ကျနော်တို့ ဝိပဿနာ အားထုတ်တဲ့နေရာမှာ အများဆုံး လမ်းစပျောက်ပြီး တန့်သွားတတ်တဲ့ နေရာတစ်ခုရှိပါတယ်။ အဲဒါကတော့ ခန္ဓာမှာ ဖြစ်ပျက်နေတာတွေဟာ “ငါ” မဟုတ်ဘူး၊ “အနတ္တ” သဘောတွေပဲလို့ ဉာဏ်ထဲမှာ စပြီး မြင်လာတဲ့အချိန်ပါပဲ။ အဲဒီအချိန်မှာ “ဪ… အရာရာက ငါပိုင်တာမှ မဟုတ်တာ၊ ငါမှ မဟုတ်တာ၊ ငါ မဟုတ်လို့ ဘာမှလည်း လုပ်လို့မရပါလား၊ အစိုးမှ မရတာ” ဆိုပြီး အဆိုးမြင်တဲ့ဘက်ကို ရောက်သွားတတ်ကြပါတယ်။ ဒါဟာ အနတ္တကို အကြောင်းပြပြီး ဇွဲလျှော့သွားတဲ့၊ လမ်းလွဲသွားတဲ့ အန္တရာယ်ကြီးတဲ့ အထင်မှားမှုတစ်ခု ဖြစ်ပါတယ်။

အနတ္တကို ပြဿနာအဖြစ် မမြင်ခြင်း

တကယ်တော့ အနတ္တကို ပြဿနာသွားမရှာပါနဲ့၊ အနတ္တဟာ ပြဿနာ မဟုတ်ပါဘူး။ အနတ္တဆိုတာဟာ သဗ္ဗေ ဓမ္မာ အနတ္တာ ဆိုတဲ့အတိုင်း တရားအားလုံးဟာ သူ့သဘောသူဆောင်နေတဲ့၊ ပိုင်ဆိုင်မှုမရှိတဲ့ သဘောတရားသက်သက်သာ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒါကို မကျေမနပ်ဖြစ်နေပြီး အဲဒါကြောင့်ပဲ ဆင်းရဲတယ်ဆိုပြီး သွားပြီး အကြောင်းကျိုးဆက်စပ်မိရင်တော့ အကြီးအကျယ် ဒုက္ခရောက်မှာပါပဲ။ အနတ္တဆိုတာဟာ ငြင်းဆန်လို့ရတဲ့ တရားမဟုတ်ဘဲ အမှန်လို့ လက်ခံရမယ့် တရားသာ ဖြစ်ပါတယ်။ အတ္တဆိုတာဟာ အသက်ကောင် ဇီဝကောင်မရှိဘူး၊ ခိုင်မြဲတဲ့ ပြုလုပ်တဲ့ ခံစားတဲ့ ငါ၊ သူ၊ ပုဂ္ဂိုလ်၊ သတ္တဝါ ဆိုတာ လုံးဝမရှိဘူးလို့ ဆိုလိုတာပါ။

အကြောင်းအကျိုးနှင့် အဓိပတိတရားလေးပါး

“ငါပြုလုပ်တယ်” ဆိုတာ မရှိတာ မှန်ပေမယ့်၊ ဘာမှ မလုပ်ဘဲ ထိုင်နေရမယ်လို့ ဆိုလိုတာ မဟုတ်ပါဘူး။ လောကမှာ အရာအားလုံးဟာ တရားတွေရဲ့ အကြောင်းအကျိုး ဖြစ်ပျက်နေမှု သက်သက်သာ ဖြစ်ပါတယ်။ ရုပ်နာမ်တရားတွေရဲ့ အဆက်မပြတ် ဖြစ်ပျက်နေမှုသာ ရှိတာမို့ “အတ္တ” (ငါ) ဆိုတာ မရှိပေမယ့် အကြောင်းတရားကို ဖန်တီးပေးလို့ ရပါတယ်။

မဂ်ဖိုလ်ရဖို့ဆိုတာ “ငါ” ဆိုတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်၊ သတ္တဝါရဲ့ အစွမ်းကြောင့် မဟုတ်ဘဲ အကြောင်းအကျိုး ညီညွတ်မှုကြောင့်သာ ဖြစ်ပေါ်လာရတာ ဖြစ်ပါတယ်။ အဲဒီအတွက် “ငါ မဟုတ်လို့ ဘာမှလုပ်မရဘူး” ဆိုပြီး လက်မှိုင်ချနေမယ့်အစား အောက်ပါ အဓိပတိတရားလေးပါးကို အားကိုးပြီး လက်တွေ့ကျကျ အသုံးချရပါမယ်။

• ဆန္ဒ (ပြင်းပြသော လိုလားချက်): သံသရာဝဋ်ဆင်းရဲကနေ အမှန်တကယ် လွတ်မြောက်လိုတဲ့ ပြင်းပြတဲ့ လိုလားချက်ကို မွေးမြူပါ။

• ဝီရိယ (မဆုတ်မနစ်သော အားထုတ်မှု): ဖြစ်ပျက်ကို မျက်ခြည်မပြတ် စောင့်ကြည့်ဖို့ မဆုတ်မနစ်တဲ့ ဇွဲလုံ့လနဲ့ ကြိုးစားအားထုတ်ပါ။

• စိတ္တ (စူးစိုက်သော စိတ်): မိမိ လေ့လာနေတဲ့ ကမ္မဋ္ဌာန်းအာရုံပေါ်မှာ စိတ်ကို အပြည့်အဝ နစ်မြှုပ်ထားပါ။

• ဝီမံသာ (ပညာဖြင့် ဆင်ခြင်သုံးသပ်ခြင်း): ခန္ဓာကိုယ်ရဲ့ ဖြစ်ပျက်တွေကို ပညာနဲ့ အမှန်တိုင်း ထိုးထွင်းသိမြင်အောင် ဆင်ခြင်ပါ။

သိစိတ် (ဝိဉာဏ်) ကို လက်တွေ့ လေ့လာခြင်း

တရားအားထုတ်တဲ့အခါ ခန္ဓာမှာ ပေါ်လာတဲ့ သိစိတ်ဆိုတာ ဝိဉာဏ်သက်သက်သာ ဖြစ်ပါတယ်။ မြင်သိစိတ်၊ ကြားသိစိတ် အားလုံးဟာ အကြောင်းတိုက်ဆိုင်လို့ ပေါ်လာတဲ့ ဝိဉာဏ် တွေချည်းပါပဲ။ ဒီနေရာမှာ “ငါ” မဟုတ်ဘူးဆိုတဲ့ အနတ္တအမြင်နဲ့ လက်တွေ့အသုံးချရမယ့် နည်းလမ်းကတော့ စိတ်ကို ကောင်းအောင်၊ တည်ငြိမ်အောင် အတင်းအကျပ် “ပြင်ဖို့” မကြိုးစားဘဲ၊ ပေါ်လာသမျှ စိတ်ကို သူ့သဘာဝအတိုင်း အရှိကို အရှိအတိုင်း စောင့်ကြည့်လေ့လာဖို့ပဲ ဖြစ်ပါတယ်။

ဒေါသစိတ် ပေါ်လာရင် “ငါ ဒေါသထွက်တယ်” လို့ မယူဆဘဲ၊ “ဪ… ဒေါသစိတ်ကလေး ပေါ်လာပါလား” လို့ ရုပ်နာမ် ဖြစ်စဉ်သက်သက်အနေနဲ့ ဓမ္မဓိဋ္ဌာန်ကျကျ လေ့လာလိုက်ပါ။ အဲဒီစိတ်ကလေး ချက်ချင်း ပျက်သွားတာကို လက်တွေ့ မြင်တွေ့ရပါလိမ့်မယ်။

နိဂုံး

အနတ္တကို နားလည်တယ်ဆိုတာ အရာရာကို လက်လွှတ်လိုက်တာ မဟုတ်ပါဘူး။ “ငါ” လုပ်တယ်၊ “ငါ” ပိုင်တယ်ဆိုတဲ့ ဝန်ထုပ်ဝန်ပိုးကြီးကို ချထားလိုက်ပြီး၊ လိုအပ်တဲ့ အကြောင်းတရား (အဓိပတိတရားလေးပါး) တွေကိုသာ စနစ်တကျ ဖြည့်ဆည်းပေးခြင်း ဖြစ်ပါတယ်။ ဒီလို အဆိုးမြင်စိတ်ကင်းကင်းနဲ့ ခန္ဓာရဲ့ ဖြစ်ပျက်ကို လေ့လာသွားမယ်ဆိုရင် အတ္တဒိဋ္ဌိဆိုတဲ့ အယူမှားကြီး အကြွင်းမဲ့ ပယ်ပျောက်ပြီး ကျနော်တို့အားလုံး မျှော်မှန်းထားတဲ့ အရိယာ မဂ်ဉာဏ် ဖိုလ်ဉာဏ်ဆီသို့ မလွဲမသွေ ရောက်ရှိနိုင်မှာ အသေအချာပဲ ဖြစ်ပါတယ်။