တစ်ပတ်လုံး နေ့စဉ်ဘဝထဲက အနတ္တအကြောင်း ပြောခဲ့ကြတယ်။ သောတာပန် ဖြစ်တယ်ဆိုတာ တန်ခိုးတွေ ရသွားတာ မဟုတ်ပါဘူး။ “ငါ” ဆိုတဲ့ အထင်အမှား (သက္ကာယ ဒိဋ္ဌိ) လေး တစ်ခု ပြုတ်ကျသွားရုံပါပဲ။ အဲဒီအမြင်မှားလေး ပြုတ်သွားရင်ပဲ ဘဝကြီးက ထူးဆန်းစွာ ငြိမ်သက်သွားပါတယ်။ ဘာကိုမှ အတင်းကာရော လိုက်ရှာစရာ မလိုတော့ဘဲ၊ ဖြစ်ပေါ်လာသမျှကို အေးအေးဆေးဆေး လက်ခံနိုင်သွားပါတယ်။ တရားဆိုတာ အဝေးကြီးမှာ သွားရှာရတာ မဟုတ်ဘူး။ ကိုယ့်ခန္ဓာ၊ ကိုယ့်စိတ်မှာ ဖြစ်ပျက်နေတဲ့ သဘောတရားတွေကို အရှိအတိုင်း သိနေတာပါပဲ။ ဒီပိတ်ရက်မှာတော့ အထူးတလည် ဘာမှမလုပ်ဘဲ၊ ကိုယ့်စိတ်လေး ကြည်လင်နေတာကိုပဲ သက်တောင့်သက်သာလေး ခံစားကြည့်ပါ။ ဒီနေ့အတွက် အမေး- အရာရာကို ငါ့အလိုကျ မဖန်တီးဘဲ အရှိအတိုင်း လက်ခံလိုက်တဲ့အခါ စိတ်က ဘယ်လောက်…
“ငါ” ရှိတယ်လို့ ထင်နေသရွေ့တော့ အတိတ်က အမှားတွေအတွက် နောင်တရနေမယ်၊ အနာဂတ်အတွက် ကြောက်နေဦးမှာပါပဲ။တကယ်တော့ ဆင်းရဲဒုက္ခဆိုတာ လူဆိုးတွေမို့လို့ ခံစားရတာ မဟုတ်ပါဘူး။ သဘာဝတရားကို မသိမမြင်တဲ့ မောဟကြောင့်သာ ဖြစ်ရတာပါ။ အားလုံးဟာ ထိုစဉ်က အကြောင်းတိုက်ဆိုင်လို့ ဖြစ်ပေါ်လာတဲ့ ဖြစ်စဉ်တွေချည်းပါပဲ။အဲဒီဖြစ်ရပ်တွေကို “ငါ” ဖန်တီးခဲ့တာ မဟုတ်ဘူး၊ “ငါ” ဆိုတဲ့ အကောင်အထည် မရှိဘူးလို့ မြင်လိုက်တာနဲ့ အပြစ်ရှိစိတ်တွေ၊ ကြောက်စိတ်တွေ အကုန်လုံး လွတ်ကျသွားပါတယ်။ ဝန်ထုပ်ဝန်ပိုးတွေ ချထားလိုက်ဖို့ အချိန်တန်ပါပြီ။အပြစ်တင်နေစရာ ဘယ်သူမှ မရှိသလို၊ ကြောက်စရာလည်း မရှိပါဘူး။ဒီနေ့အတွက် အမေး- မရှိတော့တဲ့ အတိတ်ကို ဆွဲထားမလား၊ အခု လက်ရှိ အချိန်လေးမှာပဲ လွတ်လွတ်လပ်လပ် နေမလား?
တရားအားထုတ်တယ်ဆိုတာ ကိုယ့်ကိုယ်ကိုယ် အတင်းပြုပြင်ပြီး ငြိမ်နေအောင် လုပ်တာ မဟုတ်ပါဘူး။ လက်ရှိဖြစ်နေတာကို အရှိအတိုင်း (ယထာဘူတကျအောင်) မြင်အောင်ကြည့်တာပါ။ခေါင်းကိုက်ရင် “ငါ ကိုက်တယ်” လို့ မယူဘဲ “နာကျင်တဲ့ သဘောလေး ဖြစ်ပေါ်နေတယ်” လို့ပဲ ကြည့်ပါ။ စိတ်ညစ်စရာ ပေါ်လာရင်လည်း “ငါ ညစ်တယ်” လို့ မသိမ်းပိုက်ဘဲ စောင့်ကြည့်လိုက်ပါ။သိမ်းပိုက်မှုကင်းကင်းနဲ့ ကြည့်တတ်ရင် ဘယ်အရာမှ ကြာကြာမခံဘဲ ဖြတ်ကနဲ ပျက်ကျသွားတာကို ကိုယ်တိုင် မြင်လာပါလိမ့်မယ်။ အဲဒီလို မျက်မြင်ကိုယ်တွေ့ သိတာကမှ တကယ့် အသိစစ်ပါ။ စာဖတ်ပြီး သိတာထက် လက်တွေ့မြင်တာကသာ လွတ်မြောက်မှုကို ပေးတာပါ။ဒီနေ့ ဘာခံစားချက်ပဲ ပေါ်လာပေါ်လာ ပိုင်ရှင်မလုပ်ဘဲ ဘေးကနေ အသာလေးပဲ ကြည့်နေပေးပါ။ဒီနေ့အတွက် အမေး- ခန္ဓာမှာ ဖြစ်ပေါ်နေတဲ့ ခံစားချက်တွေကို ပိုင်ရှင်မပါဘဲ သက်သက်လေး…
“အနတ္တ” အကြောင်းပြောရင် “ငါမှ မဟုတ်လို့ ဘာမှလုပ်လို့မရဘူး” ဆိုတဲ့ အဆိုးမြင်ဝါဒဖက်ကို ရောက်မသွားဖို့ အထူးလိုအပ်ပါတယ်။ အနတ္တကို သိလို့ အလုပ်မလုပ်ဘဲ ထိုင်နေရမှာ မဟုတ်ပါဘူး။ အဓိပတိတရားလေးပါး (ဆန္ဒ၊ ဝီရိယ၊ စိတ္တ၊ ဝီမံသာ) နဲ့ ပြည့်စုံအောင် ကြိုးစားရင် မိမိလိုတာ ပြည့်ပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ ထွက်လာမယ့် ရလဒ်ကိုတော့ “ငါ့အလိုကျ အတိအကျ ဖြစ်ရမယ်” ဆိုပြီး သွားမချုပ်ကိုင်တော့တာကို ဆိုလိုတာပါ။ အကြောင်းတရားကို အကောင်းဆုံး ဖန်တီးမယ်။ အကျိုးတရားကတော့ သူ့သဘောသူဆောင်ပြီး ထွက်လာမယ်လို့ နားလည်ထားလိုက်ပါ။ အဲဒီလို နေတတ်ရင် နေ့စဉ်ဘဝမှာ အလုပ်လည်း ပိုတွင်ကျယ်သလို၊ ကိုယ်ထင်သလို ဖြစ်မလာတဲ့ အခါမျိုးမှာလည်း စိတ်က မပူလောင်တော့ပါဘူး။ ဒီနေ့အတွက် အမေး- အလုပ်ကို အကောင်းဆုံးကြိုးစားပြီး ရလဒ်အပေါ်…
မနက်လင်းတာနဲ့ “ငါ့ခန္ဓာကိုယ်၊ ငါ့စိတ်၊ ငါ့အလုပ်” ဆိုပြီး အရာရာကို အပိုင်သိမ်းကြတယ်။ တကယ်တော့ ကိုယ့်စိတ်တောင် ကိုယ်မပိုင်ပါဘူး။ “မတွေးနဲ့” လို့ တားထားတဲ့ကြားက တွေးနေတာပဲ မဟုတ်လား။ အဲဒီလို ကိုယ်မပိုင်တဲ့၊ ထိန်းချုပ်လို့မရတဲ့ အရာတွေကို “ငါ” လို့ သွားစွဲလမ်းနေတာဟာ သက္ကာယဒိဋ္ဌိ ဆိုတဲ့ အမြင်မှားပါပဲ။ ပြဿနာတိုင်းရဲ့ အစက အဲဒီ “ငါ” က စတာပါ။ သောတာပန်ဖြစ်ဖို့ဆိုတာ တခြားအထူးအဆန်းတွေ လုပ်ရမှာ မဟုတ်ဘူး။ ဒီအမြင်မှားကို လက်တွေ့ဖယ်ရှားတာပါ။ သူများပြောလို့ ယုံကြည်ရုံနဲ့ ဒီအစွဲက မပြုတ်ပါဘူး။ အရှိတရားကို အရှိအတိုင်း ယထာဘူတ ကျကျ မြင်အောင် ကိုယ်တိုင် စောင့်ကြည့်နိုင်တဲ့ နားလည်မှုကသာ အဓိကကျပါတယ်။ ဒီနေ့ တစ်နေ့တာမှာ ကိုယ်တွေးနေတဲ့ အတွေးတွေကိုပဲ “ငါ…
မိတ်ဆွေတို့… လောကမှာ နေထိုင်ရင်း စိတ်ညစ်စရာတွေ၊ ပူလောင်စရာတွေ၊ သောကဗျာပါဒတွေ ကြုံလာရတဲ့အခါ ခင်ဗျားတို့ စိတ်ထဲမှာ အလိုအလျောက် ဘာအတွေး ဝင်လာသလဲ။ “ငါ စိတ်ညစ်နေရတယ်”၊ “ငါ ပူလောင်နေရတယ်”၊ “ငါ့ကို စော်ကားကြတယ်” ဆိုတဲ့ “ငါ” ဆိုတဲ့ ခေါင်းစဉ်ကြီး တပ်လိုက်မိတယ် မဟုတ်လား။ အဲဒီလို “ငါ” လို့ သွားကပ်လိုက်တာနဲ့ တစ်ပြိုင်နက် ခင်ဗျားဟာ အဲဒီ ဒုက္ခရဲ့ သားကောင် ဖြစ်သွားပါပြီ။ အဲဒီ “ငါ ခံစားနေရတယ်” ဆိုတဲ့ အစွဲအလမ်း (ဒိဋ္ဌိ) ကြောင့်ပဲ ခင်ဗျားဟာ သံသရာ တဝဲလည်လည်နဲ့ ပူလောင်နေရတာ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒါဟာ မြတ်စွာဘုရားရှင် တားမြစ်တော်မူခဲ့တဲ့ အမြင်မှား (မောဟ) သက်သက်ပါပဲ။ ဒီနေ့ “ငါ ခံစားနေရတယ်”…
ဒီတစ်ပတ်လုံး ပစ္စုပ္ပန်တည့်တည့်မှာ ဖြစ်ပြီးပျက်နေတဲ့ သဘောတရားတွေကို လေ့လာခဲ့ကြတယ်။ ဒီနေ့တော့ ဘာကိုမှ အတင်းအကျပ် မရှုမှတ်ဘဲ အေးအေးဆေးဆေးလေး ထိုင်ကြည့်ရအောင်။ ဝင်လေထွက်လေ ဖြစ်ဖြစ်၊ ခန္ဓာကိုယ်က နာကျင်မှု ဖြစ်ဖြစ်၊ ပေါ်လာတဲ့ အတွေးဖြစ်ဖြစ် သူ့ဘာသာသူ ဖြစ်လာပြီး သူ့ဘာသာသူ ပျက်သွားတာကို ဘေးကနေ ငြိမ်ငြိမ်လေး စောင့်ကြည့်နေလိုက်ပါ။ ကိုယ်က ဝင်ပြင်စရာ မလိုပါဘူး။ ဒီလို စီးဆင်းနေတဲ့ သဘာဝတရားကြီးကို ဝင်မစွက်ဖက်ဘဲ ကြည့်တတ်လာတဲ့အခါ စိတ်ဟာ အင်မတန်မှ ငြိမ်းချမ်းသွားပါတယ်။ အရာရာဟာ ယာယီပါပဲ။ ဖြစ်လာတာကို လက်ခံလိုက်ပါ၊ ပျက်သွားတာကို ခွင့်လွှတ်လိုက်ပါ။ ဖြစ်လာသမျှ အရာရာတိုင်းဟာ အဆုံးသတ်ဖို့အတွက်ချည်းပဲဆိုတာ သေချာ လက်ခံနိုင်ပြီလား။
ကျနော်တို့ အတိတ်က အမှားတွေအတွက် ကိုယ့်ကိုယ်ကိုယ် အပြစ်တင်ကြတယ်။ အနာဂတ်အတွက် ကြောက်ရွံ့ကြတယ်။ ဒါတွေဟာ ပစ္စုပ္ပန်တည့်တည့်က ဖြစ်ပျက်ကို မမြင်လို့ပါ။ အတိတ်က အမှားလုပ်ခဲ့တဲ့ ရုပ်နာမ်ဟာ အဲဒီအချိန်မှာတင် ဖြစ်ပြီး ပျက်သွားပါပြီ။ အခုအချိန်မှာ အဲဒီ “ငါ” မရှိတော့ပါဘူး။ မရှိတော့တဲ့ အရာကို ပြန်ဆွဲထုတ်ပြီး ကိုယ့်ကိုယ်ကိုယ် အပြစ်တင်နေစရာ မလိုပါဘူး။ အကြောင်းတရားကြောင့် ဖြစ်လာတယ်၊ ပြီးတော့ ပျက်သွားတယ်။ ဒါပါပဲ။ အရာရာဟာ ခဏလေးအတွင်းမှာ ဖြစ်ပြီး ပျက်နေတယ်ဆိုတာ သိရင် ဘာကိုမှ ကြောက်စရာ၊ နောင်တရစရာ မလိုတော့ပါဘူး။ သင်ခန်းစာယူပြီး ပစ္စုပ္ပန်မှာ အကောင်းဆုံး အားထုတ်မှုနဲ့ ဆက်လျှောက်ဖို့ပဲ လိုပါတယ်။ အနတ္တဆိုတာ လက်မြှောက်အရှုံးပေးခြင်း မဟုတ်ပါဘူး။ မရှိတော့တဲ့ အတိတ်ကို ဆုပ်ကိုင်ထားပြီး အခု ပစ္စုပ္ပန်ကို…
တရားအားထုတ်တယ်ဆိုတာ အတိတ်ကို ပြန်တွေးတာ၊ အနာဂတ်ကို မှန်းဆတာ မဟုတ်ပါဘူး။ ပစ္စုပ္ပန်တည့်တည့်မှာ ဘာဖြစ်နေလဲဆိုတာကို ဝင်မစွက်ဖက်ဘဲ သက်သက်လေး ကြည့်နေတာပါ။ ဒီနေ့ လက်တွေ့လုပ်ကြည့်ပါ။ အသံတစ်ခု ကြားလိုက်တဲ့အခါ အဲဒီအသံလေး ဘယ်လို ဆုံးသွားလဲဆိုတာ လိုက်ကြည့်ပါ။ အတွေးတစ်ခု ဝင်လာရင် အဲဒီအတွေးလေး ဘယ်လို ပျောက်သွားလဲဆိုတာ စောင့်ကြည့်ပါ။ အစကို မကြည့်ဘဲ အဆုံးသတ် (ပျက်သွားတာ) ကိုပဲ သတိထားကြည့်ပါ။ အတင်းလိုက်ဖျောက်စရာ မလိုပါဘူး၊ သူ့ဘာသာ ပျက်သွားတာကိုပဲ ကြည့်ရမှာပါ။ ပျက်သွားတာကို မြင်ပါများလာရင် ဘာကိုမှ ဆုပ်ကိုင်ထားစရာ မရှိဘူးဆိုတာ ကိုယ်တိုင် သဘောပေါက်လာပါလိမ့်မယ်။ အရှိကို အရှိအတိုင်း မြင်တာဟာ လွတ်မြောက်ခြင်းပါပဲ။ ကြားလိုက်တဲ့ အသံလေးဟာ ကြားပြီးတာနဲ့ ချက်ချင်း ပျောက်မသွားဘူးလား။
နေ့စဉ်ဘဝမှာ အဆင်မပြေတာ ကြုံတဲ့အခါ “ငါ ဒေါသထွက်တယ်၊ ငါ ဝမ်းနည်းတယ်” လို့ ထင်ကြတယ်။ တကယ်တော့ အဲဒီ ခံစားချက်ဆိုတာ ပစ္စုပ္ပန်တည့်တည့်မှာ အကြောင်းတိုက်ဆိုင်လို့ ခဏလေး ပေါ်လာတဲ့ သဘောတရားသက်သက်ပါ။ ချက်ချင်းပဲ ပြန်ပျက်သွားပါတယ်။ ဒါပေမယ့် ကျနော်တို့က အဲဒီ ဖြစ်ပြီးပျက်သွားတဲ့ အရာကို “ငါ့ဒေါသ၊ ငါ့ဝမ်းနည်းမှု” ဆိုပြီး အတင်း လိုက်ဖမ်းဆွဲထားလို့ ပူလောင်နေရတာပါ။ ဖြစ်ပြီး ပျက်သွားတဲ့အရာ (အနိစ္စ) ဟာ ဘယ်လိုလုပ် ကိုယ်ပိုင်အနှစ်သာရ (အတ္တ) ဖြစ်နိုင်ပါတော့မလဲ။ ပစ္စုပ္ပန်မှာ ပေါ်လာတဲ့ ခံစားချက်တိုင်းကို သူ့အလိုလို ဖြစ်ပြီး ပျက်သွားတဲ့ သဘာဝတရားလို့ပဲ မြင်အောင်ကြည့်ပါ။ “ငါ” မဟုတ်မှန်း သိလျက်နဲ့ ကိုယ့်တာဝန်ကို အကောင်းဆုံး ဆက်လုပ်ရုံပါပဲ။ ခုလေးတင် ပေါ်လာတဲ့ ခံစားချက်လေး၊…