“အိမ်မှုကိစ္စဆိုတာ ဘယ်တော့မှ မပြီးနိုင်ဘူး” လို့ ညည်းတွားတတ်ကြတာ သဘာဝပါပဲ။ ဟိုဟာလုပ်ပြီးရင် ဒီဟာက ပေါ်လာစမြဲ၊ တံမြက်စည်းလှည်းပြီးရင် အဝတ်လျှော်ရမယ်၊ ချက်ပြုတ်ပြီးရင် ပန်းကန်ဆေးရမယ်။ ဒီလို အဆုံးမရှိတဲ့ အလုပ်တွေကြားထဲမှာ စိတ်ပင်ပန်း လူပင်ပန်းဖြစ်ပြီး “ငါပဲ လုပ်နေရတယ်”၊ “ငါပဲ ပင်ပန်းနေတယ်” ဆိုတဲ့ အစွဲတွေ ဝင်လာတတ်ပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ အိမ်မှုကိစ္စတွေ လုပ်နေတဲ့အချိန်ဟာ ဝိပဿနာ တရားအားထုတ်ဖို့ အကောင်းဆုံး အချိန်တစ်ခု ဖြစ်နိုင်တယ်ဆိုတာကိုရော သတိထားမိကြပါသလား။ တံမြက်စည်းလှည်းနေတဲ့ အခိုက်အတန့်ကိုပဲ နမူနာကြည့်ရအောင်။ လက်က တံမြက်စည်းကို ကိုင်ပြီး လှုပ်ရှားနေတယ်။ အဲဒီ လှုပ်ရှားမှုက ရုပ်တရား ပါ။ အဲဒီ လှုပ်ရှားမှုကို သိနေတဲ့ စိတ်ကလေးက နာမ်တရား ပါ။ တံမြက်စည်းနဲ့ ကြမ်းပြင် ထိတွေ့တဲ့အသံကို ကြားလိုက်ရတယ်။…

စနေနေ့ မနက် ၁၀ နာရီလောက်ဆိုရင် မိသားစုနဲ့ဖြစ်ဖြစ်၊ မိတ်ဆွေတွေနဲ့ဖြစ်ဖြစ် လက်ဖက်ရည်ဝိုင်းလေး ထိုင်ရင်း စကားစမြည်ပြောနေတတ်တဲ့ အချိန်ပါ။ စကားပြောနေရင်းနဲ့ပဲဖြစ်ဖြစ်၊ လက်ဖက်ရည်သောက်နေရင်းနဲ့ပဲဖြစ်ဖြစ် ကိုယ့်စိတ်က မနက်ဖြန်သွားစရာရှိတာတွေဆီ ရောက်သွားလိုက်၊ မနေ့ကဖြစ်ခဲ့တာတွေဆီ ရောက်သွားလိုက်နဲ့ ဟိုဟိုဒီဒီ လွင့်နေတတ်ပါတယ်။ အဲဒီလိုဖြစ်တိုင်း “ငါ့စိတ်တွေ လွင့်နေပြီ၊ ငါ စိတ်မငြိမ်ဘူး” ဆိုပြီး ကိုယ့်ကိုယ်ကိုယ် အပြစ်တင်တာမျိုး၊ စိတ်ကို အတင်းဆွဲချုပ်တာမျိုး လုပ်စရာ မလိုပါဘူး။ တကယ်တမ်းတော့ အဲဒီလို ဟိုဟိုဒီဒီ သိနေ၊ တွေးနေတဲ့ အရာဟာ “ငါ” လည်း မဟုတ်သလို၊ အကောင်အထည်ရှိတဲ့ အရာလည်း မဟုတ်ပါဘူး။ အကြောင်းတိုက်ဆိုင်လို့ ခဏလေး ပေါ်လာပြီး ပြန်ပျက်သွားတဲ့ “ဝိဉာဏ်” (သိစိတ်) သက်သက်သာ ဖြစ်ပါတယ်။ အတိတ်ကို လှမ်းတွေးလိုက်တဲ့အခါ သိလိုက်တဲ့ ဝိဉာဏ်လေး…

ဒီတစ်ပတ်လုံး ကျွန်တော်တို့ဟာ အရာရာတိုင်းဟာ အကြောင်းနဲ့ အကျိုး သက်သက်ပါလား ဆိုတာကို လေ့လာခဲ့ကြတယ်။ သောတာပန်ဖြစ်တယ်ဆိုတာ အကြောင်းအကျိုးဖြစ်တဲ့ ဓမ္မတွေသာ ရှိတယ်။ သူငါဆိုတာမရှိဘူး။ အရာအားလုံးဟာ ဓမ္မတွေသက်သက်သာ ဆိုတဲ့ အရှိတရားကို မှန်မှန်ကန်ကန် မြင်သွားတာပါပဲ။ ကိုယ့်အလိုကျ မဖြစ်လို့ ဒေါသထွက်စရာလည်း မလိုတော့ဘူး။ အရာရာပေါ်မှာ သိမ်းပိုက်ချင်နေတဲ့ “ငါ” ဆိုတဲ့ အမြင်မှားလေး ပြုတ်သွားတဲ့အတွက် ဘဝက ထူးဆန်းစွာ ငြိမ်သက်သွားပါတယ်။ ကျွန်တော်ရေးတဲ့ စာတွေရဲ့ အဓိက ရည်မှန်းချက်ကတော့ လူ၊ ရဟန်း အရိယာတတ်နိုင်သလောက် များများ ပေါ်ထွန်းလာရေးပါ။ ဒီလမ်းကို သွားဖို့ဆိုတာ အခုလို မိမိခန္ဓာမှာ ဖြစ်ပျက်နေတာတွေကို ကိုယ်တိုင် မြင်အောင်ကြည့်ခြင်းကနေပဲ စတင်ရတာပါ။ ဒီပိတ်ရက်မှာတော့ အထူးတလည် ဘာမှမလုပ်ဘဲ၊ ဖြစ်ပေါ်လာသမျှ သဘောတရားတွေကို အေးအေးဆေးဆေးလေး…

အတိတ်က အမှားတွေအတွက် နောင်တရနေတာ၊ အနာဂတ်အတွက် ကြောက်ရွံ့နေတာတွေဟာ တကယ်တော့ ငါဆိုတာရှိတယ်၊ အတိတ်ဆိုတာ လက်ရှိမှာ ရှိနေတယ်လို့ ကြောင်တောင်ကန်း ယူဆထားတဲ့ မောဟ ကြောင့်သာ ဖြစ်နေတာပါ။ တနည်းအားဖြင့် တရားတွေရဲ့ အကြောင်းအကျိုး ဖြစ်စဉ် သဘောတွေကို သေချာ မမြင်လို့ပါပဲ။ အဲဒီအချိန်တုန်းက အကြောင်းတိုက်ဆိုင်လို့ အဲဒီလို အကျိုးတရား ဖြစ်ပေါ်ခဲ့တာပါ။ အခုလဲ မရှိတော့သလို “ငါ” ဆိုတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်က ဖန်တီးခဲ့တာ မဟုတ်ပါဘူး။ အမှန်တရားကို မသိတဲ့ မောဟ ဆိုတဲ့ ကိလေသာ အပါအဝင် ဆယ်ပါးကြောင့်သာ ဆင်းရဲဒုက္ခတွေ ဖြစ်ခဲ့ရတာပါ။ “ငါ” မရှိဘူးလို့ ရှင်းရှင်းလင်းလင်း သိလိုက်တာနဲ့ ကြောက်စိတ်၊ အပြစ်ရှိစိတ်တွေက ငါ့ကြောက်စိတ်၊ ငါ့အပြစ်ရှိစိတ်တွေ မဟုတ်တော့ဘူးဆိုတာကို နားလည်ပြီး လိုက်ပါ။ ငါမရှိတဲ့နော်…

ဝိပဿနာ အားထုတ်တယ်ဆိုတာ ကိုယ့်စိတ်ကြိုက် အတင်းဖန်တီးယူတာ မဟုတ်ပါဘူး။ အကြောင်းအကျိုး ဖြစ်စဉ်တွေပဲ ဆိုတာကို နားလည်အောင် ဝင်မစွက်ဖက်ဘဲ ကြည့်တာပါ။ အသံတစ်ခု ကြားလို့ စိတ်တိုသွားတယ် ဆိုပါစို့။ အသံနဲ့ နားအကြည်ဓာတ် တိုက်မိတာက အကြောင်း၊ ကြားသိတဲ့ ဝိဉာဏ်လေး ပေါ်လာတာက အကျိုးပါ။ အဲဒီနောက်မှာ မကျေနပ်တဲ့ သဘောလေး ဆက်ဖြစ်လာတယ်။ ဒီဖြစ်စဉ်တစ်ခုလုံးမှာ “ငါ” က ဝင်ပြီး “ငါ ဒေါသထွက်တယ်” လို့ သိမ်းပိုက်စရာ မလိုပါဘူး။ ဒေါသထွက်ရင် ထွက်မှန်းသိလိုက်ပါ။ အတင်းပြန်ဖျောက်ဖို့ မကြိုးစားပါနဲ့။ သူ က ပြောတာလဲမဟုတ်ဘူး၊ သူဆိုပြီးသတ်မှတ်ထားတဲ့ ရုပ်နာမ်မှာရှိတဲ့ ကိလေသာက ပြောတာ။ ကိုယ်ခံစားရတာလဲမဟုတ်ဘူး၊ ကိုယ်ဆိုပြီးသတ်မှတ်ထားတဲ့ ရုပ်နာမ်မှာရှိတဲ့ ကိလေသာက ခံစားမှုဆိုတာကို ဖြစ်စေတာ။ သူငါဆိုတာ သတ်မှတ်ချက်သာဖြစ်တယ်…

အရာရာဟာ အကြောင်းအကျိုးပဲ၊ “ငါ” မဟုတ်ဘူးလို့ ပြောရင် တချို့က လွဲမှားစွာ တွေးတတ်ကြတယ်။ “အနတ္တ” ဆိုတာဟာ “ငါ မဟုတ်လို့ ဘာမှလုပ်လို့မရဘူး” ဆိုတဲ့ အဆိုးမြင်ဝါဒကို ရှောင်ကြဉ်ရပါမယ်။ အနတ္တကို သိလို့ အလုပ်မလုပ်ဘဲ လက်လွတ်စပယ် ထိုင်နေရမှာ မဟုတ်ပါဘူး။ လောကီကိစ္စတွေမှာ အဓိပတိတရားလေးပါး (ဆန္ဒ၊ ဝီရိယ၊ စိတ္တ၊ ဝီမံသာ) နဲ့ ပြည့်စုံရင် မိမိလိုတာ ပြည့်ပါတယ်။ ကိုယ်လုပ်ရမယ့် အလုပ်ကို အကြောင်းတရား ညီညွတ်အောင် အကောင်းဆုံး ကြိုးစား ဖန်တီးရပါမယ်။ ဒါပေမဲ့ ထွက်လာမယ့် အကျိုးတရားကိုတော့ “ငါ့အလိုကျ အတိအကျ ဖြစ်ရမယ်” လို့ သွားမချုပ်ကိုင်ပါနဲ့။ ကိုယ့်အလုပ်က အကြောင်းတရားကို ဖန်တီးဖို့ပါပဲ။ အကျိုးတရားကတော့ သူ့သဘောသူဆောင်ပြီး ပေါ်လာပါလိမ့်မယ်။ အဲဒီလို နားလည်ရင်…

မနက်လင်းကတည်းက ညအိပ်ရာဝင်တဲ့အထိ အရာရာကို “ငါ” လို့ တံဆိပ်ကပ်တတ်ကြတယ်။ “ငါ အလုပ်လုပ်တယ်၊ ငါ စားတယ်၊ ငါ ပင်ပန်းတယ်” ပေါ့။ တကယ်တော့ အရာရာဟာ အကြောင်းတရားနဲ့ အကျိုးတရား ဆက်စပ်ပြီး လည်ပတ်နေတာ သက်သက်ပါ။ ဆာလောင်မှုဆိုတဲ့ အကြောင်းကြောင့် စားခြင်းဆိုတဲ့ အကျိုး ဖြစ်လာတယ်။ ပူလောင်မှုဆိုတဲ့ အကြောင်းကြောင့် ချွေးထွက်ခြင်းဆိုတဲ့ အကျိုး ပေါ်လာတယ်။ ဒီသဘာဝဖြစ်စဉ်တွေကြားထဲကို “ငါ” ဆိုပြီး ဝင်သိမ်းပိုက်လိုက်တာက အမြင်မှား (ဒိဋ္ဌိ) ပါပဲ။ သောတာပန်ဖြစ်ဖို့ဆိုတာ အဲဒီလို ခိုင်မာနေတဲ့ “ငါ” ဆိုတဲ့ အထင်အမှားကို ဖယ်ရှားတာပါ။ ယုံကြည်မှု သက်သက်နဲ့ မရပါဘူး။ အသိဉာဏ်နဲ့ အရှိတရားကို မြင်အောင် ကိုယ်တိုင် ကြည့်ရပါမယ်။ ဒီနေ့ အဖြစ်အပျက်တွေထဲမှာ “ငါ”…

တနင်္ဂနွေ ညနေ ၆ နာရီခွဲ။ “မနက်ဖြန် အလုပ်ပြန်ဆင်းရတော့မယ်၊ အလုပ်တွေ ရှုပ်တော့မယ်” ဆိုတဲ့ အတွေးတွေ ဝင်လာပြီး စိတ်က အလိုလို လေးလံနေတတ်ပါတယ်။ အဲဒီလို လေးလံနေတဲ့ သိစိတ် (ဝိဉာဏ်) လေးကို ကိုယ်တိုင် သတိကပ်ပြီး ပြန်စောင့်ကြည့်လိုက်ပါ။ အဲဒီ ပူပန်နေတဲ့ သဘောလေးဟာ တကယ့်တော့ အကြောင်းတိုက်ဆိုင်လို့ ပေါ်လာတဲ့ သဘောတရား သက်သက်ပါပဲ။ အဲဒီအပေါ်မှာ “ငါ ပူပန်နေတယ်၊ ငါ ပင်ပန်းတယ်” လို့ ဝင်ပြီး ပိုင်ရှင်လုပ်လိုက်တာနဲ့ အဲဒီ ဝန်ထုပ်ဝန်ပိုးက ပိုပြီး လေးလံသွားပါတော့တယ်။ “အနတ္တ” လို့ ဆိုလိုက်တာနဲ့ “ငါ မဟုတ်လို့ ဘာမှလုပ်လို့မရဘူး” ဆိုတဲ့ အဆိုးမြင်ဝါဒကို ဆိုလိုတာ လုံးဝ မဟုတ်ပါဘူး။ ခန္ဓာမှာ ဖြစ်ပေါ်နေတဲ့…

ယခုလို တနင်္ဂနွေနေ့ နေ့လည် တစ်နာရီဆိုတဲ့ အချိန်ဟာ တစ်ပတ်တာလုံး ရုန်းကန်လာခဲ့ရသမျှ အလုပ်ခွင်က ဖိစီးမှုတွေကို ခေတ္တချထားပြီး၊ ခန္ဓာကိုယ်ကို အနားပေးလေ့ရှိတဲ့ အချိန် ဖြစ်ပါတယ်။ ဥပါသကာ၊ ဥပါသိကာ အများစုဟာ အိမ်က ဆိုဖာပေါ်မှာဖြစ်ဖြစ်၊ ကုတင်ပေါ်မှာဖြစ်ဖြစ် သက်တောင့်သက်သာ လှဲလျောင်းရင်း အနားယူနေတတ်ကြပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ သေချာ ပြန်လည် ဆန်းစစ်ကြည့်ပါ။ ခန္ဓာကိုယ်ကြီးက ငြိမ်သက်ပြီး နားနေတယ် ဆိုပေမယ့်၊ ခင်ဗျားရဲ့ စိတ်ကလေးကရော တကယ် နားနေရဲ့လား။ မနက်ဖြန် တနင်္လာနေ့ အလုပ်သွားရတော့မယ့် အကြောင်းတွေ ကြိုတွေးပြီး ပူပန်နေသလား။ လွန်ခဲ့တဲ့ ရက်တွေက အဆင်မပြေခဲ့တာတွေကို ပြန်တွေးပြီး ဒေါသထွက်နေသလား။ ဖုန်းစခရင်မ်ပေါ်က လူမှုကွန်ရက် သတင်းတွေနောက်ကို လိုက်ပြီး သာယာလိုက်၊ မကျေနပ်လိုက် ဖြစ်နေသလား။ ရုပ်ခန္ဓာကိုယ်က ဧည့်ခန်းထဲမှာ…

မနက်လင်းကတည်းက ညအိပ်ရာဝင်တဲ့အထိ အရာရာကို “ငါ” လို့ တံဆိပ်ကပ်တတ်ကြတယ်။ “ငါ အလုပ်လုပ်တယ်၊ ငါ စားတယ်၊ ငါ ပင်ပန်းတယ်” ပေါ့။ တကယ်တော့ အရာရာဟာ အကြောင်းတရားနဲ့ အကျိုးတရား ဆက်စပ်ပြီး လည်ပတ်နေတာ သက်သက်ပါ။ ဆာလောင်မှုဆိုတဲ့ အကြောင်းကြောင့် စားခြင်းဆိုတဲ့ အကျိုး ဖြစ်လာတယ်။ ပူလောင်မှုဆိုတဲ့ အကြောင်းကြောင့် ချွေးထွက်ခြင်းဆိုတဲ့ အကျိုး ပေါ်လာတယ်။ ဒီသဘာဝဖြစ်စဉ်တွေကြားထဲကို “ငါ” ဆိုပြီး ဝင်သိမ်းပိုက်လိုက်တာက အမြင်မှား (ဒိဋ္ဌိ) ပါပဲ။ သောတာပန်ဖြစ်ဖို့ဆိုတာ အဲဒီလို ခိုင်မာနေတဲ့ “ငါ” ဆိုတဲ့ အထင်အမှားကို ဖယ်ရှားတာပါ။ ယုံကြည်မှု သက်သက်နဲ့ မရပါဘူး။ အသိဉာဏ်နဲ့ အရှိတရားကို မြင်အောင် ကိုယ်တိုင် ကြည့်ရပါမယ်။ ဒီနေ့ အဖြစ်အပျက်တွေထဲမှာ “ငါ”…