ယခုလို ဗုဒ္ဓဟူးနေ့ နေ့လည် တစ်နာရီ အချိန်ဆိုတာ အသက်အရွယ် အပိုင်းအခြား တစ်ခုကို ရောက်လာတဲ့ ဥပါသကာ၊ ဥပါသိကာ အများစုအတွက် အိမ်မှာ အေးအေးဆေးဆေး နားနေရတဲ့ အချိန်မျိုး ဖြစ်ပါတယ်။ အိမ်က လူငယ်တွေ အလုပ်သွား၊ ကျောင်းသွားကြလို့ ပတ်ဝန်းကျင်က တိတ်ဆိတ် ငြိမ်သက်နေတတ်ပါတယ်။ ဒီလို တိတ်ဆိတ်တဲ့ အချိန်လေးမှာ စိတ်ဟာ လက်ရှိ ပစ္စုပ္ပန်မှာ မနေဘဲ၊ လွန်ခဲ့တဲ့ နှစ်ပေါင်းများစွာက “သာယာခဲ့တဲ့ အတိတ်ကာလ” တွေဆီကို လွင့်မျော သွားတတ်ပါတယ်။ “ငါ ငယ်ငယ်တုန်းက ဘယ်လောက် ကျန်းမာ သန်စွမ်းခဲ့သလဲ၊ စီးပွားရေးတွေ ဘယ်လောက် အဆင်ပြေခဲ့သလဲ၊ သားသမီးတွေ ငယ်ငယ်တုန်းက တစ်အိမ်လုံး ဘယ်လောက် ပျော်စရာ ကောင်းခဲ့သလဲ” ဆိုတဲ့ အတွေးလေးတွေ ဝင်လာတတ်ပါတယ်။…

သိပ္ပံပညာ၏ ရှာဖွေမှုနှင့် ကန့်သတ်ချက်များသိပ္ပံပညာရှင်များသည် စကြဝဠာကြီးတစ်ခုလုံးရှိ ပြဿနာအားလုံးကို ရှင်းပြနိုင်မည့် “Theory of Everything” ကို ရှာဖွေနေကြပါသည်။ သိပ္ပံပညာ၏ လေ့လာခြင်းများမှာ အရာအားလုံးကို ရုပ်ဝတ္ထုသက်သက် အနေဖြင့်သာ အခြေခံပါသည်။ ကမ္ဘာမြေဆွဲအား၊ ဒြပ်ထုနှင့် ဘလက်ဟိုး (Black hole) စသည့် ကြီးမားသည့် ရုပ်ဝတ္ထုများ၏ ပြုမူပုံများကို အောင်မြင်စွာ ရှင်းပြနိုင်ခဲ့ပြီး လက်တွေ့လည်း တိုင်းတာပြနိုင်ခဲ့ပါသည်။ သို့သော် သေးငယ်သော အမှုန်အဆင့် အကွာအဝေးများတွင် ရုပ်ဝတ္ထုများ၏ ပြုမူပုံမှာ ကြီးမားသော အခြေအနေများနှင့် လုံးဝ ကွာခြားသွားပါသည်။ ဤအသေးစိတ် ကိစ္စများကို ရှင်းပြသည့် သီအိုရီကို ကွမ်တမ် သီအိုရီ (Quantum Theory) ဟုခေါ်ပါသည်။ ကွမ်တမ်နယ်ပယ်တွင် အီလက်ထရွန်ကို ဒြပ်ထုတစ်ခု အနေဖြင့် ယူဆရာမှ တုန်ခါနေသော…

ရဟန်းတော်များအနေဖြင့် နေ့စဉ်ဘဝမှာ စိတ္တာနုပဿနာကို ဆက်လက် အားထုတ်လာတဲ့အခါ၊ မိမိသန္တာန်မှာ ဖြစ်ပေါ်ပြောင်းလဲနေတဲ့ စိတ် (ဝိဉာဏ်) တွေနဲ့ ယှဉ်တွဲဖြစ်ပေါ်လာတဲ့ လောဘ၊ ဒေါသ စတဲ့ စေတသိက်တွေဟာ တကယ်တော့ “နာမ်ဓမ္မ” သက်သက်တွေသာ ဖြစ်တယ်ဆိုတာကို ဉာဏ်နဲ့ ထိုးထွင်း သိမြင်လာပါလိမ့်မယ်။ အကြောင်းအကျိုး သက်သက်ဖြစ်သော နာမ်ဓမ္မများ ဒီနာမ်ဓမ္မတွေဟာ အလိုလိုနေရင်း ခိုင်ခိုင်မာမာ ရပ်တည်နေတာ မဟုတ်ပါဘူး။ တိကျလှတဲ့ အကြောင်းအကျိုး ဆက်စပ်မှု (ဥပမာ- အာရုံနဲ့ ဒွါရ တိုက်ခိုက်မှု) ကြောင့်သာ အကျိုးတရားအနေနဲ့ ဖြစ်ပေါ်လာရတာပါ။ အကြောင်းရှိလို့ ဖြစ်လာပြီး အကြောင်းကင်းရင် ချက်ချင်း ချုပ်ပျောက်သွားတဲ့ သဘောတရားတွေချည်းသာ ဖြစ်ပါတယ်။ လောကကြီးထဲမှာ ဒီလို အကြောင်းအကျိုး သက်သက်ဖြစ်ပျက်နေတဲ့ နာမ်ဓမ္မတွေရဲ့ အစဉ်အဆက်သာ ရှိနေတာကို တွေ့မြင်လာရပါမယ်။…

နေ့လည် ၁ နာရီ အချိန်အခါသမယမှာ အိမ်မှာ အနားယူရင်း ဝိပဿနာတရား လက်တွေ့ အားထုတ်နေကြတဲ့ မိဘ၊ အဘိုးအဘွား ဥပါသကာ၊ ဥပါသိကာများ ခင်ဗျာ… ပိတ်ရက်တွေမှာ မိသားစုတွေ စုံစုံလင်လင်နဲ့ ထမင်းလက်ဆုံ စားရတာဟာ အိမ်မှာနေကြသူတွေအတွက် ကြည်နူးစရာ အကောင်းဆုံး အချိန်တစ်ခုပါ။ ဟင်းကောင်းလေးတွေ ချက်ပြုတ်ပြီး “ငါ့သားလေး ကြိုက်တဲ့ဟင်း၊ ငါ အကြိုက်ဆုံးဟင်း” ဆိုပြီး စားသောက်နေကြတဲ့ အချိန်ဟာ သာမန်အားဖြင့် ပျော်စရာကောင်းပေမယ့်၊ တကယ့် အရှိတရားကို ဉာဏ်နဲ့ မလေ့လာဘူးဆိုရင်တော့ လောဘနဲ့ ပညတ်ဇာတ်လမ်းတွေထဲမှာပဲ အကုသိုလ်ပွားပြီး နစ်မွန်းသွားတတ်ပါတယ်။ ဒီဆောင်းပါးမှာ မိသားစု ထမင်းဝိုင်းမှာ စားသောက်နေရင်းနဲ့ပဲ “ငါစားတယ်” ဆိုတဲ့ အစွဲကို ခွာချပြီး၊ အရသာကို သိတဲ့ “ဝိဉာဏ်” ရဲ့ ဖြစ်ပျက်ကို…

ရဟန်းတော်များအတွက် မနက်ခင်း ဆွမ်းခံကြွခြင်းဆိုတာ ဝမ်းရေးအတွက် သက်သက်မဟုတ်ဘဲ မျက်စိ၊ နား၊ နှာခေါင်း၊ လျှာ၊ ကိုယ် ဆိုတဲ့ ဒွါရတွေကနေ ပြင်ပအာရုံတွေ အများဆုံး ဝင်ရောက်လာတဲ့ အချိန်ဖြစ်လို့ စိတ္တာနုပဿနာ အားထုတ်ဖို့ အကောင်းဆုံး အချိန်အခါ ဖြစ်ပါတယ်။ ကျောင်းသင်္ခမ်းရဲ့ တိတ်ဆိတ်မှုကနေ လမ်းမထက်က ဆူညံလှုပ်ရှားမှုတွေဆီကို ကူးပြောင်းသွားတဲ့အခါ မိမိရဲ့ စိတ်အစဉ် ဘယ်လို ပြောင်းလဲသွားသလဲ ဆိုတာကို လက်တွေ့ လေ့လာရမယ့် အလုပ်ခွင်ကြီးတစ်ခုလည်း ဖြစ်ပါတယ်။ မြင်သမျှ ကြားသမျှ အာရုံများအပေါ် ဝိဉာဏ်ကို လေ့လာခြင်း လမ်းမထက်မှာ သပိတ်ပိုက်ပြီး ကြွလှမ်းနေစဉ် မျက်စိက အမျိုးမျိုးသော အဆင်းတွေကို မြင်ပါလိမ့်မယ်၊ နားကလည်း ကားသံ၊ လူသံ အစရှိတဲ့ အသံမျိုးစုံကို ကြားပါလိမ့်မယ်။ အဲဒီအခါမှာ အာရုံနောက်ကို…

ရဟန်းတော်များအတွက် နေ့စဉ် မလွဲမသွေ ပြုလုပ်ရတဲ့ ဆွမ်းဘုဉ်းပေးခြင်း ကိစ္စဟာ ခန္ဓာကိုယ် ရှင်သန်ရပ်တည်ရေးအတွက်သာမကဘဲ၊ တကယ့် ဝိပဿနာအလုပ်ဖြစ်တဲ့ စိတ္တာနုပဿနာ ကျင့်စဉ်ကို လက်တွေ့ လေ့လာနိုင်မယ့် အလွန်ကောင်းမွန်တဲ့ အချိန်အခါတစ်ခုပဲ ဖြစ်ပါတယ်။ ဆွမ်းခံကြွလို့ ရလာတဲ့ ဆွမ်း၊ ဟင်းတွေကို ဘုဉ်းပေးဖို့ ပြင်ဆင်တဲ့အခါကစလို့ လျှာနဲ့ အရသာ ထိတွေ့လိုက်တဲ့ အချိန်တိုင်းမှာ သိစိတ် (ဝိဉာဏ်) လေးဟာ ချက်ချင်း ဖြစ်ပေါ်လာပါတယ်။ ဒီနေရာမှာ အမှတ်တမဲ့၊ သတိလွတ်ပြီး မစားဘဲ အဲဒီ ဝိဉာဏ်လေးရဲ့ အပြောင်းအလဲတွေကို ဉာဏ်နဲ့ ကပ်ပြီး လေ့လာခြင်း အလုပ်ကို မဖြစ်မနေ လုပ်ဆောင်ရပါမယ်။ အရသာပေါ်လိုက်၍ ပြောင်းလဲသွားသော ဝိဉာဏ်ကို အကဲခတ်ခြင်း မိမိအကြိုက်တွေ့တဲ့၊ အရသာရှိတဲ့ ဆွမ်းဟင်းကို ဘုဉ်းပေးရတဲ့အခါ “ကောင်းလိုက်တာ၊ နောက်တစ်လုတ်…

ရဟန်းတော်များအတွက် မနက်လင်းလို့ အိပ်ရာကနေ မျက်စိစတင် ပွင့်လာတဲ့ အချိန်ကာလလေးဟာ ဝိပဿနာအလုပ်ကို စတင်ဖို့ အကောင်းဆုံးနဲ့ အရေးကြီးဆုံး အချိန်အခါပဲ ဖြစ်ပါတယ်။ အိပ်ရာက နိုးနိုးချင်းမှာပဲ ဘေးဘက်က အာရုံတွေကို အရင်မရှာဘဲ၊ မိမိသန္တာန်မှာ စတင်နိုးကြားလာတဲ့ “သိစိတ်” ကို ချက်ချင်း ဉာဏ်နဲ့ လေ့လာခြင်း အလုပ်ကို စတင်ရမှာ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒီနေရာမှာ သေချာ မှတ်သားထားရမှာက သိစိတ် ဆိုတာ ဝိညာဉ်မဟုတ် ဝိဉာဏ် ဖြစ်တယ် ဆိုတာပါပဲ။ အဲဒီ ဝိဉာဏ်လေးက မနက်မျက်စိပွင့်တာနဲ့ တစ်ပြိုင်နက်တည်း အာရုံတွေဆီကို ပြေးသွားတတ်ပါတယ်။ နိုးထစ သိစိတ်ကို အကဲခတ် လေ့လာခြင်း မနက် မျက်စိပွင့်လာတဲ့အခါ မိမိရဲ့ စိတ်အခြေအနေက ဘယ်လိုရှိနေသလဲ ဆိုတာကို အရင်ဆုံး လေ့လာကြည့်ပါ။ ဆက်ပြီး…

ရဟန်းတော်များအကြားမှာ “သီလရှိမှ သမာဓိရှိမည်၊ သမာဓိရှိမှ ပညာဖြစ်မည်” ဆိုတဲ့ အမှတ်အသားတစ်ခု ရှိပါတယ်။ ဒီအယူအဆဟာ ဝိသုဒ္ဓိမဂ်ကို အခြေခံထားတာဖြစ်ပြီး သမထယာနိက နည်းလမ်းကို ပြဆိုထားတာ ဖြစ်ပါတယ်။ ဝိပဿနာယာနိက နည်းလမ်းကို ဆိုလိုခြင်း မဟုတ်ပါဘူး။ ဝိသုဒ္ဓိမဂ်ရဲ့ အလိုအရ သီလကို စင်ကြယ်အောင် စောင့်ထိန်းရမယ်၊ ပြီးရင် သမာဓိ (ဈာန်) ကို အားထုတ်ရမယ်၊ အဲဒီနောက်မှ ပညာဖြစ်အောင် ဈာန်ကို အခြေခံပြီး အနိစ္စ၊ ဒုက္ခ၊ အနတ္တ ရှုရမယ် ဆိုတဲ့ သဘောဖြစ်ပါတယ်။ ဝိနည်း၊ သီလ နှင့် ကုက္ကုစ္စ ပြဿနာ ပြဿနာက ရဟန်းဆိုတာ ပုထုဇဉ်များ ဖြစ်တဲ့အတွက် ဝိနည်းကို အပြည့်အဝ မလိုက်နာနိုင်တဲ့ အခက်အခဲတွေ ရှိပါတယ်။ ရဟန်းတွေအနေနဲ့ ဝိနည်းအကုန်လုံးကို…