လက်ရှိ မျက်မှောက်ခေတ် အခြေအနေကို ကြည့်လိုက်ရင် ဘာသာရေးဆိုတာဟာ ထုံးတမ်းစဉ်လာတွေ၊ ယုံကြည်ကိုးကွယ်မှု သက်သက်တွေ၊ စိတ်သက်သာရာရစေမယ့် အားပေးစကား (Motivation) တွေလောက်နဲ့သာ လည်ပတ်နေတာကို ဝမ်းနည်းဖွယ် တွေ့မြင်နေရပါတယ်။ အထူးသဖြင့် “သင်္ကန်းဝတ်ထားရင် ပြီးရော၊ ဘာပဲလုပ်လုပ် ရှိခိုးပူဇော်ရမယ်” ဆိုတဲ့ မျက်ကန်းယုံကြည်မှု (Blind Faith) ဟာ အလွန်ကို အမြစ်တွယ်နေပါတယ်။ ဒါဟာ မြတ်စွာဘုရားရှင်ရဲ့ လမ်းစဉ်လား၊ ဘုရားရှင် သတ်မှတ်ခဲ့တဲ့ စံနှုန်း (Standard) ဟုတ်ရဲ့လား ဆိုတာကို မဇ္ဈိမနိကာယ်၊ ဥပရိပဏ္ဏာသပါဠိတော်မှာ ပါဝင်တဲ့ “နဂရဝိန္ဒေယျသုတ်” ကို အခြေခံပြီး အရှိကို အရှိအတိုင်း ရှင်းလင်း တင်ပြသွားပါမယ်။

၁။ နဂရဝိန္ဒေယျသုတ် မှ ဖော်ပြသော ဘုရားရှင်၏ ယုတ္တိဗေဒ

မြတ်စွာဘုရားရှင်ဟာ နဂရဝိန္ဒရွာကို ရောက်ရှိတော်မူတဲ့အခါ၊ ရွာသားပုဏ္ဏား သူကြွယ်တို့အား အလွန် ရှင်းလင်းပြတ်သားတဲ့၊ လက်တွေ့ကျတဲ့ ယုတ္တိဗေဒ (Practical Logic) တစ်ခုကို ဟောကြားတော်မူခဲ့ပါတယ်။ အခြားသော အယူဝါဒရှိသူတွေက “ဘယ်လို ရဟန်းမျိုး၊ သမဏဗြာဟ္မဏမျိုးကို အရိုအသေ မပြုအပ်ဘူးလဲ၊ မပူဇော်အပ်ဘူးလဲ” လို့ မေးလာခဲ့ရင် ဘယ်လိုဖြေရမလဲ ဆိုတာကို ဘုရားရှင်က အတိအလင်း လမ်းညွှန်ပေးခဲ့ပါတယ်။

ဘုရားရှင်က ဤသို့ မိန့်တော်မူခဲ့ပါတယ်- “အကြင် သမဏဗြာဟ္မဏတို့သည် မျက်စိဖြင့် သိအပ်သော အဆင်း (ရူပါရုံ)၊ နားဖြင့် သိအပ်သော အသံ (သဒ္ဒါရုံ)၊ နှာခေါင်းဖြင့် သိအပ်သော အနံ့ (ဂန္ဓာရုံ)၊ လျှာဖြင့် သိအပ်သော အရသာ (ရသာရုံ)၊ ကိုယ်ဖြင့် သိအပ်သော အတွေ့အထိ (ဖောဋ္ဌဗ္ဗာရုံ)၊ စိတ်ဖြင့် သိအပ်သော သဘောတရား (ဓမ္မာရုံ) တို့၌ မကင်းသော ရာဂ (လိုချင်တပ်မက်မှု) ရှိကုန်၏။ မကင်းသော ဒေါသ ရှိကုန်၏။ မကင်းသော မောဟ ရှိကုန်၏။ အတွင်းသန္တာန်၌ မငြိမ်သက်သော စိတ်ရှိကုန်၏။ ညီညွတ်သော အကျင့်နှင့် မညီညွတ်သော အကျင့်တို့ကို ကိုယ်၊ နှုတ်၊ စိတ် တို့ဖြင့် ရောနှော ကျင့်ကုန်၏။ ဤသို့ သဘောရှိသော သမဏဗြာဟ္မဏတို့ကို အရိုအသေ မပြုအပ်၊ အလေးမပြုအပ်၊ မမြတ်နိုးအပ်၊ မပူဇော်အပ်ကုန်။”

ဒီနေရာမှာ ဘာကြောင့် မပူဇော်ထိုက်တာလဲ ဆိုတဲ့ အကြောင်းပြချက်က အလွန်ကို ခိုင်မာပြီး ဉာဏ်ပွင့်စရာ ကောင်းလှပါတယ်။

“အဘယ့်ကြောင့်နည်း ဟူမူ – ငါတို့ (လူဝတ်ကြောင်များ) သည်လည်း ထို အဆင်း၊ အသံ၊ အနံ့၊ အရသာ၊ အတွေ့အထိ၊ ဓမ္မာရုံ တို့၌ မကင်းသော ရာဂ ရှိကုန်၏၊ ဒေါသ ရှိကုန်၏၊ မောဟ ရှိကုန်၏။ အတွင်းသန္တာန်၌ မငြိမ်သက်သော စိတ်ရှိကုန်၏။ ညီညွတ်သော အကျင့်နှင့် မညီညွတ်သော အကျင့်တို့ကို ကိုယ်၊ နှုတ်၊ စိတ်ဖြင့် ကျင့်ကုန်၏။ ထိုသူတို့သည် ငါတို့၏ အကျင့်ထက် ပိုလွန်၍၊ သာလွန်၍ မကျင့်သောကြောင့်တည်း။ ထို့ကြောင့် ထိုသူတို့ကို မပူဇော်အပ်။”

ဒါဟာ မြတ်စွာဘုရားရှင် ကိုယ်တော်တိုင် ချမှတ်ပေးခဲ့တဲ့ အမြင့်မားဆုံးသော “မူလစံနှုန်း (Standard)” ပဲ ဖြစ်ပါတယ်။ သင်္ကန်းဝတ်ထားတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်တစ်ယောက်ဟာ လူဝတ်ကြောင်တွေနည်းတူ အဆင်း၊ အသံ၊ အနံ့၊ အရသာ ဆိုတဲ့ ကာမဂုဏ် အာရုံတွေနောက်ကို တကောက်ကောက် လိုက်နေမယ်၊ ရာထူး၊ အာဏာ၊ ငွေကြေး၊ ကျော်ကြားမှု ဆိုတဲ့ အာရုံတွေအပေါ်မှာ လိုချင်တပ်မက်တဲ့ “ရာဂ” တွေ ဖုံးလွှမ်းနေမယ်၊ ကိုယ့်အလိုကျ မဖြစ်ရင် စိတ်ဆိုးမာန်ဆိုးနဲ့ “ဒေါသ” တွေ ထွက်နေမယ်၊ အရှိတရားကို မမြင်ဘဲ ပညတ်အာရုံတွေထဲမှာ ယစ်မူးပြီး “မောဟ” တွေ တက်နေမယ်ဆိုရင်၊ အဲဒီပုဂ္ဂိုလ်ဟာ လူဝတ်ကြောင်တွေထက် ဘာတစ်ခုမှ သာလွန်တဲ့ အကျင့်မြတ် မရှိပါဘူး။ ကိုယ့်ထက် မသာလွန်တဲ့သူ၊ ကိုယ့်လိုပဲ သံသရာထဲ နစ်မွန်းပြီး ကိလေသာ လောင်မြိုက်နေတဲ့သူကို အရိုအသေပေး၊ ပူဇော်နေစရာ အကြောင်း လုံးဝ မရှိဘူးလို့ ဘုရားရှင်က အတိအလင်း ပယ်ချခဲ့တာ ဖြစ်ပါတယ်။

၂။ အဘယ်သူကို ပူဇော်ထိုက်သနည်း

နဂရဝိန္ဒေယျသုတ်မှာ မပူဇော်ထိုက်သူကို ရှင်းပြသလို၊ ပူဇော်ထိုက်သူ အစစ်အမှန်ကိုလည်း အတိအကျ ပြဆိုထားပါတယ်။

“အကြင် သမဏဗြာဟ္မဏတို့သည် အာရုံခြောက်ပါးတို့၌ ရာဂကင်းကုန်၏။ ဒေါသကင်းကုန်၏။ မောဟကင်းကုန်၏။ အတွင်းသန္တာန်၌ ငြိမ်သက်သော စိတ်ရှိကုန်၏။ ညီညွတ်သော အကျင့်ကိုသာ ကိုယ်၊ နှုတ်၊ စိတ်ဖြင့် ကျင့်ကုန်၏။ ထိုသူတို့ကိုသာ အရိုအသေပြုအပ်၏၊ ပူဇော်အပ်၏။”

ထို့အပြင် ယင်းသို့ ရာဂ၊ ဒေါသ၊ မောဟ ကင်းစင်ကြောင်း (သို့မဟုတ်) ကင်းစင်ရန် အားထုတ်နေကြောင်း သက်သေအထောက်အထားကိုလည်း ဘုရားရှင်က ဆက်လက် ရှင်းပြထားပါတယ်။ ထိုသို့သော ပုဂ္ဂိုလ်များသည် အဆင်း၊ အသံ၊ အနံ့၊ အရသာ၊ အတွေ့အထိ ဆိုသည့် ကာမဂုဏ် အာရုံများရှိရာ နေရာများကို ရှောင်ခွာ၍၊ တောစွန် တောင်ဖျား ကျောင်းများကိုသာ မှီဝဲကြသည်ဟု မိန့်တော်မူပါတယ်။

ဆိုလိုရင်းမှာ သံဃာရတနာ အစစ်အမှန်ဆိုသည်မှာ ရာဂ၊ ဒေါသ၊ မောဟ အကြွင်းမဲ့ ကင်းစင်သွားသော “အရိယာပုဂ္ဂိုလ်များ” နှင့် ယင်းကိလေသာများကို ဖျောက်ဖျက်ရန်အတွက် ဝိပဿနာတရားကို စိုက်လိုက်မတ်တတ် လက်တွေ့ အားထုတ်နေသော “ကျင့်ဆဲ ပုဂ္ဂိုလ်များ” ကိုသာ အတိအကျ ရည်ညွှန်းခြင်း ဖြစ်ပါတယ်။ ကာမဂုဏ်အာရုံများကြားတွင် ပျော်မွေ့ကာ၊ တရားမအားထုတ်ဘဲ လောကီရေးရာ၊ လူမှုရေး၊ နိုင်ငံရေး နောက်သို့ လိုက်နေသော ပုထုဇဉ်ရဟန်းများသည် ဤပူဇော်ထိုက်သူ စာရင်းတွင် လုံးဝ (လုံးဝ) မပါဝင်ပါ။

၃။ “ညီညွတ်သော အကျင့်” ဟူသည် အဘယ်နည်း

ဘုရားရှင် ဟောကြားသော “ညီညွတ်သော အကျင့်” ဆိုသည်မှာ စာအုပ်ကြီးအတိုင်း သီအိုရီတွေ ရွတ်ဆိုနေခြင်း၊ ဘာသာရေး အခမ်းအနားများတွင် ပါဝင်နေခြင်းကို ဆိုလိုတာ မဟုတ်ပါဘူး။ လက်တွေ့ဘဝမှာ ဘယ်လိုနေထိုင်သလဲ ဆိုတဲ့ အလုပ်သက်သေကို ဆိုလိုတာပါ။

ပါးစပ်ကတော့ တရားတွေ ဟောနေပေမယ့်၊ လက်တွေ့မှာတော့ ငွေကြေးတွေ ရှာဖွေစုဆောင်းနေမယ်၊ လူမှုရေးကိစ္စ၊ လောကီကိစ္စတွေမှာ ဝင်ရောက်ပတ်သက်ပြီး မာနတွေ၊ ဒေါသတွေနဲ့ အလုပ်ရှုပ်နေမယ်ဆိုရင် ဒါဟာ “မညီညွတ်သော အကျင့်” သာ ဖြစ်ပါတယ်။ အတွင်းစိတ်သန္တာန်မှာ ခန္ဓာကို ဉာဏ်နဲ့စောင့်ကြည့်တဲ့ ဝိပဿနာအလုပ် မရှိသူတွေ၊ အရှိတရားကို တည့်တည့်မမြင်ဘဲ ပညတ်လောကကြီးထဲမှာ လမ်းပျောက်နေသူတွေကို မြတ်နိုးပူဇော်စရာ မလိုဘူးလို့ ဘုရားရှင်က သတ္တိရှိရှိ ပယ်ချခိုင်းတာ ဖြစ်ပါတယ်။ နားလည်မှု (Understanding) ကို ဦးစားမပေးဘဲ၊ ယုံကြည်မှု (Belief) သက်သက်နဲ့ “သင်္ကန်းဝတ်ထားရင် ပြီးရော” ဆိုပြီး ရှိခိုးနေတာဟာ မိမိကိုယ်တိုင်ရဲ့ မောဟကို ပိုမို ထူပြောအောင် လုပ်နေတာနဲ့ အတူတူပါပဲ။

၄။ ငါ ဟူသော အစွဲ (ဒိဋ္ဌိ) ကို ဖယ်ခွာခြင်း

ကျွန်တော်တို့ရဲ့ အဓိက ရည်ရွယ်ချက်က “အရှိကို အရှိအတိုင်း မြင်ဖို့” ပါပဲ။ ဘာသာရေး အဆုံးအမတွေကို လိုက်နာတယ်ဆိုတာ ကိုယ့်ခန္ဓာထဲမှာ ခိုင်မြဲတဲ့ “ငါ” ဆိုတာ မရှိဘူး၊ ရုပ်နဲ့နာမ်ရဲ့ အလုပ်လုပ်နေမှု သက်သက်ပဲ ရှိတယ်ဆိုတာကို ဉာဏ်နဲ့ တည့်တည့်မြင်ပြီး အမြင်မှား (ဒိဋ္ဌိ) ပြုတ်သွားအောင် လုပ်တာကို ဆိုလိုတာပါ။

ပုထုဇဉ်ရဟန်းများဟာ “ငါဟာ ရဟန်းပဲ၊ ငါဟာ ဆရာတော်ပဲ၊ ငါ့ကို ရှိခိုးရမယ်” ဆိုတဲ့ အတ္တဒိဋ္ဌိနဲ့ မာနတွေ အပြည့်ရှိနေသလို၊ လူဝတ်ကြောင်တွေကလည်း “ငါဟာ ဘာသာရေးကိုင်းရှိုင်းသူပဲ၊ သင်္ကန်းကို ရှိခိုးရမယ်” ဆိုတဲ့ အစွဲတွေနဲ့ လည်ပတ်နေကြပါတယ်။ နှစ်ဖက်စလုံးဟာ အရှိတရားကို မမြင်ဘဲ “ငါ” ဆိုတဲ့ ပညတ်အစွဲထဲမှာ သံသရာလည်နေကြတာ ဖြစ်ပါတယ်။ ဤသံသရာမှ လွတ်မြောက်ချင်တယ်၊ အမှန်တရားကို တည့်တည့်ကြည့်ဖို့ သတ္တိရှိတယ်ဆိုရင် အစဉ်အလာ ယုံကြည်မှုတွေကို ရဲရဲဝံ့ဝံ့ စွန့်ခွာနိုင်ရပါမယ်။

၅။ အနတ္တ နှင့် အဓိပတိတရားလေးပါး

လွတ်မြောက်မှုဆိုတာ ကိုးကွယ်ဆုတောင်းနေရုံနဲ့၊ အခမ်းအနားတွေ လုပ်နေရုံနဲ့ ရတာမျိုး လုံးဝ မဟုတ်ပါဘူး။ ကိုယ်တိုင် လက်တွေ့ အားထုတ်မှ၊ ကိုယ်တိုင် ဉာဏ်နဲ့ မြင်မှသာ ရတာမျိုးပါ။ အဓိပတိတရားလေးပါးနဲ့ ပြည့်စုံအောင် ကြိုးစားပြီး၊ ရုပ်နာမ်တို့ရဲ့ အမှန်သဘောကို စောင့်ကြည့်တဲ့အခါမှသာ အမြင်မှား ဒိဋ္ဌိတွေ ပြုတ်ကျပြီး သံသရာဝဋ်ဆင်းရဲကနေ လွတ်မြောက်မှာ ဖြစ်ပါတယ်။

နိဂုံး

မြတ်စွာဘုရားရှင်ရဲ့ သာသနာတော်မှာ ကျွန်တော်တို့ လိုလားတဲ့ အဓိက ရည်မှန်းချက်ဟာ လူ၊ ရဟန်း အရိယာ တတ်နိုင်သလောက် များများ ပေါ်ထွန်းလာရေး ပင် ဖြစ်ပါတယ်။ အရိယာတွေ များများ ပေါ်ထွန်းလာမှသာလျှင် ဘုရားရှင်ရဲ့ မူလစံနှုန်းဖြစ်တဲ့ ရာဂ၊ ဒေါသ၊ မောဟ ကင်းစင်သော သန့်ရှင်းသည့် သာသနာတော်ကြီး အမှန်တကယ် ရှင်သန်လာမှာ ဖြစ်ပါတယ်။

နဂရဝိန္ဒေယျသုတ်က ပေးတဲ့ သတင်းစကားဟာ ရှင်းပါတယ်။ သင့်ကို လွတ်မြောက်အောင် လမ်းမပြနိုင်တဲ့၊ သူကိုယ်တိုင်လည်း မလွတ်မြောက်သေးဘဲ လောကီအာရုံတွေထဲမှာ နစ်မွန်းနေတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်တွေကို မှီခိုနေလို့ မရပါဘူး။ စာသားလှလှလေးတွေ ဖတ်ပြီး စိတ်ချမ်းသာချင်ရုံ၊ အားပေးစကားလေးတွေနဲ့ သာယာချင်ရုံဆိုရင် ဒီအရှိတရားက သင့်အတွက် ခါးသီးနေပါလိမ့်မယ်။ သို့သော် သံသရာဝဋ်ဆင်းရဲကနေ အမှန်တကယ် လွတ်မြောက်ချင်တယ်ဆိုရင်တော့ ဘုရားရှင်ရဲ့ မူလစံနှုန်းအတိုင်း ရာဂ၊ ဒေါသ၊ မောဟ ကင်းစင်ရေး (သို့မဟုတ်) ထိုကိလေသာများ ကင်းစင်ရန် အမှန်တကယ် လက်တွေ့ ကျင့်ကြံအားထုတ်နေသော လမ်းကြောင်းကိုသာ ရွေးချယ်လျှောက်လှမ်းကြပါရန် အသိပေး တိုက်တွန်းလိုက်ရပါတယ်။