သံသရာဝဋ်ဆင်းရဲမှ အပြီးတိုင် လွတ်မြောက်ရေးဟူသော အရိယာအဖြစ်သို့ ရောက်ရှိရန် ရည်မှန်းချက်ဖြင့် တရားအားထုတ်နေကြသော ရဟန်းတော်များအတွက် အရေးအကြီးဆုံးသော အလုပ်မှာ မိမိတို့သန္တာန်၌ အခိုင်အမာ တွယ်ကပ်နေသော “ငါ၊ သူတစ်ပါး၊ ပုဂ္ဂိုလ်၊ သတ္တဝါ” ဟူသည့် သက္ကာယဒိဋ္ဌိ (အတ္တအစွဲ) ကို အမြစ်ပြတ် ဖယ်ရှားပစ်ရေးပင် ဖြစ်ပါသည်။ ဤဒိဋ္ဌိကို ပယ်သတ်ရန်အတွက် စာပေကျမ်းဂန်များကို ကျက်မှတ်နေရုံဖြင့် မရနိုင်ဘဲ၊ ယခု လက်ရှိဖြစ်ပေါ်နေသော ခန္ဓာ၏ အရှိတရားကို ကိုယ်ပိုင်ဉာဏ်ဖြင့် တိုက်ရိုက် လေ့လာခြင်း ပြုလုပ်မှသာလျှင် အောင်မြင်နိုင်မည် ဖြစ်ပါသည်။ ထိုသို့ လေ့လာရာတွင် ခန္ဓာ၌ နာမ်တရားနှင့် ရုပ်တရားမှလွဲ၍ တခြားမည်သည့်အရာမျှ မရှိကြောင်းကို မိမိကိုယ်တွေ့ဉာဏ်ဖြင့် ခိုင်ခိုင်မာမာ အတည်ပြုနိုင်ရန် လိုအပ်လှပါသည်။ ၁။ စကားလုံးများနောက်ကွယ်မှ အရှိတရားကို လေ့လာခြင်း လောကတွင်…
ယနေ့ခေတ်ကာလဟာ အယူဝါဒပေါင်းစုံ၊ ယုံကြည်မှုပေါင်းစုံတို့ အပြိုင်အဆိုင် ထွန်းကားပြီး လူသားတွေရဲ့ စိတ်အစဉ်ကို နည်းလမ်းမျိုးစုံနဲ့ ဆွဲဆောင်နေကြတဲ့ အချိန်အခါ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒီလို အယူဝါဒရေးရာ အပြိုင်အဆိုင်တွေ၊ ဆွဲဆောင်သိမ်းသွင်းမှုတွေ များပြားလှတဲ့ ခေတ်ကြီးထဲမှာ ဗုဒ္ဓသာသနာတော်ကြီး အဓွန့်ရှည် တည်တံ့ခိုင်မြဲဖို့ဆိုတာ ဗုဒ္ဓဘာသာဝင်တိုင်းရဲ့ ရင်ထဲက အလေးနက်ဆုံးသော ဆန္ဒတစ်ခု ဖြစ်ပါတယ်။ သာသနာတော်ကို ကာကွယ်ကြမယ်ဆိုတဲ့ နေရာမှာ အများစုက ပြင်ပက အဆောက်အအုံတွေ ကြီးကျယ်ခမ်းနားအောင် တည်ဆောက်ခြင်း၊ လူအင်အား ငွေအင်အားနဲ့ တားဆီးခြင်း စတဲ့ ပြင်ပ အကာအကွယ်တွေကိုသာ ပြေးမြင်တတ်ကြပါတယ်။ ဒါပေမယ့် ပကတိ အရှိတရားကို ယုတ္တိဗေဒကျကျ လေ့လာကြည့်မယ်ဆိုရင်တော့ ဒီလို ပြင်ပ အရာတွေဟာ တကယ့် စစ်မှန်တဲ့ ကာကွယ်မှု မဟုတ်ဘူးဆိုတာကို တွေ့ရပါလိမ့်မယ်။ သာသနာတော်အတွက် တစ်ခုတည်းသော၊…
သာသနာ့ဘောင်သို့ ဝင်ရောက်လာကြသော ရဟန်းတော်များ၏ အဓိကနှင့် တစ်ခုတည်းသော ရည်မှန်းချက်မှာ သံသရာဝဋ်ဆင်းရဲမှ လွတ်မြောက်ရေးဟူသော အရိယာအဖြစ်သို့ ရောက်ရှိရေးပင် ဖြစ်ရပါမည်။ ရဟန်းဟူသည် လူ့ဘောင်လောက၏ စားဝတ်နေရေး သံယောဇဉ်များကို ဖြတ်တောက်ပြီး တရားအလုပ်တစ်ခုတည်းကိုသာ ဇောက်ချလုပ်ကိုင်ရန် တာဝန်ယူထားသူများ ဖြစ်ပါသည်။ ထိုသို့ သံသရာမှ လွတ်မြောက်အောင် ကြိုးစားရာတွင် မြတ်စွာဘုရားရှင် ညွှန်ပြတော်မူခဲ့သော အောင်မြင်ခြင်း၏ သော့ချက်ဖြစ်သည့် “အဓိပတိတရား လေးပါး” ကို မလွဲမသွေ လက်ကိုင်ပြုကြရမည် ဖြစ်ပါသည်။ ၎င်းတို့အနက် “ဝီမံသာဓိပတိ” ခေါ် မိမိ၏ တရားအားထုတ်မှု အခြေအနေနှင့် တိုးတက်မှုကို ပညာဉာဏ်ဖြင့် စနစ်တကျ အကဲဖြတ်စစ်ဆေးခြင်းသည် လမ်းမှားမရောက်စေရန်နှင့် ခရီးတွင်စေရန်အတွက် အသက်တမျှ အရေးကြီးလှပါသည်။ ၁။ ဝီမံသာဓိပတိ ဟူသည် အဘယ်နည်း ဝီမံသာ ဟူသည် ပညာ…
သာသနာတော်အတွင်းသို့ ဝင်ရောက်လာကြသော အရှင်သူမြတ် ရဟန်းတော်များ၏ အမြင့်မြတ်ဆုံးနှင့် အရေးအကြီးဆုံးသော ပန်းတိုင်မှာ သံသရာဝဋ်ဆင်းရဲ အပေါင်းမှ အပြီးတိုင် လွတ်မြောက်ရေးဟူသော မဂ်ဉာဏ် ဖိုလ်ဉာဏ် ရရှိရေးပင် ဖြစ်ပါသည်။ ထိုသို့ လွတ်မြောက်ရေးအတွက် ကြိုးပမ်းအားထုတ်ကြရာတွင် မိမိတို့သည် မည်သည့်အရာမှ လွတ်မြောက်ချင်သနည်း ဆိုသည်ကို တိကျစွာ သိရှိထားရန် လိုအပ်လှပါသည်။ လောကတွင် လူသားတိုင်းသည် အလေးအပင်များကို မထမ်းချင်ကြပါ။ ကျောပေါ်တွင် အထုပ်အပိုးကြီးများ၊ အလေးအပင်ကြီးများကို ထမ်းထားရလျှင် ခဏတာမျှဖြင့် ပင်ပန်းနွမ်းနယ်လာပြီး အမြန်ဆုံး ချထားချင်ကြပါသည်။ သို့သော်လည်း မြင်သာသော ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာ ဝန်ထုပ်ဝန်ပိုးများထက် အဆပေါင်းများစွာ ပိုမိုလေးလံပြီး၊ ဘဝသံသရာ တစ်လျှောက်လုံး အဆက်မပြတ် ထမ်းပိုးလာခဲ့ရသော မမြင်ရသည့် ဝန်ထုပ်ဝန်ပိုးကြီး တစ်ခု ရှိနေပါသည်။ ထိုအရာမှာ အခြားမဟုတ်၊ “ငါ၊ ငါ့ကောင်၊…
သာသနာ့ဘောင်သို့ ဝင်ရောက်လာကြသော ရဟန်းတော်များ၏ အဓိကနှင့် တစ်ခုတည်းသော ရည်မှန်းချက်မှာ သံသရာဝဋ်ဆင်းရဲမှ လွတ်မြောက်ရေးပင် ဖြစ်ရပါမည်။ ရဟန်းဟူသည် စားဝတ်နေရေး သံယောဇဉ်များကို ဖြတ်တောက်ပြီး တရားအလုပ်တစ်ခုတည်းကိုသာ ဇောက်ချလုပ်ကိုင်ရန် တာဝန်ယူထားသူများ ဖြစ်ပါသည်။ သို့သော်လည်း လောကီအာရုံများ၏ ဖမ်းစားမှုကြောင့် တရားလမ်းကြောင်းမှ သွေဖည်သွားရသူများစွာ ရှိပါသည်။ မြတ်စွာဘုရားရှင် ညွှန်ပြတော်မူခဲ့သော အောင်မြင်ခြင်း၏ သော့ချက်ဖြစ်သည့် “အဓိပတိတရား လေးပါး” အနက် ဒုတိယမြောက်ဖြစ်သော “စိတ္တာဓိပတိ” သည် ထိုသို့ ပြင်ပအာရုံများနောက်သို့ မပါဘဲ စိတ်ကို ခိုင်မာတည်ငြိမ်အောင် ထိန်းကျောင်းရာတွင် အရေးအကြီးဆုံးသော လက်နက်တစ်ခု ဖြစ်ပါသည်။ ရဟန်းတော်များအနေဖြင့် ဤစိတ္တာဓိပတိကို ဝိပဿနာအလုပ်တွင် မည်သို့စနစ်တကျ အသုံးချရမည်ကို လေ့လာကြည့်ကြပါစို့။ ၁။ စိတ်နှင့် အာရုံ၏ သဘောတရားကို ပိုင်းခြားသိမြင်ခြင်း စိတ္တာဓိပတိကို မတည်ဆောက်မီ…
သာသနာ့ဘောင်သို့ ဝင်ရောက်လာကြသော ရဟန်းတော်များ၏ အဓိကနှင့် တစ်ခုတည်းသော ရည်မှန်းချက်မှာ သံသရာဝဋ်ဆင်းရဲမှ လွတ်မြောက်ရေးပင် ဖြစ်ရပါမည်။ ရှင်သာမဏေပြုစဉ်ကတည်းကပင် “သံသရာဝဋ်ဆင်းရဲမှ လွတ်မြောက်လို၍ ဤသင်္ကန်းကို တောင်းခံပါသည်” ဟူသော ခိုင်မာသည့် ကတိကဝတ်ဖြင့် ဝင်ရောက်လာခဲ့ကြခြင်း ဖြစ်ပါသည်။ ထို့ကြောင့် ရဟန်းတော်များအနေဖြင့် အခြားသော လောကီကိစ္စများ၊ သို့မဟုတ် စာပေကျက်မှတ်ခြင်း သက်သက်ဖြင့်သာ အချိန်ကုန်နေမည်ဆိုပါက မိမိ၏ မူလရည်ရွယ်ချက် ကတိကဝတ်နှင့် သွေဖည်သွားမည် ဖြစ်ပါသည်။ သာသနာတော်၏ အနှစ်သာရမှာ အရိယာများ အဆက်မပြတ် ပေါ်ထွက်နေရေးပင် ဖြစ်ရာ၊ အရိယာဖြစ်ရေး ပန်းတိုင်သို့ တကယ်ရောက်ချင်ပါက မြတ်စွာဘုရား ညွှန်ပြခဲ့သော အဓိပတိတရားလေးပါးကို လက်နက်သဖွယ် မလွဲမသွေ အသုံးချရမည် ဖြစ်ပါသည်။ ဤအဓိပတိတရားလေးပါးတွင် ပါဝင်သော “ဝီရိယာဓိပတိ” ခေါ် ဝိပဿနာအလုပ်၌ မဆုတ်မနစ်သော ကြိုးစားအားထုတ်မှုကို…
ကျနော်တို့ လျှောက်လှမ်းနေတဲ့ သာသနာတော်မှာ အရေးအကြီးဆုံးက လက်တွေ့ကျခြင်းပါပဲ။ သံသရာဝဋ်ဆင်းရဲကနေ လွတ်မြောက်ဖို့ ကြိုးစားနေကြတဲ့ ဝိပဿနာ အားထုတ်သူတွေအနေနဲ့ ကိုယ့်ရဲ့ လမ်းကြောင်းပေါ်မှာ ကျိုးကြောင်းဆီလျော်မှု မရှိတဲ့ အယူအဆဟောင်းတွေကို ရဲရဲဝံ့ဝံ့ စွန့်လွှတ်နိုင်ဖို့ အင်မတန် အရေးကြီးပါတယ်။ ယနေ့ခေတ်မှာ လူတွေဟာ မြတ်စွာဘုရား မဟောခဲ့တဲ့ အရာတွေကို ဘုရားဟောယောင်ဆောင်ပြီး လွဲမှားစွာ ယုံကြည်နေကြတာတွေ အများကြီး ရှိပါတယ်။ ဥပမာအားဖြင့် ပန်းတစ်ပွင့် လှူလိုက်ရုံနဲ့ အပါယ် ၉၁ ကမ္ဘာ လွတ်တယ်ဆိုတာမျိုး၊ သေခါနီးအချိန်လေးမှာ စိတ်ကလေး ထားတတ်ရုံနဲ့ နတ်ပြည်ရောက်တယ်ဆိုတာမျိုး စတဲ့ ကျိုးကြောင်းဆီလျော်မှု မရှိတဲ့ လွယ်လွယ်လမ်းလိုက်တဲ့ အယူအဆတွေနဲ့ ဒုက္ခသစ္စာကို ဖုံးလွှမ်းထားကြပါတယ်။ တချို့ကလည်း နတ်တွေ၊ သိကြားတွေ လာစောင့်ရှောက်မယ်ဆိုတဲ့ သဘာဝလွန် ဖြစ်ရပ်တွေကို မျှော်လင့်နေတတ်ကြပါတယ်။ တကယ်တော့…
တရားအားထုတ်တဲ့ ခရီးလမ်းမှာ အကြီးမားဆုံး အဟန့်အတားတစ်ခုကတော့ “သံသယ” ခေါ်တဲ့ ဝိစိကိစ္ဆာ ပါပဲ။ “ငါ တရားရပါ့မလား၊ ဒီလမ်းကရော မှန်ရဲ့လား၊ တကယ်ပဲ လွတ်မြောက်နိုင်ပါ့မလား” ဆိုတဲ့ သို့လော သို့လော တွေးတောမှုတွေဟာ တရားအားထုတ်သူတိုင်း ကြုံတွေ့ရလေ့ရှိတဲ့ ကိလေသာတစ်ခု ဖြစ်ပါတယ်။ ဒီသံသယတွေကို စာအုပ်တွေဖတ်ရုံ၊ သူများပြောတာကို နားထောင်ရုံ သက်သက်နဲ့ အမြစ်ပြတ် ရှင်းလင်းပစ်ဖို့ မရနိုင်ပါဘူး။ သံသယကို အပြီးတိုင် ရှင်းလင်းနိုင်မယ့် တစ်ခုတည်းသော နည်းလမ်းကတော့ မိမိခန္ဓာမှာ ဖြစ်ပေါ်နေတဲ့ နာမ်နဲ့ ရုပ် သဘာဝတွေကို ကိုယ်ပိုင်ဉာဏ်နဲ့ တိုက်ရိုက် လေ့လာခြင်းပဲ ဖြစ်ပါတယ်။ သံသယ (ဝိစိကိစ္ဆာ) ရဲ့ ရေသောက်မြစ်ဟာ တကယ်တော့ “ငါ” လို့ ထင်မှတ်နေတဲ့ သက္ကာယဒိဋ္ဌိ ပါပဲ။ “ငါ…
မြတ်စွာဘုရား၏ သာသနာတော်၌ အလွန်တရာ အရေးကြီးသော်လည်း ယနေ့ခေတ်တွင် လုံးဝနီးပါး မေ့လျော့နေကြသော အချက်တစ်ချက် ရှိပါသည်။ ထိုအရာမှာ သာသနာ့ဘောင်သို့ စတင်ဝင်ရောက်လာသူတိုင်း မလွဲမသွေ ပြုလုပ်ခဲ့ရသော ကတိကဝတ်ပင် ဖြစ်ပါသည်။ ဤကတိကဝတ်ကို မျက်ကွယ်ပြုခြင်းသည် သာသနာတော်ကို ယိုယွင်းစေရုံသာမက၊ ကတိဖျက်သည့် ပုထုဇဉ်ရဟန်းများ ကိုယ်တိုင်အတွက်လည်း အလွန်ကြောက်မက်ဖွယ်ကောင်းသော အပါယ်ဘေးနှင့် ရင်ဆိုင်နေရပြီ ဆိုသည်ကို ပညာဖြင့် ပိုင်းခြားသိမြင်ရန် လိုအပ်လှပါသည်။ သာသနာ့ဘောင်သို့ ဝင်ရောက်ခြင်း၏ မူလရည်ရွယ်ချက်နှင့် ကတိကဝတ် သာသနာ့ဘောင်သို့ ဝင်ရောက်မည်ဆိုပါက မည်သူမဆို ပထမဆုံးအနေဖြင့် ရှင်သာမဏေ (ကိုရင်) အဖြစ် ခံယူကြရပါသည်။ ထိုသို့ ကိုရင်ဝတ်ရန်အတွက် ဥပဇ္ဈာယ်ဆရာထံမှ သင်္ကန်းတောင်းခံရာတွင် “သံသရာ ဝဋ်ဒုက္ခက လွတ်အောင် လုပ်လို၍ အရှင်ဘုရားလက်ထဲမှ သင်္ကန်းနဲ့ တပည့်တော်ကို ရှင်သာမဏေပြုပေးပါ” ဟု…
ကျနော်တို့တွေ တရားလမ်းကြောင်းပေါ် လျှောက်လှမ်းတဲ့အခါမှာ သဒ္ဓါတရားလို့ခေါ်တဲ့ ယုံကြည်မှုဟာ အင်မတန် အရေးကြီးတဲ့ တွန်းအားတစ်ခု ဖြစ်ပါတယ်။ ဒါပေမယ့် ယုံကြည်မှုသက်သက်နဲ့တင် ရပ်တန့်နေမယ်ဆိုရင်တော့ သံသရာဝဋ်ဆင်းရဲကနေ လွတ်မြောက်ဖို့ဆိုတဲ့ ပန်းတိုင်ကို ဘယ်တော့မှ ရောက်နိုင်မှာ မဟုတ်ပါဘူး။ ပညာမပါတဲ့ ယုံကြည်မှုသက်သက်ကြောင့် ဘာပြောပြော ယုံနေရတာဟာ တကယ့်လက်တွေ့မှာ အဆင်ပြေမနေပါဘူး။ သဒ္ဓါတရားနဲ့ စတင်ခဲ့ပေမယ့် နောက်ဆုံးမှာတော့ ကိုယ်တွေ့ ဉာဏ်အမြင် (ပညာသိ) အဆင့်ကို မဖြစ်မနေ ကူးပြောင်းကြရမှာ ဖြစ်ပါတယ်။ သညာသိ မှသည် ပညာသိ ဆီသို့ တရားစာအုပ်တွေ ဖတ်တယ်၊ တရားတွေ နာတယ်ဆိုတာဟာ ကောင်းမွန်တဲ့ အလေ့အကျင့်တွေ ဖြစ်ပေမယ့်၊ ဒီကနေ ရလာတဲ့ အသိတရားတွေဟာ မှတ်သားထားတဲ့ အသိ (သညာသိ) သက်သက်သာ ဖြစ်နေတတ်ပါတယ်။ စာအုပ်ထဲမှာ အရာရာဟာ…