ရဟန်းဘောင်သို့ ဝင်ရောက်မည့် သူတိုင်း၊ ရှင်သာမဏေ ပြုမည့်သူတိုင်း ဥပဇ္ဈာယ်ဆရာတော်ထံတွင် မဖြစ်မနေ ရွတ်ဆိုတောင်းခံရသည့် ပါဠိစာသားတစ်ခု ရှိပါသည်။ ထိုအရာကား “သဗ္ဗဒုက္ခ နိဿရဏ နိဗ္ဗာန သစ္ဆိကရဏတ္ထာယ” ဟူသော စကားရပ်ပင် ဖြစ်သည်။ မြန်မာလို အဓိပ္ပာယ်မှာ “ခပ်သိမ်းသော ဆင်းရဲဒုက္ခမှ ထွက်မြောက်ရာဖြစ်သော နိဗ္ဗာန်ကို မျက်မှောက်ပြုရန်အလို့ငှာ (ဤသင်္ကန်းကို ပေးသနားတော်မူပါ)” ဟူ၍ ဖြစ်ပါသည်။ဤသည်မှာ သင်္ကန်းရုံမည့်သူ တစ်ဦးက သာသနာတော်ကို ပေးသည့် ကတိကဝတ် ဖြစ်သည်။ ထိုကတိကဝတ်ထဲတွင် “ကျောင်းကြီးတွေ ဆောက်ပါမည်”၊ “လူတွေကို လိုက်လံ ကယ်တင်ပါမည်”၊ “သာသနာကြီးကို အဓွန့်ရှည်အောင် ထိန်းသိမ်းပါမည်” ဟူသော စကားလုံးများ လုံးဝ (လုံးဝ) မပါဝင်ပါ။ ထို့ကြောင့် ရဟန်းတစ်ပါး ဖြစ်လာပြီဆိုလျှင် သူ၏ တစ်ခုတည်းသော တာဝန်သည်…

နေဝင်ဆည်းဆာ ညနေခင်းအချိန်သည် တစ်နေ့တာ၏ အလုပ်ကိစ္စများကို ရပ်နားကာ မိမိကိုယ်ကို ပြန်လည်သုံးသပ်ဆင်ခြင်ရန် အကောင်းဆုံးအချိန် ဖြစ်ပါသည်။ အထူးသဖြင့် ရဟန်းသံဃာတော်များအတွက် ဤအချိန်သည် မိမိ၏ ရဟန်းဘဝ၊ မိမိ သုံးစွဲခဲ့သော ပစ္စည်းလေးပါးနှင့် မိမိ၏ တာဝန်ဝတ္တရားများကို တိတ်ဆိတ်စွာ ပြန်လည်ရှုမြင်ရမည့် အချိန်အခါလည်း ဖြစ်ပါသည်။ ဤဆောင်းပါးသည် ရဟန်းတော်များ၏ ဘဝရပ်တည်မှု အနှစ်သာရနှင့် ပတ်သက်၍ အစဉ်အလာအရ လက်ခံထားကြသော အလွဲများကို ဖယ်ရှားပြီး၊ ပိဋကတ်တော်လာ အမှန်တရားနှင့် လက်တွေ့ကျသော သံဝေဂတရားများကို မီးမောင်းထိုးပြရန် ရည်ရွယ်ပါသည်။ရဟန်းတစ်ပါး ဖြစ်လာပြီဆိုသည်နှင့် ဆွမ်း၊ သင်္ကန်း၊ ကျောင်း၊ ဆေး ဟူသော ပစ္စည်းလေးပါးသည် မရှိမဖြစ် လိုအပ်လာပါသည်။ ထိုပစ္စည်းလေးပါးကို ဒါယကာ၊ ဒါယိကာမများက လာရောက် လှူဒါန်းကြသည့်အခါ၊ ပုထုဇဉ် သဘာဝအရ “ငါ့မှာ…

ရေဟာ ဘယ်မြစ်ချောင်းကပဲလာလာ ပင်လယ်ထဲ ရောက်ရင်တော့ ပင်လယ်ရေပါပဲ။ အဲလိုပါပဲ ဘယ်လိုအယူဝါဒပဲ ယူယူ သာသနာမှာ ထောက်တည်ရာ ရပြီဆိုရင် အရိယာဆိုတဲ့ခေါင်းစဉ်အောက်ရောက်သွားတာပါပဲ။ သာသနာမှာ ဥယျာဉ်စောင့်မဟုတ်ပဲ အသီးစားရသူအဖြစ်မို့ တန်ဖိုးရှိပါတယ်။သာသနာနဲ့ ပါတ်သက်ရင် စာပေတွေ ကျင့်နည်းတွေဆိုတာက ဥယျာဉ်လိုပဲ ဖြစ်ပါတယ်။ အဲဒီ ဥယျာဉ်ကို စောင့်ပြီး အသီးမစားရသူ အသီးစီ ဘယ်လိုသွားရမှန်းမသိတဲ့ ဥယျာဉ်စောင့်တွေ သိန်းနဲ့ချီရှိပါတယ်။ကိုယ်အသီးစားပြီးတဲ့အခါမှာ အသီးအရသာ သိပါစေဆိုပြီး ပြောတဲ့အခါမှာတော့ ပြသနာတွေတက်တော့တာပါပဲ။ ဘာကြောင့်လဲဆိုတော့ ဥယျာဉ်ထဲမှာ အပင်တွေကို ထင်သလို နာမည်တွေတပ်။ သွားရမယ်လမ်းမှာ နာမည်ပေါင်းစုံတွေတပ်။ အသီးအရွက်တင်မကပဲ ပေါင်းမြက်ကလဲ ပေါင်းစုံနဲ့မို့ ဥယျာဉ်ကြီးဟာ အင်မတန် ရုပ်ဆိုးနေပါတယ်။ ကိုယ်တိုင် လျှောက်ခဲ့တဲ့အခါမှာလဲ မိုးကုတ်ဆရာတော်ကြီးတို့လို ကိုကောင်းတို့လို ကိုမိုးတို့လို အရိယာတွေကပဲ ဘယ်လိုသွားရတယ်ဆိုတာ တကယ်ညွှန်နိုင်တဲ့ သူတွေပါ။…

ဘဝဆိုတာ သတ္တဝါဆိုတာဟာ သေသေချာချာ စဉ်းစားမယ်ဆိုရင် အတော်လေး စိတ်ဝင်စားစရာ ကောင်း ပါတယ်။ ကျနော်တို့ဟာ လူသတ္တဝါတို့ရဲ့ ဖြစ်တည်လာပုံအကြောင်းနဲ့ ပါတ်သက်ပြီး ရှင်းပြထားတာတွေ အတော် များများ ရှိပါတယ်။ သိပ္ပံပညာက လူဆိုတာ သတ္တဝါဆိုတာ ဘယ်လိုဖြစ်လာသလဲ စကြဝဠာ ဘယ်လို အလုပ်လုပ်သလဲ ဆိုတာနဲ့ ပါတ်သက်ပြီး ရှင်းပြထားပါတယ်။ ဒါပေမယ့် သိပ္ပံပညာမှာလဲ ခြုံငုံသုံးသပ်ခြင်း ခန့်မှန်းမှု ပြုလုပ်ခြင်း ဆိုတာတွေ အများကြီးရှိနေပါတယ်။သိပ္ပံပညာရဲ့ ဆက်စပ် တွေးတောပုံကို အပြစ်မပြောချင် ပေမယ့် သိပ္ပံပညာဟာ သတ္တဝါနဲ့ ပါတ်သက်ပြီး လေ့လာတဲ့အခါမှာ အရေးကြီးတဲ့ အချက်ဖြစ်တဲ့ သတ္တဝါ ဆိုသည်မှာ ရုပ်နဲ့ နာမ် ပေါင်းစပ်ထားမှု ဆိုတာနဲ့ ပါတ်သက်ပြီးတော့ သူတို့မှာ နာမ်နဲ့ ပါတ်သက်တဲ့ အကြောင်း၊ ရုပ်နဲ့…

ယနေ့ခေတ်မှာ ဗုဒ္ဓဘာသာဝင်တွေကြား၊ လူဝတ်ကြောင်တွေနဲ့ ရဟန်းသံဃာတွေကြားမှာ အငြင်းပွားစရာ အဖြစ်ဆုံး ကိစ္စတစ်ခုကတော့ ဝိနည်းဖောက်ဖျက်မှု၊ ငွေကိုင်တွယ်သုံးစွဲမှု ပြဿနာတွေပဲ ဖြစ်ပါတယ်။ လူတွေက ရဟန်းတွေရဲ့ အားနည်းချက်ကို ထောက်ပြကြ၊ ဝေဖန်ကြ၊ အပြစ်တင်ကြနဲ့ သံသရာလည်နေကြပါတယ်။ တကယ်တော့ ဒီလို အပြစ်တင် ရှုတ်ချနေကြတာဟာ မြတ်စွာဘုရားရှင် တကယ်အလိုရှိတဲ့ လမ်းစဉ် ဟုတ်၊ မဟုတ်ဆိုတာကို အားလုံး စိတ်အေးအေးထားပြီး ပြန်လည်ဆန်းစစ်ကြည့်ဖို့ လိုအပ်နေပါပြီ။ဘုရားရှင်၏ မျက်နှာမလိုက်သော မဟာကရုဏာတော်ပထမဆုံး နားလည်ထားရမယ့် အချက်က လောကမှာ ဘယ်သူတွေက ဘယ်လောက်ပဲ ဝေဖန် အပြစ်တင်နေပါစေ၊ မြတ်စွာဘုရားရှင်ရဲ့ မဟာကရုဏာတော်ကတော့ အလွန်ကို ကြီးမားကျယ်ပြန့်ပါတယ်။ ဘုရားရှင်ဟာ သီလစင်ကြယ်တဲ့ ရဟန်း၊ အရိယာပုဂ္ဂိုလ်တွေကိုမှ ရွေးချယ်ချစ်ခင်ပြီး၊ အကြောင်းအမျိုးမျိုးကြောင့် ဝိနည်းဖောက်ဖျက်မိတဲ့ ရဟန်း၊ အလဇ္ဇီ ဒုဿီလ ဖြစ်နေတဲ့…

မိတ်ဆွေများအားလုံး မင်္ဂလာပါခင်ဗျာ။ ကျနော်တို့ဆီမှာ အလှူတစ်ခုလုပ်ပြီဆိုရင် ဆွမ်းစားပြီးတာနဲ့ ဘုန်းကြီးရှေ့မှာ လက်အုပ်ချီ၊ ခေါင်းငုံ့ပြီး “ဆုတောင်း” စောင့်ကြတာဟာ ထုံးစံတစ်ခုလို ဖြစ်နေပါပြီ။ “စီးပွားလာဘ်လာဘ ပေါများပါစေ၊ ဘေးရန်ကင်းပါစေ၊ ကျန်းမာပါစေ” ဆိုတဲ့ စကားတွေကို ဘုန်းကြီးဆီက ကြားလိုက်ရမှပဲ အလှူအောင်ပြီလို့ ထင်နေကြတယ်။ ခင်ဗျားတို့ တစ်ခါလောက်ဖြစ်ဖြစ် စဉ်းစားဖူးသလား။ အဲဒီလို ဆုတောင်းပေးနေရုံနဲ့ တကယ်ရော ပြည့်သလား? ဒီနေ့ ကျနော်တို့ ခေါင်းထဲမှာ စွဲနေတဲ့ “ဆုတောင်းခြင်း” ဆိုတဲ့ မှော်အတတ်အယူအဆကို ခွဲစိတ်ကြည့်ကြရအောင်။ ၁။ ဝိနည်းတော်လာ မြတ်စွာဘုရား၏ မေးခွန်း ဝိနည်းပိဋကတ်၊ စူဠဝဂ္ဂပါဠိတော်မှာ ဒီအကြောင်းနဲ့ ပတ်သက်တဲ့ သမိုင်းကြောင်း ရှိပါတယ်။ မြတ်စွာဘုရားရှင်လက်ထက်က ရဟန်းတော်တွေ အနုမောဒနာပြုတဲ့အခါ လောကီဆုတောင်းတွေကို အကျယ်တဝင့် ရွတ်ဖတ်ကြပါတယ်။ အဲဒီအခါမှာ ဘုရားရှင်က…

နိဒါန်း – သန်းကြွယ်သူဌေး ဖြစ်ခွင့်ရတဲ့ စာအိတ်ကို ကိုင်ထားသူ ရဟန်းရှင်လူ မိတ်ဆွေအပေါင်းတို့… လောကမှာ သနားစရာ အကောင်းဆုံး လူတစ်ယောက်အကြောင်း ပြောပြချင်ပါတယ်။ သူ့ရဲ့ အလုပ်က “စာပို့သမား”ပါ။ တစ်နေ့မှာ သူဟာ စာအိတ်တစ်အိတ်ကို သွားပို့ရတယ်။ အဲဒီစာအိတ်ထဲမှာ “ဒေါ်လာ သန်း ၁၀၀ တန်တဲ့ ချက်လက်မှတ်” ပါပါတယ်။ စာပို့သမားဟာ အဲဒီစာအိတ်ကို လိုရာခရီးရောက်အောင် သွားပို့တယ်။ နေပူမရှောင် မိုးရွာမရှောင် သွားတယ်။ နောက်ဆုံးမှာ စာလက်ခံသူ ဆီ ရောက်သွားတယ်။ စာလက်ခံသူက စာအိတ်ကို ဖောက်တယ်၊ ချက်လက်မှတ်ကို ထုတ်တယ်၊ ဘဏ်မှာ ငွေထုတ်ပြီး ချမ်းသာတဲ့ သူဌေးကြီး ဖြစ်သွားတယ်။ စာပို့သမားကတော့… “ငါ့တာဝန် ကျေပါပြီ” ဆိုပြီး ကျေနပ်နေတယ်။ ဒါပေမဲ့ သူကိုယ်တိုင်ကတော့…

နိဒါန်း – အမြင်မှားခြင်း၏ အစ ရဟန်းရှင်လူ မိတ်ဆွေအပေါင်းတို့… ကျွန်တော်တို့ နေထိုင်ရာ လောကကြီးမှာ အရာရာကို “အမြင်” နဲ့ ဆုံးဖြတ်လေ့ ရှိကြပါတယ်။ ရွှေရောင် တဖိတ်ဖိတ် တောက်နေတဲ့ စေတီကို မြင်ရင် “သာသနာ တောက်ပလိုက်တာ” လို့ ထင်ကြတယ်။ လူအုပ်ကြီး တိုးဝှေ့ပြီး လှူဒါန်းနေကြတာကို မြင်ရင် “သဒ္ဓါတရား ထက်သန်လိုက်တာ” လို့ ထင်ကြတယ်။ ထို့အတူပါပဲ… သင်္ကန်းဝတ်ထားတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်တစ်ပါးကို မြင်လိုက်ရင် “ဩော်… ရဟန်းပါလား၊ ဘုရားသားတော်ပါလား” ဆိုပြီး အလွယ်တကူ သတ်မှတ်လိုက်ကြတယ်။ ဒါဟာ လောကဝေါဟာရ အနေနဲ့ မှန်ကောင်း မှန်ပါလိမ့်မယ်။ ဒါပေမဲ့ “ဓမ္မ” အမြင်၊ “သစ္စာ” အမြင်နဲ့ ကြည့်မယ်ဆိုရင်တော့… ဒီအယူအဆဟာ အတော်လေး လိုအပ်ချက်…

ဒီနေ့ခေတ် ဗုဒ္ဓဘာသာဝင် အများစုကို ကြည့်ရတာ စိတ်မသက်မသာ ဖြစ်မိပါတယ်။ ဘုရားကျောင်းဆောင် ရှေ့ရောက်ရင်ပဲ ဖြစ်ဖြစ်၊ စေတီပုထိုးတွေ ရောက်ရင်ပဲ ဖြစ်ဖြစ် လူတွေ လုပ်နေကြတဲ့ ပုံစံက ဗုဒ္ဓကို “ဆရာတစ်ဆူ” (Teacher) အနေနဲ့ ဆက်ဆံတာ မဟုတ်တော့ဘဲ၊ တန်ခိုးရှင် “ဘုရားသခင်” (God) တစ်ပါးလို ဆက်ဆံနေကြလို့ပါပဲ။ကျွန်တော်တို့ ရှင်းရှင်းလင်းလင်း သိထားရမှာက ဗုဒ္ဓဝါဒ ဟာ Theism (ဖန်ဆင်းရှင်ဝါဒ) မဟုတ်ပါဘူး။ Non-theistic (ဖန်ဆင်းရှင်မဲ့ဝါဒ) ပါ။ ဗုဒ္ဓက လောကကြီးကို ဖန်ဆင်းခဲ့တာ မဟုတ်ဘူး။ ကျွန်တော်တို့ရဲ့ ကံကြမ္မာကို ဖန်တီးပေးနိုင်သူ မဟုတ်ဘူး။ ဆုတောင်းရင် ပြည့်အောင် လုပ်ပေးမယ့်သူ မဟုတ်ဘူး။ဒါပေမဲ့ လက်တွေ့မှာ ဘာဖြစ်နေသလဲ။ “စီးပွားတွေ တိုးတက်ပါစေ၊ ကျန်းမာပါစေ၊ ထီပေါက်ပါစေ၊ ရာထူးတက်ပါစေ”…

ကျွန်တော် ဒီစာကို ရေးရတာ အတော်လေး စွန့်စားရပါတယ်။ ဗုဒ္ဓဘာသာဝင် အများစု လက်ခံထားတဲ့ အယူအဆတွေကို ပြောင်းပြန်လှန်ပစ်သလို ဖြစ်နေလို့ပါပဲ။ ဒါပေမဲ့ အမှန်တရား ဆိုတာ လူကြိုက်များဖို့ မလိုပါဘူး။ မှန်ကန်ဖို့ပဲ လိုပါတယ်။ အထူးသဖြင့် “ရဟန်း” ဆိုတာ ဘာလဲ၊ သူတို့ရဲ့ တကယ့် တာဝန်က ဘာလဲ ဆိုတဲ့ မေးခွန်းကို ကျွန်တော်တို့ ပြန်မေးကြဖို့ လိုနေပါပြီ။လူအများစုက ထင်နေကြတယ်။ ရဟန်းဆိုတာ သာသနာပြုဖို့၊ လူတွေကို တရားဟောဖို့၊ စာသင်ဖို့၊ သာသနာ အဓွန့်ရှည်အောင် စောင့်ရှောက်ဖို့ ဝတ်လာကြတာလို့ ထင်နေကြတယ်။ ကျွန်တော် ပြတ်ပြတ်သားသား ပြောပါရစေ။ ဒါ လုံးဝ မှားပါတယ်။ရဟန်းတစ်ပါးရဲ့ တာဝန်ဟာ သာသနာပြုဖို့ မဟုတ်ပါဘူး။ လူတွေကို ကယ်တင်ဖို့ မဟုတ်ပါဘူး။ သာသနာ…