ကျနော်တို့တွေ တရားလမ်းကြောင်းပေါ် လျှောက်လှမ်းတဲ့အခါမှာ သဒ္ဓါတရားလို့ခေါ်တဲ့ ယုံကြည်မှုဟာ အင်မတန် အရေးကြီးတဲ့ တွန်းအားတစ်ခု ဖြစ်ပါတယ်။ ဒါပေမယ့် ယုံကြည်မှုသက်သက်နဲ့တင် ရပ်တန့်နေမယ်ဆိုရင်တော့ သံသရာဝဋ်ဆင်းရဲကနေ လွတ်မြောက်ဖို့ဆိုတဲ့ ပန်းတိုင်ကို ဘယ်တော့မှ ရောက်နိုင်မှာ မဟုတ်ပါဘူး။ ပညာမပါတဲ့ ယုံကြည်မှုသက်သက်ကြောင့် ဘာပြောပြော ယုံနေရတာဟာ တကယ့်လက်တွေ့မှာ အဆင်ပြေမနေပါဘူး။ သဒ္ဓါတရားနဲ့ စတင်ခဲ့ပေမယ့် နောက်ဆုံးမှာတော့ ကိုယ်တွေ့ ဉာဏ်အမြင် (ပညာသိ) အဆင့်ကို မဖြစ်မနေ ကူးပြောင်းကြရမှာ ဖြစ်ပါတယ်။ သညာသိ မှသည် ပညာသိ ဆီသို့ တရားစာအုပ်တွေ ဖတ်တယ်၊ တရားတွေ နာတယ်ဆိုတာဟာ ကောင်းမွန်တဲ့ အလေ့အကျင့်တွေ ဖြစ်ပေမယ့်၊ ဒီကနေ ရလာတဲ့ အသိတရားတွေဟာ မှတ်သားထားတဲ့ အသိ (သညာသိ) သက်သက်သာ ဖြစ်နေတတ်ပါတယ်။ စာအုပ်ထဲမှာ အရာရာဟာ…

ကျနော်တို့ ဝိပဿနာ အားထုတ်တဲ့နေရာမှာ အများဆုံး လမ်းစပျောက်ပြီး တန့်သွားတတ်တဲ့ နေရာတစ်ခုရှိပါတယ်။ အဲဒါကတော့ ခန္ဓာမှာ ဖြစ်ပျက်နေတာတွေဟာ “ငါ” မဟုတ်ဘူး၊ “အနတ္တ” သဘောတွေပဲလို့ ဉာဏ်ထဲမှာ စပြီး မြင်လာတဲ့အချိန်ပါပဲ။ အဲဒီအချိန်မှာ “ဪ… အရာရာက ငါပိုင်တာမှ မဟုတ်တာ၊ ငါမှ မဟုတ်တာ၊ ငါ မဟုတ်လို့ ဘာမှလည်း လုပ်လို့မရပါလား၊ အစိုးမှ မရတာ” ဆိုပြီး အဆိုးမြင်တဲ့ဘက်ကို ရောက်သွားတတ်ကြပါတယ်။ ဒါဟာ အနတ္တကို အကြောင်းပြပြီး ဇွဲလျှော့သွားတဲ့၊ လမ်းလွဲသွားတဲ့ အန္တရာယ်ကြီးတဲ့ အထင်မှားမှုတစ်ခု ဖြစ်ပါတယ်။ အနတ္တကို ပြဿနာအဖြစ် မမြင်ခြင်း တကယ်တော့ အနတ္တကို ပြဿနာသွားမရှာပါနဲ့၊ အနတ္တဟာ ပြဿနာ မဟုတ်ပါဘူး။ အနတ္တဆိုတာဟာ သဗ္ဗေ ဓမ္မာ အနတ္တာ ဆိုတဲ့အတိုင်း…

သာသနာ့ဘောင်မှာ အများဆုံး တွေ့ရတဲ့ အားနည်းချက်တစ်ခုကတော့ သူများပြောတာကို လွယ်လွယ်ယုံတတ်တဲ့ အလေ့အထပါပဲ။ ဆရာသမားက ဟောလိုက်လို့၊ ဒါမှမဟုတ် စာအုပ်ထဲမှာ ဖတ်လိုက်ရလို့ ဆိုပြီး စာတွေ့အသိ (သညာသိ) ကို အတည်ယူကာ မိမိခန္ဓာကိုယ်က တိုက်ရိုက် ပြသနေတဲ့ အဖြေအစစ် (ပညာသိ) ကို မျက်ကွယ်ပြုထားကြတာ များပါတယ်။ မြတ်စွာဘုရားရှင် ကိုယ်တော်တိုင်က “ပုဂ္ဂိုလ်နောက် မလိုက်ပါနဲ့၊ ဓမ္မနောက်ကိုသာ လိုက်ပါ” လို့ တိတိကျကျ ဆုံးမတော်မူခဲ့ပါတယ်။ ပုထုဇဉ်ဘဝဆိုတာ အင်မတန် ကြောက်ဖို့ကောင်းပြီး “နာနာသတ္တ ဥလ္လောကနဘေး” ခေါ်တဲ့ အမျိုးမျိုးသော ဆရာတို့ရဲ့ မျက်နှာကို မော့ကြည့်နေရတဲ့ ဘေးကြီး အမြဲသင့်နေပါတယ်။ ဆရာက ဟောတိုင်း၊ စာအုပ်ထဲ ပါတိုင်း၊ အထူးသဖြင့် ဘုရားဟော ပါဠိတော်စစ်စစ် မဟုတ်တဲ့ အဋ္ဌကထာ၊…

ကျနော့်အနေနဲ့ တရားစကားတွေ ဆွေးနွေးတဲ့အခါတိုင်း သတိထားမိတဲ့ အချက်လေး တစ်ချက်ရှိပါတယ်။ တရားအားထုတ်ဖို့၊ သံသရာက လွတ်မြောက်ဖို့ ဆိုတဲ့ ကိစ္စကြီးကို နက်ဖြန်မှ၊ သန်ဘက်ခါမှ၊ ကျောင်းကိစ္စလေး ပြီးမှ၊ စာဝါလေး ပြီးမှ ဆိုပြီး အချိန်ဆွဲနေတတ်ကြတာပါပဲ။ တကယ်တော့ ခရီးရှည်ကြီးတစ်ခုကို သွားဖို့အတွက် အရေးအကြီးဆုံးက ကိုယ့်ရှေ့က “ပထမဆုံး ခြေလှမ်း” ကို စတင် လှမ်းရဲဖို့ပါပဲ။ အရှင်ဘုရားတို့ ရှင်သာမဏေပြုကတည်းက “သံသရာဝဋ်ဆင်းရဲက လွတ်မြောက်လို၍” ဆိုပြီး ကတိပေးကာ သင်္ကန်းတောင်းခဲ့ကြတာ မှတ်မိကြဦးမယ် ထင်ပါတယ်။ ဒါပေမယ့် နှစ်တွေသာ ကြာလာတယ်၊ စာသင်၊ စာချဆိုတဲ့ ဂန္ထဓုရ အလုပ်တွေထဲမှာပဲ လုံးပန်းနေမိတော့ တကယ့် ပထမဆုံး ခြေလှမ်းကို မလှမ်းဖြစ်ကြတော့ပါဘူး။ ဒကာ၊ ဒကာမတွေက သံသရာက လွတ်အောင် ကြိုးစားမယ်ဆိုတဲ့…

တရားအားထုတ်ဖို့ ဆရာကောင်း သမားကောင်း ရှာဖွေနေကြတဲ့ သူတွေ အများကြီး ရှိပါတယ်။ မှန်ကန်တဲ့ လမ်းညွှန်မှုပေးနိုင်တဲ့ ဆရာရှိဖို့ လိုအပ်တာ မှန်ပေမယ့်၊ တကယ်တမ်း သံသရာက လွတ်မြောက်ဖို့အတွက် အမှန်တရားကို တိုက်ရိုက်ပြသပေးနေတဲ့ အကောင်းဆုံး ဆရာတစ်ဆူဟာ မိမိရဲ့ ခန္ဓာကိုယ်ကြီးပဲ ဖြစ်ပါတယ်။ စာအုပ်တွေထဲကနေ ဖတ်မှတ်ထားတဲ့ အသိတွေဟာ သညာသိ သက်သက်သာ ဖြစ်ပြီး၊ ခန္ဓာကိုယ်ကို ဉာဏ်ဖြင့် တိုက်ရိုက် လေ့လာခြင်းကသာလျှင် အမှန်တကယ် လွတ်မြောက်မှုကို ပေးစွမ်းနိုင်တဲ့ ပညာသိကို ရရှိစေမှာ ဖြစ်ပါတယ်။ ခန္ဓာက ပြသနေတဲ့ အမှန်တရားများ ကျနော်တို့ရဲ့ ခန္ဓာကိုယ် (ရုပ်နဲ့ နာမ်) ဟာ အချိန်တိုင်း စက္ကန့်တိုင်းမှာ အမှန်တရားတွေကို မနားတမ်း ဟောပြနေပါတယ်။ ရုပ်တရားဟာ အမြဲတမ်း ဖောက်ပြန်ပျက်စီးနေပြီး၊ နာမ်တရားဟာလည်း…

ရဟန်းသံဃာ အများစုဟာ သာသနာ့ဘောင်ထဲ ရောက်လာပြီဆိုတာနဲ့ ပိဋကတ်တော်တွေကို ကျက်မှတ်တယ်၊ စာဝါတွေ လိုက်ကြတယ်၊ တရားပွဲတွေမှာ ဟောပြောချက်တွေကို နာယူကြပါတယ်။ ဒါပေမယ့် ဆယ်စုနှစ်တွေချီပြီး အချိန်ပေးခဲ့ရင်တောင် တကယ့် မဂ်ဉာဏ် ဖိုလ်ဉာဏ်ဆိုတဲ့ အသိဉာဏ်ပွင့်လင်းမှုဆီ ဘာကြောင့် မရောက်ကြတာလဲ ဆိုတာကို လေးလေးနက်နက် စဉ်းစားကြည့်ဖို့ လိုပါတယ်။ မြန်မာနိုင်ငံမှာ ဗုဒ္ဓသာသနာ ထွန်းကားတယ်ဆိုပြီး စာပေကျွမ်းကျင်တဲ့ ရဟန်းတွေ အများအပြား ရှိနေပေမယ့် ခန္ဓာသိ မဟုတ်ဘဲ သညာသိနဲ့ အမှားတွေ သိထားကြတာ များပါတယ်။ စာအုပ်ထဲကနေ ဖတ်လို့ရတဲ့ အသိ၊ သူများဟောလို့ ကြားရတဲ့ အသိဆိုတာဟာ တကယ်တော့ မှတ်သားမှု၊ မှတ်မိမှု ဆိုတဲ့ သညာ သက်သက်သာ ဖြစ်ပါတယ်။ စာအုပ်ထဲမှာ အနိစ္စ၊ ဒုက္ခ၊ အနတ္တ လို့…

တရားအားထုတ်တဲ့ နေရာမှာ အများဆုံး မှားယွင်းတတ်တဲ့ အချက်ကတော့ ခန္ဓာကိုယ်မှာ ပေါ်လာတဲ့ သိစိတ်ကလေးတွေကို “ငါ သိတယ်”၊ “ငါ ခံစားရတယ်” လို့ အထင်မှားပြီး သိမ်းပိုက်ထားခြင်းပဲ ဖြစ်ပါတယ်။ တကယ်တမ်း လက်တွေ့ လေ့လာကြည့်မယ်ဆိုရင်တော့ အဲဒီ သိစိတ်ဆိုတာဟာ ပုဂ္ဂိုလ်၊ သတ္တဝါ မဟုတ်ဘဲ ဝိဉာဏ် သက်သက်သာ ဖြစ်တယ်ဆိုတာကို ရှင်းရှင်းလင်းလင်း မြင်တွေ့ရမှာပါ။ သိစိတ် (ဝိဉာဏ်) ဆိုတာ ဘာလဲ ခန္ဓာမှာ ပေါ်လာတဲ့ သိစိတ် မှန်သမျှကို ဝိဉာဏ်လို့ ခေါ်ပါတယ်။ မျက်စိနဲ့ အဆင်း တိုက်မိတဲ့အခါ ပေါ်လာတဲ့ မြင်သိစိတ်၊ နားနဲ့ အသံ တိုက်မိတဲ့အခါ ပေါ်လာတဲ့ ကြားသိစိတ်၊ နှာခေါင်းမှာ ပေါ်လာတဲ့ နံစိတ်၊ လျှာမှာ ပေါ်လာတဲ့ အရသာသိစိတ်၊…

အရှင်ဘုရားတို့ သာသနာ့ဘောင်ကို ဝင်ရောက်လာတာဟာ သံသရာဝဋ်ဆင်းရဲကနေ လွတ်မြောက်ဖို့ဆိုတဲ့ ရည်ရွယ်ချက်နဲ့ သင်္ကန်းတောင်းယူခဲ့ကြတာ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒါပေမယ့် စာပေသင်ကြားခြင်းသက်သက်နဲ့ အချိန်ကုန်နေမယ်ဆိုရင် ဒီမူလရည်ရွယ်ချက်ဟာ ပျောက်ဆုံးသွားပါလိမ့်မယ်။ တကယ့်လက်တွေ့ သံသရာက လွတ်မြောက်ဖို့ဆိုရင် မိမိခန္ဓာမှာ အစဉ်အမြဲ ဖြစ်ပေါ်နေတဲ့ နာမ်နဲ့ရုပ်ရဲ့ ဖြစ်ပျက်နေမှုတွေကို မျက်ခြည်မပြတ် လေ့လာတဲ့ ဝိပဿနာအလုပ်ကို မဖြစ်မနေ လုပ်ဆောင်ရပါမယ်။ နာမ်နှင့်ရုပ်ကို အမှန်အတိုင်း ရှုမြင်ခြင်း ခန္ဓာကိုယ်မှာ အမြဲတမ်း ဖောက်ပြန်ပျက်စီးနေတဲ့ သဘောတရားကို ရုပ် လို့ခေါ်ပြီး၊ အကောင်အထည်မရှိဘဲ သိတတ်၊ ခံစားတတ်၊ မှတ်သားတတ်၊ စေ့ဆော်တတ်တဲ့ သဘောတရားတွေကို နာမ် လို့ ခေါ်ပါတယ်။ ဒီနေရာမှာ သိစိတ်ဆိုတာ ဝိဉာဏ် သက်သက်သာ ဖြစ်ပါတယ်။ မြင်စိတ်၊ ကြားစိတ်၊ နံစိတ်၊ အရသာသိစိတ်၊ အထိအတွေ့သိစိတ်၊ ကြံတွေးစိတ်…

အရှင်ဘုရားတို့ သာသနာ့ဘောင်ကို စတင်ဝင်ရောက်လာချိန်မှာ သင်္ကန်းတောင်းခဲ့တဲ့ စကားရပ်ကို နေ့စဉ် ပြန်လည် ဆင်ခြင်ကြည့်ဖို့ လိုအပ်ပါတယ်။ သံသရာဝဋ်ဆင်းရဲက လွတ်မြောက်လို၍ ဆိုတဲ့ ခိုင်မာတဲ့ ကတိကဝတ်နဲ့ သင်္ကန်းကို တောင်းယူခဲ့ကြတာ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒါပေမယ့် နေ့စဉ်ဘဝရဲ့ စာချ၊ စာသင် စတဲ့ ကိစ္စတွေကြားမှာ ဒီကတိကဝတ်ကို တကယ်ပဲ အသက်သွင်းနေသလား၊ သံသရာကနေ အမှန်တကယ် လွတ်မြောက်ချင်တဲ့ ဆန္ဒ ပြင်းပြနေသေးရဲ့လား ဆိုတာကို နေ့စဉ် စစ်ဆေးရပါမယ်။ ယနေ့ခေတ် သာသနာ့ဘောင်မှာ အများဆုံး တွေ့နေရတာက စာပေသင်ကြားခြင်း (ပရိယတ္တိ) သက်သက်နဲ့ပဲ သံသရာက လွတ်မြောက်တော့မလို၊ တာဝန်ကျေပြီလိုလို ယူဆနေကြတဲ့ အလေ့အထကြီးပဲ ဖြစ်ပါတယ်။ ပိဋကတ်သုံးပုံကို အာဂုံဆောင်နိုင်တာ၊ အဘိဓမ္မာ သဘောတရားတွေကို အလွတ်ရွတ်ဆိုနိုင်တာ၊ ရုပ်နာမ်ရဲ့ အလုပ်လုပ်ပုံတွေကို စာအုပ်ထဲကနေ…

ကျနော်တို့တွေ သံသရာထဲမှာ ကျင်လည်ခဲ့ရတာ အစမထင်အောင် ရှည်လျားလှပါပြီ။ ဒီလို ရှည်လျားလှတဲ့ သံသရာခရီးမှာ ကြုံရခဲလှတဲ့ မြတ်စွာဘုရားရဲ့ အဆုံးအမနဲ့ ကြုံကြိုက်နေချိန်မှာ ရည်ရွယ်ချက် ခိုင်ခိုင်မာမာနဲ့ လျှောက်လှမ်းဖို့ အလွန်ပဲ အရေးကြီးပါတယ်။ အထူးသဖြင့် သံသရာဝဋ်ဆင်းရဲကနေ လွတ်မြောက်ဖို့အတွက်ဆိုပြီး အသက်မွေးဝမ်းကျောင်းမှု အားလုံးကို စွန့်လွှတ်ကာ သာသနာ့ဘောင်ကို ဝင်ရောက်လာကြတဲ့ ရဟန်းတော်တွေအတွက် ဒီခရီးစဉ်ဟာ မဖြစ်မနေ လျှောက်လှမ်းရမယ့် ခရီးစဉ်ပဲ ဖြစ်ပါတယ်။ အရှင်ဘုရားတို့ သာသနာ့ဘောင်ကို စတင်ဝင်ရောက်ဖို့ ကိုရင်ဝတ်စဉ်ကတည်းက တောင်းခံခဲ့တဲ့ သင်္ကန်းတောင်းကို ပြန်လည် သတိရကြည့်ပါ။ “သံသရာ ဝဋ်ဒုက္ခက လွတ်အောင် လုပ်လို၍ အရှင်ဘုရားလက်ထဲမှ သင်္ကန်းနဲ့ တပည့်တော်ကို ရှင်သာမဏေပြုပေးပါ” ဆိုတဲ့ ကတိစကားနဲ့ သင်္ကန်းကို တောင်းယူခဲ့ကြတာ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒီစကားဟာ ရိုးရိုးလေး နှုတ်ကနေ…