• သာသာနာ နှင့် ပါတ်သက်၍ (၁)

    နည်းနည်းရှင်းပြရရင် ကျနော်က စာနှစ်မျိုး ရေးနေပါတယ်။ တမျိုးက ဝိပဿနာ နဲ့ ပါတ်သက်တဲ့ ကိစ္စပါ။ နောက်တချက်ကတော့ သာသနာ နဲ့ ပါတ်သက်တဲ့ ကိစ္စပါ။ ကတယ်တော့ သံသရာက လွတ်ကြောင်း ဝိပဿနာ အလုပ်ကို လုပ်စေချင်လှပါတယ်။ အချိန်ပေးရတာ မှန်ပေမယ့် လူတယောက်ဟာ ဘဝမှာ အနှစ် ၅၀-၆၀ လောက် နေတယ် ဆိုရင် လောကနဲ့ပါတ်သက်တဲ့ အတွေးအခေါ်တခုထက် ပိုတဲ့ လောကရဲ့ အဖြေ၊ လောကရဲ့ အမှန်တရား ကို ရှာဖို့အတွက် ကိုယ့်အသက်ရဲ့ ဆယ်ပုံပုံ တပုံ ဖြစ်တဲ့ ငါး နှစ်လောက်တော့ သုံးသင့်ပါတယ်။ လူငယ်တွေအတွက်ဆို ငါးနှစ်လောက်ရင်းနှီးပြီး ရေရှည်ကောင်းဖို့အတွက် အကျိုးများစေမှာမို့ အသက် ၁၂ နှစ်လောက်ကနေ ၁၇ လောက်ထိ ကို…

  • ကျောင်းဆင်းချိန်၊ ရုံးဆင်းချိန် မိသားစုကို စောင့်မျှော်ရင်း လွင့်မျောသွားသော “ကြိုတင်ပူပန်စိတ် (သောက)” ကို ပစ္စုပ္ပန် သတိဖြင့် အစားထိုး ရှုမှတ်ခြင်း

    နေ့လည် ၁ နာရီ အချိန်အခါသမယမှာ အိမ်မှုကိစ္စ တာဝန်တွေကို မနားမနေ ထမ်းဆောင်ရင်း တစ်ဖက်ကလည်း သံသရာဝဋ်ဆင်းရဲမှ လွတ်မြောက်ဖို့ ဝိပဿနာတရားကို လက်တွေ့ အားထုတ်နေကြတဲ့ အိမ်ရှင်မ၊ မိခင်၊ ဥပါသိကာမများ အားလုံးအတွက် ဒီဆောင်းပါးကို အထူးရည်ရွယ် ရေးသားလိုက်ပါတယ်။ အိမ်ရှင်မ၊ မိခင် တစ်ယောက်ရဲ့ နေ့စဉ်ဘဝမှာ ညနေစောင်း အချိန်တွေဆိုတာ ရင်ခုန်စရာ၊ ပူပန်စရာ အကောင်းဆုံး အချိန်တစ်ခု ဖြစ်တတ်ပါတယ်။ ကလေးတွေ ကျောင်းဆင်းမယ့် အချိန်၊ ခင်ပွန်းသည် ရုံးဆင်းမယ့် အချိန်ကို ရောက်လာပြီဆိုရင်၊ မီးဖိုချောင်ထဲမှာ ဟင်းအိုးတည်ထားရင်းပဲ ဖြစ်ဖြစ်၊ ဧည့်ခန်းထဲမှာ ထိုင်နေရင်းပဲ ဖြစ်ဖြစ် မျက်လုံးက နာရီဆီကို မကြာခဏ ရောက်သွားတတ်ပါတယ်။ ပုံမှန် ပြန်ရောက်နေကျ အချိန်ထက် ၅ မိနစ်၊ ၁၀…

  • ဒီတစ်ပတ်လုံး အနိစ္စ၊ အနတ္တ၊ ဖြစ်ပျက်လေ့လာတာနဲ့ သညာရဲ့ သဘောတရားတွေကို ဆွေးနွေးခဲ့ကြတယ်။

    ဒီတစ်ပတ်လုံး အနိစ္စ၊ အနတ္တ၊ ဖြစ်ပျက်လေ့လာတာနဲ့ သညာရဲ့ သဘောတရားတွေကို ဆွေးနွေးခဲ့ကြတယ်။ စာတွေဖတ်ပြီး သဘောတရားတွေကို သိနားလည်ရုံနဲ့တော့ ခန္ဓာဉာဏ်ရောက်မှာ မဟုတ်ပါဘူး။ လက်တွေ့ ကျင့်သုံးဖို့က အရေးအကြီးဆုံးပါ။ ကိုယ့်ရဲ့ လိုအင်ဆန္ဒတွေ ပြည့်ဝဖို့၊ တရားထူး တရားမြတ်တွေ ရဖို့အတွက် အဓိပတိတရားလေးပါး နဲ့ပြည့်စုံရင် မိမိလိုတာ ပြည့်တယ် ဆိုတာကို သတိရပါ။ ဆန္ဒ၊ ဝီရိယ၊ စိတ်၊ ပညာ ဆိုတဲ့ အခြေခံကောင်းတွေနဲ့ စဉ်ဆက်မပြတ် လေ့လာစောင့်ကြည့်နေမယ်ဆိုရင် အမှန်တရားကို မျက်မှောက်ပြုဖို့ သေချာပါတယ်။ ကိုယ့်ခန္ဓာ၊ ကိုယ့်စိတ်ကို အမြဲမပြတ် သတိလေးနဲ့ စောင့်ကြည့်ရင်း နေ့စဉ်ဘဝကို ဖြတ်သန်းကြပါစို့။ ဒီနေ့ တိတ်တိတ်ဆိတ်ဆိတ် နေရင်း ကိုယ့်ရဲ့ လေ့လာမှု အတွေ့အကြုံလေးကို ခဏလောက် ပြန်လည်သုံးသပ်ကြည့်ပါဦး။

  • နာမ်ရုပ် သိသောဉာဏ် နှင့် ကြောင်းကျိုးသိမ်းဆည်းသိသောဉာဏ်

    ဝိပဿနာဉာဏ်စဥ်ထဲမှာ ဒီနှစ်ဉာဏ်ကတော့ ရှေ့ဆုံး ဉာဏ်စဥ် တစ်နဲ့ နှစ်ပါ။ လူရယ်လို့ ဖြစ်လာပြီဆိုရင် ဒီနှစ်ဉာဏ်လောက်တော့ ကျေကျေညက်ညက် သိသွားသင့်ပါတယ်။ ဘာလို့လဲဆိုတော့ ဒီနှစ်ဉာဏ်ဟာ ဒွိဟိတ်ပုဂ္ဂိုလ်တွေတောင် သိနိုင်တဲ့ ဉာဏ်လို့ အဆိုရှိလို့ပါ။ ဒီနှစ်ဉာဏ်ဟာ နောက်ပိုင်း ဉာဏ်စဥ်မှာ အခြေခိုင်သလားလို့ ပြန်စမ်းစစ်ခံရတဲ့ ဉာဏ်ပါပဲ။ အဲဒီတော့ အဲဒါအကြောင်း နည်းနည်းပြောပါ့မယ်။ ပြီးတော့မှ သူနဲ့ ဆက်စပ်ပြီး ဒိဋ္ဌိကွာပုံ ပြောပါ့မယ်။ ရုပ်နာမ်ခွဲခြားသိတဲ့ ဉာဏ်ကို နာမရူပပရိစ္ဆေဒဉာဏ်လို့ ခေါ်ပါတယ်။ ဘယ်ဟာက ရုပ် ဘယ်ဟာက နာမ်ဆိုတာ သိဖို့ ပါပဲ။ ဒီနေရာမှာ အလွယ်ပြောရရင် ဥပမာ အရာတခုခုကို ထိတယ်ဆိုပါစို့။ အရာဝတ္ထုဆိုတာ အကောင်အထည်ရှိတဲ့ ရုပ်ပါပဲ။ ထိလိုက်တဲ့ လက်ကလဲ ရုပ်ပါပဲ။ အဲဒီလိုထိတွေ့မှု ဖြစ်တဲ့အခါမှာ သိပ္ပံပညာအရပဲ…

  • သာသနာ နှင့် ပါတ်သက်၍

    စကားလုံးများ၏ အဓိပ္ပာယ်ကို လေးလေးနက်နက် တွေးခေါ်ဆင်ခြင်နိုင်မှသာ ပညာရှိဟု ဆိုနိုင်ပါသည်။ ပညာတတ်ဆိုသည်မှာ အရေးကြီးသော စကားရပ်များကို သေသေချာချာ နားလည်ပြီးမှ လေးလေးနက်နက် သုံးစွဲလေ့ရှိကြပါသည်။ “သာသနာ” ဟူသော စကားလုံးကို လေ့လာကြည့်လျှင် သာသနာဆိုသည်မှာ “မြတ်စွာဘုရားရှင်၏ အဆုံးအမ” ကို ဆိုလိုခြင်း ဖြစ်ပါသည်။ ထို့ကြောင့် တချို့သုံးနှုန်းနေကြသည့် “သာသနာပြုသည်” ဟူသော စကားကို ဆင်ခြင်ကြည့်စရာ ရှိလာပါသည်။ ဤစကားသည် သာသနာကို ပြုပြင်သည် (သို့မဟုတ်) သာသနာ (အဆုံးအမ) အသစ် ပြုလုပ်သည်ဟု အဓိပ္ပာယ် ထွက်သွားနိုင်ပါသည်။ တကယ်တမ်းတွင် မြတ်စွာဘုရား၏ အဆုံးအမသည် မည်သည့်အရာမျှ ထပ်မံပြုပြင်ရန် မလိုသလို၊ မိမိကိုယ်ပိုင် အဆုံးအမများဖြင့် အသစ်လုပ်မည်ဆိုလျှင်လည်း မူလသာသနာကို ဖျက်ဆီးရာသာ ရောက်သွားပါလိမ့်မည်။ ထို့ကြောင့် “သာသနာပြုသည်” ဟူသော…

  • မိသားစု အသုံးစရိတ် တွက်ချက်ချိန် ဝင်လာတတ်သော “ပူပန်သောကနှင့် လောဘ” ကို ပညတ်ဇာတ်လမ်းဖြတ်၍ “အတွေးစိတ် (မနောဝိဉာဏ်)” သက်သက်အဖြစ် ဓာတ်ခွဲခြင်း

    နေ့လည် ၁ နာရီ အချိန်အခါသမယမှာ အိမ်မှုကိစ္စ တာဝန်တွေကို မနားမနေ ထမ်းဆောင်ရင်း တစ်ဖက်ကလည်း သံသရာဝဋ်ဆင်းရဲမှ လွတ်မြောက်ဖို့ ဝိပဿနာတရားကို လက်တွေ့ အားထုတ်နေကြတဲ့ အိမ်ရှင်မ၊ မိခင်၊ ဥပါသိကာမများ အားလုံးအတွက် ဒီဆောင်းပါးကို အထူးရည်ရွယ် ရေးသားလိုက်ပါတယ်။ အိမ်ရှင်မ တစ်ယောက်ရဲ့ တာဝန်တွေထဲမှာ အိမ်သန့်ရှင်းရေး၊ ဟင်းချက်ပြုတ်ရေး တွေသာမကဘဲ၊ တစ်လစာ မိသားစု ဝင်ငွေနဲ့ ထွက်ငွေကို မျှတအောင် စီမံခန့်ခွဲရတဲ့ ဘဏ္ဍာရေး တာဝန်ဟာလည်း အလွန် ကြီးမားတဲ့ အပိုင်းကနေ ပါဝင်ပါတယ်။ လကုန်ရက်၊ ဒါမှမဟုတ် လဆန်းရက်တွေ ရောက်လာပြီဆိုရင် စားပွဲပေါ်မှာ စာအုပ်တစ်အုပ်၊ ဂဏန်းတွက်စက် တစ်လုံးချပြီး မီးဖိုချောင်စရိတ်၊ ကလေးတွေရဲ့ ကျောင်းစရိတ်၊ မီးခွန်ရေခွန် စတာတွေကို တွက်ချက်ရပါတော့တယ်။ အဲဒီလို ကုန်ကျစရိတ်တွေကို…

  • လူတော်တော်များများဟာ အတိတ်က အဖြစ်အပျက်တွေ၊ မှတ်သားမှုတွေကြောင့် ပစ္စုပ္ပန်မှာ စိတ်ဆင်းရဲနေတတ်ကြတယ်။ ဒါဟာ သညာ လို့ခေါ်တဲ့ မှတ်သားမှုရဲ့ နှိပ်စက်ခြင်းကို ခံနေရတာပါ။

    အရင်က အမှားလုပ်မိခဲ့တာတွေ၊ ကြောက်စရာကောင်းတဲ့ အတွေ့အကြုံတွေကို စိတ်က ပြန်ပြန်ဖော်ပြီး ကိုယ့်ကိုယ်ကိုယ် အပြစ်တင်နေတတ်တယ်။ တကယ်တော့ အဲဒီ အတိတ်က အဖြစ်အပျက်တွေဟာ ပြီးဆုံးသွားခဲ့ပါပြီ။ အခု ပစ္စုပ္ပန်မှာ တကယ် မရှိတော့ပါဘူး။ စိတ်ထဲမှာ ပေါ်လာတဲ့ အတွေးလေး၊ မှတ်သားမှုလေး သက်သက်သာ ဖြစ်ပါတယ်။ အဲဒီ သညာလေးတွေ ပေါ်လာတိုင်း “ဒါဟာ အခုလက်ရှိ တကယ်ဖြစ်နေတာ မဟုတ်ဘူး၊ မှတ်မိမှု လို့ခေါ်တဲ့ သညာ စေတသိတ်ရဲ့ သဘောပဲ” လို့ သိပေးလိုက်ပါ။ အပြစ်တင်စိတ်တွေ၊ နောင်တတွေဟာ သညာရဲ့ ဖြစ်ပျက်မှုပေါ်မှာ ငါသူဆိုတဲ့ အထင်ရဲ့လှည့်စားမှုတစ်ခုမှန်း သိလိုက်ရင် စိတ်ဟာ အများကြီး ပေါ့ပါးသွားပါလိမ့်မယ်။ စိတ်ထဲမှာ အတိတ်က အတွေးတွေ ဝင်လာတဲ့အခါ ဒါဟာ သညာဖြစ်ပျက်သက်သက်ပဲလို့ သိလိုက်ဖို့ ကြိုးစားကြည့်ပါ။

  • မောဟ

    တကယ်တော့ နီးနီးလေးနဲ့ ဝေးနေကြတာပါ။ လူတွေက လောဘ ဒေါသ ကို ရှောင်ကောင်းတဲ့ အရာမှန်းသိကြတယ်။ ရှောင်ဖို့လဲ ကြိုးစားတယ်။ အကုသိုလ်တရားတွေ မှန်းသိကြပါတယ်။ လောဘ ဒေါသ က အပါယ်ပို့တဲ့ တရားလို့ သိကြပေမယ့် တကယ်တမ်း အပါယ်ရောက်ရတာသည် မောဟဆိုတဲ့ ငရဲမျိုးစေ့ကြောင့်ပါ။ မောဟကို အပြတ်မဟုတ်တောင် ဒိဋ္ဌိနဲ့ ဝီစိကိစ္ဆာ ကွာလောက်တဲ့ထိ ရောက်ရင်ပဲ လောဘနဲ့ ဒေါသ ဖြစ်စေဦးတော့ အပါယ်မကျတော့ပါဘူး။ အဲဒါကြောင့်လဲ ဒိဋ္ဌိကို ငရဲမျိုးစေ့လို့ ခေါ်ကြတာပါ။ အဲဒီတော့ ဒိဋ္ဌိဆိုတာ ဘာလဲဆိုတော့ ရှင်းရှင်းလေးပါ။ ငါပဲ သူပဲ သတ္တဝါပဲလို့ ထင်မြင်မှုပါပဲ။ ရှင်ပုဏ္ဏမှန် ဥပမာနဲ့ ပြောရရင် တယောက်ယောက်က မှန်ရှေ့ ရပ်လိုက်တဲ့အခါ အရိပ်ဆိုတာ ပေါ်ပါတယ်။ အရိပ်ဆိုတာဟာ နဂိုရှိလားဆိုတော့…

  • အတိတ်က အမှားများ၊ အနာဂတ်အတွက် ပူပန်မှုများကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာသော ဥဒ္ဓစ္စ၊ ကုက္ကုစ္စစိတ်ကို လေ့လာခြင်း

    ရဟန်းတော်များ၏ သာသနာ့ဘောင် နေ့စဉ်ဘဝတွင် သီလ၊ သမာဓိ၊ ပညာ ဟူသော သိက္ခာသုံးရပ်ကို ဖြည့်ကျင့်ရာ၌ စိတ်ကို ငြိမ်သက်စွာထားနိုင်ရေးသည် အလွန်အရေးကြီးပါသည်။ သို့သော်လည်း ပုထုဇဉ် သဘာဝအရ စိတ်သည် ပစ္စုပ္ပန်တည့်တည့်တွင် ငြိမ်သက်စွာ ရပ်တည်လေ့မရှိဘဲ၊ ပြီးဆုံးသွားခဲ့ပြီးသော အတိတ်ဆီသို့ ပြန်လှည့်၍ နောင်တရ ပူပန်ခြင်း၊ သို့မဟုတ် မရောက်လာသေးသော အနာဂတ်ဆီသို့ ကြိုတင်တွေးတော၍ ဂနာမငြိမ် ဖြစ်ခြင်းဟူသော လွန်ဆွဲမှုကြီး နှစ်ခုကြားတွင် အမြဲတမ်း လူးလွန့်နေတတ်ပါသည်။ ဤကဲ့သို့ အတိတ်က အမှားလေးများအတွက် နောင်တရ ပူပန်နေသော စိတ်ကို အဘိဓမ္မာသဘောအရ “ကုက္ကုစ္စ (Remorse/Worry)” ဟုခေါ်ပြီး၊ အနာဂတ်အတွက် တွေးတောပူပန်ကာ စိတ်များ ပျံ့လွင့် ဂနာမငြိမ် ဖြစ်နေခြင်းကို “ဥဒ္ဓစ္စ (Restlessness)” ဟု ခေါ်ပါသည်။ ဤတရားနှစ်ပါးသည်…

  • အနားယူစဉ် ဖုန်းပွတ် (Social Media သုံး) ရာမှ သူတစ်ပါးနှင့် နှိုင်းယှဉ်မိသော “အားကျစိတ်၊ မနာလိုစိတ်” ကို ပစ္စုပ္ပန်ဝိဉာဏ်ဖြင့် တိခနဲ ဖြတ်တောက်ခြင်း

    နေ့လည် ၁ နာရီ အချိန်အခါသမယမှာ အိမ်မှုကိစ္စ တာဝန်တွေကို မနားမနေ ထမ်းဆောင်ရင်း တစ်ဖက်ကလည်း သံသရာဝဋ်ဆင်းရဲမှ လွတ်မြောက်ဖို့ ဝိပဿနာတရားကို လက်တွေ့ အားထုတ်နေကြတဲ့ အိမ်ရှင်မ၊ မိခင်၊ ဥပါသိကာမများ အားလုံးအတွက် ဒီဆောင်းပါးကို အထူးရည်ရွယ် ရေးသားလိုက်ပါတယ်။ ခေတ်ကာလ ပြောင်းလဲလာတာနဲ့အမျှ ကျွန်တော်တို့ရဲ့ အနားယူချိန်တွေဟာလည်း ပုံစံပြောင်းလာပါတယ်။ အရင်ကလို အိမ်အလုပ်တွေ ပြီးလို့ အိပ်ရာပေါ် လှဲချလိုက်တဲ့အခါ မျက်စိမှိတ်ပြီး အေးအေးဆေးဆေး နားတာထက်၊ လက်က ဖုန်းတစ်လုံးကို ကိုင်ပြီး Facebook, TikTok စတဲ့ Social Media တွေကို ပွတ်ရင်း အနားယူတတ်တဲ့ အလေ့အထဟာ လူတိုင်းလိုလိုမှာ ရှိလာပါပြီ။ အဲဒီလို ဖုန်းပွတ်နေရင်း ကိုယ့်မိတ်ဆွေ တစ်ယောက်က ရွှေထည်ပစ္စည်း အသစ်ဝယ်လိုက်တဲ့ ပုံတင်ထားတာ၊…