Category: သာသနာရေး ဆိုင်ရာ ဆောင်းပါးများ
-
မဟာဝါပါဠိတော်လာ ဆုတ်ယုတ်ကြောင်းတရား မြတ်စွာဘုရားရှင်ဟာ မဟာဝါပါဠိတော်မှာ ရဟန်းတို့အတွက် မဆုတ်ယုတ်ကြောင်းတရား (အပရိဟာနိယတရား ၇-ပါး) ကို ဟောကြားတော်မူခဲ့ပါတယ်။ အဲဒီအထဲမှာ အင်မတန် အရေးကြီးတဲ့ အချက်တစ်ခုကတော့ ‘မြတ်စွာဘုရား မပညတ်ခဲ့တာကို အသစ်မပညတ်ခြင်း၊ မြတ်စွာဘုရား ပညတ်ခဲ့ပြီးသားကို မပယ်ဖျက်ခြင်း’ ဆိုတဲ့ အချက်ပဲ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒီစကားတော်အတိုင်း လိုက်နာနေသရွေ့ ရဟန်းတွေ ကြီးပွားတိုးတက်ခြင်းသာ ရှိမယ်၊ ဆုတ်ယုတ်ခြင်း မရှိနိုင်ဘူးလို့ ဘုရားရှင် အတိအလင်း မိန့်မှာခဲ့တာပါ။ ဒါကို ပြောင်းပြန်လှန်ပြီး ကြည့်လိုက်ရင် မြတ်စွာဘုရား မပညတ်ခဲ့တာတွေကို ကိုယ့်သဘောနဲ့ကိုယ် အသစ်တီထွင်ပြီး ပညတ်လာမယ်ဆိုရင်၊ ဒါဟာ ရဟန်းတို့ရဲ့ တိုက်ရိုက် ဆုတ်ယုတ်ကြောင်း၊ သာသနာတော် ဆုတ်ယုတ်ကြောင်း အစစ်အမှန်ပါပဲ။ ယနေ့ခေတ် သာသနာတော်မှာ တရားအားထုတ်ပြီး ခန္ဓာဉာဏ်ရောက်ဖို့ထက် အခြားသော အပိုအမောက်တွေ၊ အယူအဆအမှားတွေ…
-
တကယ်တော့ မြတ်စွာဘုရားရဲ့ သာသနာဟာ သံသရာက လွတ်အောင် ကျင့်ကြံအားထုတ်လိုသူတွေအတွက်၊ မြတ်စွာဘုရားရဲ့ သဗ္ဗညုတဉာဏ်တော် အစွမ်းနဲ့ စား၊ ဝတ်၊ နေရေး မပူရလေအောင် ဘိက္ခုဆိုတဲ့ အဖွဲ့အစည်းကို စီမံပေးထားတာပါ။ ဒီကမှတစ်ဆင့် သံသရာကလွတ်အောင် ကြိုးစားနေတဲ့ အစုအဖွဲ့ဖြစ်တဲ့အတွက် အရိယာပုဂ္ဂိုလ်တွေ အဆက်မပြတ် ပေါ်ထွက်နေမှာဖြစ်ပြီး၊ ထိုသို့ ထွက်ပေါ်လာသော သံဃာရတနာ (အရိယာသံဃာ) များကို ဥပါသကာ၊ ဥပါသိကာများအနေနဲ့ ကိုးကွယ်ဆည်းကပ်ခြင်းအားဖြင့် လွတ်မြောက်ခြင်းအကျိုး၊ သုဂတိအကျိုးတို့ကို ရစေမယ့် သဘောမျိုး စီမံထားတာ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒီတော့ ဘိက္ခုအစုအဖွဲ့ထဲမှာ သက်တောင့်သက်သာနဲ့ ဟိုဘက်လှည့်လိုက် ဒီဘက်လှည့်လိုက် အချိန်ကုန်အောင် စောင့်နေသူတွေဆိုတာ လုံးဝ မရှိသင့်ပါဘူး။ အားလုံးဟာ “သံသရာက လွတ်အောင် လုပ်မယ်” ဆိုတဲ့ ပြင်းပြတဲ့ ဆန္ဒနဲ့ သင်္ကန်းလဲလာပြီး၊ လက်တွေ့…
-
သာသနာဆိုတာ မြတ်စွာဘုရားရှင်ရဲ့ အဆုံးအမ သက်သက်ပါပဲ။ ဒါပေမယ့် ယနေ့ခေတ် အခြေအနေကို မြန်မာနိုင်ငံမှာပဲ ကြည့်ကြည့်၊ ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာမှာပဲ ကြည့်ကြည့်၊ ဘုရားရှင်ရဲ့ အဆုံးအမ အစစ်အမှန်တွေဟာ ခေတ်သစ် အယူဝါဒပေါင်းစုံ၊ လောကီပညာရပ် ပေါင်းစုံတို့ရဲ့ ကြားမှာ အတော်လေးကို မှေးမှိန် ညှိုးနွမ်းနေပြီလို့ ဆိုရပါမယ်။ ဘုရားတစ်ဆူ ပွင့်လာတဲ့ သာသနာနဲ့ ကြုံဆုံခွင့်ရတယ် ဆိုတာ အင်မတန် ရခဲလှတဲ့ ဒုလ္လဘတရားကြီးပါ။ ဒါပေမယ့် ဒီလို အဖိုးတန်တဲ့ အခွင့်အရေးကြီးကို “သောက်ဆေးကို လိမ်းဆေးအဖြစ် သုံးနေသလို” တလွဲ အသုံးချပြီး ပရမ်းပတာ ဖြစ်နေကြတာကို မြင်တွေ့နေရတာဟာ အမှန်တကယ်ပဲ ရင်လေးစရာ ကောင်းလှပါတယ်။ အနာသက်သာရုံ မီးကင်ခြင်းနှင့် ဒုစရိုက်သံသရာ တရားတော်ရဲ့ အနှစ်သာရအတိုင်း တည့်တည့်ပြောရရင်၊ ကောင်းရာသုဂတိကို ရောက်စေတတ်တဲ့ “ဒါန”…
-
ယနေ့ခေတ် မြန်မာနိုင်ငံရှိ ထေရဝါဒ ဗုဒ္ဓဘာသာ အသိုင်းအဝိုင်းကို ပြန်လည် လေ့လာဆန်းစစ်ကြည့်လျှင် အလွန်တရာ လွဲမှားနေသော၊ အနှစ်သာရ ပျောက်ဆုံးနေသော မြင်ကွင်းများကို ရင်လေးဖွယ် တွေ့မြင်ရမည် ဖြစ်ပါသည်။ အထူးသဖြင့် “ရဟန်း” ဟူသော ဝေါဟာရနှင့် ပတ်သက်၍ လူအများ၏ နားလည်လက်ခံထားမှုသည် မြတ်စွာဘုရားရှင်၏ မူလရည်မှန်းချက်နှင့် တက်တက်စင်အောင် လွဲချော်နေပြီ ဖြစ်ပါသည်။ ဤဆောင်းပါးကို ရေးသားရခြင်း၏ ရည်မှန်းချက်ကတော့ လူ၊ ရဟန်း အရိယာတတ်နိုင်သလောက် များများ ပေါ်ထွန်းလာရေး ပင် ဖြစ်ပါသည်။ ထို့အတွက်ကြောင့် လက်ရှိ ရဟန်းလောက၏ အနာအဆာများကို ဖုံးကွယ်မထားဘဲ၊ အမှန်တရားကို သိမြင်စေရန် ဤအကြောင်းအရာကို ပြတ်ပြတ်သားသား ဖော်ထုတ်ရေးသားလိုက်ရပါသည်။ ၁။ စည်းမျဉ်းစည်းကမ်းက သတ်မှတ်သော ရဟန်း (သို့မဟုတ်) အပေါ်ယံ အခွံသက်သက် ယနေ့ခေတ်တွင်…
-
မြတ်စွာဘုရားရှင် ကိုယ်တော်တိုင် လမ်းညွှန်ပြသခဲ့သည့် ရဟန်းဘောင်ဟူသည် သံသရာဝဋ်ဆင်းရဲမှ အပြီးတိုင် လွတ်မြောက်ရန်ဟူသော တိကျပြတ်သားသည့် ရည်မှန်းချက်ဖြင့် ဖွဲ့စည်းတည်ဆောက်ထားခြင်း ဖြစ်ပါသည်။ ရဟန်းတစ်ပါးဖြစ်လာရန် ဆံကေသာကို ပယ်ချကာ သင်္ကန်းကို ဝတ်ရုံလိုက်သည်နှင့် တစ်ပြိုင်နက် လူ့လောက၏ ကာမဂုဏ်အာရုံများ၊ ပိုင်ဆိုင်မှုများ၊ လောကီရေးရာ ချမ်းသာများကို ကျောခိုင်းစွန့်လွှတ်ခဲ့ပြီဟု ကြေညာလိုက်ခြင်းပင် ဖြစ်သည်။ သို့သော်လည်း ယနေ့ခေတ် မြန်မာနိုင်ငံရှိ ထေရဝါဒ ရဟန်းလောက၏ လက်တွေ့အခြေအနေကို ပညာမျက်စိဖြင့် ထိုးထွင်းကြည့်ရှုမည်ဆိုလျှင် ထိုမူလရည်မှန်းချက်နှင့် လုံးဝ ပြောင်းပြန်ဖြစ်နေသော ရင်လေးဖွယ် အဖြစ်အပျက်များကို အထင်အရှား တွေ့မြင်ရမည် ဖြစ်သည်။ လွတ်မြောက်ရေးကို ကျောခိုင်းထားခြင်း ရဟန်းဟူသည် တရားအားထုတ်ခြင်းတည်းဟူသော တစ်ခုတည်းသော အလုပ်ကိုသာ အဓိကထား လုပ်ဆောင်ရမည့်သူများ ဖြစ်သည်။ မိမိ၏ စိတ်အစဉ်၌ ဖြစ်ပေါ်နေသော လောဘ၊ ဒေါသ၊…
-
သင်္ကန်းစတင်ဝတ်ရုံမယ့်အချိန်၊ ဥပဇ္ဈာယ်ဆရာတော်ရှေ့မှာ တောင်းပန်ခဲ့တဲ့ စကားလေးတစ်ခွန်းကို မှတ်မိကြဦးမယ် ထင်ပါတယ်။ “သဗ္ဗဒုက္ခ နိဿရဏ နိဗ္ဗာန သစ္ဆိကရဏတ္ထာယ…”ခပ်သိမ်းသော ဆင်းရဲဒုက္ခမှ ထွက်မြောက်၍ နိဗ္ဗာန်ကို မျက်မှောက်ပြုပါရစေ… ဒါဟာ ရဟန်းတစ်ပါးဖြစ်လာဖို့ အစပြုခဲ့တဲ့ မူလအသက်ဝိညာဉ်၊ မူလရည်မှန်းချက်ပါပဲ။ လူ့ဘဝရဲ့ သာယာမှုတွေကို စွန့်လွှတ်ပြီး သင်္ကန်းခြုံခဲ့တာဟာ ဒီသံသရာဝဋ်ဆင်းရဲကနေ အပြီးတိုင် ရုန်းထွက်ချင်လို့ဆိုတဲ့ ခိုင်မာတဲ့ ဆုံးဖြတ်ချက်နဲ့ပါ။ ဒါပေမယ့် နှစ်တွေကြာလာတာနဲ့အမျှ၊ စာပေကျမ်းဂန်တွေ သင်အံလေ့ကျင့်ရင်း၊ နေ့စဉ် ပုံမှန်တာဝန်ဝတ္တရားတွေ၊ လူမှုရေးကိစ္စတွေကြားမှာ အဲဒီမူလကတိစကားလေး မှေးမှိန်ပျောက်ကွယ်သွားတတ်ကြတယ်။ ဗုဒ္ဓမြတ်စွာဘုရားရှင်က သံသရာဝဋ်က လွတ်မြောက်ဖို့ တရားဟောခဲ့တာပါ။ ဘွဲ့တံဆိပ်တွေရဖို့၊ ကျောင်းကြီးကန်ကြီးတွေ တည်ဆောက်ဖို့၊ ဒါမှမဟုတ် ပူဇော်အထူးကို ခံယူဖို့ သက်သက်အတွက် ရဟန်းပြုခဲ့ကြတာ မဟုတ်ပါဘူး။ အနှစ်သာရစစ်စစ်ဖြစ်တဲ့ ‘လွတ်မြောက်ရေး’ ဆိုတဲ့ ဝိပဿနာအလုပ်ကို မျက်ကွယ်ပြုပြီး၊…
-
မိတ်ဆွေ… ပညာတတ်ဆိုတာ စကားလုံးတွေရဲ့ အဓိပ္ပာယ်ကို လေးလေးနက်နက် နားလည်ပြီးမှ သုံးစွဲလေ့ရှိပါတယ်။ စကားလုံးတွေကို သတိမဲ့စွာ သုံးနေသရွေ့ အမှန်တရားနဲ့ ဝေးနေဦးမှာပါပဲ။ ဒီနေ့ ကျွန်တော်တို့ တွင်တွင်ကျယ်ကျယ် သုံးနေကြတဲ့ “သာသနာပြုတယ်” ဆိုတဲ့ စကားလုံးကို ဉာဏ်နဲ့ သေသေချာချာ ခွဲစိတ်ကြည့်ရအောင်။ ၁။ သာသနာကို “ပြု” စရာ မလိုပါ“သာသနာ” ဆိုတာ မြတ်စွာဘုရားရဲ့ အဆုံးအမပါ။ “ပြုတယ်” ဆိုတဲ့ စကားလုံးမှာ ‘ပြုပြင်တယ် (Repair)’ သို့မဟုတ် ‘အသစ်ပြုလုပ်တယ် (Create)’ ဆိုတဲ့ အဓိပ္ပာယ် နှစ်မျိုး ထွက်ပါတယ်။စဉ်းစားကြည့်ပါ။ မြတ်စွာဘုရားရဲ့ အဆုံးအမဟာ လိုတိုရှင်းနဲ့ ပြီးပြည့်စုံပြီးသား ဖြစ်တဲ့အတွက် ထပ်ပြီး “ပြုပြင်” စရာ လုံးဝ မလိုပါဘူး။ ဒီလိုပဲ… သာသနာပြုတယ် ဆိုပြီး…
-
သာသနာဆိုသည်မှာ မဂ္ဂသစ္စာ (သံသရာမှ လွတ်မြောက်ကြောင်း အကျင့်) နှင့် နိရောဓသစ္စာ (ဒုက္ခခပ်သိမ်း ချုပ်ငြိမ်းရာ နိဗ္ဗာန်) သာ ဖြစ်သည်။ သတ္တဝါတို့သည် သံသရာတခွင်လုံး သမုဒယ နှင့် ဒုက္ခ သံသရာဝဲဩဃထဲတွင် နစ်မွန်းနေကြရာမှ ဘုရားပွင့်မှသာလျှင် ထိုဝဲမှ လွတ်မြောက်ရန် “သစ္စာလေးပါး” တရားကို သိခွင့်ရကြခြင်း ဖြစ်သည်။ သစ္စာသိသည်ဆိုသည်မှာ စာအုပ်ထဲက နာမည်ကို သိခြင်းမဟုတ်ဘဲ၊ မိမိသန္တာန်ရှိ ဒုက္ခနှင့် သမုဒယကို လက်တွေ့ဉာဏ်ဖြင့် ထိုးထွင်းသိမြင်ကာ မဂ္ဂင်ရှစ်ပါးကို ကျင့်ကြံခြင်းဖြင့် နိရောဓကို မျက်မှောက်ပြုခြင်းသာ ဖြစ်သည်။ သို့သော် ယနေ့ခေတ် သာသနာ့နယ်ပယ်တွင် ထိုလမ်းမှန်ကို မပြဘဲ သမုဒယတရားများကို အားပေးအားမြှောက်ပြုကာ အပါယ်တံခါးကို ဖွင့်ပေးနေသည့် “အပါယ်ပွဲစား” များ ရှိနေသည်ကို သတိပြုရန် လိုအပ်သည်။ ၁။…
-
ဗုဒ္ဓရှင်တော်မြတ် ဟောကြားခဲ့သော သစ္စာလေးပါး တရားတော်တွင် “သမုဒယသစ္စာ” ဟူသည် အလွန်အရေးပါသော၊ ကျွန်တော်တို့ နေ့စဉ်ဘဝနှင့် အနီးစပ်ဆုံး ထိတွေ့နေရသော အမှန်တရားတစ်ခု ဖြစ်ပါသည်။ သမုဒယသစ္စာဆိုသည်မှာ တခြားမဟုတ်ပါ၊ “တဏှာ” ပင် ဖြစ်ပါသည်။ တဏှာဆိုသည်မှာ စွဲလမ်းခြင်း အမှန်တရား၊ လိုချင်တပ်မက်ခြင်းဆိုသည့် လောဘကို အခြေခံထားသော ကိလေသာတရားသက်သက်သာ ဖြစ်ပါသည်။ ပုထုဇဉ် လူသားများ၏ သန္တာန်ကို လေ့လာကြည့်မည်ဆိုလျှင် ဤတဏှာဟူသော ကိလေသာသည် အများဆုံး၊ အပြည့်နှက်ဆုံး ကိန်းအောင်းနေသည်ကို တွေ့မြင်ရမည် ဖြစ်ပါသည်။ လောကတွင် ချစ်ခြင်းမေတ္တာဟု အမည်တပ်ထားသော အရာတိုင်း၏ နောက်ကွယ်တွင် တဏှာက ခိုင်မာစွာ နေရာယူထားတတ်ပါသည်။ မိဘကို ချစ်ခြင်း၊ သားသမီးကို ချစ်ခြင်း၊ မိတ်ဆွေ အပေါင်းအသင်းကို ချစ်ခြင်း၊ မောင်နှမကို ချစ်ခြင်း၊ ဆွေမျိုးကို…
-
ကျွန်ုပ်တို့ ဗုဒ္ဓဘာသာဝင်အများစုဟာ “သံဃာ” လို့ ပြောလိုက်ရင် ခေါင်းတုံး၊ သင်္ကန်းဝတ်နဲ့ ဝိနည်းအချို့ကို လိုက်နာနေသူတွေကို ပြေးမြင်လေ့ရှိကြပါတယ်။ ဒါဟာ ကြာမြင့်စွာ အမြစ်တွယ်လာခဲ့တဲ့ “သမုတိ” (အများသတ်မှတ်ချက်) အမြင်တစ်ခုသာ ဖြစ်ပါတယ်။ တကယ်တော့ မြတ်စွာဘုရားရှင် ညွှန်ပြခဲ့တဲ့ “ကိုးကွယ်ရာ သံဃာရတနာ” ဆိုတာဟာ သင်္ကန်းဝတ်ရုံရုံမျှနဲ့ ဖြစ်တည်လာတာ မဟုတ်ဘဲ “တရားရှိမှု” အပေါ်မှာသာ အခြေခံပါတယ်။ “သမုတိသံဃာ” ဆိုတာ မြတ်စွာဘုရား ပညတ်တော် မဟုတ်ပါ ပထမဦးဆုံး သတိပြုရမယ့်အချက်ကတော့ “သမုတိသံဃာ” သို့မဟုတ် “သမုတိသံဃာ” ဆိုတဲ့ စကားလုံးဟာ မြတ်စွာဘုရားရှင်ရဲ့ တရားဒေသနာတော်တွေမှာ ပါဝင်ခြင်း မရှိပါဘူး။ ဒါဟာ နောက်ပိုင်းမှ ပုထုဇဉ်ရဟန်းတွေကို အကာအကွယ်ပေးဖို့ သတ်မှတ်လိုက်တဲ့ ပညတ်တစ်ခုသာ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒီပညတ်ရှိနေတဲ့အတွက်ကြောင့်ပဲ “ငါတို့က ပုထုဇဉ်…