တရားအားထုတ်တယ်၊ ဝိပဿနာရှုတယ်လို့ ဆိုလိုက်တာနဲ့ လူတော်တော်များများ ပြေးမြင်ကြတာက မျက်လုံးမှိတ်၊ ကိုယ်ကိုမတ်မတ်ထားပြီး စိတ်ကို ဘာမှမတွေးအောင်၊ လုံးဝငြိမ်သက်သွားအောင် အတင်းချုပ်တည်းထားတဲ့ ပုံစံမျိုးကိုပါ။ တကယ်တမ်း လက်တွေ့ထိုင်ကြည့်တဲ့အခါ ကိုယ့်စိတ်က ကိုယ်ထင်သလို ငြိမ်မနေပါဘူး။ ဟိုတွေးဒီတွေးနဲ့ လွင့်ချင်ရာ လွင့်နေတတ်ပါတယ်။ အဲဒီအခါကျရင် “ဟာ… ငါ့စိတ်က မငြိမ်ပါလား၊ ငါ တရားအားထုတ်လို့ မရတော့ဘူး ထင်တယ်” ဆိုပြီး စိတ်ပျက်သွားတတ်ကြပါတယ်။ တချို့ကျတော့လည်း တွေးနေတဲ့ စိတ်တွေကို အတင်း ဖိနှိပ်၊ မောင်းထုတ်ပြီး ငြိမ်အောင် အတင်းလုပ်ကြပါတယ်။ တကယ်တော့ ဝိပဿနာဆိုတာ စိတ်ကို အတင်းငြိမ်အောင် လုပ်ရတဲ့ အလုပ် မဟုတ်ပါဘူး။ “အရှိကို အရှိအတိုင်းသာ စောင့်ကြည့်ရတဲ့ အလုပ်” ဖြစ်ပါတယ်။ ငြိမ်အောင်လုပ်ခြင်း နဲ့ အရှိအတိုင်း ကြည့်ခြင်း စိတ်ကို…

ဒီတစ်ပတ်လုံး မျက်စိ၊ နား၊ နှာခေါင်း၊ လျှာ၊ ကိုယ်ကနေ ဝင်လာတဲ့ အာရုံတွေအပေါ်မှာ ဘယ်လို မှန်မှန်ကန်ကန် ရှုမြင်ရမလဲ ဆိုတာကို လေ့လာခဲ့ကြတယ်။ တရားဆိုတာ မျက်စိမှိတ်ပြီး အေးချမ်းတဲ့ နေရာမှာ ထိုင်နေမှ ရတာမဟုတ်ပါဘူး။ နေ့စဉ် ကြုံတွေ့နေရတဲ့ အာရုံတွေအပေါ်မှာ ငါဆိုတဲ့ အစွဲမပါဘဲ အရှိကို အရှိအတိုင်း ဖြတ်သန်းသွားနိုင်တာဟာ တကယ့် လွတ်မြောက်မှုပါပဲ။ လူ၊ ရဟန်း အရိယာတတ်နိုင်သလောက် များများ ပေါ်ထွန်းလာရေးဟာ ဒီလို ရိုးရှင်းတဲ့ အရှိတရားကို မြင်အောင် ကြည့်ခြင်းကနေ စတင်ရတာပါ။ ဒီပိတ်ရက်မှာတော့ အတင်းအဓမ္မ ဘာမှ မလုပ်ပါနဲ့။ ပတ်ဝန်းကျင်က အသံတွေ၊ မြင်ကွင်းတွေကို သက်တောင့်သက်သာလေးနဲ့ အသိသက်သက်လေးနဲ့သာ ခံစားကြည့်လိုက်ပါ။ ဒီနေ့အတွက် အမေး – အာရုံတွေ ဝင်လာတိုင်း…

ကျွန်တော်တို့ဟာ မနေ့က အမြင်မကြည်ခဲ့တဲ့ သူတစ်ယောက်ရဲ့ မျက်နှာကို ပြန်တွေးပြီး ဒီနေ့အထိ ဒေါသထွက်နေတတ်ကြတယ်။ မနက်ဖြန် ဘာတွေ ကြုံရမလဲဆိုပြီး ကြိုတွေး ကြောက်နေတတ်ကြတယ်။ တကယ်တော့ အဲဒီတုန်းက ဖြစ်ခဲ့တဲ့ မြင်ခြင်း၊ ကြားခြင်း၊ ထိတွေ့ခြင်းတွေဟာ အဲဒီအချိန်မှာတင် ချုပ်ငြိမ်းပြီး သွားပါပြီ။ ဆင်းရဲဒုက္ခဆိုတာ အမှန်တရားကို မသိတဲ့ အဝိဇ္ဇာကြောင့်သာ အသေကောင်ကို ပိုက်ပြီး ဆက်လောင်ကျွမ်းနေတာပါ။ လွန်သွားတဲ့ အာရုံတွေမှာ “ငါ” မရှိတော့သလို၊ မရောက်သေးတဲ့ အနာဂတ်အတွက်လည်း “ငါ” ဆိုတာ တကယ် မရှိပါဘူး။ ဖြစ်ရပ်တိုင်းဟာ အကြောင်းတိုက်ဆိုင်လို့ ပေါ်လာပြီး ပျက်သွားတဲ့ ဖြစ်စဉ်တွေချည်းပါပဲ။ အဲဒီလို နားလည်လိုက်ရင် ကြောက်စရာလည်း မရှိတော့ဘူး၊ နောင်တရပြီး ဝန်ထုတ်ဝန်ပိုး ထမ်းထားစရာလည်း မလိုတော့ပါဘူး။ ဒီနေ့အတွက် အမေး –…

လက်တွေ့ တရားအားထုတ်တယ်ဆိုတာ အာရုံတွေကို ရှောင်ပြေးနေတာ မဟုတ်ပါဘူး။ အာရုံ နဲ့ ဒွါရတွေနဲ့ တိုက်မိတဲ့အခါ ကြားထဲက ဝင်မစွက်ဖက်ဘဲ ကြည့်တတ်တာပါ။ အစားအသောက် တစ်ခု စားလိုက်တဲ့အခါ “အရသာ ရှိလိုက်တာ” လို့ မစဉ်းစားခင်မှာ လျှာနဲ့ အရသာ ထိတွေ့သွားတဲ့ အရသာခံစိတ် သက်သက်လေးကို အရင်ဆုံး သိအောင် လုပ်ကြည့်ပါ။ ခန္ဓာကိုယ်မှာ အေးသွားတယ်၊ ပူသွားတယ် ဆိုတာကို သိလိုက်တဲ့ အချိန်လေးမှာ “ငါ အေးတယ်” ဆိုတဲ့ စိတ်မကပ်ခင် ဝေဒနာ ခံစားစိတ် အသိသက်သက်လေးကို ဖမ်းကြည့်ပါ။ အဲဒီလို အာရုံနဲ့ အသိကြားမှာ “ငါ” မပါဘဲ အရှိအတိုင်း ကြည့်တတ်လာရင်၊ ဘယ်ခံစားချက်မှ ကြာကြာမခံဘဲ ပေါ်လာပြီး ပျောက်သွားတာကို ကိုယ်တိုင် မျက်မြင်ကိုယ်တွေ့ သိလာပါလိမ့်မယ်။…

အသံတစ်ခု ကြားတဲ့အခါ အဲဒီအသံက ကိုယ့်ကို ချီးမွမ်းတာဆို သဘောကျမယ်၊ ကဲ့ရဲ့တာဆို ဒေါသထွက်မယ်။ တကယ်တော့ ကြားတယ်ဆိုတာ နားစည်ကို လာရိုက်ခတ်တဲ့ အသံလှိုင်းတွေပါပဲ။ အဲဒီအပေါ်မှာ “ငါ့ကို ပြောတယ်” လို့ အတ္တ ဝင်သွားတဲ့အခါမှ ပူလောင်မှုက စတော့တာပါ။ ဒီသဘောကို နားလည်ဖို့ဆိုတာ “အနတ္တ” ကို သိဖို့ပါပဲ။ ဒီနေရာမှာ “အနတ္တ” ဆိုတာဟာ “ငါ မဟုတ်လို့ ဘာမှလုပ်လို့မရဘူး” ဆိုတဲ့ အဆိုးမြင်ဝါဒကို ရှောင်ကြဉ်ဖို့ အထူးလိုအပ်ပါတယ်။ ငါမရှိဘူးဆိုပြီး ဘာမှမလုပ်ဘဲ ထိုင်နေရမှာ မဟုတ်ပါဘူး။ လောကီကိစ္စတွေမှာ အဓိပတိတရားလေးပါး (ဆန္ဒ၊ ဝီရိယ၊ စိတ္တ၊ ဝီမံသာ) နဲ့ ပြည့်စုံရင် မိမိလိုတာ ပြည့်ပါတယ်။ ကိုယ်လုပ်ရမယ့် တာဝန်ကို အကောင်းဆုံး လုပ်မယ်၊ ဒါပေမဲ့…

မနက်အိပ်ရာနိုးလို့ မျက်စိဖွင့်လိုက်တာနဲ့ မြင်စရာတွေ ပေါ်လာတယ်။ နားထဲမှာလည်း အသံတွေ ကြားလာရတယ်။ အဲဒီအချိန်မှာ ကျွန်တော်တို့ စိတ်က “ငါ မြင်တယ်၊ ငါ ကြားတယ်” လို့ အလိုလို ဆုံးဖြတ်လိုက်ပါတယ်။ တကယ်တမ်း သေချာစောင့်ကြည့်ရင် မြင်တာက “ငါ” မဟုတ်ပါဘူး။ မျက်စိဆိုတဲ့ အကြည်ဓာတ်နဲ့ အပြင်က အဆင်း သွားတိုက်မိလို့ “မြင်သိစိတ်” လေး ပေါ်လာတာပါ။ ကင်မရာတစ်လုံးက ဓာတ်ပုံရိုက်လိုက်သလိုမျိုး အကြောင်းတိုက်ဆိုင်လို့ ဖြစ်ပေါ်လာတဲ့ သဘာဝဖြစ်စဉ် သက်သက်ပါပဲ။ အဲဒီလို အလိုလို ဖြစ်ပေါ်နေတဲ့ သဘောတရားကို “ငါ့မျက်စိ၊ ငါ့အာရုံ” လို့ သွားသိမ်းပိုက်တာဟာ အမြင်မှား (ဒိဋ္ဌိ) ပါပဲ။ သောတာပတ္တိမဂ် ဆိုတာ အဲဒီလို ထင်ယောင်ထင်မှား ဖြစ်နေတာကို အရှိကို အရှိအတိုင်း မြင်ပြီး…

ကျနော်တို့ ပတ်ဝန်းကျင်က ဥပါသကာ၊ ဥပါသိကာ အများစုဆီကနေ အမြဲလိုလို ကြားနေရတဲ့ ဆင်ခြေတစ်ခု ရှိပါတယ်။“ကျနော်တို့က လူဝတ်ကြောင်တွေလေ၊ ရုံးအလုပ်တွေ၊ စီးပွားရေးတွေ၊ မိသားစု ကိစ္စတွေနဲ့ အရမ်း အလုပ်ရှုပ်တယ်။ တရားထိုင်ဖို့ အချိန်မှ မရှိတာ၊ ဘယ်လိုလုပ် သောတာပန် တည်နိုင်မှာလဲ” ဆိုတဲ့ စကားပါပဲ။ ဒီစကားဟာ သာမန်နားထောင်ရင် ယုတ္တိရှိသယောင်ယောင် ထင်ရပေမယ့်၊ တကယ်တမ်းကျတော့ “မောဟ” (အမှန်တရားကို မသိမှု) ဖုံးလွှမ်းနေတဲ့ အကြီးမားဆုံး အလွဲကြီး တစ်ခုပါ။ တရားဆိုတာကို “တိတ်ဆိတ်တဲ့ အခန်းထဲမှာ ခြေပိုက်ခွေထိုင်ပြီး မျက်စိမှိတ်ထားမှ တရား” လို့ ပုံသေကားကျ မှတ်ထားတဲ့ အခွံသက်သက် အယူအဆကြောင့် ဒီလိုတွေးမိသွားကြတာ ဖြစ်ပါတယ်။ ကျနော်ရေးတဲ့ စာတွေ၊ ဆွေးနွေးတဲ့ အကြောင်းအရာတွေရဲ့ ရည်မှန်းချက်ကတော့ လူ၊…

စနေ၊ တနင်္ဂနွေ ပိတ်ရက် မနက် ၁၀ နာရီလောက်ဆိုတာ အလုပ်ပူပင်သောကတွေကနေ ခဏကင်းကွာပြီး အိမ်မှာ သက်တောင့်သက်သာလေး နားနေရတဲ့ အချိန်ပါ။ ကော်ဖီလေး တစ်ခွက်သောက်၊ ကိုယ်ဝါသနာပါတာလေး လုပ်ရင်း စိတ်ထဲမှာ ပေါ့ပါးပြီး အေးချမ်းနေတတ်ပါတယ်။ အဲဒီလို အေးချမ်းပြီး ပျော်နေတဲ့အချိန်မှာ ကိုယ့်ကိုယ်ကိုယ် သတိလေးကပ်ပြီး ပြန်ကြည့်ဖူးပါသလား။ ကျွန်တော်တို့ အများစုက အဲဒီခံစားချက်ကို “ငါ ပျော်နေတယ်၊ ငါ အေးချမ်းနေတယ်” ဆိုပြီး အလိုအလျောက် ပိုင်ရှင် ဝင်လုပ်လိုက်ကြပါတယ်။ ဒီ “ငါ ပျော်တယ်” ဆိုတဲ့ အတွေးလေး ဝင်လာတာနဲ့ ပြဿနာက စပါတော့တယ်။ ဘာဖြစ်လို့လဲဆိုတော့ “ငါ ပျော်တယ်” လို့ ထင်လိုက်တဲ့အတွက် အဲဒီပျော်ရွှင်မှုကို အမြဲတမ်း ပိုင်ဆိုင်ထားချင်တဲ့ လောဘ (တဏှာ) ကပ်ပါလာလို့ပါပဲ။…

တစ်နေကုန် အလုပ်တွေလုပ်၊ ပင်ပန်းလာခဲ့ပြီးတဲ့နောက် ညနေစောင်း အချိန်လေးမှာ လသာဆောင်ထွက်ထိုင်တာဖြစ်ဖြစ်၊ လမ်းလျှောက်ထွက်တာဖြစ်ဖြစ် လုပ်လေ့ရှိကြပါတယ်။ ညနေခင်း လေအေးအေးလေး တိုက်ခတ်သွားတဲ့အခါ ခန္ဓာကိုယ်ရော စိတ်ပါ ပေါ့ပါးသွားပြီး “ဟာ… အေးချမ်းလိုက်တာ၊ ငါ အနားယူနေတယ်၊ ငါ သက်တောင့်သက်သာ ဖြစ်နေပြီ” လို့ စိတ်ထဲကနေ အလိုလို တွေးမိတတ်ပါတယ်။ ဒီလိုတွေးတာ သဘာဝကျပေမယ့်၊ ဝိပဿနာရှုထောင့် (အရှိကို အရှိအတိုင်း ကြည့်တဲ့ ရှုထောင့်) ကနေ သေချာပြန်ဆန်းစစ်ကြည့်ရင် အဲဒီမှာ “ငါ” ဆိုတာ ဘယ်နေရာမှ မပါပါဘူး။ တကယ်တမ်းဖြစ်ပျက်နေတာက လေအေးလေးနဲ့ ခန္ဓာကိုယ် ထိတွေ့သွားတဲ့ ရုပ်တရားရယ်၊ အေးတယ်၊ ပေါ့ပါးတယ်၊ သက်တောင့်သက်သာဖြစ်တယ်လို့ သိလိုက်၊ ခံစားလိုက်တဲ့ နာမ်တရားရယ်… ဒီ ရုပ်နဲ့ နာမ် နှစ်ပါးရဲ့ အလုပ်လုပ်နေမှု…

စနေနေ့ မနက် ၁၀ နာရီဆိုတာ တစ်ပတ်တာ အလုပ်ပန်းသမျှတွေကို ခဏချပြီး ကော်ဖီလေးတစ်ခွက်နဲ့ အေးအေးဆေးဆေး အနားယူတတ်တဲ့ အချိန်လေးပါ။ ဒီလိုအချိန်မှာ စိတ်ကလေးက ပေါ့ပါးပြီး သက်တောင့်သက်သာ ရှိနေတတ်ပါတယ်။ ဒီလို ပေါ့ပါးနေတဲ့အချိန်မှာ ကိုယ့်ကိုယ်ကိုယ် သတိလေးကပ်ကြည့်ဖူးပါသလား? ကော်ဖီခွက်ကို ကိုင်လိုက်တဲ့ နွေးထွေးတဲ့ အထိအတွေ့၊ သောက်လိုက်တဲ့ အရသာ၊ ပြီးတော့ “ကောင်းလိုက်တာ၊ အေးချမ်းလိုက်တာ” ဆိုပြီး သဘောကျသွားတဲ့ စိတ်ကလေး။ များသောအားဖြင့်တော့ ကျွန်တော်တို့က အဲဒီ ဖြစ်စဉ်တွေအပေါ်မှာ “ငါ သောက်နေတယ်၊ ငါ ပေါ့ပါးနေတယ်” ဆိုပြီး အလိုအလျောက် ပိုင်ရှင် ဝင်လုပ်လိုက်ကြပါတယ်။ တကယ်တမ်း ဉာဏ်နဲ့ သေချာကြည့်လိုက်ရင် အဲဒီမှာ “ငါ” ဆိုတာ ဘယ်နေရာမှာမှ မပါပါဘူး။ ကော်ဖီအရသာကို သိလိုက်တဲ့ သဘောတရား၊…