-
ဟိုတနေ့က တယောက်က မေးလို့ပါ။ ကျနော်နဲ့ပါတ်သက်ပြီး သောတာပန် မဟုတ်ပဲ သောတာပန်လို့ ပြောထားတယ်။ သောတာပန် ဖြစ်ပြီးမှ သူရာမေယျရ ကျိုးတဲ့အတွက် သောတာပန် မဟုတ်နိုင်ဘူး စသဖြင့် ပြောနေတာတွေ ဆဲဆိုနေတာတွေအတွက် စိတ်မဆိုးဘူးလားလို့ မေးတဲ့အခါကျတော့ စိတ်မဆိုးပါဘူး ဆိုတာလောက်ပဲ ပြောဖြစ်တယ်။ဒါကို မြင်သာအောင် နည်းနည်းပြောပြချင်တာပါ။ လူတယောက်က အလုပ်တွေ ဘာတွေ ကြိုးစားပြီး နှစ်နဲ့ချီ လုပ်တဲ့အခါကျတော့ လုပ်ခတွေ အများကြီးရသွားတယ်။ ဆိုကြပါစို ဒေါ်လာ ဆယ်သန်း ပဲ ဆိုပါစို့။ အဲဒီမှာ သူက နောက်သူနဲ့ အလုပ်လုပ်ရမယ့် သူဋ္ဌေးတွေကို ရည်ရွယ်ပြီး သူ့မှာ ဒေါ်လာ ဆယ်သန်းရှိတယ်လို့ ပြောလိုက်တယ်။ အဲဒီလိုပြောတာက လူအများကြားမှာ ပြောလိုက်တာ ဖြစ်တဲ့အခါကျတော့ ဆင်းရဲသား ဒေါ်လာဆယ်သန်းရဖို့လဲ ဘယ်လိုမှ မဖြစ်နိုင်ဘူးလို့…
-
ဗုဒ္ဓဘာသာ ထွန်းကားရာ မြန်မာနိုင်ငံတော်ကြီးတွင် ရဟန်းသံဃာတော်များအား ဘုရားသားတော်များအဖြစ်လည်းကောင်း၊ သာသနာတော်၏ အသက်သွေးကြောများအဖြစ်လည်းကောင်း အထူးကြည်ညိုလေးစားကြသည်။ မြန်မာ့ယဉ်ကျေးမှုနှင့် ဗုဒ္ဓဘာသာသည် ဒွန်တွဲနေသဖြင့် ပြည်သူတို့၏ နေ့စဉ်ဘဝလှုပ်ရှားမှုတိုင်းတွင် ရဟန်းတော်များ၏ အခန်းကဏ္ဍသည် ကဏ္ဍစုံမှ ပါဝင်နေသည်။ သို့ရာတွင် ယနေ့ခေတ် သာသနာတော်၏ အခြေအနေကို ဉာဏ်ဖြင့် ဆင်ခြင်ကြည့်လျှင်၊ မြတ်စွာဘုရားရှင် တိုက်ရိုက် ရည်ရွယ်ခဲ့သည့်၊ သံသရာဝဋ်ဆင်းရဲမှ လွတ်မြောက်ကြောင်းကို အေးချမ်းစွာ အားထုတ်နေရသည့် “စစ်မှန်သော ရဟန်းဘဝ” သည် လောကီဆိုင်ရာ ယဉ်ကျေးမှုဓလေ့ထုံးစံများနှင့် ရောနှောကာ လောကီအာရုံများကြားတွင် တဖြည်းဖြည်း ပျောက်ဆုံးလုနီးပါး ဖြစ်နေသည်ကို တွေ့မြင်ရပေသည်။ဤဆောင်းပါး၏ ရည်ရွယ်ချက်မှာ ရဟန်းသံဃာတော်များအား အပြစ်တင် ဝေဖန်ရန် မဟုတ်ဘဲ၊ သာသနာတော်၏ အနှစ်သာရ အစစ်အမှန်ကို ဉာဏ်သက်ဝင်ပြီး အချိန်မနှောင်းခင် အားလုံး ဝိုင်းဝန်း ပြုပြင်နိုင်ကြဖို့ ရည်ရွယ်၍…
-
မိတ်ဆွေ… တရားစထိုင်ပြီဆိုတာနဲ့ ယောဂီတော်တော်များများရဲ့ ခေါင်းထဲမှာ ပထမဆုံး ဝင်လာတဲ့ မျှော်လင့်ချက်က “ငါ့စိတ်တွေ ငြိမ်သက်သွားရမယ်၊ ပူလောင်မှုတွေ ကင်းပြီး အေးချမ်းသွားရမယ်” ဆိုတာပါပဲ။ တရားစခန်းတွေ သွားတယ်၊ ရိပ်သာတွေ ဝင်တယ် ဆိုတာဟာလည်း ဒီလို ငြိမ်သက်အေးချမ်းမှုကို လိုချင်လို့ သွားကြတာ များပါတယ်။ဒါပေမဲ့ တကယ့် အရှိတရားကို ပြတ်ပြတ်သားသား ပြောရရင်… ခင်ဗျားဟာ အဲဒီ “အေးချမ်းမှုကို မက်မောတဲ့စိတ်” နဲ့ တရားထိုင်ခုံပေါ်မှာ ထိုင်နေသရွေ့၊ ခင်ဗျား လိုချင်တဲ့ လွတ်မြောက်မှု၊ ခင်ဗျား လိုချင်တဲ့ တရားအစစ်ကို ဘယ်တော့မှ တွေ့နိုင်မှာ မဟုတ်ပါဘူး။ ဒါဟာ ဝိပဿနာ အားထုတ်နေတယ်လို့ ထင်နေပေမယ့် တကယ်တမ်းကျတော့ “သမထ ထောင်ချောက်” ထဲမှာ ပိတ်မိနေတဲ့ အလွဲကြီး တစ်ခုသာ ဖြစ်ပါတယ်။ဒီဆောင်းပါးမှာ…
-
တရားအားထုတ်တယ်ဆိုတာ အတင်းအဓမ္မ တစ်ခုခုကို ဖန်တီးယူနေတာ မဟုတ်ပါဘူး။ ပေါ်လာသမျှကို ဝင်မစွက်ဖက်ဘဲ ကြည့်နေတတ်တဲ့ အလေ့အကျင့်ကို လုပ်တာပါ။ အတွေးဝင်လာရင်လည်း မတားနဲ့၊ နာကျင်လာရင်လည်း အတင်း မဖျောက်နဲ့။ သူတို့ဟာ အနိစ္စသဘောအရ ပေါ်လာပြီးရင် သူတို့ဖာသာ ပျက်သွားမယ့် အရာတွေချည်းပါပဲ။ ဘေးကနေ ပွဲကြည့်ပရိသတ်လို အေးအေးဆေးဆေး စောင့်ကြည့်နေတတ်ဖို့ပဲ လိုပါတယ်။ ကြားထဲက ဝင်မပါလေလေ၊ မမြဲဘူးဆိုတဲ့ အမှန်တရားကို ပိုမြင်လေလေပါပဲ။ဒီနေ့အတွက် အမေး- အရာရာကို ပြုပြင်ချင်နေတဲ့ စိတ်ကို ခဏလောက် အနားပေးထားလိုက်ရင် မကောင်းဘူးလား?
-
“ပညာ” ဆိုတာကို အလွယ်ဆုံး အဓိပ္ပာယ် ဖွင့်ရရင်- ကိစ္စရပ် တစ်ခုခု ဖြစ်ပေါ်လာတဲ့အခါ အဲဒီလို ဖြစ်ရခြင်းရဲ့ “အကြောင်းရင်းမှန်ကို ထိုးထွင်း သိမြင်တဲ့ ဉာဏ်” လို့ပဲ ဆိုရပါမယ်။လောကကြီးမှာ ဒီလို မှန်ကန်တဲ့ အကြောင်းတရားကို သိတဲ့ ‘ပညာ’ ထက် အရေးကြီးတာ ဘာမှ မရှိပါဘူး။ သံသရာထဲမှာ လည်ပတ်နေရတဲ့ အချိန်မှာ ရရှိတဲ့ အကောင်း၊ အဆိုး ရလဒ်တွေကစလို့၊ နောက်ဆုံး သံသရာမှ အပြီးတိုင် လွတ်မြောက်ခြင်း အထိ အရာရာကို ‘ပညာ’ ကသာ ဦးဆောင်သွားတာပါ။ဗုဒ္ဓဘာသာဝင် အများစုဟာ “ကံ” ကို အလွန် အားကိုးကြပါတယ်။ ဒါပေမယ့် “အဲဒီ ကံဆိုတာ ဘာလဲ၊ ဘယ်အကြောင်းတရားတွေကြောင့် ဖြစ်လာရတာလဲ” လို့ မေးလိုက်ရင် သေချာ…
-
“လိမ်ဝံ့သော သူ မလုပ်ဝံ့သော အကုသိုလ် မရှိ”ဆိုတာ ခြေဆေး ရေအင်တုံ၊ ရေကြွင်းရေကျန် အနည်းငယ်၊ တိုက်ပွဲဝင် မင်းစီးဆင်နဲ့ ဆင်းစီး သရဲကို ဥပမာ ပေးပြီး ရှင် ရာဟုလာရဲ့ အမ္ဗလဌိက ကျောင်းမှာ မြတ်စွာဘုရားရှင် မိန့်ကြားခဲ့တဲ့ သြဝါဒ အနှစ်ချုပ် တစ်ခုပဲ ဖြစ်ပါတယ်။မုသားစကား ပြောသူရဲ့ ကိုယ့်ကျင့်တရား ဆိုတာ ခြေဆေး ရေအင်တုံထဲက ရေကြွင်းရေကျန် အနည်းငယ်လို နည်းနည်းပဲ ရှိတယ်။ ရေအင်တုံထဲက ရေကို စွန့်ပစ်လိုက် သလို သူ့ရဲ့ ကိုယ်ကျင့် တရားကလည်း စွန့်ပစ်ပြီး ဖြစ်နေမယ်။ ဒီအတိုင်းပဲ မှောက်လိုက်တဲ့ ရေအင်တုံလို သူ့ရဲ့ ကိုယ်ကျင့် တရားဟာ မှောက်လျက်သားပဲ ဖြစ်နေမယ်။ ဒီလို မှောက်ပြီး တဖန် ပြန်လှန်ချိန်…
-
လောကကြီးမှာ ဘယ်အရာမှ ထာဝရ မမြဲပါဘူး။ နေမင်းကြီးဟာ မနက်ခင်းမှာ ထွန်းလင်းတောက်ပစွာ ထွက်ပေါ်လာပေမယ့်၊ ညနေချမ်းရောက်ရင်တော့ မှေးမှိန်ငြိမ်းသက်ပြီး နေဝင်သွားရစမြဲပါ။ ဤသဘာဝတရားအတိုင်းပါပဲ၊ လူသားတိုင်းရဲ့ ဘဝဟာလည်း မွေးဖွားခြင်းဆိုတဲ့ အစကနေ သေဆုံးခြင်းဆိုတဲ့ အဆုံးသတ်ဆီကို မလွဲမသွေ ဦးတည်ရွေ့လျားနေကြရပါတယ်။ သင်္ကန်းဝတ်ရုံထားတဲ့ ရဟန်းတော်များရဲ့ ဘဝဟာလည်း ဤဓမ္မတာတရားကနေ ကင်းလွတ်ခွင့် မရှိပါဘူး။ တစ်နေ့နေ့၊ တစ်ချိန်ချိန်မှာတော့ “ရဟန်းဘဝ၏ နေဝင်ချိန်” လို့ ခေါ်ဆိုရမယ့်၊ စုတိစိတ် ကျတော့မယ့်၊ သေဆုံးခြင်းနဲ့ ရင်ဆိုင်ရမယ့် အချိန်ကာလဟာ ဆိုက်ရောက်လာမှာ ဧကန်မလွဲပါပဲ။အဲဒီလို ဘဝရဲ့ နောက်ဆုံးအချိန်၊ သေအံ့ဆဲဆဲ ကာလမှာ ရဟန်းတော်တစ်ပါးအနေနဲ့ မိမိဖြတ်သန်းခဲ့တဲ့ ရဟန်းဘဝတစ်လျှောက်လုံးကို ပြန်လည် စုံစမ်းဆင်ခြင်မိတဲ့အခါ၊ ဘယ်လို ခံစားချက်မျိုးတွေ ပေါ်ပေါက်လာမလဲ ဆိုတာဟာ အင်မတန်မှ အရေးကြီးလှပါတယ်။ ဤဆောင်းပါးဟာ…
-
မိတ်ဆွေ… ဝိပဿနာ တရားအားထုတ်ရာမှာ ယောဂီအများစု အခက်ဲဆုံး ရင်ဆိုင်ရတဲ့ ပြဿနာကတော့ “အတွေး” တွေပါပဲ။ တရားထိုင်ခုံပေါ် ရောက်တာနဲ့ စိတ်က ပစ္စုပ္ပန်မှာ မရှိတော့ဘဲ လွန်ခဲ့တဲ့ အတိတ်က ကိစ္စတွေကို ပြန်တွေးပြီး ပူပန်နေတတ်တယ်။ ဒါမှမဟုတ် မရောက်သေးတဲ့ အနာဂတ်အတွက် လှမ်းပြီး မျှော်လင့်၊ ကြောက်ရွံ့နေတတ်တယ်။ဒီလို အတိတ်၊ အနာဂတ်တွေကို ပြေးလွှားနေတဲ့ စိတ်ကို သေချာ ဓာတ်ခွဲကြည့်မယ်ဆိုရင် အဓိက အလုပ်လုပ်နေတာဟာ “သညာ” လို့ခေါ်တဲ့ မှတ်သားတတ်တဲ့ သဘောတရားပါပဲ။ အဲဒီ သညာရဲ့ လှည့်စားမှုနောက်ကို မပါဘဲ၊ ပစ္စုပ္ပန် တည့်တည့်မှာ လက်တွေ့ ဖြစ်ပေါ်နေတဲ့ အရှိတရားကိုသာ သိနေတဲ့ စိတ်ကတော့ “ဝိဉာဏ်” (သိစိတ်) ဖြစ်ပါတယ်။ဒီဆောင်းပါးမှာ ဇာတ်လမ်းတွေ ဖန်တီးနေတဲ့ “သညာ” နဲ့၊…
-
စိတ်ညစ်စရာတွေ၊ အဆင်မပြေမှုတွေ ကြုံလာတဲ့အခါ ဝိပဿနာ အားထုတ်သူတွေအနေနဲ့ ချက်ချင်း တုံ့ပြန်မပစ်ပါနဲ့။”ငါ စိတ်ညစ်နေပြီ” လို့ ယူလိုက်တာနဲ့ အဲဒီဒုက္ခက ခေါင်းပေါ် ရောက်လာပါတယ်။ တကယ်တော့ စိတ်ညစ်တယ်ဆိုတာ အကြောင်းတိုက်ဆိုင်လို့ ပေါ်လာတဲ့ ခံစားချက် သက်သက်ပါ။ “ငါ” မဟုတ်ပါဘူး။ အဲဒီခံစားချက်လေးကို ပိုင်ရှင်မပါဘဲ ဘေးကနေ ခွာပြီး ကြည့်လိုက်ပါ။ အရှိန်ကုန်ရင် သူ့ဘာသာသူ ပျက်ကျသွားတာကို မြင်ရပါလိမ့်မယ်။ ငါမပိုင်တဲ့အရာကို ငါ့ဟာလုပ်ပြီး ပူလောင်မနေပါနဲ့။ဒီနေ့အတွက် အမေး- ဝင်လာတဲ့ ခံစားချက်တွေကို အိမ်ရှင်နေရာကနေ ဧည့်သည်လို သဘောထားပြီး နှုတ်ဆက်ကြည့်ပါလား?
-
“မောဟ” ဆိုတာ အရှိကို အရှိအတိုင်း မမြင်နိုင်အောင် ဖုံးကွယ်ထားတတ်တဲ့ သဘောတရားပါ။ ရိုးရိုးလေး ပြောရရင်တော့ မျက်စိဖွင့်လျက်သားနဲ့ အမှန်ကို မမြင်ရတဲ့ “ကြောင်တောင်ကန်း” ရောဂါဆိုးကြီးပါပဲ။ ရုပ်နာမ်တွေရဲ့ တကယ့် အစစ်အမှန် အရှိတရားကို မောဟက ဘယ်လို ဖုံးကွယ်ထားသလဲ ဆိုတာ ကြည့်ရအောင်။၁။ အနိစ္စကို “နိစ္စ (မြဲတယ်)” ဟု ထင်အောင် လှည့်စားခြင်းရုပ်နာမ်ရဲ့ သဘာဝအမှန်ဟာ “အနိစ္စ” ပါ။ အမြဲတမ်း ဖြစ်ပြီး ပျက်နေပါတယ်။ ဒါပေမယ့် မောဟက “စောစောက ရုပ်နာမ်နဲ့ အခု ရုပ်နာမ် အတူတူပဲ၊ ငါပဲ၊ ခိုင်မြဲတယ်” လို့ ထင်အောင် ဖုံးကွယ်ထားပါတယ်။ဥပမာ- အခု ဒီစာကို ဖတ်နေတဲ့ အချိန်လေးမှာတင် မျက်စိနဲ့ စာလုံးတွေ ထိတိုက်မိလို့ (ဒွါရ…