ဒီတစ်ပတ်လုံး သင်္ခါရတရားတွေ၊ စိတ်ရဲ့ ဖြစ်ပျက်တွေ၊ အကြောင်းအကျိုးတွေနဲ့ သညာရဲ့ အကြောင်းကို ဆွေးနွေးခဲ့ကြတယ်။ စနေနေ့လို နားရက်မျိုးမှာ အေးအေးဆေးဆေး ထိုင်ရင်း ကိုယ့်ခန္ဓာမှာ ဖြစ်ပျက်နေတဲ့ ရုပ်နာမ်တွေကို ဆက်ပြီး လေ့လာကြည့်ပါ။ ပစ္စုပ္ပန်တည့်တည့်မှာ ဖြစ်နေတဲ့ ရုပ်နဲ့ နာမ်ဟာ ဖြစ်ပြီးရင် ပျက်သွားတာချည်းပါပဲ။ ကိုယ်တိုင် လက်တွေ့ ဉာဏ်နဲ့ သိမြင်လာအောင် ကြိုးစားမှသာ အမြင်မှားတွေ ပြုတ်ကျပြီး တကယ့်ကို အေးချမ်းတဲ့ အနားယူခြင်းကို ရရှိမှာပါ။ ဒီနေ့ တိတ်တိတ်ဆိတ်ဆိတ် အနားယူရင်း ကိုယ့်စိတ်အစဉ်မှာ ဖြစ်ပျက်နေတာလေးတွေကို အကဲခတ်ကြည့်ပါဦး။

ကျွန်တော်တို့ မြင်နေရတဲ့ လောကကြီးဟာ အပြင်မှာ တကယ်ရှိတယ်လို့ ထင်ရပေမယ့်၊ တကယ်တော့ လောက ဆိုတာ ဘယ်လို ဆိုပြီး သတ်မှတ် သိနားလည် ခြင်း ဆိုတဲ့ စိတ်လေး တစ်ခု ပါပဲ။ မျက်စိက မြင်လိုက်တဲ့အခါ နားက ကြားလိုက်တဲ့အခါ လောကကြီးက ဘယ်လို ဆိုပြီးသတ်မှတ်မှု ဖြစ်ပါတယ်။ ကိုယ်ယူဆ တဲ့ လောက ဆိုတာက သတ်မှတ်ချက်တွေ ကို အမှန်လို့ယူထားတဲ့ စိတ်တခုပါပဲ။ကိုယ့်ရဲ့ စိတ်ကလေး တစ်ခု ဖြစ်ပေါ်ပြီး ပျက်သွားတာကို လေ့လာနိုင်ရင်၊ လောကကြီးတစ်ခုလုံးဟာ ကိုယ့်သတ်မှတ်ချက် ဆိုတာကို သဘောပေါက်လာပါလိမ့်မယ်။ တကယ်ရှိတာက အကြောင်းကြောင့် အကျိုးဖြစ်နေတဲ့ သင်္ခါရတရားတွေရဲ့ အဆက်မပြတ် ဖြစ်ပျက်မှုသာ ဖြစ်ပါတယ်။ သင်္ခါရတရားတွေသာ ဖြစ်ပြီး ငါသူ မရှိတဲ့အတွက် ဘာကိုမှ…

တကယ်တော့ အတိတ်ဆိုတာ အခုချိန်မှာ လုံးဝ မရှိတော့ပါဘူး။ အဲဒီ အဖြစ်အပျက်တွေကို ပြန်မှတ်မိနေတယ်ဆိုတာ အခု ပစ္စုပ္ပန်တည့်တည့်မှာ ပေါ်လာတဲ့ သညာ ဖြစ်ပျက်လေး သက်သက်ပါ။ အဲဒီ မှတ်သားမှု သညာလေး ဖြစ်လာပြီး ပြန်ပျက်သွားတာကို မသိတဲ့အခါ “ငါ အမှားလုပ်မိတယ်” ဆိုပြီး မလိုလားအပ်တဲ့ နောင်တတွေ ပူလောင်မှုတွေ ဖြစ်လာရတာပါ။ ကိုယ့်ကို နှိပ်စက်နေတာ အတိတ်က အဖြစ်အပျက်မဟုတ်ဘဲ အခု ပေါ်လာတဲ့ သညာလေးပါလားလို့ သိလိုက်ရင် စိတ်ဟာ အများကြီး ပေါ့ပါးသွားပါလိမ့်မယ်။ ခေါင်းထဲမှာ နောင်တရစရာ အတွေးပေါ်လာတိုင်း ဒါဟာ သညာ ဖြစ်ပျက်လေး သက်သက်ပါလားလို့ လေ့လာကြည့်ရအောင်။

ကိုယ့်ရဲ့ လက်တွေ့ဘဝ အလုပ်ခွင်မှာတင် စိတ်ရဲ့ ဖြစ်ပျက်ကို လေ့လာလို့ ရပါတယ်။ လုပ်ဖော်ကိုင်ဖက် တစ်ယောက်က စိတ်အနှောင့်အယှက်ဖြစ်စရာ ပြောလိုက်တဲ့အခါ ဒေါသစိတ်ကလေး ပေါ်လာတယ်။ အဲဒီ ဒေါသစိတ်ကလေးကို ဝင်မတားဘဲ၊ သူ ဘယ်လို ပေါ်လာပြီး ဘယ်လို ပြန်ပျောက်သွားလဲ ဆိုတာကို အသာလေး လေ့လာကြည့်ပါ။ စိတ်ဆိုတာ သူ့အလိုလို ဖြစ်လာပြီး သူ့အလိုလို ပြန်ပျက်သွားတဲ့ သဘာဝပဲလို့ သိလိုက်ရင် ကိုယ့်ရဲ့ တုံ့ပြန်မှုတွေက ပိုပြီး တည်ငြိမ်လာပါလိမ့်မယ်။ အခု ပေါ်လာတဲ့ အတွေးလေးတစ်ခု ဘယ်လောက်မြန်မြန် ပျောက်သွားလဲဆိုတာ စောင့်ကြည့်ပေးပါ။

တကယ်တော့ လောကကြီးမှာ ဘယ်အရာမှ ကြုံရာကျပန်း ဖြစ်မလာပါဘူး။ အရာရာတိုင်းဟာ အကြောင်းတရားတွေ ဆုံလို့ အကျိုးတရားတွေ ဖြစ်လာတာပါ။ ကားကြပ်တာ၊ ရာသီဥတုပူတာတွေက အကြောင်းတရားတွေ၊ အဲဒီအပေါ်မှာ မကျေနပ်တဲ့ ဝေဒနာ ဖြစ်ပေါ်လာတာက အကျိုးတရားပါပဲ။ အကြောင်းရှိလို့ ဖြစ်လာတဲ့ ဒီဖြစ်စဉ်တွေထဲမှာ “ငါ” က ဝင်ပြီး ထိန်းချုပ်လို့ မရပါဘူး။ အကြောင်းနဲ့ အကျိုး ဆက်စပ် ဖြစ်ပေါ်နေတယ်ဆိုတာကို နားလည်လိုက်ရင် အရာရာကို လက်ခံနိုင်စွမ်း ပိုရှိလာပါလိမ့်မယ်။ ဒီနေ့ ကြုံတွေ့ရတဲ့ အဆင်မပြေမှုလေးတစ်ခုကို အကြောင်းအကျိုး သက်သက်ပါလားလို့ ဆင်ခြင်ကြည့်ပါလား။

လူတွေကတော့ “ငါ ဝမ်းနည်းခဲ့တယ်၊ အခု ငါ ပျော်နေတယ်” လို့ ယူဆကြတယ်။ တကယ်တော့ အဲဒီ ဝမ်းနည်းတဲ့ စိတ်ကလေးဟာ မနေ့ကတည်းက ပျက်သွားပါပြီ။ အခု ပျော်နေတဲ့ စိတ်ကလေးကလည်း ချက်ချင်း ပြန်ပျက်သွားမှာပါပဲ။ စိတ်ဆိုတာ တစ်ခုပြီးတစ်ခု အစားထိုးပြီး ဖြစ်ပျက်နေတာပါ။ အဲဒီလို လျင်မြန်စွာ ဖြစ်ပျက်နေတဲ့ စိတ်အစဉ်ကြီးကို “ငါ” လို့ နာမည်တပ်လိုက်တာဟာ တကယ်တော့ အဓိပ္ပါယ်မရှိပါဘူး။ အရှိတရားမှာ “ငါ” ဆိုတာ မရှိဘူးလို့ ကိုယ်တိုင် မြင်အောင် ကြည့်လိုက်တာနဲ့ စိတ်ညစ်စရာတွေ အလိုလို လျော့ကျသွားပါလိမ့်မယ်။ အခု စာဖတ်နေတဲ့ သိစိတ် (ဝိဉာဏ်) လေး ချက်ချင်း ပျောက်သွားတာကို သတိထားမိပါရဲ့လား။

ပိတ်ရက်မှာ အနားယူတဲ့အခါ ပေါ့ပါးသွားတယ်။ အလုပ်လုပ်တဲ့အခါ ပင်ပန်းတယ်။ ကျွန်တော်တို့က အဲဒီနှစ်ခုကို တကွဲတပြားစီ ထင်တတ်ကြတယ်။ တကယ်တော့ အနားယူတာပဲဖြစ်ဖြစ်၊ အလုပ်လုပ်နေတာပဲဖြစ်ဖြစ် နှစ်ခုစလုံးဟာ အကြောင်းတိုက်ဆိုင်လို့ ဖြစ်လာတဲ့ သင်္ခါရတရားတွေပါပဲ။ အလုပ်လုပ်လို့ ပင်ပန်းတဲ့ ရုပ်နာမ်၊ အနားယူလို့ သက်သာတဲ့ ရုပ်နာမ် နှစ်ခုစလုံးဟာ ချက်ချင်းဖြစ်ပြီး ချက်ချင်းပျက်သွားတာချည်းပါပဲ။ “ငါ” နားနေတယ်၊ “ငါ” အလုပ်လုပ်နေတယ်လို့ ခွဲခြားမနေဘဲ အရာရာဟာ ပြောင်းလဲနေတဲ့ ဖြစ်စဉ်တွေသာဖြစ်တယ်လို့ နားလည်လိုက်ရင် စိတ်က အမြဲတမ်း အနားရနေပါလိမ့်မယ်။ အခု အနားယူနေရင်း ဖြစ်ပေါ်လာတဲ့ သက်သာမှုလေးကို သဘာဝသက်သက်လို့ လေ့လာကြည့်လို့ ရမလား။

ဒီတစ်ပတ်လုံး ခန္ဓာငါးပါးရဲ့ ဖြစ်ပျက်သဘော၊ အနတ္တနဲ့ သညာရဲ့ အကြောင်းတွေကို လေ့လာခဲ့ကြတယ်။ အမြင်မှားတွေ ပြုတ်ကျဖို့ဆိုတာ လက်တွေ့ ကျင့်သုံးမှုက အရေးအကြီးဆုံးပါ။ ပစ္စုပ္ပန်တည့်တည့်မှာ ဖြစ်နေတဲ့ ရုပ်နာမ် ဖြစ်ပျက်ကို စဉ်ဆက်မပြတ် စောင့်ကြည့်ပြီး “ငါမရှိဘူး” ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်တဲ့အထိ ကြိုးစားရမှာပါ။ ဘာကိုမှ အတင်းဆုပ်ကိုင်မထားဘဲ၊ အရာရာဟာ ဖြစ်ပြီးရင် ပျက်သွားတဲ့ အနတ္တ သဘာဝတွေလို့ နားလည်ထားရင် စိတ်ဟာ အေးချမ်းစွာနဲ့ တကယ့်ကို အနားယူနိုင်ပါပြီ။ ကိုယ့်ရဲ့ သိစိတ် (ဝိဉာဏ်) လေးကို အမြဲတမ်း သတိကပ်ပြီး နေထိုင်ကြည့်ပါ။ ဒီနေ့ တိတ်တိတ်ဆိတ်ဆိတ် နေရင်း ကိုယ့်ခန္ဓာမှာ ဖြစ်ပျက်နေတဲ့ သဘာဝလေးတွေကို အကဲခတ် လေ့လာကြည့်ပါဦး။

တကယ်တော့ “အားလပ်ရက်” ဆိုတာရော၊ “အလုပ်လုပ်ရတဲ့နေ့” ဆိုတာရော လောကကြီးရဲ့ အခြေအနေတွေအားလုံးဟာ စိတ်ကလေးရဲ့ သတ်မှတ်ချက် သက်သက်ပါပဲ။ တကယ့်အရှိတရားက ပစ္စုပ္ပန်တည့်တည့်မှာ ဖြစ်ပေါ်နေတဲ့ ရုပ်နာမ် ဖြစ်ပျက်တွေပဲ ရှိပါတယ်။ ဝမ်းသာတဲ့ စိတ်ကလေး ဖြစ်လာတယ်၊ ပြီးရင် ပျက်သွားတယ်။ ပျော်နေတဲ့ ငါဆိုတာ မရှိပါဘူး။ အရာရာဟာ စိတ်က ဖန်တီးထားတဲ့ လောကအပေါ်မှာ တုံ့ပြန်နေတဲ့ ရုပ်နာမ်သဘာဝတွေချည်းပါပဲ။ ပျော်ရွှင်တဲ့ အတွေးလေး ပေါ်လာတဲ့အခါ အဲဒီ စိတ်ကလေး ဘယ်လောက်ကြာကြာ ခံလဲဆိုတာ စောင့်ကြည့်ပါလား။

လူတော်တော်များများဟာ အတိတ်က အမှားတွေအတွက် နောင်တရပြီး ကိုယ့်ကိုယ်ကိုယ် အပြစ်တင်နေတတ်ကြတယ်။ တကယ်တော့ ဒါဟာ သညာ လို့ခေါ်တဲ့ မှတ်သားမှုရဲ့ နှိပ်စက်ခြင်းကို ခံနေရတာပါ။ အတိတ်ဆိုတာ အခု လက်ရှိမှာ လုံးဝ မရှိတော့ပါဘူး။ စိတ်ထဲမှာ ပြန်လည်မှတ်သားထားတဲ့ သညာလေးတွေ ပစ္စုပ္ပန်မှာ ပြန်ပေါ်လာတာ သက်သက်ပါ။ အဲဒီ သညာဖြစ်ပျက်လေးကို မသိတဲ့အခါ “ငါ အမှားလုပ်မိတယ်” ဆိုပြီး ပူလောင်နေကြတာပါ။ ကိုယ့်ကို ဒုက္ခပေးနေတာ အတိတ်က အဖြစ်အပျက်တွေ မဟုတ်ဘဲ၊ အခု ပစ္စုပ္ပန်မှာ ဖြစ်ပျက်နေတဲ့ သညာလေးတွေသာ ဖြစ်တယ်လို့ မြင်အောင်ကြည့်ပါ။ မရှိတော့တဲ့ ဝန်ထုပ်ဝန်ပိုးတွေ အလိုလို ပြုတ်ကျသွားပါလိမ့်မယ်။ စိတ်ထဲမှာ နောင်တ ဒါမှမဟုတ် ကြောက်စိတ် ပေါ်လာတိုင်း ဒါဟာ သညာသက်သက်ပါလားလို့ လေ့လာကြည့်ရအောင်။