ဥပမာ- စိတ်ဆိုးလာရင် ဆိုးမှန်းသိလိုက်ပါ။ သိလိုက်တဲ့ အချိန်မှာ စိတ်ဆိုးတာလေးက ပျောက်သွားတတ်ပါတယ်။ အဲဒီလို ဖြစ်ပြီး ပျောက်သွားတဲ့ စိတ်ကလေးတွေကို လိုက်ကြည့်နေတာကို ဖြစ်ပျက်ကို လေ့လာတယ်လို့ ခေါ်ပါတယ်။ စိတ်ဆိုတာ တစ်ခုပြီးတစ်ခု အစားထိုး ဖြစ်ပေါ်နေတာပါ။ အဲဒီလို ဖြစ်ပျက်နေတဲ့ စိတ်အစဉ်ကြီးထဲမှာ ခိုင်မာတဲ့ “ငါ” ဆိုတာ ရှာလို့မရပါဘူး။ ကိုယ်တိုင် လက်တွေ့ လေ့လာကြည့်မှသာ ငါဆိုတာ တကယ်မရှိဘူးဆိုတဲ့ အမှန်တရားကို ကိုယ်ပိုင်ဉာဏ်နဲ့ သိလာမှာပါ။ အခု စာဖတ်နေရင်းနဲ့ ကိုယ့်စိတ်ထဲမှာ ပေါ်လာတဲ့ အတွေးလေးတစ်ခု ဘယ်လို ပျောက်သွားလဲဆိုတာကို အသာလေး စောင့်ကြည့်လိုက်ပါ။

အနတ္တဆိုတာ ကိုယ်လုပ်စရာရှိတဲ့ တာဝန်ကို အကောင်းဆုံးလုပ်ပြီး၊ ထွက်လာမယ့် ရလဒ်အပေါ်မှာ “ငါ” ဆိုတဲ့ အစွဲကို ဖြုတ်ချခိုင်းတာပါ။ ကိုယ်ဆိုတာ မရှိတဲ့အတွက် ကိုယ်ပိုင်ဆိုင်တာ ဘာမှမရှိဘူးလို့ နားလည်ထားရင် အဆင်မပြေမှုတွေ ကြုံလာတဲ့အခါ ဒေါသထွက်တာ၊ ဝမ်းနည်းတာတွေ သက်သာသွားပါတယ်။ အကြောင်းတရားတွေကြောင့် ဖြစ်လာတဲ့ အကျိုးတရားသက်သက်လို့ မြင်တတ်လာဖို့က အဓိကပါ။ အခု လက်ရှိ လုပ်နေတဲ့ အလုပ်လေးကို “ငါ” ဆိုတဲ့ အစွဲမပါဘဲ လုပ်ကြည့်ဖို့ ကြိုးစားကြည့်မလား။

မနေ့က စိတ်ဆိုးခဲ့တဲ့ “ငါ” နဲ့ အခုလက်ရှိ စာဖတ်နေတဲ့ “ငါ” ဟာ တစ်ယောက်တည်းပဲလို့ ထင်တတ်ကြတယ်။ ဒါဟာ အမြင်မှားတစ်ခုပါ။ တကယ်တော့ မနေ့က ဖြစ်ခဲ့တဲ့ ရုပ်နဲ့ စိတ်ဟာ မနေ့ကတင် ဖြစ်ပြီး ပျက်စီးသွားခဲ့ပါပြီ။ အခု စာဖတ်နေတဲ့ အချိန်မှာ ပေါ်နေတဲ့ သိစိတ် (ဝိဉာဏ်) ဟာ အသစ်ပါ။ ခန္ဓာကိုယ်က ဆဲလ်တွေကအစ အမြဲတမ်း အသစ်အသစ်တွေ အစားထိုး ပြောင်းလဲနေတာပါ။ ဒါကို မသိတဲ့အခါ အတိတ်က အရာတွေကို “ငါပဲ” ဆိုပြီး ဆုပ်ကိုင်ထားမိတတ်တယ်။ ပြောင်းလဲနေတဲ့ အစဉ်တန်းကြီးကို “ငါ” လို့ အထင်မှားနေတာကို သိလိုက်တာနဲ့ ကိုယ့်ပခုံးပေါ်က ဝန်ထုပ်ကြီး ကျသွားသလို ပေါ့ပါးသွားပါလိမ့်မယ်။ အရာရာဟာ မမြဲပါဘူး။ မနေ့က တွေးခဲ့တဲ့…

“ငါ အနားယူနေတယ်၊ ငါ သက်တောင့်သက်သာ ရှိတယ်” လို့ စိတ်ထဲမှာ ခံစားရတတ်ပါတယ်။ ဒါပေမယ့် သေချာ လေ့လာကြည့်ရင် တကယ်တမ်း အနားယူနေတဲ့ “ငါ” ဆိုတာ မရှိပါဘူး။ အလုပ်တွေရပ်ထားလို့ သက်သာနေတဲ့ ခန္ဓာကိုယ်နဲ့၊ စိတ်အေးချမ်းနေတဲ့ သိစိတ် (ဝိဉာဏ်) လေးပဲ ရှိပါတယ်။ ညောင်းညာမှုတွေ လျော့သွားတဲ့ ရုပ်သဘော၊ ပေါ့ပါးသွားတဲ့ နာမ်သဘောလေးတွေ အစားထိုး ဖြစ်ပေါ်နေတာပါ။ ဒီလိုလေး မြင်ပေးတာကပဲ အမြင်မှန်ကို ရတာပါပဲ။ ကိုယ်ပိုင်ဆိုင်တဲ့ ငါ မဟုတ်ဘဲ သဘာဝတရားတွေ သူ့အကြောင်းနဲ့သူ ဖြစ်ပေါ်နေတယ်ဆိုတာကို လက်ခံလိုက်ရင် ပင်ပန်းမှုနဲ့ ပြန်တွေ့ရတဲ့အခါ ပိုပြီး အေးချမ်းသွားပါတယ်။ ဒီနေ့ အနားယူနေရင်း သက်တောင့်သက်သာဖြစ်နေတဲ့ ခန္ဓာကိုယ်ရဲ့ အကြောင်းအကျိုးဖြစ်စဉ်ကို အသာအယာ စောင့်ကြည့်ပေးလို့ ရမလား။

ပိတ်ရက်မှာ ခန္ဓာကိုယ်ကြီးကို သက်တောင့်သက်သာ အနားပေးထားပေမယ့် တကယ်တမ်း မနားတာကတော့ ကိုယ့်ရဲ့ စိတ်ပါပဲ။ ခန္ဓာကိုယ် ငြိမ်နေပေမယ့် ဟိုတွေးဒီတွေးနဲ့ အာရုံအမျိုးမျိုးကို သိနေတဲ့ သိစိတ် (ဝိဉာဏ်) လေးတွေကတော့ အဆက်မပြတ် အလုပ်လုပ်နေတတ်ပါတယ်။ ဒီလိုအချိန်မှာ “ငါ နားနေတာကို စိတ်က မနားဘူး” ဆိုပြီး ဒေါသထွက်တာ၊ အတင်းချုပ်တည်းတာမျိုး မလုပ်ပါနဲ့။ ခန္ဓာကိုယ်က နားနေတယ် (ရုပ်တရား)။ ဒါပေမဲ့ ပတ်ဝန်းကျင်က အသံကို ကြားလိုက်တယ်၊ အတိတ်က အကြောင်းတွေကို ပြန်တွေးလိုက်တယ်။ အဲဒီလို အာရုံတွေကို သိလိုက်တဲ့ သိစိတ်ဆိုတာ ဝိညာဉ်မဟုတ် ဝိဉာဏ် သက်သက်သာ ဖြစ်ပါတယ်။ အကြောင်းတိုက်ဆိုင်လို့ ပေါ်လာပြီး ပြန်ပျက်သွားတဲ့ သဘောတရားလေးတွေပါပဲ။ ဒီဖြစ်စဉ်ထဲမှာ “ငါ” လည်း မပါသလို၊ “ငါ့စိတ်” လည်း…

တစ်ပတ်လုံး ဖတ်ရှုခဲ့တဲ့ အချက်တွေကို စာလို သိနေရုံနဲ့တော့ လုံလောက်မှု မရှိသေးပါဘူး။ စာဖတ်ခြင်း၊ တွေးတောခြင်းထက် လက်တွေ့ ကျင့်သုံးခြင်းကသာ အရေးအကြီးဆုံး ဖြစ်ပါတယ်။ ဘဝရဲ့ အချိန်တိုင်းမှာ ကိုယ့်ရဲ့ ခန္ဓာနဲ့ စိတ်ကို သတိလေးနဲ့ တွဲပြီး လေ့လာသွားဖို့ လိုပါတယ်။ ကျနော်ရေးတဲ့ စာတွေရဲ့ အဓိက ရည်မှန်းချက်ကတော့ လူ၊ ရဟန်း အရိယာတတ်နိုင်သလောက် များများ ပေါ်ထွန်းလာရေးပါ။ ဒါကြောင့် အမှန်တရားကို စာအုပ်တွေထဲမှာ မရှာဘဲ ကိုယ့်ရဲ့ စိတ်အစဉ်မှာသာ ရှာဖွေပါ။ ယုံကြည်မှုနောက်ကို မလိုက်ဘဲ ကိုယ်တိုင် လက်တွေ့ သိမြင်အောင် ကြိုးစားမှသာ သောတာပတ္တိမဂ် ဆိုတဲ့ လမ်းကြောင်းမှန်ပေါ်ကို ရောက်ရှိမှာ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒီတစ်ပတ်အတွင်းမှာ ကိုယ့်ရဲ့ စိတ်ကို အကဲခတ် လေ့လာဖြစ်တဲ့ အချိန်လေးတွေ…

ကျနော်တို့ နေ့စဉ်ဖြတ်သန်းရတဲ့ လူမှုဘဝမှာ အနာကျင်ရဆုံး အခိုက်အတန့်တွေထဲက တစ်ခုကတော့ ကိုယ့်ကို တခြားသူတစ်ယောက်က အသိအမှတ်မပြုတာ၊ လျစ်လျူရှုတာ၊ ဒါမှမဟုတ် နှိမ့်ချဆက်ဆံတာကို ခံရတဲ့ အချိန်ပါပဲ။ ကျနော်တို့က စေတနာနဲ့ ကူညီလိုက်ပေမယ့် တစ်ဖက်လူက အလေးမထားဘဲ မျက်နှာလွှဲသွားတဲ့အခါ၊ ဒါမှမဟုတ် အထက်စီးကနေ မထီမဲ့မြင် စကားတစ်ခွန်း ပြောချလိုက်တဲ့အခါ ကျနော်တို့ ရင်ထဲမှာ ဘယ်လို ခံစားရပါသလဲ။ “ငါ့ကိုများ လူရာမသွင်းဘူး၊ ငါ့ကိုများ အထင်သေးရသလား၊ ငါ လုပ်ပေးခဲ့တာတွေကို နည်းနည်းလေးမှ အသိအမှတ် မပြုဘူး” ဆိုပြီး ရင်ဘတ်ထဲမှာ မီးတောက်မီးလျှံတွေလို ပူလောင်လာတတ်ပါတယ်။ အဲဒီ လောင်မြိုက်မှုဟာ တစ်ခါတလေ ချက်ချင်း မပျောက်သွားဘဲ ညအိပ်ရာဝင်တဲ့အထိ၊ ဒါမှမဟုတ် နောက်ရက်တွေအထိ ကျနော်တို့ကို လိုက်လံ နှိပ်စက်နေတတ်ပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ တကယ့်…

ကျွန်တော်တို့ကို အများဆုံး ဒုက္ခပေးနေတာက အတိတ်က အဖြစ်အပျက်တွေ၊ ကြောက်ရွံ့မှုတွေနဲ့ နောင်တတွေပါပဲ။ တကယ်တော့ အဲဒီအရာတွေ အကုန်လုံးက အခု ပစ္စုပ္ပန်မှာ မရှိတော့ပါဘူး။ သညာ လို့ခေါ်တဲ့ မှတ်သားမှုကသာ ကိုယ့်ကို ပြန်ပြီး နှိပ်စက်နေတာပါ။ အတိတ်က ပုံရိပ်တွေ ခေါင်းထဲ ပေါ်လာတိုင်း ဒါဟာ တကယ်ဖြစ်နေတာ မဟုတ်ဘူး၊ အမှတ်အသားလေး တစ်ခုသက်သက်သာ ဖြစ်တယ်လို့ မြင်အောင်ကြည့်ပါ။ ကိုယ့်ကိုယ်ကိုယ် အပြစ်တင်တာဖြစ်ဖြစ်၊ ကြောက်ရွံ့တာဖြစ်ဖြစ် အားလုံးဟာ လက်ရှိသဘာဝကို မမြင်တဲ့ အသိဉာဏ်ကင်းမဲ့မှုကြောင့် ဖြစ်လာတာပါ။ ဆင်းရဲဒုက္ခဆိုတာ ပြင်ပကလာတာ မဟုတ်ဘဲ၊ ကိုယ့်ရဲ့ မှတ်သားမှု သညာတွေနောက်ကို လိုက်ပါသွားခြင်းကနေ လာတာပါ။ သညာရဲ့ လှည့်စားမှုကို သိလိုက်တာနဲ့ လွတ်မြောက်မှုက စတင်ပါတယ်။ ကိုယ့်ကို ပင်ပန်းစေတဲ့ အတွေးတစ်ခု ပေါ်လာတိုင်း…

တရားအားထုတ်တယ်ဆိုတာ စိတ်ကူးယဉ်ပြီး အသစ်အဆန်းတွေ ဖန်တီးနေတာ မဟုတ်ပါဘူး။ ကိုယ့်ရဲ့ စိတ်အစဉ်ကို သဘာဝကျကျ အကဲခတ် လေ့လာခြင်း (စိတ္တာနုပဿနာ) ပါပဲ။ စိတ်ဆိုးလာရင် ဆိုးမှန်းသိတယ်၊ စိတ်ဆိုးမှု ပျက်သွားမှန်းသိတယ်။ ဝမ်းသာရင် ဝမ်းသာမှန်း သိတယ်။ ဝမ်းသာမှု ပျက်သွားမှန်းသိတယ်။ ဒီလို သိနေတဲ့ သဘောလေးဟာ ဝိဉာဏ် ပါပဲ။ သိမှုလေးကလဲ သိပြီး မှတ်သားပြီး ပျက်သွားတာပါပဲ။ အတွေးတွေ၊ ခံစားချက်တွေ ပေါ်လာတဲ့အခါ ချက်ချင်း လိုက်မတွေးဘဲ၊ ဘယ်လို ပေါ်လာပြီး ဘယ်လို ပျောက်သွားလဲဆိုတာကို ဖြစ်ပြီးပျက်နေတာပဲလို့ အသိအမှတ်ပြုရင်း စောင့်ကြည့်လိုက်ပါ။ ယုံကြည်မှုသက်သက်နဲ့ အမှန်တရားကို မမြင်နိုင်ပါဘူး။ ကိုယ်တိုင် လက်တွေ့ စောင့်ကြည့် လေ့လာခြင်းကသာ ကိုယ်ပိုင်ဉာဏ်နဲ့ သိမြင်တဲ့ အမြင်မှန်ကို ရစေတာပါ။ ဘာကိုမှ ပြင်ဆင်ဖို့…

နေ့စဉ်ဘဝမှာ အရာရာဟာ အကြောင်းတိုက်ဆိုင်လို့သာ ဖြစ်ပေါ်လာတာကို နားလည်ဖို့ လိုပါတယ်။ ဒီနေရာမှာ အထူးသတိပြုရမှာက “အနတ္တ” ဆိုတာဟာ “ငါ မဟုတ်လို့ ဘာမှလုပ်လို့မရဘူး” ဆိုတဲ့ အဆိုးမြင်ဝါဒကို ရှောင်ကြဉ်ရမယ့် အကြောင်းပါပဲ။ အဲဒီအစား ရုပ်နာမ်တွေရဲ့ အကြောင်းအကျိုးကို နားလည်ပြီး မဂ် ဖိုလ် ကိုမျက်မှောက်ပြုနိုင်ဖို့ ပညာ ဆိုတဲ့ အနတ္တတရားကို ပွားများရမှာပါ။ အနတ္တဆိုတာ တာဝန်မဲ့တာကို ပြောတာမဟုတ်ပါဘူး။ “ကိုယ်ပိုင်ဆိုင်တယ်၊ ငါ့သဘောကျ ဖြစ်ရမယ်” ဆိုပြီး ထိန်းချုပ်ချင်တဲ့ အစွဲကို ဖြုတ်ချခိုင်းတာပါ။ ကိုယ်လုပ်စရာရှိတဲ့ အလုပ်ကို အကောင်းဆုံး လုပ်မယ်၊ ဒါပေမယ့် ရလဒ်ကိုတော့ ငါ့စိတ်တိုင်းကျ အတင်းအကျပ် ဖြစ်ရမယ်လို့ သွားမဆုပ်ကိုင်တာဟာ အနတ္တကို လက်တွေ့ကျင့်သုံးတာပါပဲ။ ကိုယ့်ကိုယ်ကိုယ် ဆိုတဲ့ ရုပ်နာမ်တွေကို “ငါ” လို့…