အရင်က လုပ်ခဲ့တဲ့ အမှားတွေအတွက် နောင်တရတာ၊ အပြစ်တင်တာတွေဟာ လက်ရှိမှာ တကယ်ဖြစ်နေတာ မဟုတ်ပါဘူး။ ဒါဟာ အကြောင်းတိုက်ဆိုင်လို့ ပေါ်လာတဲ့ သညာ (နာမ်တရား) ရဲ့ ဖြစ်ပျက်မှုကို ငါအတိတ်လို့ မှားယွင်းစွာ ယူဆမှုကြောင့် ဖြစ်နေရတာပါ။ အတိတ်က အဖြစ်အပျက်တွေကို ပြန်လည်မှတ်သားထားတဲ့ သညာ လေးတွေ ပစ္စုပ္ပန်မှာ ပြန်ပေါ်လာတာ သက်သက်ပါ။ အဲဒီ သညာဖြစ်ပျက်လေးကို ငါ့အတိတ် လို့ ငါ အမှန်တကယ်ပဲလို့ ထင်ပြီး ကိုယ့်ကိုယ်ကိုယ် ပြန်နှိပ်စက်နေကြတာပါ။ ဒါဟာ ငါမဟုတ် ငါ့သညာ မဟုတ်ပဲ အကြောင်းအကျိုး ဖြစ်နေတဲ့သညာရဲ့ ဖြစ်ပျက်မှု နဲ့ ငါ ရှိတယ် ဆိုတဲ့အထင်ရဲ့ လှည့်စားမှုပဲလို့ အရှိကိုအရှိအတိုင်း သိလိုက်ရင် ပူလောင်မှုတွေ ချက်ချင်း ရပ်တန့်သွားပါလိမ့်မယ်။ စိတ်ထဲမှာ နောင်တ…
တရားအားထုတ်ဖို့အတွက် သီးသန့် အချိန်ယူပြီး ထိုင်နေမှ မဟုတ်ပါဘူး။ ကိုယ့်ရဲ့ နေ့စဉ်သွားလာ လှုပ်ရှားနေတဲ့ အချိန်တွေမှာလည်း ဖြစ်ပျက်နေတဲ့ စိတ်တွေကို ဖြစ်ပျက်နေမှန်း အသိအမှတ်ပြုပေးတဲ့ စိတ္တာနုပဿနာကို လက်တွေ့ ကျင့်သုံးလို့ ရပါတယ်။ စိတ်ညစ်လာရင် ညစ်တဲ့စိတ် ဖြစ်ပျက်မှန်းသိလိုက်ပါ။ ပျော်လာရင် ပျော်တဲ့စိတ် ဖြစ်ပျက်မှန်း သိလိုက်ပါ။ စိတ်ထဲမှာ ပေါ်လာတဲ့ ခံစားချက်တွေကို ဝင်မတားဘဲ၊ သတိထားပြီး လေ့လာကြည့်တဲ့အခါ စိတ်ဆိုတာ ဖြစ်ပြီးရင် ပျက်သွားတာပဲဆိုတာကို ကိုယ်တိုင် မြင်လာပါလိမ့်မယ်။ အဲဒီလို တိုက်ရိုက် သိမြင်ခြင်းကသာ စိတ်ဖြစ်ပျက်သာရှိပြီး ငါမရှိတဲ့အတွက် ငါဆိုတဲ့ အထင်မှားကလဲ အထင်မှားစိတ် ဖြစ်ပျက်မှန်းသိပြီး အထင်မှား ပြုတ်ကျစေတာပါ။ အခု စာဖတ်ပြီးသွားတဲ့အခါ ကိုယ့်စိတ်ထဲမှာ ဘာတွေ ဖြစ်ပျက်သွားလဲဆိုတာကို အကဲခတ်ကြည့်ပါဦး။
နေ့စဉ်အလုပ်ခွင်မှာဖြစ်ဖြစ်၊ လမ်းပိတ်လို့ ကားပေါ်မှာဖြစ်ဖြစ် ကိုယ်ဖြစ်ချင်တဲ့အတိုင်း မဖြစ်တာတွေကို ခဏခဏ ကြုံရပါတယ်။ ဒါဟာ အရာရာဟာ သူ့အကြောင်းအကျိုးအတိုင်း ဖြစ်နေတယ် ဆိုတာ အနတ္တ သဘောပါပဲ။ ကိုယ်ပိုင်ဆိုင်တယ်၊ ငါ့စိတ်တိုင်းကျ ဖြစ်ရမယ်လို့ တွေးထားလေလေ၊ အဆင်မပြေတဲ့အခါ ပိုပြီး ပင်ပန်းလေလေပါပဲ။ ကိုယ်လုပ်စရာအကြောင်းကို ဉာဏ်နဲ့ ဆုံးဖြတ်ပြီးကို အကောင်းဆုံး လုပ်ပြီး ရလဒ်က တော့ သဘာဝအတိုင်း လက်ခံနိုင်ဖို့ လိုပါတယ်။ အရာရာဟာ အကြောင်းတိုက်ဆိုင်လို့ ဖြစ်လာတာမို့ “ငါ” ဆိုတာမရှိဘူးလို့ လေ့လာဆင်ခြင်နိုင်ရင် စိတ်ဖိစီးမှုတွေ သိသိသာသာ လျော့ကျသွားပါလိမ့်မယ်။ အခု လက်ရှိ ကြုံတွေ့နေရတဲ့ အဆင်မပြေမှုလေးကို “ငါ” မပါဘဲ အကြောင်းအကျိုးတွေဖြစ်ပျက်နေတာလို့ ကြည့်ပေးလို့ ရမလား။
ကျွန်တော်တို့က ဒီခန္ဓာကိုယ်ကြီးကို အမြဲတမ်း ခိုင်မာတယ်လို့ ထင်တတ်ကြတယ်။ ဒါပေမယ့် သေချာကြည့်ရင် ရုပ်တရားက အမြဲတမ်း ဖောက်ပြန် ပြောင်းလဲနေပါတယ်။ အေးတာ၊ ပူတာ၊ ညောင်းတာတွေက အမြဲဖြစ်နေတာပါ။ အဲဒီဖောက်ပြန်မှုတွေကို သိနေတဲ့ ဝိဉာဏ် ကလည်း ချက်ချင်းဖြစ်ပြီး ချက်ချင်းပျက်သွားပါတယ်။ ဒီလို ဖောက်ပြန်နေတဲ့ ရုပ်နဲ့ ဖြစ်ပျက်နေတဲ့ နာမ်ကို “ငါ” လို့ ဆုပ်ကိုင်ထားတာဟာ အမြင်မှားပါပဲ။ မမြဲတဲ့ သဘာဝကို “ငါ့ခန္ဓာကိုယ်” လို့ အတင်းအကျပ် ဆုပ်ကိုင်ထားသရွေ့တော့ ဆင်းရဲမှုတွေနဲ့ ကြုံနေရဦးမှာပါ။ အခု စာဖတ်နေရင်းနဲ့ သိမှုတွေ ဖြစ်ပျက်သွားတာကို သတိထားမိပါရဲ့လား။
ပိတ်ရက်မှာ အိမ်မှာ အေးအေးဆေးဆေး အနားယူတဲ့အခါ “ငါ နားရပြီ၊ သက်တောင့်သက်သာ ရှိလိုက်တာ” လို့ ခံစားရတတ်တယ်။ သေချာ လေ့လာကြည့်ရင် တကယ်တမ်း အနားယူနေတဲ့ “ငါ” ဆိုတာ မရှိပါဘူး။ လှုပ်ရှားမှုတွေ ရပ်လိုက်လို့ ပေါ့ပါးသွားတဲ့ ရုပ်သဘောနဲ့ အဲဒီသက်သာမှုကို သိနေတဲ့ ဝိဉာဏ် လေးပဲ ရှိပါတယ်။ ငါဆိုတဲ့ အစွဲမပါဘဲ ဒီရုပ်နာမ် သဘာဝလေးတွေ အစားထိုး ဖြစ်ပေါ်နေတာကို အရှိကိုအရှိအတိုင်း သိမြင်တာဟာ အမြင်မှန်ကို ရတာပါပဲ။ ဒီနေ့ အနားယူတဲ့အခါ ပေါ့ပါးသွားတဲ့ ရုပ်သဘောလေးကို သက်သက်သာသာ လေ့လာကြည့်လို့ ရမလား။
ယခုလို စနေနေ့ နေ့လည် တစ်နာရီ အချိန်ဆိုတာဟာ တစ်ပတ်တာလုံး အလုပ်ခွင်မှာ ပင်ပန်းခဲ့သမျှကို အိမ်မှာ အေးအေးဆေးဆေး အနားယူပြီး မိသားစုနဲ့ အချိန်ဖြုန်းရမယ့် အချိန်အခါလေး ဖြစ်ပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ အမျိုးသား တော်တော်များများဟာ လူကသာ အိမ်က ဆိုဖာပေါ်မှာ ရောက်နေပေမယ့်၊ စိတ်ကတော့ ပြီးခဲ့တဲ့ အလုပ်ရက်တွေတုန်းက ကိုယ် ဆုံးဖြတ်ချက် မှားခဲ့တာတွေ၊ အပြောအဆို မှားခဲ့တာတွေ ဆီကို ပြန်ရောက်ပြီး အလူးအလဲ ခံစားနေရတတ်ပါတယ်။ “အဲဒီတုန်းကသာ ငါ ဒီလို မပြောခဲ့ရင် ကောင်းမှာ”၊ “ဒီလောက် လွယ်တဲ့ ကိစ္စကို ငါ ဘာလို့ မှားခဲ့ရတာလဲ”၊ “တနင်္လာနေ့ ရုံးပြန်တက်ရင် ငါ့ကို ဘယ်လိုတွေ မြင်ကြမလဲ” စတဲ့ အတွေးတွေနဲ့ နောင်တမီးတွေ တောက်လောင်နေတတ်ပါတယ်။ ကိုယ်…
ဒီတစ်ပတ်လုံး ဆွေးနွေးခဲ့တဲ့ အကြောင်းအရာတွေကို အေးအေးဆေးဆေး ပြန်ပြီး စဉ်းစားကြည့်စေချင်ပါတယ်။ ကိုယ့်ရဲ့ ခန္ဓာငါးပါးကို ကိုယ်တိုင် ဉာဏ်နဲ့ လေ့လာ သုံးသပ်ဖို့ အချိန်ပေးပါ။ ပစ္စုပ္ပန်တည့်တည့်မှာ ဖြစ်နေတဲ့ ရုပ်နဲ့ နာမ် ဖြစ်ပျက်ကိုသာ စဉ်ဆက်မပြတ် စောင့်ကြည့်ပါ။ ဒါတွေဟာ ရုပ်နာမ်ဖြစ်ပျက် သက်သက်မို့ “ငါ” ဆိုတာ တကယ်မရှိဘူးဆိုတာကို ခိုင်ခိုင်မာမာ ဆုံးဖြတ်နိုင်တဲ့အထိ ကြိုးစားရမှာပါ။ အဓိပတိတရားလေးပါး နဲ့ပြည့်စုံရင် မိမိလိုတာ ပြည့်တယ် ဆိုတဲ့အတိုင်း မိမိရဲ့ ဆန္ဒ၊ ဝီရိယ၊ စိတ်၊ ပညာတွေကို စိုက်ထုတ်ပြီး အမှန်တရားကို မျက်မှောက်ပြုဖို့ ကြိုးစားပါ။ ဒီနေ့ တိတ်တိတ်ဆိတ်ဆိတ် နေရင်း ကိုယ့်ခန္ဓာမှာ ဖြစ်ပျက်နေတဲ့ သဘာဝလေးတွေကို အကဲခတ် လေ့လာကြည့်ပါဦး။
ရုံးခန်းထဲက အစည်းအဝေး စားပွဲဝိုင်းမှာပဲ ဖြစ်ဖြစ်၊ လုပ်ငန်းခွင် အသင်းအဖွဲ့နဲ့ စကားပြောနေတဲ့ အချိန်မှာပဲ ဖြစ်ဖြစ်… ခင်ဗျား ဘယ်လောက်များ ဒီလို အခြေအနေမျိုးနဲ့ ကြုံဖူးပါသလဲ။ ကိုယ်က ညဉ့်နက်တဲ့အထိ အပင်ပန်းခံ စဉ်းစားထားတဲ့ အကြံဉာဏ် တစ်ခု၊ ဒါမှမဟုတ် အားသွန်ခွန်စိုက် လုပ်ထားတဲ့ ပရောဂျက် တစ်ခုကို တင်ပြလိုက်တယ်။ ဒါပေမဲ့ လုပ်ဖော်ကိုင်ဖက် တစ်ယောက်ယောက်က၊ ဒါမှမဟုတ် အထက်လူကြီးက “ဒီအချက်ကတော့ သိပ်မကောင်းသေးဘူး၊ ဟိုလို ပြင်လုပ်ရင် ပိုကောင်းမယ်” လို့ ထောက်ပြလိုက်တဲ့ အခါမျိုးပေါ့။ အဲဒီလို အချိန်မှာ ရင်ဘတ်ထဲကနေ ဒေါသ၊ မာန နဲ့ ရှက်ရွံ့မှုတွေ ရောထွေးပြီး ဖျတ်ခနဲ ဆောင့်တက်လာတာကို သတိထားမိပါသလား။ “ငါ့ အကြံဉာဏ်ကို သူတို့က ပယ်ချရသလား၊ ငါ…
အရာရာဟာ “ငါ” ဆိုတာ တကယ်ရှိတယ်လို့ ထင်တဲ့ အထင်မှားကနေ စတာပါ။ ငါရှိတယ်လို့ ထင်လိုက်တာနဲ့တပြိုင်နက် ငါ့အပူအပင်၊ ငါ့အမှား၊ ငါ့တာဝန်၊ ငါ့မိသားစု၊ ငါ့လူမျိုး၊ ငါ့နိုင်ငံ၊ ငါ့ဥစ္စာ ဆိုတဲ့ ဝန်ထုပ်ဝန်ပိုးတွေပါ အကုန်ပါလာပါတော့တယ်။ အဲဒီလို ခိုင်မာနေတဲ့ “ငါ” ဆိုတဲ့ အစွဲကြီး ပြုတ်ကျသွားတဲ့အခါ ပူလောင်မှုတွေ အားလုံး သိသိသာသာ သက်သာသွားပါတယ်။ ဒီလို အစွဲပြုတ်သွားတဲ့ အဖြစ်ကို သောတာပန်လို့ ခေါ်တာပါ။ ကျွန်တော်တို့ ရေးသားနေရခြင်းရဲ့ အဓိက ရည်မှန်းချက်ကလည်း လူ၊ ရဟန်း အရိယာတတ်နိုင်သလောက် များများ ပေါ်ထွန်းလာရေးပါ။ ဒီအေးချမ်းတဲ့ အကျိုးကျေးဇူးကို ရစေဖို့ သောတာပန်ဖြစ်အောင် အားထုတ်သင့်ပါတယ်။ ကိုယ့်ရဲ့ နေ့စဉ်ဘဝမှာ “ငါ” ဆိုတဲ့ စကားလုံးနောက်က ကပ်ပါလာတဲ့ ဝန်ကျဉ်းတွေကို…
ယခုလို ကြာသပတေးနေ့ နေ့လည် တစ်နာရီ အချိန်ဆိုတာဟာ တစ်ပတ်တာရဲ့ အလုပ်တာဝန်တွေ အများဆုံး စုပြုံနေတတ်တဲ့ အချိန် ဖြစ်သလို၊ ခန္ဓာကိုယ်နဲ့ စိတ်ရဲ့ ခံနိုင်ရည် စွမ်းအားတွေ တဖြည်းဖြည်း ကျဆင်းစ ပြုလာတဲ့ အချိန်အခါမျိုးလည်း ဖြစ်ပါတယ်။ စားပွဲပေါ်မှာ ထပ်နေတဲ့ လုပ်စရာ အလုပ်တွေ၊ မပြီးပြတ်သေးတဲ့ စာရင်းဇယားတွေ၊ ဖြေရှင်းရမယ့် ကိစ္စတွေကို ကြည့်ပြီး အမျိုးသား အများစုရဲ့ ရင်ဘတ်ထဲမှာ လေးလံတဲ့ ဝန်ထုပ်ဝန်ပိုးကြီး တစ်ခုကို ခံစားလာရတတ်ပါတယ်။ အဲဒီလို အချိန်မျိုးမှာ စိတ်အစဉ်ထဲကို အလိုအလျောက် တိုးဝင်လာတဲ့ အရာတစ်ခု ရှိပါတယ်။ အဲဒါကတော့ “ဒီအလုပ်တွေကနေ ထွက်ပြေးချင်လိုက်တာ၊ ဘာမှ ဆက်မလုပ်ချင်တော့ဘူး” ဆိုတဲ့ ငြီးငွေ့ ပျင်းရိတဲ့ စိတ်ပဲ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒီကနေ့ နေ့လည်ခင်းမှာတော့…