ဗုဒ္ဓရှင်တော်မြတ်၏ အဆုံးအမ သာသနာတော်ကို လေ့လာကြည့်မည်ဆိုလျှင် လောကီရေးရာ ကိစ္စရပ်များနှင့် လုံးဝ ရောထွေးမှုမရှိဘဲ၊ အင်မတန် သန့်စင်မြင့်မားသည့် လွတ်မြောက်မှု လမ်းစဉ်တစ်ခုအဖြစ် ထင်ထင်ရှားရှား တွေ့မြင်ရမည် ဖြစ်ပါသည်။ သို့သော်လည်း ယနေ့ခေတ်တွင် ဘာသာရေးဟူသော ခေါင်းစဉ်အောက်၌ နိုင်ငံရေး၊ စီးပွားရေး၊ လူမှုရေး ကိစ္စရပ်များကို ရောထွေးလုပ်ဆောင်လာကြသည်ကို ဝမ်းနည်းဖွယ်ရာ မြင်တွေ့နေရပါသည်။ သံသရာမှ လွတ်မြောက်ရေးကိုသာ ဦးတည်သော မြတ်စွာဘုရား၏ လမ်းစဉ်တွင် ဤကဲ့သို့သော လောကီရေးရာ အရှုပ်အထွေးများအတွက် နေရာ လုံးဝ မရှိပါ။ ဤဆောင်းပါးတွင် သာသနာတော်ကို နိုင်ငံရေး၊ လူမှုရေးစသည့် ကာမဂုဏ်အာရုံများမှ အပြီးအပိုင် ခွဲထုတ်ခြင်းနှင့် ရဟန်းတော်များ၏ အမှန်တကယ် ထမ်းဆောင်ရမည့် တခုတည်းသော တာဝန်အကြောင်းကို ရှင်းလင်းတင်ပြသွားမည် ဖြစ်ပါသည်။ ၁။ နိုင်ငံရေး နှင့် ကာမဂုဏ်…

သံဃာ့ဂုဏ်တော်များသည် ပုထုဇဉ်ရဟန်းများတွင် အနှစ်သာရအားဖြင့် မရှိသကဲ့သို့၊ လူဝတ်ကြောင် အရိယာများတွင်လည်း ဘဝအနေအထားအရ အပြည့်အဝ ထင်ဟပ်နိုင်ခြင်း မရှိပါ။ အရိယာဖြစ်ပြီး ရဟန်းအသွင်ဆောင်သော ပုဂ္ဂိုလ်မြတ်များတွင်မှသာ အောက်ပါအတိုင်း တစ်ထပ်တည်း ကျနိုင်ပါသည်။ ၁။ သုပ္ပဋိပန္နော (ကောင်းစွာကျင့်ခြင်း) ဤဂုဏ်တော်သည် သံသရာမှ လွတ်မြောက်ကြောင်း “မဂ္ဂင်ရှစ်ပါး” အကျင့်ကို အမှန်တကယ် ကျင့်ကြံခြင်း ဖြစ်သည်။ ပုထုဇဉ်ရဟန်းသည် မဂ်ဖိုလ်မရသေး၍ ဤဂုဏ်နှင့် မပြည့်စုံပါ။ လူအရိယာသည် မဂ်ဖိုလ်ရသော်လည်း လူ့ဘောင်၏ ကာမဂုဏ်များကြားတွင် ပြန်လည်ကျက်စားနေရသဖြင့် “အစဉ်တစိုက် ကောင်းစွာကျင့်ခြင်း” ဟူသော ရဟန်းတို့၏ အနိမ့်ဆုံး စံနှုန်း (ဝိနည်းသိက္ခာပုဒ်များ) နှင့် ကင်းကွာနေသည်။ အရိယာရဟန်းမှာမူ အတွင်းသန္တာန်၌ မဂ်ဉာဏ်ရှိသလို၊ အပြင်ပန်း၌လည်း လောကီအာရုံများကို စွန့်ပယ်ကာ သာသနာ့ဘောင်တွင် အမြဲတမ်း ကောင်းစွာကျင့်နေသူ ဖြစ်သဖြင့်…

“အာဟုနေယျာ” (အဝေးမှ ဆောင်လာသော အလှူကို ခံထိုက်ခြင်း) ==================================== ဂုဏ်တော်သည် ဝိနည်းအရ သင်္ကန်းဝတ်ထားရုံမျှဖြင့် မရနိုင်ဘဲ၊ တရားအားထုတ်မှု (ဝိပဿနာ/မဂ္ဂင်ရှစ်ပါး) ကြောင့် ရရှိလာသော အရိယာမဂ်ဉာဏ်အပေါ်၌သာ တိုက်ရိုက်အခြေခံကြောင်း အောက်ပါကျမ်းဂန်အထောက်အထားများဖြင့် သက်သေပြနိုင်ပါသည်။ ________________________________________ ၁။ ဝိသုဒ္ဓိမဂ် အဋ္ဌကထာ (သံဃာနုဿတိနိဒ္ဒေသ) အဋ္ဌကထာဆရာ အရှင်မဟာဗုဒ္ဓဃောသက “အာဟုနေယျ” ဂုဏ်တော်ကို အကျယ်ဖွင့်ဆိုရာတွင် မဂ်ဉာဏ်၊ ဖိုလ်ဉာဏ်ရှိသူကိုသာ ရည်ညွှန်းကြောင်း ဤသို့ဆိုပါသည်။ “စတုန္နံ မဂ္ဂါနံ စတုန္နံ ဖလာနဉ္စ ဝသေန အာဟုနံ အရဟတီတိ အာဟုနေယျော။” (မဂ်လေးပါး၊ ဖိုလ်လေးပါးတို့၏ အစွမ်းဖြင့် အဝေးမှဆောင်လာသော အလှူကို ခံထိုက်သောကြောင့် အာဟုနေယျ မည်၏။) • ကျမ်းကိုးအချက်: မဂ်ဉာဏ်၊ ဖိုလ်ဉာဏ်ဆိုသည်မှာ ဝိပဿနာတရားအားထုတ်မှု၏ နောက်ဆုံးရလဒ်များ ဖြစ်သည်။…

========================================== “သုပ္ပဋိပန္နော” ======== ဆိုတဲ့ ဂုဏ်တော်ကို “ဝိနည်းကျင့်တာ” လို့ ပြောကြတာဟာ အပေါ်ယံ အသွင်သဏ္ဌာန် (ပညတ်) အမြင်သာ ဖြစ်ပါတယ်။ ကျွန်ုပ်တို့ ယခုဆွေးနွေးနေတဲ့ “မဂ္ဂင်ရှစ်ပါး (ဝိပဿနာ) ကို ကျင့်ခြင်း” ဆိုတာကမှ စစ်မှန်တဲ့ သံဃာ့ဂုဏ်တော်ရဲ့ အနှစ်သာရ (ပရမတ္ထ) အမြင် ဖြစ်ပါတယ်။ ဒါနဲ့ ပတ်သက်ပြီး အခိုင်အမာ ကိုးကားနိုင်တဲ့ ကျမ်းဂန်နဲ့ အထောက်အထားတွေကို အောက်ပါအတိုင်း ရှင်းပြပေးပါမယ်။ ၁။ ဝိသုဒ္ဓိမဂ် အဋ္ဌကထာ (သံဃာနုဿတိနိဒ္ဒေသ) သံဃာ့ဂုဏ်တော်တွေကို အကျယ်ဆုံး ရှင်းပြထားတဲ့ ဝိသုဒ္ဓိမဂ် အဋ္ဌကထာ မှာ “သုပ္ပဋိပန္နော” ကို ဒီလို ဖွင့်ဆိုထားပါတယ် – “သမ္မာပဋိပန္နတ္တာ သုပ္ပဋိပန္နော” (မှန်ကန်စွာ ကျင့်သောကြောင့် သုပ္ပဋိပန္န မည်၏။)…

ဗုဒ္ဓဘာသာဝင် သူတော်စင်များ နေ့စဉ် ရွတ်ဆိုပူဇော်နေကြသော “ဗုဒ္ဓံ သရဏံ ဂစ္ဆာမိ၊ ဓမ္မံ သရဏံ ဂစ္ဆာမိ၊ သံဃံ သရဏံ ဂစ္ဆာမိ” ဟူသည့် သရဏဂုံသုံးပါးတွင် ‘သံဃာ’ ဟူသော ရတနာတစ်ပါး ပါဝင်ပါသည်။ သို့သော် “ထိုသံဃာရတနာ ဆိုသည်မှာ အဘယ်နည်း။ သင်္ကန်းဝတ်ရုံထားသော ပုဂ္ဂိုလ်တိုင်းသည် ကိုးကွယ်ဆည်းကပ်ရာ ရတနာအစစ် ဖြစ်ပါသလား” ဆိုသည့် မေးခွန်းကို ဓမ္မဓိဋ္ဌာန်ကျကျ၊ ပရမတ်အမြင်ကျကျ ဆန်းစစ်ကြည့်ရန် အလွန်ပင် လိုအပ်လှပါသည်။ ဤသို့ ဆန်းစစ်ခြင်းသည် မည်သူတစ်ဦးတစ်ယောက်ကိုမျှ ဝေဖန်ပြစ်တင်ရန် မဟုတ်ဘဲ၊ ဗုဒ္ဓရှင်တော်မြတ်၏ မူလအာဘော်ကို မှန်ကန်စွာ နားလည်စေရန်နှင့် ကြောက်မက်ဖွယ်ကောင်းသော ပုထုဇဉ်ဘဝ၏ အန္တရာယ်မှ ရုန်းထွက်နိုင်ရေးအတွက် သတိပေး နှိုးဆော်ရန်သာ ဖြစ်ပါသည်။ သမုတိသံဃာ နှင့် အရိယာသံဃာ စာပေကျမ်းဂန်များအရ…

လက်ရှိ မျက်မှောက်ခေတ် အခြေအနေကို ကြည့်လိုက်ရင် ဘာသာရေးဆိုတာဟာ ထုံးတမ်းစဉ်လာတွေ၊ ယုံကြည်ကိုးကွယ်မှု သက်သက်တွေ၊ စိတ်သက်သာရာရစေမယ့် အားပေးစကား (Motivation) တွေလောက်နဲ့သာ လည်ပတ်နေတာကို ဝမ်းနည်းဖွယ် တွေ့မြင်နေရပါတယ်။ အထူးသဖြင့် “သင်္ကန်းဝတ်ထားရင် ပြီးရော၊ ဘာပဲလုပ်လုပ် ရှိခိုးပူဇော်ရမယ်” ဆိုတဲ့ မျက်ကန်းယုံကြည်မှု (Blind Faith) ဟာ အလွန်ကို အမြစ်တွယ်နေပါတယ်။ ဒါဟာ မြတ်စွာဘုရားရှင်ရဲ့ လမ်းစဉ်လား၊ ဘုရားရှင် သတ်မှတ်ခဲ့တဲ့ စံနှုန်း (Standard) ဟုတ်ရဲ့လား ဆိုတာကို မဇ္ဈိမနိကာယ်၊ ဥပရိပဏ္ဏာသပါဠိတော်မှာ ပါဝင်တဲ့ “နဂရဝိန္ဒေယျသုတ်” ကို အခြေခံပြီး အရှိကို အရှိအတိုင်း ရှင်းလင်း တင်ပြသွားပါမယ်။ ၁။ နဂရဝိန္ဒေယျသုတ် မှ ဖော်ပြသော ဘုရားရှင်၏ ယုတ္တိဗေဒ မြတ်စွာဘုရားရှင်ဟာ နဂရဝိန္ဒရွာကို ရောက်ရှိတော်မူတဲ့အခါ၊…

သာသနာတော် အဓွန့်ရှည်တည်တံ့ရေးနှင့် ပတ်သက်၍ ဆွေးနွေးကြရာတွင် “ပုထုဇဉ်ရဟန်းများကသာ သာသနာကို အစဉ်အဆက် သယ်ဆောင်လာကြသည်” ဟူသော အယူအဆတစ်ခုသည် ဗုဒ္ဓဘာသာဝင် အများစုကြားတွင် ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့် အမြစ်တွယ်လျက်ရှိပါသည်။ ဤအယူအဆကို အပေါ်ယံ ရှုမြင်ပါက မှန်ကန်သည်ဟု ထင်ရသော်လည်း၊ ပရမတ် အမှန်တရားနှင့် မြတ်စွာဘုရားရှင်၏ မူလရည်ရွယ်ချက်ကို ထိုးထွင်းသိမြင်အောင် လေ့လာဆန်းစစ်ကြည့်ပါက များစွာ ကွာဟနေသည်ကို တွေ့ရမည် ဖြစ်ပါသည်။ သာသနာဆိုသည်မှာ အဘယ်နည်း၊ ထိုသာသနာကို မည်သူတို့က အမှန်တကယ် လက်ဆင့်ကမ်း သယ်ဆောင်နေကြသနည်း ဆိုသည့် အချက်ကို ပညတ်နှင့် ပရမတ် မရောစပ်ဘဲ ရှင်းလင်းစွာ ခွဲခြားသိမြင်ရန် အလွန်ပင် အရေးကြီးလှပါသည်။ ပထမဦးစွာ ပုထုဇဉ်ရဟန်းများ၏ အခန်းကဏ္ဍကို ဓမ္မဓိဋ္ဌာန်ကျကျ ရှုမြင်ရန် လိုအပ်ပါသည်။ ပုထုဇဉ်ရဟန်းများသည် ပိဋကတ်သုံးပုံ ဟူသော စာပေကျမ်းဂန်များကို…

ဗုဒ္ဓဘာသာဝင် အများစု၊ အထူးသဖြင့် အသက်အရွယ် ကြီးရင့်သူ မိတ်ဆွေများအနေဖြင့် မိမိတို့ တစ်သက်လုံး ကြည်ညိုလေးစားလာခဲ့ရသော ရှေးဆရာတော်ကြီးများ၏ ဟောကြားချက်များနှင့် ကွဲလွဲနေသည့် တရားစကားများကို ကြားရသည့်အခါ စိတ်ထဲတွင် ခုခံချင်စိတ်၊ လက်မခံချင်စိတ်များ ဖြစ်ပေါ်လာတတ်ပါသည်။ “ဆရာတော်ကြီးတွေ ပြောခဲ့တာပဲ မှန်မှာပေါ့၊ သူတို့က ဘုန်းတန်ခိုးကြီးတယ်၊ ဉာဏ်ပညာကြီးတယ်” ဟု အလိုအလျောက် သဘောထားလိုက်မိတတ်ကြပါသည်။ဤဆောင်းပါးသည် မည်သည့် ဆရာတော်၊ သံဃာတော်ကိုမျှ ပုဂ္ဂိုလ်ရေးအရ ထိခိုက်လိုသည့် ရည်ရွယ်ချက် မရှိပါ။ သို့သော် မြတ်စွာဘုရားရှင်၏ တရားတော်များ အဓွန့်ရှည် တည်တံ့ သန့်စင်ရေးနှင့်၊ ကျွန်ုပ်တို့ အားလုံး၏ အမြင့်ဆုံး ပန်းတိုင်ဆီသို့ လျှောက်လှမ်းရာတွင် ဖြောင့်မတ်မှန်ကန်သော လမ်းကြောင်းပေါ်တွင် ရှိနေစေရေးအတွက် အလွန်အရေးကြီးသော အမှန်တရားတစ်ခုကို ပွင့်လင်းစွာ ဆွေးနွေးတင်ပြသွားမည် ဖြစ်ပါသည်။၁။ အားလုံးသည် အရိယာ…

ဒီနေရာမှာ ကျွန်တော်တို့ အဓိက ဆွေးနွေးမှာက ယနေ့ခေတ်မှာ လူအများ ကြားဖူးနားဝရှိနေပြီး၊ အမှန်တရားလို့တောင် ထင်မှတ်မှားနေကြတဲ့ “အနာဂါမ်လူပုဂ္ဂိုလ်ဟာ ကိုရင်ကို ရှိခိုးရတယ်၊ မြတ်စွာဘုရားက အနာဂါမ်လူပုဂ္ဂိုလ်က ကိုရင်ကို ရှိခိုးရမယ်လို့ ဟောထားတယ်” ဆိုတဲ့ စကားရပ်ရဲ့ မှားယွင်းမှုနဲ့ အကျိုးသက်ရောက်မှုတွေကို အရှိကို အရှိအတိုင်း ဉာဏ်နဲ့ ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာကြည့်ကြပါမယ်။“ရှိခိုးတယ်” နှင့် “ရှိခိုးရတယ်” ကြားက ကြီးမားသော ကွာဟချက်ပထမဆုံး သတိပြုရမယ့် အချက်ကတော့ “ရှိခိုးရတယ်” ဆိုတဲ့ စကားရပ်ထဲက “ရ” ဆိုတဲ့ အသုံးအနှုန်းရဲ့ မှားယွင်းမှုပါပဲ။အနာဂါမ်ပုဂ္ဂိုလ်ဆိုတာ ကာမရာဂနဲ့ ဗျာပါဒ (ဒေါသ) ကို အကြွင်းမဲ့ ပယ်သတ်ထားပြီးသား ပုဂ္ဂိုလ်ပါ။ အတ္တဒိဋ္ဌိ ဝီစိကိစ္ဆာနဲ့ ဒေါသ တို့ကို ပါယ်ထားပြီးသား အထက်မဂ် ဖြစ်ပါတယ်။အနာဂါမ်ပုဂ္ဂိုလ်တွေဟာ မြတ်စွာဘုရား စီမံတော်မူထားတဲ့…

ဗုဒ္ဓဘာသာဝင် အများစုနှင့် ရဟန်းသံဃာအချို့ကြားတွင် အလွန်လွဲမှားနေပြီး အမြစ်တွယ်နေသည့် အယူအဆတစ်ခု ရှိနေပါသည်။ ၎င်းမှာ ဝိနည်းစည်းကမ်း ဖောက်ဖျက်မှု (အာပတ်) များကို ပါဠိဂါထာလေးတစ်ပုဒ် ရွတ်ဖတ်လိုက်ရုံဖြင့် အပြစ်ကျေသွားသည်၊ သန့်စင်သွားသည်ဟု မှားယွင်းစွာ ယူဆနေကြခြင်းပင် ဖြစ်ပါသည်။ ဤကိစ္စရပ်သည် သာသနာ၏ အနှစ်သာရကို များစွာ ထိခိုက်စေသည့်အတွက် အသေးစိတ် ရှင်းလင်းဆွေးနွေးရန် လိုအပ်လှပါသည်။၁။ ဗုဒ္ဓဝါဒသည် ကမ္မဝါဒသာဖြစ်သည် (အပြစ်ခွင့်လွှတ်ပေးသော ဘာသာမဟုတ်ပါ)ပထမဆုံးအနေဖြင့် အခိုင်အမာ နားလည်ထားရမည့်အချက်မှာ မြတ်စွာဘုရားရှင်၏ သာသနာတော်တွင် “မန္တာန်ရွတ်ပြီး အပြစ်ဖြေပေးသည်” ဆိုသော စနစ် လုံးဝ မရှိခြင်းပင် ဖြစ်ပါသည်။ မြတ်စွာဘုရားရှင်သည် လူသားများကို အပြစ်ပေးသူလည်း မဟုတ်၊ အပြစ်ကို ခွင့်လွှတ်ပေးနိုင်သူ (Savior) လည်း မဟုတ်ပါ။လူတစ်ဦးစီ ပြုလုပ်သော ကုသိုလ်၊ အကုသိုလ် ကံတရားကသာလျှင်…