လောကကြီးမှာ သတ္တဝါတွေ၊ လူသားတွေ နေ့စဉ်နဲ့အမျှ ရုန်းကန်လှုပ်ရှားနေကြတာဟာ တကယ့်ကို အနှစ်သာရရှိတဲ့ အရာတစ်ခုခုကို ရှာဖွေနေကြတာလို့ ထင်ရပေမယ့်၊ တကယ်တမ်းကျတော့ လောကကြီးမှာ အနှစ်သာရဆိုတာ ဘာမှ မရှိဘူးဆိုတာဟာ တခုတည်းသော အမှန်တရားပဲ ဖြစ်ပါတယ်။ ကျနော်တို့အားလုံးဟာ ပုထုဇဉ်သဘာဝအရ “ငါ” ဆိုတဲ့ အကောင်အထည်ကြီး တစ်ခု၊ “ငါ့ဘဝ”၊ “ငါ့ပိုင်ဆိုင်မှု” ဆိုတဲ့ အရာတွေ အခိုင်အမာ ရှိနေတယ်လို့ အထင်မှားပြီး အဲဒီ “ငါ” ကို ကာကွယ်ဖို့၊ အဲဒီ “ငါ” ရဲ့ လိုလားချက်တွေကို ဖြည့်ဆည်းဖို့ မနားမနေ ပြေးလွှားနေကြတာ ဖြစ်ပါတယ်။ အဲဒီလို ပြေးလွှားနေရတဲ့အတွက်ကြောင့်ပဲ စိတ်ထဲမှာ အမြဲတမ်း ပူလောင်မှုတွေ၊ မကျေနပ်မှုတွေ၊ သောကတွေနဲ့ လောင်မြိုက်ခံနေကြရတာပါ။ ဒီပူလောင်မှုတွေကနေ အပြီးတိုင် လွတ်မြောက်ပြီး အေးချမ်းတဲ့ အမှန်တရားကို မျက်မှောက်ပြုနိုင်ဖို့ဆိုတာဟာ သူများပြောတာကို ယုံကြည်ရုံသက်သက်နဲ့ မရနိုင်ဘဲ၊ မိမိခန္ဓာကိုယ်မှာ အဆက်မပြတ် ဖြစ်ပေါ်နေတဲ့ အရှိတရားတွေကို ကိုယ်တိုင် ဉာဏ်နဲ့ လက်တွေ့ ရှုမှတ်လေ့လာခြင်းဆိုတဲ့ တစ်ခုတည်းသော လမ်းကြောင်းနဲ့သာ ရနိုင်မှာ ဖြစ်ပါတယ်။

၁။ “ငါ” နှင့် “သူ” ဟူသော အထင်မှားမှုမှ မြစ်ဖျားခံသော ပူလောင်မှုများ

လူတွေရဲ့ စိတ်ထဲမှာ ဖြစ်ပေါ်နေတဲ့ ဒုက္ခအားလုံးရဲ့ ရာခိုင်နှုန်း ကိုးဆယ်ကျော်ဟာ “ငါ” ဆိုတဲ့ အတ္တဒိဋ္ဌိ (သက္ကာယဒိဋ္ဌိ) ကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာရတာ ဖြစ်ပါတယ်။ “ဘာလို့ ဒီလောက်တောင် လိုချင်နေရတာလဲ” လို့ မေးရင် “ငါ” မို့လို့၊ “ငါ့အတွက်” မို့လို့၊ “ငါ့မိသားစုအတွက်” မို့လို့ ဆိုတဲ့ အဖြေတွေ ထွက်လာပါတယ်။ “ဘာလို့ ဒေါသတွေ ထွက်နေရတာလဲ” လို့ မေးရင်လည်း “သူက ငါ့ကို စော်ကားလို့”၊ “သူက ငါ့အလိုကျ မလုပ်လို့” ဆိုပြီး “သူ” နဲ့ “ငါ” ဆိုတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်သတ္တဝါ အစွဲတွေပေါ်မှာ အခြေခံပြီး ဖြေဆိုကြပါတယ်။

တကယ်တမ်း လေ့လာကြည့်ရင် အဲဒီလို “ငါ” က ခံစားရတယ်၊ “သူ” က ပြုလုပ်တယ် ဆိုတဲ့ အထင်မှားမှုတွေဟာ မရှိတဲ့အရာကို အရှိလုပ်ပြီး ဖက်တွယ်ထားတဲ့ ဥပါဒါန် အစွဲအလမ်းတွေသာ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒီအစွဲအလမ်းတွေ ရှိနေသရွေ့ လောဘ၊ ဒေါသ၊ မောဟ ဆိုတဲ့ ကိလေသာမီးတွေဟာ အမြဲတမ်း တောက်လောင်နေမှာပါ။ ကိုယ်လိုချင်တာ မရရင် ပူလောင်တယ်၊ ကိုယ်မလိုချင်တာနဲ့ ကြုံရရင် ပူလောင်တယ်၊ သူတပါးက ကိုယ့်ကို အသိအမှတ်မပြုရင်၊ ဝေဖန်ရင် မကျေနပ်မှုတွေ ပြင်းပြင်းထန်ထန် ဖြစ်လာပါတယ်။ ဒီပူလောင်မှုတွေ၊ မကျေနပ်မှုတွေ အားလုံးရဲ့ ရေသောက်မြစ်ဟာ “အတ္တ” ဆိုတဲ့ အယူမှားကြီး သက်သက်သာ ဖြစ်ပါတယ်။

၂။ လက်တွေ့ ဖြစ်ပျက် ရှုမှတ်မှုဖြင့် အရှိတရားကို လေ့လာခြင်း

ဒီပူလောင်မှုတွေကနေ လွတ်မြောက်ဖို့အတွက်ဆိုရင် စာအုပ်ထဲက အသိလောက်နဲ့ မရဘဲ၊ မိမိခန္ဓာမှာ ဖြစ်ပေါ်နေတဲ့ သဘာဝတရားတွေကို လက်တွေ့ ရှုမှတ်လေ့လာဖို့ လိုအပ်ပါတယ်။ ခန္ဓာကိုယ်ကြီးကို သေချာ လေ့လာကြည့်ရင် အမြဲတမ်း ဖောက်ပြန်ပျက်စီးနေတဲ့ ရုပ်တရားနဲ့၊ အာရုံကို သိတတ်တဲ့ နာမ်တရားတို့ရဲ့ အဆက်မပြတ် ဖြစ်ပေါ်နေမှု သက်သက်ကိုသာ တွေ့ရပါမယ်။

ရုပ်တရားဟာ ဖောက်ပြန်ပျက်စီးတတ်တဲ့ သဘောသာ ရှိပြီး ဘာကိုမှ သိတတ်တဲ့ သဘော မရှိပါဘူး။ နာမ်တရားဆိုတာကတော့ အကောင်အထည် လုံးဝမရှိဘဲ သိတတ်၊ ခံစားတတ်၊ မှတ်သားတတ်၊ စေ့ဆော်တတ်တဲ့ သဘောတရားတွေ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒီနေရာမှာ ခန္ဓာမှာ ပေါ်လာတဲ့ သိစိတ်ဆိုတာ ဝိဉာဏ် သက်သက်သာ ဖြစ်တယ်ဆိုတာကို ဉာဏ်နဲ့ ထိုးထွင်းပြီး သိမြင်ဖို့ အလွန် အရေးကြီးပါတယ်။ မြင်သိစိတ်၊ ကြားသိစိတ်၊ နံသိစိတ်၊ အရသာသိစိတ်၊ ထိသိစိတ်၊ ကြံတွေးစိတ် အားလုံးဟာ အကြောင်းတိုက်ဆိုင်လို့ ပေါ်လာတဲ့ ဝိဉာဏ် တွေချည်းပါပဲ။

ဒီသိစိတ်ကလေးတွေဟာ အမြဲတမ်း တည်ရှိနေတဲ့ လိပ်ပြာကောင်လို အရာမျိုး လုံးဝ မဟုတ်ဘဲ၊ ဖြစ်ပြီးတာနဲ့ ချက်ချင်း ပြန်ပျက်သွားတဲ့ သဘောတရားတွေသာ ဖြစ်ပါတယ်။ ဝိပဿနာ အားထုတ်တယ်ဆိုတာ အဲဒီလို ဖြစ်ပြီးရင် ပျက်သွားတဲ့ စိတ်ရဲ့ သဘာဝကို ဝင်ရောက်စွက်ဖက်ခြင်း မရှိဘဲ၊ ဧည့်သည်ကို ကြည့်သလို ဓမ္မဓိဋ္ဌာန်ကျကျ စောင့်ကြည့် လေ့လာဖို့ပဲ ဖြစ်ပါတယ်။ စိတ်ကို ငြိမ်အောင်၊ ကောင်းအောင် အတင်းအကျပ် ပြင်ဖို့ မကြိုးစားဘဲ၊ ပေါ်လာသမျှ စိတ်ကို အရှိကို အရှိတိုင်း သိမှတ်ရပါမယ်။ ဒေါသစိတ် ပေါ်လာရင် “ငါ ဒေါသထွက်တယ်” လို့ ကိုယ်ပိုင်အဖြစ် မသိမ်းပိုက်ဘဲ၊ “ဒေါသစိတ်ကလေး ပေါ်လာပြီး ပျက်သွားပါလား” လို့ ဖြစ်ပျက် သက်သက်ကိုသာ မျက်ခြည်မပြတ် လေ့လာရပါမယ်။

၃။ သင်္ခါရတရား အကြောင်းအကျိုးကို ရှင်းလင်းစွာ သဘောပေါက်ခြင်း

ဒီလို ဖြစ်ပျက်တွေကို ဆက်တိုက် လေ့လာပါများလာတဲ့အခါ၊ လောကကြီးမှာ ပြုလုပ်ဖန်ဆင်းသူ ဆိုတာ လုံးဝ မရှိဘဲ၊ အရာအားလုံးဟာ အကြောင်းကြောင့် ဖြစ်လာတဲ့ အကျိုးတရား (သင်္ခါရတရား) တွေသာ ဖြစ်တယ်ဆိုတာကို ရှင်းရှင်းလင်းလင်း သဘောပေါက်လာပါလိမ့်မယ်။

မျက်စိနဲ့ အဆင်း တိုက်မိတဲ့အခါ မြင်သိစိတ် ပေါ်လာပါတယ်။ အဲဒီ မြင်သိစိတ် ပေါ်လာတာဟာ “ငါ ကြည့်လိုက်လို့ မြင်တာ” မဟုတ်ဘဲ၊ အာရုံနဲ့ ဒွါရ ဆိုတဲ့ အကြောင်းတရား နှစ်ခု ဆုံစည်းသွားတဲ့အတွက် ဝိဉာဏ် ဆိုတဲ့ အကျိုးတရားကလေး အလိုအလျောက် ပေါ်ပေါက်လာခြင်းသာ ဖြစ်ပါတယ်။ ထို့အတူပဲ နားနဲ့ အသံ တိုက်မိရင် ကြားသိစိတ် ပေါ်လာပါတယ်။ အရာရာဟာ အကြောင်းတိုက်ဆိုင်လို့ ဖြစ်လာပြီး၊ အကြောင်းကုန်တာနဲ့ ပြန်ပျက်သွားတဲ့ သင်္ခါရတရားတွေ သက်သက်သာ ဖြစ်ပါတယ်။

ခန္ဓာဖြစ်စဉ်ကို သေချာကြည့်ရင်၊ အာရုံနဲ့ ဒွါရ တိုက်ခိုက်မှု (ဖဿ) ကြောင့် ခံစားမှု (ဝေဒနာ) ဖြစ်ပေါ်လာပါတယ်။ အဲဒီ ဝေဒနာပေါ်လာတဲ့ အခိုက်အတန့်လေးမှာ သတိနဲ့ ဉာဏ် မကပ်ဘူးဆိုရင်၊ “ငါ ခံစားရတယ်”၊ “ငါ ကြိုက်တယ်”၊ “ငါ မကြိုက်ဘူး” ဆိုတဲ့ တဏှာ၊ မာန၊ ဒိဋ္ဌိ ဆိုတဲ့ ကိလေသာတွေ ဆက်လက် ဖြစ်ပွားပါတော့တယ်။ အဲဒီ တဏှာမာနဒိဋ္ဌိကြောင့် ပြင်းထန်စွာ စွဲလမ်းမှု (ဥပါဒါန်) ဖြစ်လာပြီး၊ ဥပါဒါန်ကြောင့် ကာယကံ၊ ဝစီကံ၊ မနောကံ ဆိုတဲ့ စေ့ဆော်မှု (ကံ) တွေ ဖြစ်လာပါတယ်။ ဒီ ကံတရားတွေသည်လည်း သင်္ခါရတရားသာ ဖြစ်ပြီး၊ သူ့အကြောင်းနဲ့သူ ဆက်တိုက် လည်ပတ်နေတာကို ဉာဏ်နဲ့ ထိုးထွင်း မြင်တွေ့ရပါမယ်။

၄။ “ငါ” နှင့် “သူ” ဟူသော အတ္တ မရှိကြောင်း ဉာဏ်ဖြင့် မျက်မှောက်ပြုခြင်း

ရုပ်နဲ့ ဝိဉာဏ် တို့ရဲ့ အဆက်မပြတ် ဖြစ်ပြီး ပျက်နေတဲ့ သဘော (အနိစ္စ) နဲ့၊ အကြောင်းအကျိုး ဆက်စပ်ဖြစ်ပေါ်နေတဲ့ သင်္ခါရ သဘောတွေကို မျက်ဝါးထင်ထင် လေ့လာသိမြင်လာတဲ့အခါ၊ လောကကြီးမှာ ဘာတစ်ခုမှ ခိုင်မြဲတာ မရှိဘူးဆိုတာကို အပြည့်အဝ လက်ခံလာနိုင်ပါတယ်။ အဲဒီလို အမြဲတမ်း ပျက်စီးနေတဲ့ အရာတွေဟာ တွယ်တာစရာ၊ အားကိုးစရာ လုံးဝ မဟုတ်ဘဲ၊ စက်ဆုပ်စရာ၊ အသုံးမကျတဲ့ “ဒုက္ခ” သဘောသာ ဖြစ်ကြောင်းကိုလည်း ရှင်းရှင်းလင်းလင်း မြင်လာပါလိမ့်မယ်။

ထိုမှတစ်ဆင့် အရေးအကြီးဆုံး အဆင့်ဖြစ်တဲ့ “အနတ္တ” သဘောကို ကိုယ်ပိုင်ဉာဏ်နဲ့ ထိုးထွင်းသိမြင်လာပါလိမ့်မယ်။ “ငါပိုင်တဲ့ စိတ်”၊ “ငါခိုင်းလို့ ရတဲ့ ခန္ဓာကိုယ်” ဆိုတာ လုံးဝ မရှိပါလား၊ အရာရာဟာ အကြောင်းကြောင့် ဖြစ်လာပြီး ချက်ချင်း ပြန်ပျက်သွားတဲ့၊ အစိုးမရတဲ့၊ သူ့သဘောသူဆောင်နေတဲ့ တရားတွေ သက်သက်သာ ပါလား ဆိုတာကို သဘောပေါက်သွားပါပြီ။ “အနတ္တ” ဆိုတာဟာ “ငါ မဟုတ်လို့ ဘာမှလုပ်လို့မရဘူး” ဆိုတဲ့ အဆိုးမြင်ဝါဒ မဟုတ်ဘဲ၊ ငါမဟုတ်တဲ့ အရှိတရားများရဲ့ အကြောင်းအကျိုးဖြစ်စဉ်သက်သက်ကို မှန်ကန်စွာ ရှုမြင်တတ်ခြင်းသာ ဖြစ်ပါတယ်။

အရာရာဟာ ပိုင်ဆိုင်မှုမရှိ သူ့သဘောသူဆောင်နေတဲ့ အနတ္တတရားတွေသာ ဖြစ်တယ်လို့ ကိုယ်တိုင် ဉာဏ်နဲ့ ရှင်းရှင်းလင်းလင်း သဘောပေါက်သွားတဲ့အခါ၊ “ငါ” လို့ အခိုင်အမာ ယူဆထားတဲ့ ဒိဋ္ဌိ (အယူမှား) ဟာ အလိုလို ပြုတ်ကျသွားပါတယ်။ ဒိဋ္ဌိ ပြုတ်ကျသွားတာနဲ့ တပြိုင်နက်၊ အဲဒီဒိဋ္ဌိကို အခြေခံထားတဲ့ ဝိစိကိစ္ဆာ (သံသယ) တွေဟာလည်း အကြွင်းမဲ့ ရှင်းလင်းပျောက်ကွယ်သွားပါတော့တယ်။

၅။ ပူလောင်မှု၊ မကျေနပ်မှုများ သက်သာငြိမ်းအေးလာခြင်း

“ငါ” နဲ့ “သူ” ဆိုတဲ့ အတ္တအစွဲ ပြုတ်ကျသွားတဲ့ အချိန်ကစပြီး၊ လူတစ်ယောက်ရဲ့ အတွင်းသန္တာန်မှာ အံ့ဩဖွယ်ရာ အပြောင်းအလဲတွေ စတင်ဖြစ်ပေါ်လာပါတယ်။ အရင်ကဆိုရင် သူတပါးက ကိုယ့်ကို မကောင်းပြောလိုက်ရင်၊ ဝေဖန်လိုက်ရင် “ငါ့ကို ပြောရမလား” ဆိုပြီး ဒေါသမီးတွေ တဟုန်းဟုန်း တောက်လောင်ခဲ့ပါတယ်။ ဒါပေမယ့် အခုတော့ အဖြစ်အပျက်ကို ဉာဏ်နဲ့ ချက်ချင်း လေ့လာလိုက်နိုင်ပါတယ်။

သူတပါးရဲ့ နှုတ်က ထွက်လာတဲ့ အသံလှိုင်း (ရုပ်တရား) ဟာ မိမိရဲ့ နားအကြည်ဓာတ် (ရုပ်တရား) နဲ့ လာတိုက်မိပါတယ်။ အဲဒီအကြောင်းတရား နှစ်ခုကြောင့် ကြားသိစိတ် (ဝိဉာဏ်) ကလေး ပေါ်လာပါတယ်။ အဲဒီနောက်မှာ မသာယာတဲ့ ခံစားမှု (ဒုက္ခဝေဒနာ) လေး ပေါ်လာပါတယ်။ အရင်ကဆိုရင် အဲဒီ ဝေဒနာနောက်ကို ဒေါသနဲ့ မကျေနပ်မှုတွေ တောက်လျှောက် လိုက်လာမှာ ဖြစ်ပေမယ့်၊ အခုတော့ “ကြားသိစိတ်ကလေး ဖြစ်ပြီး ပျက်သွားပါလား၊ ဝေဒနာကလေး ဖြစ်ပြီး ပျက်သွားပါလား” လို့ ဉာဏ်နဲ့ တိုက်ရိုက် မြင်လိုက်တဲ့အတွက် အဲဒီ ဖြစ်စဉ်ကြီးဟာ အဲဒီနေရာမှာတင် ရပ်တန့်သွားပါတယ်။

ပြောတဲ့ “သူ” လည်း တကယ် မရှိသလို၊ ခံစားရတဲ့ “ငါ” ဆိုတာလည်း လုံးဝ မရှိဘူး၊ အကြောင်းအကျိုး ရုပ်နာမ် ဖြစ်စဉ်သက်သက်သာ ဖြစ်တယ်လို့ ရှင်းရှင်းလင်းလင်း မြင်လိုက်ရတဲ့အတွက် ဒေါသမီး လောင်စာ ပြတ်သွားပါတယ်။ ဒေါသဖြစ်စရာ၊ မကျေနပ်စရာ အကြောင်းအရင်းကိုက “ငါ” နဲ့ “သူ” အပေါ်မှာ အခြေခံထားတာ ဖြစ်လို့၊ အဲဒီ အခြေခံဖောင်ဒေးရှင်းကြီး ပြိုကျသွားတဲ့အခါ ပူလောင်မှုတွေဟာ လုံးဝ တွယ်ကပ်စရာ နေရာမရှိတော့ပါဘူး။ အရာရာဟာ သူ့သဘောသူဆောင်နေတဲ့ တရားတွေသာ ဖြစ်တဲ့အတွက် ဘာကိုမှ သိမ်းပိုက်စရာ၊ ဘာကိုမှ လိုချင်တပ်မက်စရာ၊ ဘာကိုမှ တွယ်တာစရာ မရှိတော့ပါဘူး။

ဒီလိုနဲ့ လောဘ၊ ဒေါသ ကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာတဲ့ ပူလောင်မှုတွေ၊ မကျေနပ်မှုတွေဟာ တစ်နေ့တခြား သက်သာသထက် သက်သာလာပြီး၊ ပြိုင်စံရှားတဲ့ အတွင်းပိုင်း ငြိမ်းချမ်းမှု အစစ်အမှန်ကို စတင် ခံစားလာရပါတော့တယ်။ အတ္တမရှိတာကို မရှိကြောင်း မှန်မှန်ကန်ကန် သိသွားတာဟာ သောတာပန်ရဲ့ အဓိက လက္ခဏာပဲ ဖြစ်ပါတယ်။

၆။ အဓိပတိတရားလေးပါးဖြင့် အစဉ်တစိုက် အားထုတ်ခြင်း

ဒီလို ငြိမ်းချမ်းမှုနဲ့ အမှန်တရားကို မျက်မှောက်ပြုနိုင်ဖို့ဆိုတာ လွယ်လွယ်ကူကူနဲ့တော့ မရနိုင်ပါဘူး။ စဉ်ဆက်မပြတ်တဲ့ ကြိုးစားအားထုတ်မှု လိုအပ်ပါတယ်။ တရားအားထုတ်တဲ့ နေရာမှာ ဆန္ဒ၊ ဝီရိယ၊ စိတ္တ၊ ဝီမံသာ ဆိုတဲ့ အဓိပတိတရားလေးပါးကို အစွမ်းကုန် အသုံးချရပါမယ်။

• ဆန္ဒ: သံသရာဝဋ်ဆင်းရဲရဲ့ ကြီးမားတဲ့ ဒုက္ခကြီးကို အမှန်တကယ် မြင်တွေ့ပြီး၊ ဒီဒုက္ခတွေကနေ အပြီးတိုင် လွတ်မြောက်လိုတဲ့၊ မဂ်ဉာဏ် ဖိုလ်ဉာဏ်ကို မျက်မှောက်ပြုလိုတဲ့ ပြင်းပြတဲ့ လိုလားချက်ကို မွေးမြူရပါမယ်။

• ဝီရိယ: ခန္ဓာမှာ ဖြစ်ပေါ်နေတဲ့ ရုပ်နာမ်တွေရဲ့ ဖြစ်ပျက်ကို စောင့်ကြည့်တဲ့နေရာမှာ အာရုံတွေ နောက်ကို မျောမပါသွားအောင်၊ ကိလေသာတွေ ကြားမခိုနိုင်အောင် မဆုတ်မနစ်တဲ့ ဇွဲလုံ့လနဲ့ မျက်ခြည်မပြတ် ကြိုးစားအားထုတ်ရပါမယ်။

• စိတ္တ: မိမိ လေ့လာနေတဲ့ ပစ္စုပ္ပန်တည့်တည့်က ဖြစ်ပျက်အာရုံပေါ်မှာ စိတ်ကို အပြည့်အဝ နစ်မြှုပ် စူးစိုက်ထားရပါမယ်။

• ဝီမံသာ: ပေါ်လာသမျှသော အာရုံ၊ ခံစားမှု၊ သိမှု အားလုံးဟာ တည်မြဲသလား၊ မမြဲဘူးလား၊ ပိုင်သလား၊ မပိုင်ဘူးလား ဆိုတာကို ဉာဏ်ပညာနဲ့ အစဉ်အမြဲ ထိုးထွင်းပြီး ဆင်ခြင်သုံးသပ်ရပါမယ်။

ဒီ အဓိပတိတရားလေးပါးဟာ တရားအားထုတ်ရာမှာ မဖြစ်မနေ လိုအပ်တဲ့ မောင်းနှင်အားတွေ ဖြစ်ပြီး၊ ဒီတရားတွေနဲ့ ပြည့်စုံမှသာလျှင် ကိလေသာကို ဖောက်ထွင်းပြီး မဂ်ဉာဏ် ဖိုလ်ဉာဏ်ဆီကို တက်လှမ်းနိုင်မှာ ဖြစ်ပါတယ်။

၇။ ရဟန်းနှင့် လူ အရိယာများ ပေါ်ထွန်းရေးအတွက် တိုက်တွန်းချက်

မြတ်စွာဘုရားရဲ့ သာသနာတော်မှာ တကယ့်အနှစ်သာရဟာ အဆောက်အဦးတွေ ဘယ်လောက် ကြီးကျယ်ခမ်းနားနေသလဲ၊ ဘာသာရေးပွဲလမ်းသဘင်တွေ ဘယ်လောက် စည်ကားနေသလဲ ဆိုတာနဲ့ တိုင်းတာလို့ မရဘဲ၊ အရိယာ ပုဂ္ဂိုလ်တွေ ဘယ်လောက်များများ ပေါ်ထွန်းနေသလဲ ဆိုတာနဲ့သာ တိုင်းတာရမှာ ဖြစ်ပါတယ်။

သာသနာ့ဘောင်ကို ဝင်ရောက်လာကြတဲ့ ရဟန်းတော်များဟာ ပုထုဇဉ်ဘဝရဲ့ ကြောက်မက်ဖွယ် ဘေးကြီးလေးပါး (ဝိနိပါတဘေး၊ နာနာသတ္တ ဥလ္လောကနဘေး၊ ဒုစ္စရိတဘေး၊ အပါယ်ဘေး) ကို မြင်တွေ့ပြီး သံသရာဝဋ်ဆင်းရဲကနေ လွတ်မြောက်ဖို့အတွက် အကောင်းဆုံးသော အခွင့်အရေးကို ရရှိထားသူများ ဖြစ်ပါတယ်။ ရဟန်းဝတ်တယ်ဆိုတာ ကိုရင်ဝတ်စဉ်ကတည်းက “သံသရာ ဝဋ်ဒုက္ခက လွတ်အောင် လုပ်လို၍ အရှင်ဘုရားလက်ထဲမှ သင်္ကန်းနဲ့ တပည့်တော်ကို ရှင်သာမဏေပြုပေးပါ” ဟု တောင်းခံခဲ့သော ကတိစကားကို အမြဲ နှလုံးသွင်းဖို့ လိုအပ်ပါတယ်။

ယနေ့ခေတ်မှာ စာပေသင်ကြားခြင်း သက်သက်ဖြင့် သာသနာမှာ နေထိုင်ခွင့်ရှိသည်ဟူသော အယူအဆဟာ ဘုရားဟော ပါဠိတော်တွင် မပါဝင်ဘဲ ဓမ္မပဒ အဋ္ဌကထာတွင်သာ ပါဝင်နေခြင်းဖြစ်ကြောင်း သတိပြုရပါမယ်။ “သံသရာမှ လွတ်မြောက်လို၍” ဟူသော မူလရည်ရွယ်ချက်ကိုသာ အသက်သွင်းပြီး လက်တွေ့ ဝိပဿနာအလုပ်ကိုသာ အဓိကထား အားထုတ်ရမည် ဖြစ်ပါတယ်။

ရဟန်းတော်များ နေ့စဉ် သုံးစွဲနေသော ပစ္စည်းလေးပါးသည် မြတ်စွာဘုရားထံမှ ချေးယူစားသောက်နေခြင်းဖြစ်ပြီး၊ တရားအားမထုတ်ဘဲ စားသောက်နေပါက အကြွေးမဆပ်လိုသော သူအဖြစ် သတ်မှတ်ခံရနိုင်ပါတယ်။ ထို့ကြောင့် ရဟန်းတော်များအနေဖြင့် ဤကဲ့သို့ ကျင့်ကြံအားထုတ်ပြီး မဂ်ဉာဏ် ဖိုလ်ဉာဏ်ကို မျက်မှောက်ပြုခြင်းသည်သာ မြတ်စွာဘုရား၏ အကြွေးကို အကောင်းဆုံး ဆပ်ခြင်းမည်ပါသည်။

နိဂုံးချုပ်

ကျနော်တို့ရဲ့ အဓိက ရည်မှန်းချက်ဟာ လူ၊ ရဟန်း အရိယာတွေ တတ်နိုင်သလောက် များများ ပေါ်ထွန်းလာရေးပါပဲ။ သံသရာက လွတ်မြောက်ဖို့ဆိုရင် စာအုပ်တွေကြားထဲမှာပဲ မျောမနေဘဲ၊ ကိုယ်တိုင် ခန္ဓာက ပြသနေတဲ့ အမှန်တရား (အဖြစ်အပျက်) ကို မျက်ခြည်မပြတ် လေ့လာဖို့ အလွန် အရေးကြီးပါတယ်။ လက်တွေ့ ဖြစ်ပျက် ရှုမှတ်မှုနဲ့ သင်္ခါရတရား အကြောင်းအကျိုးတွေကို ဉာဏ်နဲ့ ထိုးထွင်းသိမြင်လာတဲ့အခါ၊ “ငါ” “သူ” ဆိုတဲ့ အတ္တအစွဲတွေ ပြုတ်ကျသွားပြီး၊ အဲဒီအစွဲတွေပေါ်မှာ အခြေခံနေတဲ့ ပူလောင်မှုတွေ၊ သောကတွေ၊ မကျေနပ်မှုတွေဟာ လုံးဝ အမြစ်ပြတ် ငြိမ်းအေးသွားမှာ ဖြစ်ပါတယ်။

ရဟန်းတော်များရော၊ ဥပါသကာ ဥပါသိကာများပါ အားလုံး လက်တွဲပြီး ပြောင်းလဲနေတဲ့ သဘာဝတရားတွေထဲမှာ အနှစ်သာရ မရှိကြောင်းကို ကိုယ်တိုင် ဉာဏ်နဲ့ ထိုးထွင်းသိမြင်အောင် ကြိုးစားကြပါစို့။ ဆန္ဒ၊ ဝီရိယ၊ စိတ္တ၊ ဝီမံသာ ဆိုတဲ့ အဓိပတိတရားလေးပါးကို အစွမ်းကုန် အသုံးချပြီး ခန္ဓာဉာဏ်ရောက် ဝိပဿနာအလုပ်ကို ရဲရဲဝံ့ဝံ့ လျှောက်လှမ်းကြပါစို့။ ဤကဲ့သို့ လက်တွေ့ ရှုမှတ်လေ့လာခြင်းဖြင့် အတ္တဒိဋ္ဌိကို ခွာချကာ၊ ငြိမ်းချမ်းမှုအစစ်အမှန်ကို ခံစားပြီး၊ ရဟန်း အရိယာ၊ လူ အရိယာများ သိန်းနဲ့ချီ ပေါ်ထွက်လာကာ လောကကြီးတစ်ခုလုံး အေးချမ်းသာယာပါစေကြောင်း လေးနက်စွာ တိုက်တွန်း ရေးသားလိုက်ရပါတယ်။