ရဟန်းတော်များအနေဖြင့် လူ့ဘောင်လောက၏ ရှုပ်ထွေးမှုများ၊ အိမ်ရာထူထောင်ခြင်း ကိစ္စအဝဝတို့ကို စွန့်လွှတ်ကာ သာသနာ့ဘောင်သို့ ဝင်ရောက်လာကြခြင်းမှာ သံသရာဝဋ်ဆင်းရဲမှ လွတ်မြောက်ရန်ဟူသော မွန်မြတ်သည့် ရည်ရွယ်ချက်ဖြင့်သာ ဖြစ်ပါသည်။ လူ့ဘောင်တွင် ရှိစဉ်က တိုက်အိမ်၊ ကား၊ ခြံမြေ၊ ပစ္စည်းဥစ္စာများကို တွယ်တာခဲ့ကြသော်လည်း၊ ရဟန်းဘဝသို့ ရောက်ရှိလာသောအခါ ထိုရုပ်ဝတ္ထုပစ္စည်းကြီးများကို စွန့်လွှတ်နိုင်ခဲ့ကြပါသည်။ သို့သော်လည်း ကိလေသာဟူသည် အလွန်သိမ်မွေ့လှပါသည်။ တိုက်အိမ်ကို စွန့်လွှတ်နိုင်ခဲ့သော်လည်း မိမိသီတင်းသုံးရာ “ကျောင်းသင်္ခမ်း၊ ကုဋိ၊ အိပ်ရာနေရာ” အပေါ်တွင် သာယာတွယ်တာမှု အသစ်တစ်ဖန် ပြန်လည်ဖြစ်ပေါ်လာတတ်ပါသည်။ အဖိုးတန် အဝတ်အစားများကို စွန့်လွှတ်နိုင်ခဲ့သော်လည်း “သင်္ကန်း၊ သပိတ်၊ ပရိက္ခရာ ၈-ပါးနှင့် အခြားသော အသုံးအဆောင်များ” အပေါ်တွင် “ငါ့ပစ္စည်း၊ ငါ့ကျောင်း၊ ငါ့နေရာ” ဟူ၍ အသစ်တဖန် စွဲလမ်းတွယ်တာတတ်သော လောဘစိတ်သည် သိမ်မွေ့စွာ…

ရဟန်းတော်များအနေဖြင့် သာသနာ့ဘောင်သို့ ဝင်ရောက်လာပြီးနောက် တရားဓမ္မများကို မိမိကိုယ်တိုင် ကျင့်ကြံအားထုတ်ရုံသာမက၊ ဒကာ ဒကာမများနှင့် တပည့်ရဟန်းသာမဏေများအား မှန်ကန်သော လမ်းစဉ်သို့ ရောက်ရှိစေရန် တရားဟောကြား ပြသဆုံးမခြင်းဟူသော တာဝန်ကြီးတစ်ရပ်ကိုလည်း မလွဲမသွေ ထမ်းဆောင်ကြရပါသည်။ ဤသည်မှာ မြတ်စွာဘုရားရှင်၏ အလိုကျ မွန်မြတ်လှသော ဓမ္မဒါန အလုပ်ကြီးပင် ဖြစ်ပါသည်။ သို့သော်လည်း ဤကဲ့သို့ အလွန်မွန်မြတ်လှသော အလုပ်ကို လုပ်ဆောင်နေစဉ်မှာပင်၊ တရားဟောပလ္လင်ထက်၌ဖြစ်စေ၊ တပည့်များကို ဆုံးမနေစဉ်၌ဖြစ်စေ အလွန်သိမ်မွေ့ပြီး အန္တရာယ်ကြီးမားလှသော လောကီအာရုံ၏ ထောင်ချောက်တစ်ခု ရှိနေပါသည်။ ယင်းမှာ အခြားမဟုတ်၊ စကားလုံးများ အဆင်ပြေပြေ ထွက်ပေါ်လာချိန်၊ နားထောင်သူများက ကြည်ညိုလေးစားစွာ တုံ့ပြန်လာချိန်တွင် အမှတ်တမဲ့ ခေါင်းထောင်ထလာတတ်သော “ငါဟောနိုင်သည်၊ ငါတတ်သည်၊ ငါပြောမှ နားလည်ကြသည်” ဟူသော မာနနှင့် အတ္တစိတ်ပင် ဖြစ်ပါသည်။…

ရဟန်းတော်များအနေဖြင့် သာသနာ့ဘောင်သို့ ဝင်ရောက်လာပြီးနောက် နေ့စဉ်နှင့်အမျှ တရားဘာဝနာများကို ကြိုးစားအားထုတ်ကြရာတွင် အလွန်တရာ အရေးကြီးပြီး လက်တွေ့ကျလှသော စမ်းသပ်မှုကြီးတစ်ခုနှင့် မလွဲမသွေ ရင်ဆိုင်ကြရမည် ဖြစ်ပါသည်။ ယင်းမှာ ခန္ဓာကိုယ်ကြီး၏ ဖောက်ပြန်မှုကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာတတ်သော ရောဂါဝေဒနာများကို ခံစားရချိန်ပင် ဖြစ်ပါသည်။ လူသားတိုင်း၊ ရဟန်းတိုင်းသည် ဤရုပ်အစုအဝေးကြီးကို ပိုင်ဆိုင်ထားသရွေ့ ဖျားနာခြင်း၊ ကိုက်ခဲခြင်း၊ နာကျင်ခြင်းဟူသော ဒုက္ခလောကဓံနှင့် ကင်းလွတ်နိုင်မည် မဟုတ်ပေ။ သို့သော်လည်း တကယ့် စိတ္တာနုပဿနာ ဝိပဿနာအလုပ်ကို အားထုတ်နေသော ရဟန်းတော်များအတွက်မူ ဤရောဂါဝေဒနာ ခံစားရချိန်သည် အလွန်တန်ဖိုးရှိသော၊ ဉာဏ်အလင်းပွင့်စေနိုင်သော လက်တွေ့ အလုပ်ခွင်ကြီးတစ်ခု ဖြစ်လာနိုင်ပါသည်။ ဤနေရာတွင် အဓိက သော့ချက်မှာ ရုပ်၏ နာကျင်မှုကို အာရုံစိုက်နေမည့်အစား၊ ထိုနာကျင်မှုအပေါ် အခြေခံ၍ ဖြစ်ပေါ်လာသော စိတ်၏ ညည်းတွားပူပန်မှု၊ မကျေနပ်မှုများကို…

ရဟန်းတော်များ နေ့စဉ် ကျောင်းသင်္ခမ်းမှာဖြစ်စေ၊ လမ်းလျှောက်ရာမှာဖြစ်စေ ထိုင်ရာကနေ ထတော့မယ်၊ ရပ်ရာကနေ လမ်းလျှောက်တော့မယ် ဆိုတဲ့ ဣရိယာပုတ် ပြောင်းလဲမှုတွေဟာ အမြဲတမ်း ရှိနေပါတယ်။ ဒီလို ပြောင်းလဲတဲ့အခါ ရုပ်ကြီးက သူ့အလိုလို ထသွား၊ သွားလိုက် လုပ်တာ မဟုတ်ပါဘူး။ မလှုပ်ရှားခင် ကနဦးမှာ “ထချင်တဲ့စိတ်၊ သွားချင်တဲ့စိတ်၊ ပြောင်းချင်တဲ့စိတ်” ဆိုတဲ့ စေခိုင်းတဲ့ နာမ်(စိတ်) လေးက အရင်ဖြစ်ပေါ်ပြီးမှ ရုပ်ကို လှုပ်ရှားစေတာ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒီစေခိုင်းစိတ်လေးကို ဣရိယာပုတ် မပြောင်းမီ ကြိုတင်ဖမ်းယူ လေ့လာခြင်းဟာ အလွန်ထိရောက်တဲ့ စိတ္တာနုပဿနာ ကျင့်စဉ်ပဲ ဖြစ်ပါတယ်။ အကြောင်းအကျိုး သက်သက်ဖြစ်သော နာမ်ဓမ္မကို ဖမ်းယူခြင်း ထိုင်နေရင်း ညောင်းညာလာတဲ့အခါ ပြောင်းချင်တဲ့စိတ်လေး ပေါ်လာပါတယ်။ ဒီနေရာမှာ ညောင်းညာမှုဆိုတဲ့ “အကြောင်း” ကြောင့်၊…

ရဟန်းတော်များ နေ့စဉ်ဘဝမှာ ဒကာ၊ ဒကာမတွေရဲ့ ကြည်ညိုမှုကြောင့် ပစ္စည်းလေးပါး လာဘ်လာဘတွေ ပေါများလာတာ၊ “ဆရာတော် ဟောတာကောင်းလိုက်တာ၊ ကျင့်ဝတ်နဲ့ ပြည့်စုံလိုက်တာ” စသဖြင့် ချီးမွမ်းခံရတာတွေဟာ မလွဲမသွေ ကြုံတွေ့ရမယ့် လောကဓံတရားတွေပဲ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒီလို သာယာဖွယ် အာရုံတွေနဲ့ ကြုံလာရတဲ့အခါ မိမိရဲ့ အတွင်းစိတ်မှာ အမှတ်တမဲ့ ဖောင်းပွလာတတ်တဲ့ ဝိဉာဏ်ကို ချက်ချင်း ဖမ်းယူလေ့လာဖို့ အင်မတန် အရေးကြီးပါတယ်။ သာယာမှုနောက်က ဝိဉာဏ်ကို ဖမ်းယူခြင်း ချီးမွမ်းစကား ကြားရတဲ့အခါ၊ အထူးအဆန်း လှူဒါန်းခံရတဲ့အခါ စိတ်ထဲမှာ ကျေနပ်သွားတဲ့၊ သာယာသွားတဲ့ လောဘစိတ်လေး ဒါမှမဟုတ် ဂုဏ်ယူဝင့်ကြွားသွားတဲ့ စိတ်လေး ချက်ချင်း ပေါ်လာတတ်ပါတယ်။ ဒီလို ဖောင်းပွလာတဲ့ စိတ်အခြေအနေကို အာရုံနောက် မျောမပါစေဘဲ၊ “သြော်… သာယာတဲ့ သိစိတ်…

ဝိပဿနာ အားထုတ်နေသူများအတွက် ရည်ရွယ်ပြီး မိမိ၏ လေ့လာရှုမှတ်မှု အတွေ့အကြုံများအရ ဒီစာကို ရေးသားလိုက်ပါတယ်။ တရားအားထုတ်သက် ရင့်လာတဲ့အခါ ရုပ်နာမ်တရားတွေဟာ ကိုယ်ပိုင်ဆိုင်တာ မဟုတ်သလို၊ ကိုယ့်အလိုဆန္ဒ (တဏှာ) အတိုင်းလည်း မဖြစ်ဘူးဆိုတာ ပိုပြီး ထင်ရှားလာပါတယ်။ တကယ်တော့ ရုပ်နာမ်တွေဆိုတာ အကြောင်းကြောင့်ဖြစ်လာတဲ့ အကျိုးတရား (သင်္ခါရတရား) တွေသာ ဖြစ်ပြီး ပဋ္ဌာန်းတရားတော်နဲ့အညီ အကြောင်းအကျိုး ဆက်စပ် အလုပ်လုပ်နေကြတာ ဖြစ်လို့ တကယ့်ကို အားကိုးစရာ မရှိလှပါဘူး။ အနတ္တကို သဘောပေါက်စေမည့် ရှုမှတ်နည်း (၂) မျိုး ၁။ အပျက် (အနိစ္စ) မှတစ်ဆင့် အနတ္တကို ရှုမြင်ခြင်း အနိစ္စလက္ခဏာကို ထင်ရှားအောင် ရှုမှတ်ပြီး ရုပ်နာမ်တွေရဲ့ ဖြစ်ပျက်ကို တရစပ် မြင်လာတဲ့အခါ “ခိုင်မြဲတယ်” လို့ထင်ထားတဲ့ အမှတ်သညာ…

ရဟန်းတော်များအနေဖြင့် နေ့စဉ်ဘဝမှာ အချိန်နဲ့အမျှ ဖြစ်ပေါ်ပြောင်းလဲနေတဲ့ သိစိတ် (ဝိဉာဏ်) ကို ဉာဏ်ဖြင့် အစဉ်တစိုက် လေ့လာရာတွင် ခိုင်မာတက်ကြွသော မောင်းနှင်အား အထူးလိုအပ်လှပါသည်။ လောကမှာ အောင်မြင်မှုတစ်ခုရဖို့ ပြောလေ့ရှိကြသော်လည်း၊ တကယ့် သံသရာမှ လွတ်မြောက်ကြောင်း တရားအားထုတ်ရာတွင် အဓိပတိတရားလေးပါး နဲ့ပြည့်စုံရင် မိမိလိုတာ ပြည့်တယ် ဆိုသည့် အမှန်တရားကိုသာ လက်ကိုင်ထားရပါမည်။ အရိယာအဖြစ်သို့ ရောက်ရှိရေးဆိုသည့် မိမိတို့၏ အမြင့်မားဆုံး ပန်းတိုင်ကို ဤအဓိပတိတရားလေးပါးဖြင့်သာ တွန်းတင်ရမည် ဖြစ်ပါသည်။ ၁။ ဆန္ဒာဓိပတိ (ပြင်းပြသော ဆန္ဒ) တရားအားထုတ်ရာတွင် ပထမဆုံး လိုအပ်သည်မှာ သံသရာဝဋ်ဆင်းရဲမှ အမှန်တကယ် လွတ်မြောက်လိုသော၊ အရိယာ ရဟန်းတော်တစ်ပါး ဖြစ်လိုသော ပြင်းပြလှသည့် ဆန္ဒပင် ဖြစ်ပါသည်။ ဤဆန္ဒသည် လောကီအာရုံများကို တပ်မက်သော လောဘမဟုတ်ဘဲ၊…

နိဒါန်း ညဉ့်နက်သန်းခေါင်ယံ၊ လောကကြီးတစ်ခုလုံး တိတ်ဆိတ်ငြိမ်သက်နေချိန်ဟာ လူသားတို့အတွက် အဖိုးတန်ဆုံးအချိန်တစ်ခု ဖြစ်နိုင်ပါတယ်။ ပြင်ပဆူညံသံတွေ၊ နေ့စဉ်ဘဝရဲ့ ရှုပ်ထွေးမှုတွေ ငြိမ်းအေးသွားတဲ့အခါ၊ ကျွန်ုပ်တို့ရဲ့ စိတ်ဟာ ကိုယ့်အတွင်းသဏ္ဌာန်ဆီကို ပိုမိုနက်နဲစွာ လှည့်ပြန်နိုင်ခွင့် ရရှိလာပါတယ်။ ဒီတိတ်ဆိတ်မှုဟာ အတွေးတွေရဲ့ မြစ်ဖျားခံရာကို ရှာဖွေဖို့နဲ့ မိမိရဲ့ သိစိတ်ကို အသိဉာဏ်နဲ့ စူးစမ်းလေ့လာဖို့အတွက် အကောင်းဆုံး ပတ်ဝန်းကျင်တစ်ခုကို ဖန်တီးပေးပါတယ်။ ၁။ တိတ်ဆိတ်မှုရဲ့ စွမ်းအား ညရဲ့ တိတ်ဆိတ်မှုဟာ ဗလာနယ်တစ်ခု မဟုတ်ပါဘူး။ အဲဒါဟာ ကျွန်ုပ်တို့ရဲ့ အတွင်းစိတ်ဆီက ထွက်ပေါ်လာတဲ့ အသံတွေကို ပိုမိုကြားရစေတဲ့ မှန်ဘီလူးတစ်ခုလိုပါပဲ။ ပြင်ပအာရုံခံစားမှုတွေ နည်းပါးသွားတဲ့အခါ၊ စိတ်ရဲ့ လှုပ်ရှားမှုတွေ၊ အတိတ်က ပုံရိပ်တွေ၊ အနာဂတ်အတွက် စိုးရိမ်ပူပန်မှုတွေဟာ ပိုမိုထင်ရှားစွာ ပေါ်ပေါက်လာပါတယ်။ ဒီတိတ်ဆိတ်မှုထဲမှာပဲ ကျွန်ုပ်တို့ဟာ စိတ်ရဲ့…

ရဟန်းတော်များအနေဖြင့် နေ့စဉ် ကျောင်းဝေယျာဝစ္စ ဆောင်ရွက်ခြင်း၊ သံဃာအချင်းချင်း သို့မဟုတ် ဒကာ၊ ဒကာမများနှင့် စကားပြောဆို ဆက်ဆံရခြင်း ဆိုတာတွေဟာ ရှောင်လွှဲလို့မရတဲ့ ကိစ္စရပ်တွေ ဖြစ်ပါတယ်။ အများစုက ဒီလို လှုပ်ရှားရုန်းကန်နေရတဲ့ အချိန်၊ စကားပြောဆိုနေရတဲ့ အချိန်တွေမှာ တရားမှတ်လို့ မရဘူးလို့ ထင်တတ်ကြပါတယ်။ တကယ်တော့ ဒီလို အချိန်တွေဟာ မိမိရဲ့ စိတ်အပြောင်းအလဲကို ဉာဏ်ဖြင့် အကဲခတ်လေ့လာဖို့ (စိတ္တာနုပဿနာ လက်တွေ့ကျင့်သုံးဖို့) အကောင်းဆုံး အခွင့်အရေးတွေပဲ ဖြစ်ပါတယ်။ လှုပ်ရှားမှုနှင့် ပြောဆိုမှုနောက်က ဝိဉာဏ်ကို လေ့လာခြင်း ကျောင်းတံမြက်လှည်းခြင်း၊ သောက်ရေသုံးရေ ခပ်ခြင်း၊ သန့်ရှင်းရေးလုပ်ခြင်း စတဲ့ ကိစ္စတွေကို လုပ်ဆောင်တဲ့အခါ ခန္ဓာကိုယ်ရဲ့ လှုပ်ရှားမှုနောက်မှာ စိတ်ရဲ့ ပြောင်းလဲမှုတွေ အများကြီး ရှိပါတယ်။ ပင်ပန်းလာတဲ့အခါ ညည်းတွားချင်တဲ့စိတ်၊ အလုပ်ပြီးမြောက်သွားတဲ့အခါ…