ဝိပဿနာ အားထုတ်သူတွေအတွက် နေ့စဉ်ဘဝမှာ အာရုံတစ်ခုခုနဲ့ တိုက်မိတိုင်း ဖြစ်ပျက်ကို ရှုဖို့ အရေးကြီးပါတယ်။ ပန်းလေးတစ်ပွင့်ကို မြင်လိုက်တဲ့အခါ “လှလိုက်တာ၊ နှင်းဆီပန်းလေး” လို့ သညာက မှတ်သားပေးလိုက်တယ်။ အဲဒီလို မှတ်သားမှုလေး ပေါ်လာတာကို ပေါ်မှန်း သိလိုက်ပါ။ ဝင်မစွက်ဖက်ပါနဲ့။ အဲဒီသညာလေးဟာ ပေါ်လာပြီးရင် သူ့ဘာသာ ပြန်ချုပ်ပျောက်သွားတာကို တွေ့ရပါလိမ့်မယ်။ အသံတစ်ခု ကြားလိုက်တဲ့အခါလည်း “ဒါကတော့ ဘယ်သူ့အသံ” လို့ မှတ်သားမှုလေး ပေါ်လာမယ်။ ပြီးရင် ပျက်သွားမယ်။ ဒီဖြစ်ပျက်လေးတွေကို ဝင်မပါဘဲ ခပ်ခွာခွာလေးကနေ အသိသက်သက်လေးနဲ့ စောင့်ကြည့်ပါ။ အဲဒီလို လိုက်ကြည့်ရင်းနဲ့ “ငါ” မပါတဲ့ ရုပ်နာမ် သဘာဝသက်သက်ကို မျက်မြင်ကိုယ်တွေ့ သိလာပါလိမ့်မယ်။ အာရုံတစ်ခုခု ဝင်လာတိုင်း နာမည်တပ်လိုက်တဲ့ သညာလေးကို အသာလေး ဝင်မပါဘဲ မြင်အောင်…

နေ့စဉ်ဘဝမှာ တခါတလေ မေ့ချင်တဲ့အရာတွေ ခေါင်းထဲ ပြန်ပေါ်လာတတ်သလို၊ မှတ်ထားချင်တာတွေကျတော့လည်း မေ့သွားတတ်တယ်။ သညာ (မှတ်သားမှု) ဟာ သူ့အကြောင်းနဲ့သူ အလုပ်လုပ်နေတာပါ။ ငါ့အလိုကျ မဖြစ်ဘူးဆိုတာ အနတ္တသဘောပါပဲ။ ဒီနေရာမှာ “အနတ္တ” ဆိုတာဟာ “ငါ မဟုတ်လို့ ဘာမှလုပ်လို့မရဘူး” ဆိုတဲ့ အဆိုးမြင်ဝါဒကို ရှောင်ကြဉ်ရပါမယ်။ လောကီအလုပ်တွေ လုပ်တဲ့အခါ အဓိပတိတရားလေးပါး (ဆန္ဒ၊ ဝီရိယ၊ စိတ္တ၊ ဝီမံသာ) နဲ့ ပြည့်စုံအောင် ကြိုးစားရပါမယ်။ ကိုယ်လုပ်ရမယ့် တာဝန်ကို အကောင်းဆုံး ဖန်တီးရပါမယ်။ ဒါပေမဲ့ ကိုယ့်ရဲ့ မှတ်သားနိုင်စွမ်း ဒါမှမဟုတ် သူတစ်ပါးရဲ့ မှတ်သားနိုင်စွမ်းတွေအပေါ်မှာတော့ “ငါ့အလိုကျ အတိအကျ ဖြစ်ရမယ်၊ လုံးဝ မမေ့ရဘူး” လို့ သွားမချုပ်ကိုင်ပါနဲ့။ သညာဆိုတာ ကိုယ်ပိုင်တဲ့အရာ မဟုတ်ဘူးလို့ အမှန်တိုင်း…

မနက်လင်းတာနဲ့ ကိုယ့်အိမ်၊ ကိုယ့်မိသားစုဆိုပြီး မှတ်မိနေတယ်။ အဲဒီအခါ “ငါ မှတ်မိတယ်၊ ငါ သိတယ်” လို့ အလိုလို တွေးလိုက်မိကြတယ်။ တကယ်တော့ အဆင်းတစ်ခုကို မြင်တဲ့အခါ၊ အသံတစ်ခုကို ကြားတဲ့အခါ အရင်က အချက်အလက်တွေနဲ့ တိုက်ဆိုင်ပြီး မှတ်သားပေးလိုက်တာဟာ သညာ (မှတ်သားမှု) ရဲ့ အလုပ်သက်သက်ပါ။ မြင်တဲ့အခါ၊ ကြားတဲ့အခါ သိလိုက်တဲ့ ဝိဉာဏ်လေး ပေါ်လာတယ်။ ပြီးရင် သညာက ဒါကတော့ ဘာအဆင်း၊ ဘာအသံ ဆိုပြီး မှတ်သားပေးတယ်။ ဒီသဘာဝဖြစ်စဉ်တွေ ကြားထဲမှာ “ငါ” က ဝင်ပြီး “ငါ သိတယ်၊ ငါ့ မှတ်ဉာဏ်” လို့ ပိုင်ရှင်လုပ်လိုက်တာဟာ ဒိဋ္ဌိ (အမြင်မှား) ပါပဲ။ သောတာပန်ဖြစ်ဖို့ဆိုတာ ဒီဖြစ်စဉ်လေးတွေဟာ ကိုယ်ပိုင်တဲ့ အရာမဟုတ်ဘဲ…

ဒီနေ့ တနင်္ဂနွေ မနက် ၁၀ နာရီ။ တစ်ပတ်လုံး ပင်ပန်းလာသမျှ ခန္ဓာကိုယ်ကို အနားပေးတဲ့ အချိန်ပါ။ ဒါပေမဲ့ ခန္ဓာကိုယ်က အိပ်ရာပေါ်မှာ၊ ဆိုဖာပေါ်မှာ ငြိမ်နေပေမယ့် ခင်ဗျားရဲ့ စိတ်က တကယ် အနားရပြီလား ဆိုတာကို ဉာဏ်နဲ့ ပြန်လေ့လာကြည့်ပါ။ လူတော်တော်များများဟာ အနားယူနေရင်းနဲ့ မနေ့က ဖြစ်ခဲ့တဲ့ ပြဿနာတွေကို ပြန်တွေးပြီး ဒေါသထွက်နေတတ်ကြတယ်။ ပြီးသွားတဲ့ အတိတ်ဆိုတာ ပြန်ပြင်လို့မရတဲ့၊ ချုပ်ငြိမ်းသွားပြီဖြစ်တဲ့ နာမ်တရား အဟောင်းတွေ သက်သက်ပါ။ မရှိတော့တဲ့ အရာကို “ငါ့ကိစ္စ၊ ငါ့အတိတ်” ဆိုပြီး သွားစွဲလမ်းနေရင် ပူလောင်မှုပဲ ရပါမယ်။ တချို့ကျတော့လည်း မနက်ဖြန် တနင်္လာနေ့ အလုပ်ထဲမှာ ဘာတွေဆက်ဖြစ်မလဲ ဆိုပြီး ရောက်မလာသေးတဲ့ အနာဂတ်အတွက် ကြိုတင် ပူပန်နေတတ်ကြတယ်။ တကယ်တမ်း…

တစ်ပတ်လုံး ပင်ပန်းလာသမျှ ပိတ်ရက်လေး ရောက်ပြီဆိုရင် လူတိုင်းလိုလို စိတ်ထဲမှာ တွေးမိတာလေး တစ်ခုရှိပါတယ်။ “ဒီနေ့တော့ ငါ့ နားရက်လေးမို့ ဘာမှမလုပ်ဘဲ အေးအေးဆေးဆေးလေး နေပါရစေ” ဆိုတာပါပဲ။ အဲဒီလို အေးချမ်းချင်တဲ့ စိတ်ကလေးဖြစ်တာ သဘာဝကျပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ အဲဒီ အေးချမ်းမှုအပေါ်မှာ “ငါ့ နားရက်”၊ “ငါ့ အချိန်” ဆိုပြီး ပိုင်ရှင်ဝင်လုပ်လိုက်တဲ့အခါ (အစွဲ ကပ်သွားတဲ့အခါ) ပြဿနာ စပါတော့တယ်။ အိမ်ကလူက တစ်ခုခု ခိုင်းလိုက်တာမျိုး၊ မိတ်ဆွေတစ်ယောက်က အလုပ်ကိစ္စ ဖုန်းဆက်လာတာမျိုး၊ ဒါမှမဟုတ် ပတ်ဝန်းကျင်က ဆူညံသံလေး တစ်ခု ကြားလိုက်ရတာနဲ့ “ဟာ.. ငါနားမလို့ဟာကို၊ လာနှောင့်ယှက်နေကြတယ်” ဆိုပြီး ဒေါသတွေ၊ ပူလောင်မှုတွေ ချက်ချင်း ဝင်လာပါပြီ။ တကယ်တော့ ကိုယ့်ကို လာနှောင့်ယှက်တာထက်၊ “ငါ့…

ဒီတစ်ပတ်လုံး နေ့စဉ်ဘဝမှာ အာရုံတွေနဲ့ ထိတွေ့တိုင်း “ငါ” “သူ” မဟုတ်တဲ့ သဘောကို လေ့လာခဲ့ကြတယ်။ သောတာပန် ဖြစ်တယ်ဆိုတာ အဝေးကြီးကို လှမ်းနေရတာ မဟုတ်ပါဘူး။ နေ့စဉ် ကြုံတွေ့နေရတဲ့ ထိတွေ့မှုတွေအပေါ်မှာ ငါဆိုတဲ့ အစွဲမပါဘဲ အရှိကို အရှိအတိုင်း မှန်မှန်ကန်ကန် မြင်သွားတာပါပဲ။ အဲဒီအမြင်မှားလေး ပြုတ်ကျသွားတာနဲ့ ဘဝကြီးက ထူးဆန်းစွာ ငြိမ်သက်သွားပါတယ်။ ကျနော်ရေးတဲ့ စာတွေရဲ့ ရည်မှန်းချက်ကတော့ လူ၊ ရဟန်း အရိယာတတ်နိုင်သလောက် များများ ပေါ်ထွန်းလာရေးပါ။ ဒီလမ်းကို သွားဖို့ဆိုတာ အခုလို မိမိခန္ဓာမှာ ဖြစ်ပျက်နေတာတွေကို ကိုယ်တိုင် မြင်အောင်ကြည့်ခြင်းကနေပဲ စတင်ရတာပါ။ ဒီပိတ်ရက်မှာ အထူးတလည် ဘာမှမလုပ်ဘဲ၊ ကိုယ့်ဆီ ဝင်လာတဲ့ ထိတွေ့မှုလေးတွေကို အေးအေးဆေးဆေး သိရုံလေးပဲ သိနေပေးလိုက်ပါ။ အရာရာကို မရှိတဲ့…

ကျွန်တော်တို့ဟာ အတိတ်က အဆင်မပြေခဲ့တဲ့ ထိတွေ့မှုတွေကို ပြန်တွေးပြီး နောင်တရတတ်ကြတယ်။ အနာဂတ်မှာ ဖြစ်လာမယ့် ကိစ္စတွေအတွက်လည်း ကြိုပြီး ပူပန်ကြောက်ရွံ့နေတတ်ကြတယ်။ တကယ်တော့ အဲဒီတုန်းက ဖြစ်ခဲ့တာတွေဟာ ထိုစဉ်က အကြောင်းတိုက်ဆိုင်လို့ ပေါ်လာတဲ့ ရုပ်နာမ်ဖြစ်စဉ်တွေ သက်သက်ပါ။ “ငါ” က “သူ” က တမင်ဖန်တီးခဲ့တာ မဟုတ်သလို၊ ခံစားစိတ်ဖြစ်ပျက်သာ ရှိပြီး ခံစားခဲ့ရတဲ့ “ငါ” ဆိုတာလည်း တကယ် မရှိပါဘူး။ အမှန်တရားကို မသိတဲ့ မောဟကြောင့်သာ ဒုက္ခရောက်ခဲ့ရတာပါ။ “ငါ” “သူ” မရှိဘူးလို့ ရှင်းရှင်းလင်းလင်း မြင်လိုက်တာနဲ့ “ငါ” “သူ” ဆိုတဲ့ပေါ်ကနေ တည်ဆောက်ထားတဲ့ ကြောက်စိတ်၊ အပြစ်ရှိစိတ်တွေ အလိုလို ပြုတ်ကျသွားပါလိမ့်မယ်။ ကိုယ့်ကိုယ်ကိုယ် အပြစ်တင်မနေပါနဲ့။ ဖြစ်ပြီးသား အကြောင်းအကျိုးတွေကို အရှိအတိုင်း လက်ခံပြီး…

ဝိပဿနာ ကျင့်စဉ်ဆိုတာ အထူးအဆန်း မဟုတ်ပါဘူး။ မျက်စိ၊ နား၊ နှာခေါင်း၊ လျှာ၊ ကိုယ် ကနေ အာရုံတွေနဲ့ ထိတွေ့လိုက်တိုင်း အရှိကို အရှိအတိုင်း လေ့လာကြည့်တဲ့ အလုပ်ပါ။ အသံဆူညံတာကို ကြားလိုက်တဲ့အခါ “ငါ နားငြီးတယ်” လို့ ချက်ချင်း ဒေါသမထွက်ခင်၊ နားနဲ့ အသံ ထိတွေ့ပြီး ကြားသိတဲ့ ဝိဉာဏ်လေး ပေါ်လာတာကို အရင် သိအောင် လုပ်ကြည့်ပါ။ အသံကို သွားမတားပါနဲ့။ ကိုယ့်ဆီမှာ ပေါ်လာတဲ့ ကြားသိစိတ်ကလေးကိုပဲ ဝင်မစွက်ဖက်ဘဲ ကြည့်နေလိုက်ပါ။ အဲဒီနောက်မှာ ပေါ်လာတဲ့ မကျေနပ်တဲ့ သဘောလေးကိုလည်း အသာလေး ဆက်ကြည့်ပေးပါ။ အဲဒီလို ထိတွေ့မှုနဲ့ သိမှုကြားမှာ “ငါ” မပါဘဲ ကြည့်တတ်လာရင်၊ ဘယ်အာရုံကမှ ကိုယ့်ကို လာပြီး မနှိပ်စက်နိုင်တော့ပါဘူး။…

ထိတွေ့မှုတိုင်းဟာ ငါ့အလိုကျ မဖြစ်ဘူး၊ သူ့အကြောင်းနဲ့သူ ပေါ်လာတာဆိုတဲ့ အနတ္တသဘောကို နားလည်ဖို့ လိုပါတယ်။ ဒီနေရာမှာ “အနတ္တ” ဆိုတာဟာ “ငါ မဟုတ်လို့ ဘာမှလုပ်လို့မရဘူး” ဆိုတဲ့ အဆိုးမြင်ဝါဒကို ရှောင်ကြဉ်ရပါမယ်။ လောကီကိစ္စတွေ လုပ်ဆောင်ရာမှာ အဓိပတိတရားလေးပါး (ဆန္ဒ၊ ဝီရိယ၊ စိတ္တ၊ ဝီမံသာ) နဲ့ ပြည့်စုံရင် မိမိလိုတာ ပြည့်တယ် ဆိုတာကို လက်ခံပြီး အကောင်းဆုံး ကြိုးစားရပါမယ်။ အကြောင်းတရား ညီညွတ်အောင် အကောင်းဆုံး ဖန်တီးပါ။ ဒါပေမဲ့ ကြုံလာတဲ့ ထိတွေ့မှုတွေကိုတော့ (ဥပမာ – ရာသီဥတု ပူခြင်း အေးခြင်း၊ ပတ်ဝန်းကျင်က အသံတွေ) ငါ့အလိုကျ အတိအကျ ဖြစ်ရမယ်လို့ သွားမချုပ်ကိုင်ပါနဲ့။ အလုပ်ကို ကြိုးစားလုပ်ပြီး၊ ပေါ်လာတဲ့ အကျိုးတရားကို သူ့သဘောသူဆောင်…

မနက်ခင်း ကော်ဖီသောက်တဲ့အခါ “ငါ သောက်နေတယ်၊ ကော်ဖီက အရသာရှိတယ်” လို့ အလိုလို ယူဆလိုက်ကြတယ်။ အရာရာကို “ငါ” လို့ တံဆိပ်ကပ်တတ်တဲ့ အကျင့်ပါပဲ။ တကယ်တော့ လျှာနဲ့ ကော်ဖီအရည် ထိတွေ့သွားတဲ့ ဖြစ်စဉ် (ဖဿ) ကြောင့် အရသာကို သိတဲ့ ဝိဉာဏ် ပေါ်လာတာပါ။ အဲဒီ ထိတွေ့မှုနဲ့ သိမှုကြားထဲမှာ “ငါ” ဆိုတဲ့ အကောင်အထည် လုံးဝ မရှိပါဘူး။ သဘာဝတရားနှစ်ခု တိုက်မိပြီး သိစိတ်လေး ပေါ်လာတာ သက်သက်ပါ။ အဲဒါကို “ငါ သောက်တယ်၊ ငါ ခံစားရတယ်” လို့ ပိုင်ရှင်သွားလုပ်တာက အမြင်မှား (ဒိဋ္ဌိ) ပါပဲ။ သောတာပန်ဖြစ်ဖို့ဆိုတာ အဲဒီလို ထိတွေ့မှုတိုင်းမှာ ဝင်ကပ်နေတဲ့ “ငါ” ကို ရှင်းရှင်းလင်းလင်း…