ယနေ့ ခေတ်ကာလသည် နည်းပညာများ အလွန်တိုးတက်လာသော ခေတ်ဖြစ်သည့်အလျောက်၊ ရဟန်းတော်များ၏ နေ့စဉ်ဘဝတွင်လည်း စမတ်ဖုန်း (Smartphone) သည် မပါလျှင် မဖြစ်သကဲ့သို့သော အသုံးအဆောင်တစ်ခု ဖြစ်လာပါသည်။ ပိဋကတ်တော်များကို အလွယ်တကူ ရှာဖွေဖတ်ရှုရန်၊ တရားတော်များ နာယူရန်၊ သာသနာရေးကိစ္စများ ဆက်သွယ်ရန်စသည့် ကောင်းမွန်သော ရည်ရွယ်ချက်များဖြင့် စမတ်ဖုန်းကို အသုံးပြုကြရပါသည်။ သို့သော်လည်း စမတ်ဖုန်းအတွင်းရှိ လူမှုကွန်ရက်စာမျက်နှာများ (Social Media) နှင့် သတင်းအက်ပ်လီကေးရှင်းများသည် လူသားတို့၏ စိတ်ကို အလွယ်တကူ ဖမ်းစားနိုင်ရန်၊ အာရုံစိုက်မှု (Attention) ကို အဆက်မပြတ် ဆွဲယူထားနိုင်ရန် စနစ်တကျ ဖန်တီးထားသော အရာများ ဖြစ်ကြပါသည်။ ထို့ကြောင့် ဖုန်းစခရင် (Screen) ကို အပေါ်သို့ ပွတ်ဆွဲ (Scroll) လိုက်တိုင်း၊ သတင်းအသစ်များ၊ ပုံသဏ္ဌာန်အသစ်များ၊…

ရဟန်းတော်များ၏ နေ့စဉ်ဘဝတွင် ရုပ်ခန္ဓာကိုယ်ကြီး၏ ပူလောင်မှု၊ ချွေးထွက်မှု၊ ညစ်နွမ်းမှုများကို သန့်စင်ရန်အတွက် ရေချိုးခြင်း၊ သင်္ကန်းလျှော်ဖွပ်ခြင်းစသည့် ကိစ္စရပ်များကို နေ့စဉ်မလွဲမသွေ ပြုလုပ်ကြရပါသည်။ အထူးသဖြင့် မြန်မာနိုင်ငံကဲ့သို့ ပူပြင်းသော ရာသီဥတုရှိသည့် ဒေသများတွင် တစ်နေ့တာလုံး သာသနာ့တာဝန်များ၊ ကျောင်းဝေယျာဝစ္စများနှင့် စာပေသင်ကြားမှုများကြောင့် ပင်ပန်းနွမ်းနယ်လာသောအခါ ရေချိုးရခြင်း၊ သန့်စင်သော သင်္ကန်းကို လဲလှယ်ရုံရခြင်းသည် ရုပ်ခန္ဓာအတွက် အလွန်တရာ ကြီးမားသော သက်သာရာရမှု (Relief) ကို ပေးစွမ်းနိုင်ပါသည်။ သို့သော်လည်း ဤကဲ့သို့ နေ့စဉ် ပြုလုပ်နေကျ သာမန် သန့်စင်ရေးကိစ္စလေးများ၏ နောက်ကွယ်တွင် ပုထုဇဉ်တို့ သတိမထားမိတတ်သည့် အလွန်သိမ်မွေ့သော ကိလေသာ ထောင်ချောက်တစ်ခု ရှိနေပါသည်။ ယင်းမှာ အေးမြသော ရေနှင့် ထိတွေ့ချိန်၊ ဆပ်ပြာ၏ မွှေးရနံ့ကို ရချိန်၊ သန့်ရှင်းနေသော သင်္ကန်းကို…

ရဟန်းတော်များ၏ သာသနာ့ဘောင် နေ့စဉ်ဘဝသည် နံနက်အရုဏ်တက်ချိန်မှစ၍ ညအိပ်ရာဝင်ချိန်အထိ ပရိယတ္တိ၊ ပဋိပတ္တိ အလုပ်များနှင့် ကျောင်းဝေယျာဝစ္စ တာဝန်များဖြင့် မအားမလပ်အောင် လည်ပတ်နေတတ်ပါသည်။ တစ်နေ့တာလုံး အသုံးပြုခဲ့ရသော ရုပ်ခန္ဓာကိုယ်ကြီး၏ ပင်ပန်းနွမ်းနယ်မှုများကို ပြန်လည် အင်အားဖြည့်တင်းရန်အတွက် ညအိပ်ရာဝင်၍ အနားယူရခြင်းသည် မလွဲမသွေ ပြုလုပ်ရမည့် သဘာဝတရားတစ်ခု ဖြစ်ပါသည်။ သို့သော် လဲလျောင်းလိုက်ချိန်မှစ၍ အိပ်မောကျသွားသည့် ကြားကာလ အခိုက်အတန့်လေးသည် ပုထုဇဉ်တို့ အလွယ်တကူ သတိလွတ်ကျပြီး “မောဟ (တွေဝေမေ့လျော့ခြင်း)” အမှောင်ထုထဲသို့ အမှတ်တမဲ့ နစ်မြုပ်သွားတတ်သည့် အလွန်နက်နဲသော အချိန်ပိုင်းလေးတစ်ခု ဖြစ်ပါသည်။ သာမန်အားဖြင့် အိပ်ရာဝင်ချိန်တွင် နေ့လယ်က ကြုံတွေ့ခဲ့ရသော အာရုံများ၊ မနက်ဖြန် လုပ်ရမည့် ကိစ္စများကို တွေးတောရင်း ဇာတ်လမ်းများထဲ မျောပါသွားတတ်ကြပါသည်။ ထို့နောက် တဖြည်းဖြည်းနှင့် ထိုအတွေးအစဉ်များ ပြတ်တောက်ကာ၊…

ရဟန်းတော်များ၏ နေ့စဉ်ဘဝတွင် တရားထိုင်ခြင်း (ပလ္လင်္က) နှင့် စင်္ကြံလျှောက်ခြင်း (စင်္ကမ) ဟူသော အချိန်များသည် သတိကို အထူးတလည် စူးစိုက်ထားသော တရားဝင် အလုပ်ခွင် (Formal Practice) အချိန်များ ဖြစ်ကြပါသည်။ သို့သော်လည်း တစ်နေ့တာလုံးတွင် ထိုသို့သော အချိန်များအပြင် ကျောင်းပေါ်မှ ဆင်းခြင်း၊ ဆွမ်းစားကျောင်းသို့ သွားခြင်း၊ ကုဋိသို့ သွားခြင်း၊ ထိုင်ရာမှ ထခြင်း၊ လဲလျောင်းရာမှ ထိုင်ခြင်း စသည့် ဣရိယာပုတ် ပြောင်းလဲချိန်များနှင့် အမှတ်တမဲ့ သွားလာလှုပ်ရှားရသည့် အချိန်များစွာ ရှိနေပါသည်။ ဤကြားကာလ အချိန်တိုလေးများသည် ပုထုဇဉ် သဘာဝအရ သတိအလွယ်တကူ လွတ်ကျသွားပြီး စိတ်များ လွတ်လပ်စွာ လွင့်စင်ပျံ့လွင့်နေတတ်သော အလွန်အန္တရာယ်ကြီးသည့် “သတိလွတ်နယ်မြေ (Blind Spots)” များ ဖြစ်နေတတ်ပါသည်။ တရားထိုင်စဉ်က…

ရဟန်းတော်များ၏ သာသနာ့ဘောင် နေ့စဉ်ဘဝတွင် တောရကျောင်း၌ တစ်ပါးတည်း အမြဲတမ်း ပုန်းအောင်းနေထိုင်၍ မရနိုင်ဘဲ၊ သာသနာကို ထောက်ပံ့နေကြသော ဒါယကာ၊ ဒါယိကာမများ၊ ဧည့်သည်တော်များနှင့် မလွဲမသွေ တွေ့ဆုံဆက်ဆံကြရပါသည်။ ကျောင်းသင်္ခမ်းသို့ ရောက်ရှိလာသော ဧည့်သည်များကို ရဟန်းတို့၏ ဧည့်ဝတ်ကျေပွန်မှု (ပဋိသန္ထာရ) အရ နွေးထွေးစွာ ဆီးကြိုနှုတ်ဆက်ရခြင်း၊ ကျန်းမာရေး၊ လူမှုရေးစသည်တို့ကို မေးမြန်းပြောဆိုရခြင်းသည် လောကဝတ်အရ ပြုလုပ်ရမည့် တာဝန်တစ်ရပ် ဖြစ်ပါသည်။ သို့သော်လည်း ထိုသို့ လောကဝတ်စကားများ ပြောဆိုနေချိန်၊ ဒကာ ဒကာမများ လျှောက်ထားသည့် သူတို့၏ စီးပွားရေး၊ သားသမီးရေး၊ ကျန်းမာရေးနှင့် လောကီရေးရာ အရှုပ်အထွေးများကို နားထောင်ပေးနေရချိန်သည် ပုထုဇဉ် သဘာဝအရ သတိလွတ်ပြီး လောကီအာရုံများနောက်သို့ အမှတ်တမဲ့ လိုက်ပါမျောသွင်းသွားတတ်သော အလွန်အန္တရာယ်ကြီးသည့် အချိန်အခိုက်အတန့် ဖြစ်ပါသည်။ စကားပြောနေရင်း…

ရဟန်းတော်များ၏ နေ့စဉ်ဘဝသည် ပရိယတ္တိ စာပေကျမ်းဂန်များ သင်ကြားပို့ချခြင်း၊ ပဋိပတ္တိ တရားဘာဝနာ အားထုတ်ခြင်း၊ ကျောင်းဝေယျာဝစ္စများကို ဆောင်ရွက်ခြင်း စသည့် မွန်မြတ်သော သာသနာ့တာဝန်များဖြင့် လည်ပတ်နေပါသည်။ ဤသို့ နေ့စဉ် လှုပ်ရှားရုန်းကန်ရမှုများကြောင့်ဖြစ်စေ၊ ရာသီဥတု ဖောက်ပြန်မှုကြောင့်ဖြစ်စေ၊ သို့မဟုတ် ခန္ဓာကိုယ်၏ သဘာဝအရ အသက်အရွယ် ကြီးရင့်လာမှုကြောင့်ဖြစ်စေ ရဟန်းတော်များ၏ ခန္ဓာကိုယ်၌ ညောင်းညာကိုက်ခဲမှုများ၊ နာကျင်မှုများ၊ သို့မဟုတ် ဖျားနာခြင်းစသည့် ကျန်းမာရေး ချို့တဲ့မှုများကို မလွဲမသွေ ကြုံတွေ့ကြရစမြဲ ဖြစ်ပါသည်။ မြတ်စွာဘုရားရှင် ဟောကြားတော်မူခဲ့သော သလ္လတ္ထသုတ် (မြားနှစ်စင်းသုတ်) အရ ပုထုဇဉ်တို့သည် ခန္ဓာကိုယ် နာကျင်ကိုက်ခဲသောအခါ ရုပ်၌ဖြစ်သော နာကျင်မှု (ကာယိကဒုက္ခ) ဟူသော ပထမမြားတစ်စင်း အပစ်ခံရရုံမျှမကဘဲ၊ ထိုနာကျင်မှုအပေါ်တွင် “ငါ နာလိုက်တာ၊ မသက်သာဘူး၊ ဒီလိုဆို တရားကျင့်လို့…

ရဟန်းတော်များ၏ သာသနာ့ဘောင် နေ့စဉ်ဘဝတွင် သံဃာအချင်းချင်း ဖြစ်စေ၊ ဒါယကာ ဒါယိကာမများနှင့် ဖြစ်စေ မလွဲမသွေ ဆက်ဆံပြောဆိုကြရပါသည်။ ထိုသို့ လူ့အသိုင်းအဝိုင်းနှင့် ထိတွေ့ဆက်ဆံရသောအခါ လောက၏ ဓမ္မတာဖြစ်သော လောကဓံတရား (၈) ပါးထဲမှ “ပသံသာ (ချီးမွမ်းခြင်း)” နှင့် “နိန္ဒာ (ကဲ့ရဲ့ခြင်း)” ဟူသော လောကဓံလေလှိုင်း နှစ်ခု၏ ရိုက်ခတ်မှုကို အနည်းနှင့်အများ ဆိုသလို အမြဲတမ်း ခံကြရစမြဲ ဖြစ်ပါသည်။ “ဆရာတော်က တရားဟော သိပ်ကောင်းတာပဲ၊ အကျင့်သိက္ခာနဲ့ ပြည့်စုံတယ်၊ ကျောင်းထိုင် ပီသတယ်” စသဖြင့် မိမိ၏ ဂုဏ်ကျေးဇူးကို ချီးမွမ်းသော စကားများကို ကြားရသောအခါ ပုထုဇဉ် သဘာဝအရ ရင်ဘတ်ထဲတွင် ဖောင်းပွလာကာ “ငါ တော်တယ်၊ ငါ ဟုတ်တယ်” ဟူသော “မာန…

ရဟန်းတော်များ၏ နေ့စဉ်ဘဝသည် ဆွမ်း၊ သင်္ကန်း၊ ကျောင်း၊ ဆေး ဟူသော ပစ္စည်းလေးပါးကို ဒါယကာ၊ ဒါယိကာမများ၏ သဒ္ဓါတရားဖြင့် လှူဒါန်းမှုအပေါ်တွင် မှီခိုရပ်တည်၍ သာသနာ့တာဝန်၊ ရဟန်းကိစ္စများကို ထမ်းဆောင်ရသော ဘဝဖြစ်ပါသည်။ ထို့ကြောင့် နေ့စဉ်နှင့်အမျှ ကျောင်းသင်္ခမ်းသို့ လာရောက်လှူဒါန်းသော လှူဖွယ်ဝတ္ထုပစ္စည်းများကို လက်ခံရရှိခြင်းသည် မလွဲမသွေ ကြုံတွေ့ရမည့် လုပ်ငန်းစဉ်တစ်ခု ဖြစ်ပါသည်။ လှူဒါန်းသူ ဒကာ၊ ဒကာမများအတွက် ဤလုပ်ငန်းစဉ်သည် စွန့်လွှတ်ခြင်း (စာဂ) နှင့် ကုသိုလ်တရားများကို ရရှိစေသော်လည်း၊ အလှူခံသော ရဟန်းတော်များအတွက်မူ ဤအချိန်သည် အလွန်သိမ်မွေ့ပြီး အမှတ်တမဲ့ဖြင့် ကိလေသာ ထောင်ချောက်ထဲသို့ ကျဆင်းသွားနိုင်သော အန္တရာယ်ရှိသည့် အချိန်လည်း ဖြစ်နေတတ်ပါသည်။ ထိုထောင်ချောက်မှာ အခြားမဟုတ်ပါ၊ လှူဖွယ်ပစ္စည်းကို လက်ခံရယူလိုက်ချိန်တွင် ပစ္စည်း၏ အရည်အသွေး၊ တန်ဖိုး၊ တံဆိပ်တို့ကို…

ရဟန်းတော်များ၏ သာသနာ့ဘောင် နေ့စဉ်ဘဝတွင် သီလ၊ သမာဓိ၊ ပညာ ဟူသော သိက္ခာသုံးရပ်ကို ဖြည့်ကျင့်ရာ၌ စိတ်ကို ငြိမ်သက်စွာထားနိုင်ရေးသည် အလွန်အရေးကြီးပါသည်။ သို့သော်လည်း ပုထုဇဉ် သဘာဝအရ စိတ်သည် ပစ္စုပ္ပန်တည့်တည့်တွင် ငြိမ်သက်စွာ ရပ်တည်လေ့မရှိဘဲ၊ ပြီးဆုံးသွားခဲ့ပြီးသော အတိတ်ဆီသို့ ပြန်လှည့်၍ နောင်တရ ပူပန်ခြင်း၊ သို့မဟုတ် မရောက်လာသေးသော အနာဂတ်ဆီသို့ ကြိုတင်တွေးတော၍ ဂနာမငြိမ် ဖြစ်ခြင်းဟူသော လွန်ဆွဲမှုကြီး နှစ်ခုကြားတွင် အမြဲတမ်း လူးလွန့်နေတတ်ပါသည်။ ဤကဲ့သို့ အတိတ်က အမှားလေးများအတွက် နောင်တရ ပူပန်နေသော စိတ်ကို အဘိဓမ္မာသဘောအရ “ကုက္ကုစ္စ (Remorse/Worry)” ဟုခေါ်ပြီး၊ အနာဂတ်အတွက် တွေးတောပူပန်ကာ စိတ်များ ပျံ့လွင့် ဂနာမငြိမ် ဖြစ်နေခြင်းကို “ဥဒ္ဓစ္စ (Restlessness)” ဟု ခေါ်ပါသည်။ ဤတရားနှစ်ပါးသည်…

မြတ်စွာဘုရားရှင်၏ သာသနာတော်တွင် ရဟန်းတော်များအတွက် သံသရာဝဋ်ဆင်းရဲမှ လွတ်မြောက်ကြောင်း တရားဘာဝနာများကို အားထုတ်ရာ၌ “ဝိဝေက” ဟုခေါ်သော ဆိတ်ငြိမ်မှုသည် မရှိမဖြစ် လိုအပ်သော အခြေခံအုတ်မြစ်တစ်ခု ဖြစ်ပါသည်။ ထိုဝိဝေက ၃-ပါးအနက် လူသူကင်းဝေးရာ တောကျောင်း၊ ရိပ်သာ၊ သို့မဟုတ် မိမိ၏ ကျောင်းသင်္ခမ်း (ကုဋိ) အတွင်း၌ တစ်ပါးတည်း ဆိတ်ငြိမ်စွာ နေထိုင်ခြင်းဟူသော “ကာယဝိဝေက” ကို ရှေးဦးစွာ တည်ဆောက်ကြရပါသည်။ သို့သော်လည်း ရုပ်ခန္ဓာကိုယ်ကြီးက လူသူကင်းဝေးရာ၌ တစ်ပါးတည်း ရှိနေသော်လည်း၊ ပုထုဇဉ် သဘာဝအရ အတွင်းစိတ်သည် ချက်ချင်း ငြိမ်သက်သွားလေ့ မရှိပါ။ အစဉ်အမြဲ အာရုံသစ်များကို ရှာဖွေခံစားတတ်သော စိတ်သည် ပြင်ပအာရုံများ (အဆင်း၊ အသံ၊ စကားပြောဖော်) ပြတ်တောက်သွားသောအခါ အလွန်တရာ မွန်းကျပ်လာပြီး၊ “အထီးကျန်လိုက်တာ၊ ပျင်းစရာကြီး၊…