်ဖြောင့်ကြီး လွဲချော်နေတာကို အထင်အရှား တွေ့မြင်လာရပါတယ်။ အထူးသဖြင့် “ဂန္ထဓုရ” လို့…