ရဟန်းတော်များ၏ နေ့စဉ်ဘဝတွင် ပရိယတ္တိ (စာပေကျမ်းဂန် လေ့လာခြင်း) နှင့် ပဋိပတ္တိ (တရားဘာဝနာ အားထုတ်ခြင်း) ဟူသော ဓုရနှစ်ပါးသည် အဓိက အသက်သွေးကြောပင် ဖြစ်ပါသည်။ ဤလုပ်ငန်းစဉ် နှစ်ရပ်လုံးသည် ပြင်ပအာရုံများကို ဖြတ်တောက်ပြီး စိတ်ကို ငြိမ်သက်စွာ စူးစိုက်ထားရသည့် အလုပ်များ ဖြစ်သောကြောင့်၊ အလွန်အဖြစ်များပြီး အနှောင့်အယှက် အပေးဆုံးသော ကိလေသာတရား တစ်ခုနှင့် မလွဲမသွေ ရင်ဆိုင်ကြရပါသည်။ ယင်းမှာ အခြားမဟုတ်၊ စိတ်၏ လေးလံထိုင်းမှိုင်းမှု၊ ငိုက်မျဉ်းမှု ဟုခေါ်သော “ထိနမိဒ္ဓ နီဝရဏ” ပင် ဖြစ်ပါသည်။ တရားထိုင်နေစဉ် ဝင်သက်ထွက်သက်အပေါ် အာရုံမစူးစိုက်နိုင်တော့ဘဲ ခေါင်းငိုက်စိုက် ကျလာခြင်း၊ စာကျက်နေစဉ် စာကြောင်းများ ဝေဝါးလာပြီး အိပ်မောကျသွားခြင်းတို့သည် ရဟန်းတိုင်း ကြုံဖူးသည့် အတွေ့အကြုံများ ဖြစ်ပါသည်။ သာမန်အားဖြင့် ဤသို့…

ရဟန်းတော်များ၏ နေ့စဉ်ဘဝ ကျင့်စဉ်များတွင် မွန်းလွဲပိုင်းမှစ၍ နောက်တစ်နေ့ အရုဏ်မတက်မီအထိ အစာအာဟာရ ဘုဉ်းပေးခြင်းမှ ရှောင်ကြဉ်ရသော “ဝိကာလဘောဇန” သိက္ခာပုဒ်သည် အလွန်အရေးပါသော ကျင့်ဝတ်တစ်ခု ဖြစ်ပါသည်။ ဤသို့ ညစာရှောင်ကြဉ်ခြင်းသည် ခန္ဓာကိုယ်ကို ပေါ့ပါးစေပြီး ညပိုင်း တရားဘာဝနာ အားထုတ်ရာတွင် ထိနမိဒ္ဓ (ငိုက်မျဉ်းခြင်း) ကို နည်းပါးစေရန် အထူး ရည်ရွယ်ပါသည်။ သို့သော်လည်း တစ်နေ့တာလုံး စာပေကျမ်းဂန်များ သင်ကြားပို့ချခြင်း၊ တရားအားထုတ်ခြင်း၊ ကျောင်းဝေယျာဝစ္စများ ဆောင်ရွက်ခြင်းတို့ကြောင့် ညနေစောင်းနှင့် ညပိုင်းအချိန်များသို့ ရောက်ရှိလာသောအခါ ရုပ်ခန္ဓာကိုယ်ကြီးသည် ပင်ပန်းနွမ်းနယ်လာပြီး အင်အားဆုတ်ယုတ်လာတတ်ပါသည်။ ဤအချိန်မျိုးတွင် မြတ်စွာဘုရားရှင်က ရဟန်းတော်များ ကျန်းမာရေးအတွက် ရည်ရွယ်၍ သင့်လျော်သော ဖျော်ရည်များ၊ အချိုရည်များ (ယာဝကာလိက၊ ယာမကာလိက၊ သတ္တာဟကာလိက၊ ယာဝဇီဝိက စသည့် ကာလိကစည်းကမ်းများနှင့်အညီ) သုံးဆောင်ရန်…

ရဟန်းတော်များအနေဖြင့် သာသနာ့ဘောင်တွင် နေထိုင်ကြရာ၌ မိမိတစ်ပါးတည်း သီးခြားကင်းလွတ်စွာ နေထိုင်၍ မရနိုင်ဘဲ၊ သံဃာ့အဖွဲ့အစည်းနှင့်ဖြစ်စေ၊ မိမိကို မှီခိုနေကြသော ရှင်သာမဏေငယ်များ၊ ကျောင်းဝေယျာဝစ္စ ဆောင်ရွက်ပေးကြသော ကပ္ပိယကာရကများနှင့်ဖြစ်စေ နေ့စဉ်နှင့်အမျှ ဆက်ဆံကြရပါသည်။ ဆရာသမား သို့မဟုတ် ဝါကြီးသူတစ်ပါး အနေဖြင့် တပည့်သာမဏေများနှင့် ကပ္ပိယများကို ကျောင်းကိစ္စ၊ ဆွမ်းကိစ္စ၊ ဝိနည်းကိစ္စရပ်များနှင့် ပတ်သက်၍ သွန်သင်ဆုံးမခြင်း၊ ညွှန်ကြားခိုင်းစေခြင်းများ ပြုလုပ်ရသည်မှာ မလွဲမသွေ ထမ်းဆောင်ရမည့် တာဝန်တစ်ရပ်ပင် ဖြစ်ပါသည်။ သို့သော်လည်း ဤကဲ့သို့ ညွှန်ကြားခိုင်းစေရသည့် အချိန်များသည် ပုထုဇဉ်သဘာဝအရ “အတ္တ” နှင့် “ကိလေသာ” များ အလွယ်တကူ ဝင်ရောက်ခိုအောင်းနိုင်သော အချိန်များ ဖြစ်နေတတ်ပါသည်။ မိမိခိုင်းစေသည့်အတိုင်း အတိအကျ လုပ်ဆောင်နိုင်သောအခါ “အလိုကျစိတ် (သာယာကျေနပ်မှု လောဘ)” ပေါ်လာတတ်ပြီး၊ မိမိပြောသည့်အတိုင်း မလုပ်ခြင်း၊…

ရဟန်းတော်များ၏ နေ့စဉ်ဘဝသည် မနက်အရုဏ်တက်ချိန် သို့မဟုတ် အရုဏ်မတက်မီ နံနက်စောစော အချိန်များမှ စတင်လေ့ရှိပါသည်။ ဘုရားဝတ်တက်ခြင်း၊ တရားအားထုတ်ခြင်း၊ ဆွမ်းခံကြွရန် ပြင်ဆင်ခြင်း စသည့် မွန်မြတ်သော ဝတ္တရားများစွာရှိသည့်အတွက် နံနက်စောစော နိုးထခြင်းသည် ရဟန်းတို့၏ မလွဲမသွေ ကျင့်သုံးရမည့် အလေ့အကျင့်ကောင်း တစ်ခုဖြစ်ပါသည်။ သို့သော်လည်း လူသားတို့၏ ခန္ဓာကိုယ် (ရုပ်တရား) သည် ပင်ပန်းနွမ်းနယ်တတ်သော သဘောရှိသဖြင့်၊ နံနက်စောစော မျက်စိပွင့်၍ နိုးထလာသော အခိုက်အတန့်တိုင်းသည် အလွန်လွယ်ကူချောမွေ့နေသည်တော့ မဟုတ်ပါ။ အထူးသဖြင့် ရာသီဥတု အေးချမ်းသော အချိန်များ၊ ယခင်နေ့က ပင်ပန်းထားသော အချိန်များတွင် အိပ်ရာမှ နိုးလာသည်နှင့် တစ်ပြိုင်နက် “ဆက်အိပ်ချင်သေးတယ်၊ ခဏလောက် မှေးလိုက်ဦးမယ်” ဟူသော ငိုက်မျဉ်းမှု၊ ပျင်းရိမှု (ထိနမိဒ္ဓ) နှင့် သာယာတွယ်တာမှု (လောဘ)…

ရဟန်းတော်များ၏ နေ့စဉ်ဘဝတွင် မနက်အရုဏ်တက်ချိန်နှင့် ညချမ်းအချိန်များ၌ ဘုရားဝတ်တက်ခြင်း၊ ပရိတ်တော်များ၊ ပဋ္ဌာန်းဒေသနာတော်များကို ရွတ်ဖတ်ပူဇော်ခြင်းသည် မလွဲမသွေ ပြုလုပ်ရသည့် မွန်မြတ်သော ဝတ္တရားတစ်ရပ် ဖြစ်ပါသည်။ ဤသို့ ရွတ်ဖတ်ပူဇော်ခြင်းဖြင့် ဗုဒ္ဓါနုဿတိစသော ကုသိုလ်တရားများကို ရရှိနိုင်သကဲ့သို့၊ သာသနာတော်ကို စောင့်ရှောက်ရာလည်း ရောက်ပါသည်။ သို့သော်လည်း နှစ်ကာလကြာရှည်စွာ နေ့စဉ်ရက်ဆက် ရွတ်ဆိုလာခဲ့သောအခါ အလွန်သိမ်မွေ့ပြီး သတိမထားမိတတ်သည့် အားနည်းချက်တစ်ခု ဝင်ရောက်လာတတ်ပါသည်။ ယင်းမှာ စာသားများကို အလွတ်ကျက်မှတ်ထားပြီး ဖြစ်သဖြင့် နှုတ်က အလေ့အကျင့်အရ အလိုအလျောက် ရွတ်ဆိုနေသော်လည်း၊ စိတ် (ဝိဉာဏ်) ကမူ တရားစာသားများအပေါ်တွင် မရှိတော့ဘဲ အခြားသော ပြင်ပအာရုံများ၊ ကျောင်းကိစ္စများ၊ အတိတ်က အကြောင်းအရာများဆီသို့ လွင့်စင်မျောပါသွားတတ်ခြင်းပင် ဖြစ်ပါသည်။ စိတ္တာနုပဿနာကို လက်တွေ့ ကျင့်ကြံအားထုတ်နေသော ရဟန်းတော်တစ်ပါး အနေဖြင့် ဤကဲ့သို့…

မြတ်စွာဘုရားရှင်၏ သာသနာတော်အတွင်းသို့ ဝင်ရောက်လာကြသော ရဟန်းတော်များသည် အရပ်ဒေသ အမျိုးမျိုး၊ နောက်ခံပတ်ဝန်းကျင် အမျိုးမျိုး၊ ပညာအရည်အချင်းနှင့် စရိုက်လက္ခဏာ အမျိုးမျိုးတို့မှ လာရောက်စုဝေးကြပြီး “သံဃာ” ဟူသော အဖွဲ့အစည်းကြီးတစ်ခုအဖြစ် အတူတကွ နေထိုင်ကြရခြင်း ဖြစ်ပါသည်။ ထိုသို့ အတူတကွ နေထိုင်ကြရာတွင် ကျောင်းဝေယျာဝစ္စ ဆောင်ရွက်သည့် ကိစ္စရပ်များမှအစ၊ ဝိနည်းသိက္ခာပုဒ်များကို အဓိပ္ပာယ်ကောက်ယူရာ၌ဖြစ်စေ၊ စာပေသင်ကြားရေးနှင့် ပတ်သက်၍ဖြစ်စေ အမြင်မတူညီမှုများ၊ သဘောထားကွဲလွဲမှုများ ကြုံတွေ့ရခြင်းမှာ ရှောင်လွှဲ၍မရနိုင်သော ဓမ္မတာပင် ဖြစ်ပါသည်။ မြတ်စွာဘုရား သက်တော်ထင်ရှားရှိစဉ် အချိန်ကပင် ကောသမ္ဘီပြည်ရှိ ရဟန်းများ အချင်းချင်း အမြင်မတူရာမှ ကြီးစွာသော အငြင်းပွားမှုများ ဖြစ်ပေါ်ခဲ့ဖူးပါသည်။ ပုထုဇဉ် သဘာဝအရ မိမိ၏ အမြင်နှင့် တစ်ဖက်ပုဂ္ဂိုလ်၏ အမြင် မတူညီသောအခါ၊ မိမိ၏ အကြံပြုချက်ကို တစ်ပါးသူက ပယ်ချသောအခါ…

ရဟန်းတော်များအနေဖြင့် လူ့ဘောင်လောက၏ ရှုပ်ထွေးမှုများ၊ အိမ်ရာထူထောင်ခြင်း ကိစ္စအဝဝတို့ကို စွန့်လွှတ်ကာ သာသနာ့ဘောင်သို့ ဝင်ရောက်လာကြခြင်းမှာ သံသရာဝဋ်ဆင်းရဲမှ လွတ်မြောက်ရန်ဟူသော မွန်မြတ်သည့် ရည်ရွယ်ချက်ဖြင့်သာ ဖြစ်ပါသည်။ လူ့ဘောင်တွင် ရှိစဉ်က တိုက်အိမ်၊ ကား၊ ခြံမြေ၊ ပစ္စည်းဥစ္စာများကို တွယ်တာခဲ့ကြသော်လည်း၊ ရဟန်းဘဝသို့ ရောက်ရှိလာသောအခါ ထိုရုပ်ဝတ္ထုပစ္စည်းကြီးများကို စွန့်လွှတ်နိုင်ခဲ့ကြပါသည်။ သို့သော်လည်း ကိလေသာဟူသည် အလွန်သိမ်မွေ့လှပါသည်။ တိုက်အိမ်ကို စွန့်လွှတ်နိုင်ခဲ့သော်လည်း မိမိသီတင်းသုံးရာ “ကျောင်းသင်္ခမ်း၊ ကုဋိ၊ အိပ်ရာနေရာ” အပေါ်တွင် သာယာတွယ်တာမှု အသစ်တစ်ဖန် ပြန်လည်ဖြစ်ပေါ်လာတတ်ပါသည်။ အဖိုးတန် အဝတ်အစားများကို စွန့်လွှတ်နိုင်ခဲ့သော်လည်း “သင်္ကန်း၊ သပိတ်၊ ပရိက္ခရာ ၈-ပါးနှင့် အခြားသော အသုံးအဆောင်များ” အပေါ်တွင် “ငါ့ပစ္စည်း၊ ငါ့ကျောင်း၊ ငါ့နေရာ” ဟူ၍ အသစ်တဖန် စွဲလမ်းတွယ်တာတတ်သော လောဘစိတ်သည် သိမ်မွေ့စွာ…

ရဟန်းတော်များအနေဖြင့် သာသနာ့ဘောင်သို့ ဝင်ရောက်လာပြီးနောက် တရားဓမ္မများကို မိမိကိုယ်တိုင် ကျင့်ကြံအားထုတ်ရုံသာမက၊ ဒကာ ဒကာမများနှင့် တပည့်ရဟန်းသာမဏေများအား မှန်ကန်သော လမ်းစဉ်သို့ ရောက်ရှိစေရန် တရားဟောကြား ပြသဆုံးမခြင်းဟူသော တာဝန်ကြီးတစ်ရပ်ကိုလည်း မလွဲမသွေ ထမ်းဆောင်ကြရပါသည်။ ဤသည်မှာ မြတ်စွာဘုရားရှင်၏ အလိုကျ မွန်မြတ်လှသော ဓမ္မဒါန အလုပ်ကြီးပင် ဖြစ်ပါသည်။ သို့သော်လည်း ဤကဲ့သို့ အလွန်မွန်မြတ်လှသော အလုပ်ကို လုပ်ဆောင်နေစဉ်မှာပင်၊ တရားဟောပလ္လင်ထက်၌ဖြစ်စေ၊ တပည့်များကို ဆုံးမနေစဉ်၌ဖြစ်စေ အလွန်သိမ်မွေ့ပြီး အန္တရာယ်ကြီးမားလှသော လောကီအာရုံ၏ ထောင်ချောက်တစ်ခု ရှိနေပါသည်။ ယင်းမှာ အခြားမဟုတ်၊ စကားလုံးများ အဆင်ပြေပြေ ထွက်ပေါ်လာချိန်၊ နားထောင်သူများက ကြည်ညိုလေးစားစွာ တုံ့ပြန်လာချိန်တွင် အမှတ်တမဲ့ ခေါင်းထောင်ထလာတတ်သော “ငါဟောနိုင်သည်၊ ငါတတ်သည်၊ ငါပြောမှ နားလည်ကြသည်” ဟူသော မာနနှင့် အတ္တစိတ်ပင် ဖြစ်ပါသည်။…

ရဟန်းတော်များအနေဖြင့် သာသနာ့ဘောင်သို့ ဝင်ရောက်လာပြီးနောက် နေ့စဉ်နှင့်အမျှ တရားဘာဝနာများကို ကြိုးစားအားထုတ်ကြရာတွင် အလွန်တရာ အရေးကြီးပြီး လက်တွေ့ကျလှသော စမ်းသပ်မှုကြီးတစ်ခုနှင့် မလွဲမသွေ ရင်ဆိုင်ကြရမည် ဖြစ်ပါသည်။ ယင်းမှာ ခန္ဓာကိုယ်ကြီး၏ ဖောက်ပြန်မှုကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာတတ်သော ရောဂါဝေဒနာများကို ခံစားရချိန်ပင် ဖြစ်ပါသည်။ လူသားတိုင်း၊ ရဟန်းတိုင်းသည် ဤရုပ်အစုအဝေးကြီးကို ပိုင်ဆိုင်ထားသရွေ့ ဖျားနာခြင်း၊ ကိုက်ခဲခြင်း၊ နာကျင်ခြင်းဟူသော ဒုက္ခလောကဓံနှင့် ကင်းလွတ်နိုင်မည် မဟုတ်ပေ။ သို့သော်လည်း တကယ့် စိတ္တာနုပဿနာ ဝိပဿနာအလုပ်ကို အားထုတ်နေသော ရဟန်းတော်များအတွက်မူ ဤရောဂါဝေဒနာ ခံစားရချိန်သည် အလွန်တန်ဖိုးရှိသော၊ ဉာဏ်အလင်းပွင့်စေနိုင်သော လက်တွေ့ အလုပ်ခွင်ကြီးတစ်ခု ဖြစ်လာနိုင်ပါသည်။ ဤနေရာတွင် အဓိက သော့ချက်မှာ ရုပ်၏ နာကျင်မှုကို အာရုံစိုက်နေမည့်အစား၊ ထိုနာကျင်မှုအပေါ် အခြေခံ၍ ဖြစ်ပေါ်လာသော စိတ်၏ ညည်းတွားပူပန်မှု၊ မကျေနပ်မှုများကို…

ရဟန်းတော်များ နေ့စဉ် ကျောင်းသင်္ခမ်းမှာဖြစ်စေ၊ လမ်းလျှောက်ရာမှာဖြစ်စေ ထိုင်ရာကနေ ထတော့မယ်၊ ရပ်ရာကနေ လမ်းလျှောက်တော့မယ် ဆိုတဲ့ ဣရိယာပုတ် ပြောင်းလဲမှုတွေဟာ အမြဲတမ်း ရှိနေပါတယ်။ ဒီလို ပြောင်းလဲတဲ့အခါ ရုပ်ကြီးက သူ့အလိုလို ထသွား၊ သွားလိုက် လုပ်တာ မဟုတ်ပါဘူး။ မလှုပ်ရှားခင် ကနဦးမှာ “ထချင်တဲ့စိတ်၊ သွားချင်တဲ့စိတ်၊ ပြောင်းချင်တဲ့စိတ်” ဆိုတဲ့ စေခိုင်းတဲ့ နာမ်(စိတ်) လေးက အရင်ဖြစ်ပေါ်ပြီးမှ ရုပ်ကို လှုပ်ရှားစေတာ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒီစေခိုင်းစိတ်လေးကို ဣရိယာပုတ် မပြောင်းမီ ကြိုတင်ဖမ်းယူ လေ့လာခြင်းဟာ အလွန်ထိရောက်တဲ့ စိတ္တာနုပဿနာ ကျင့်စဉ်ပဲ ဖြစ်ပါတယ်။ အကြောင်းအကျိုး သက်သက်ဖြစ်သော နာမ်ဓမ္မကို ဖမ်းယူခြင်း ထိုင်နေရင်း ညောင်းညာလာတဲ့အခါ ပြောင်းချင်တဲ့စိတ်လေး ပေါ်လာပါတယ်။ ဒီနေရာမှာ ညောင်းညာမှုဆိုတဲ့ “အကြောင်း” ကြောင့်၊…