လောကကြီးမှာ အရာရာကို ကိုယ်တိုင် လက်တွေ့ မလုပ်ကြည့်ဘဲ မှန်းဆတွေးတောနေတတ်တဲ့ အလေ့အထတွေက နေရာတိုင်းမှာ အမြစ်တွယ်နေတတ်ပါတယ်။ အထူးသဖြင့် သံသရာဝဋ်ဆင်းရဲမှ လွတ်မြောက်ရေး လမ်းကြောင်းကို ရှာဖွေတဲ့အခါမှာ စာပေကျမ်းဂန်တွေထဲက စကားလုံးတွေကို ဖတ်ရှုပြီး မိမိစိတ်ကူးနဲ့ မှန်းဆနေကြတာတွေ အလွန်များပြားလှပါတယ်။ တကယ်တမ်းမှာတော့ အမှန်တရားဆိုတာ မှန်းဆချက်တွေ၊ တွေးတောချက်တွေ၊ စကားလုံး လှလှလေးတွေရဲ့ နောက်ကွယ်မှာ ရှိနေတာ မဟုတ်ပါဘူး။ ခန္ဓာကိုယ်နဲ့ စိတ်အစဉ်မှာ အစဉ်မပြတ် ဖြစ်ပေါ်နေတဲ့ နာမ်ရုပ်ဖြစ်စဉ်တွေကို မျက်ခြည်မပြတ် စောင့်ကြည့် လေ့လာခြင်း ဆိုတဲ့ လက်တွေ့အလုပ်ထဲမှာသာ ကိန်းဝပ်နေတာ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒါကြောင့် ကျွန်ုပ်တို့အနေနဲ့ စိတ်ကူးယဉ် မှန်းဆချက်တွေနောက်ကို လိုက်နေမယ့်အစား လက်တွေ့အလုပ်နဲ့ သက်သေပြနေသူတွေကိုသာ ရှာဖွေပြီး အားကိုးအားထား ပြုကြဖို့ အလွန်လိုအပ်လာပြီ ဖြစ်ပါတယ်။ စာတွေ့မှန်းဆချက်များမှ ရုန်းထွက်ခြင်း…

ဗုဒ္ဓသာသနာမှာ မှန်ကန်ခြင်းက အရေးကြီးပါတယ်။ မှန်ကန်မှုက ဘယ်လောက် အရေးကြီးလဲ ဆိုတော့ မဂ္ဂင် ရှစ်ပါးမှာ ပထမဆုံး မဂ္ဂင် ဟာ သမ္မာဒိဋ္ဌိ ပါ။ မှန်ကန်သော အယူလို့ အဓိပ္ပါယ်ရပါတယ်။ မဂ္ဂင်မှာ ကျန်တဲ့ မဂ္ဂင်တွေဟာ သမ္မာဒိဋ္ဌိ မဂ္ဂင်ဖြစ်ဖို့ ကြိုးစားရာမှာ ဖြစ်လာတဲ့ မဂ္ဂင်တွေပါပဲ။ သောတာပန်ကနေ ရဟန္တာထိ သွားရာ လမ်းတလျှောက်လုံးဟာ အမှန်သိမြင်ခြင်း နဲ့ပဲ သွားရတာပါ။ ပထမဆုံး အနိစ္စ ဒုက္ခ အနတ္တကို သိရမယ် ပြီးရင် အသုဘကို သိရမယ် ပြီးရင် ဒုက္ခကို အဆုံးထိ သိရမှာပါပဲ။ အဲဒါကြောင့် အမှန်တရားဟာ ဗုဒ္ဓသာသနာမှာ အင်မတန်ပဲ အရေးကြီးပါတယ်။ စာပေနဲ့ ပါတ်သက်ပြီး စကားလုံး တွေ မှန်ကန်မှုကတော့ ဘုရား…

ယနေ့ခေတ်ကာလမှာ ကျွန်ုပ်တို့ နေထိုင်ဖြတ်သန်းနေရတဲ့ ပတ်ဝန်းကျင်ကြီးဟာ အပြိုင်အဆိုင်တွေ၊ လောကဓံရဲ့ ရိုက်ခတ်မှုတွေ၊ နေ့စဉ်ဘဝရဲ့ ပူလောင်မှုတွေနဲ့ အမြဲလိုလို ပြည့်နှက်နေပါတယ်။ လူဝတ်ကြောင် (ဥပါသကာ၊ ဥပါသိကာ) တွေအနေနဲ့ စီးပွားရေး၊ လူမှုရေး၊ မိသားစု အရေးကိစ္စတွေကြားမှာ ရုန်းကန်လှုပ်ရှားရတဲ့အခါ စိတ်ဖိစီးမှုတွေ၊ သောကတွေဟာ မလွှဲမရှောင်သာ ဝင်ရောက်လာစမြဲ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒီလို ပူလောင်မှုတွေ လွှမ်းမိုးနေတဲ့ အချိန်မျိုးမှာ လူတိုင်းဟာ စိတ်ရဲ့ အေးချမ်းမှု၊ တည်ငြိမ်မှုဆိုတဲ့ မှီခိုရာ တစ်ခုကို အလိုအလျောက် ရှာဖွေတတ်ကြပါတယ်။ သို့သော်လည်း ထိုရှာဖွေမှုတွေဟာ အစဉ်အလာ ယုံကြည်မှုသက်သက်၊ ယတြာနဲ့ အခမ်းအနားတွေ၊ သို့မဟုတ် စာပေသင်ကြားခြင်း သက်သက်မျှသာ ဖြစ်နေမယ်ဆိုရင် စစ်မှန်တဲ့ အေးချမ်းမှုကို ဘယ်တော့မှ တွေ့ရှိနိုင်မှာ မဟုတ်ပါဘူး။ တကယ့်လက်တွေ့မှာ ကျွန်ုပ်တို့ရဲ့ ပူလောင်နေတဲ့…

လောကမှာ အရေးအကြီးဆုံး အရာဟာ အမှန်တရားပဲ ဖြစ်ပါတယ်။ လောက ရဲ့ တကယ့် အမှန်တရားကို သမုတိ မှာ ရှာလို့ မရနိုင်ပါဘူး။ သမုတိမှာ မှန်တယ် ဆိုတာဟာ မုသား မဖြစ်ယုံ မှန်တဲ့ ကိစ္စပဲ ဖြစ်ပါတယ်။ သမုတိ တနည်း လောကီ မှာ လူတွေဟာ အမှန်တရား ဆိုတာနဲ့ ပါတ်သက်ရင် ကာမဂုဏ် အာရုံတွေနဲ့ ပါတ်သက်ပြီး များများခံစားရမှု နည်းနည်းခံစားရမှု ဆိုတာတွေရဲ့ အပေါ်မှာ မူတည်ပြီး အမှန်တရားကို သတ်မှတ်တာပါ။ ဒါဟာ ကာမာသဝ ဆိုတဲ့ ကာမဂုဏ်ရဲ့ မြုပ်ခြင်း မျောခြင်းကို ခံရမယ့် အမှန်တရားသာ ဖြစ်တာမို့ တကယ် တန်ဖိုးရှိတဲ့ အမှန်တရား မဟုတ်ပါဘူး။ ဘယ်သူ ဘယ်ဝါ ဆိုတာတွေကလဲ…

လူဝတ်ကြောင် (ဥပါသကာ၊ ဥပါသိကာ) များအဖြစ် လောကဓံလှိုင်းတံပိုးတွေကြားမှာ ရုန်းကန်ရှင်သန်ရတဲ့အခါ နေ့စဉ်နဲ့အမျှ သောကတွေ၊ ပူလောင်မှုတွေ၊ ဖိအားတွေဟာ မလွှဲမရှောင်သာ ဝင်ရောက်လာစမြဲ ဖြစ်ပါတယ်။ စီးပွားရေး အကျပ်အတည်း၊ မိသားစု ပြဿနာ၊ လုပ်ငန်းခွင်က မွန်းကျပ်မှုတွေနဲ့ ရင်ဆိုင်ရတဲ့အခါ ကျွန်ုပ်တို့ဟာ ထွက်ပေါက်တစ်ခုကို အမြဲတမ်း ရှာဖွေတတ်ကြပါတယ်။ တချို့က ပြင်ပအပျော်အပါးတွေမှာ ထွက်ပေါက်ရှာတယ်၊ တချို့က အကျိုးအကြောင်း မဆီလျော်တဲ့ ယတြာတွေ၊ အခမ်းအနားတွေနဲ့ အစဉ်အလာ ယုံကြည်မှုတွေနောက်ကို လိုက်ကြပါတယ်။ ဒါပေမယ့် ဒီလို ဖြေရှင်းနည်းတွေဟာ ယာယီ သက်သာရုံလောက်သာ ဖြစ်ပြီး တကယ့်လက်တွေ့မှာတော့ သောကတွေကို အပြီးတိုင် မငြိမ်းအေးစေနိုင်ပါဘူး။ ဒါဆိုရင် လူဝတ်ကြောင်တွေရဲ့ နေ့စဉ်ဘဝ သောကတွေကို လက်တွေ့ကျကျ အဆုံးသတ်ပေးနိုင်မယ့် တစ်ခုတည်းသော နည်းလမ်းက ဘာလဲ။ အဖြေက…

အာရုံ နှင့် ဒွါရ ကို သိပ္ပံအမြင်အားဖြင့် ဖြစ်ပျက်နေသည့်အကြောင်း အနည်းငယ် ရှင်းပြလိုပါတယ်။ အာရုံ ဆိုတာကတော့ အဆင်း၊ အသံ၊ အနံ၊ အရသာ၊ အထိအတွေ့၊ ကြံတွေးစရာ တို့ကို အာရုံဟု ခေါ်ပါတယ်။ ဒွါရ ဆိုတာကတော့ မျက်စိ၊ နား၊ နှာခေါင်း၊ လျှာ၊ ကိုယ်၊ စိတ် တို့ ဖြစ်ပါတယ်။ မျက်စိ နဲ့ အဆင်းတိုက်တယ် ဆိုရာမှာ တကယ်တမ်းတော့ မျက်စိနှင့် အလင်း တိုက်ခြင်းပင် ဖြစ်ပါတယ်။ ကျနော်တို့က အရာဝတ္ထုတခုကို မြင်ရတယ် ဆိုသည်မှာ တကယ်တော့ အလင်းက အရာဝတ္ထုကို ထိခိုက်ပြီး အလင်းတန်းများက မျက်လုံးကို လာရောက်ထိခိုက်သည့်အခါ အလင်းအနေနှင့် အရောင် အနေနှင့် မြင်စိတ် ဖြစ်ခြင်း ဖြစ်ပါတယ်။…

ယနေ့ခေတ်ကာလမှာ နည်းပညာတွေ တိုးတက်လာတာနဲ့အမျှ တရားဟောစကားတွေ၊ တရားစာအုပ်တွေ၊ ဆောင်းပါးတွေကို အချိန်မရွေး နေရာမရွေး အလွယ်တကူ လက်လှမ်းမီ နားထောင် ဖတ်ရှုနိုင်နေပြီ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒါဟာ ကောင်းမွန်တဲ့ အချက်တစ်ခု ဖြစ်ပေမယ့်၊ အခြားတစ်ဖက်မှာတော့ အလွန်သတိထားရမယ့် အရေးကြီးတဲ့ မေးခွန်းတစ်ခု ထွက်ပေါ်လာပါတယ်။ အဲဒါကတော့ “ငါတို့ နားထောင်နေတဲ့၊ ဖတ်ရှုနေတဲ့ စကားလုံးတွေထဲမှာ လက်တွေ့ကျင့်စဉ် ဘယ်လောက်ပါသလဲ” ဆိုတဲ့ မေးခွန်းပါပဲ။ လက်တွေ့ ခန္ဓာဉာဏ်ရောက် ဝိပဿနာအလုပ်ကို ကိုယ်တိုင် အားမထုတ်ဘဲ၊ စာပေကျမ်းဂန်တွေထဲက အလွတ်ကျက်မှတ်ထားတဲ့ အသိဉာဏ် သက်သက်နဲ့ ပြောဆိုနေတဲ့ တရားစကားတွေမှာ ကြီးမားတဲ့ ဟာကွက်တွေ ရှိနေပါတယ်။ အဲဒီဟာကွက်တွေကို မြင်အောင် မကြည့်နိုင်ဘူးဆိုရင်၊ နားထောင်တဲ့သူတွေဟာ အသိဉာဏ် ပွင့်လင်းလာဖို့ထက် စကားလုံးတွေ၊ အယူအဆတွေရဲ့ လှည့်စားမှုနောက်ကို မျောပါသွားပြီး…

အလုံးစုံသော တရားတို့သည် အတ္တ မဟုတ်၊ အတ္တမရှိ လို့ အဓိပ္ပါယ် ရပါတယ်။ အဲဒီစကားကို မပြောခင်မှာ အတ္တမရှိ၊ အတ္တမဟုတ် ဆိုတဲ့ သဘောကို အရင်သိဖို့ လိုပါတယ်။ အတ္တဆိုတာက ပြုပြင်စီရင်နိုင်စွမ်းရှိသော၊ ဆုံးဖြတ်ချက်ချနိုင်သော၊ ခံစားနိုင်သော၊ ရရှိနိုင်သော၊ ကြံတွေးနိုင်သော၊ သိတတ်သော၊ အမှန်မြင်တတ်သော၊ ပြောဆိုဆက်သွယ်နိုင်သော၊ လိုချင်တတ်သော၊ ဒေါသထွက်တတ်သော၊ ကံကို ပြုနိုင်၊ ကံအကျိုးကို ခံစားနိုင်သော၊ လှုပ်ရှားတတ်သော ရုပ်ခန္ဓာကိုယ် ရှိသော၊ တဘဝမှ တဘဝသို့ ပြောင်းလဲနေသော ဆိုတဲ့ ဂုဏ်အရည်အချင်းများ တပေါင်းတည်း ပြည့်စုံနေတာကို အတ္တလို့ သတ္တဝါ လို့ ယူစွဲ ထားကြတာပါ။ ဒါကိုပဲ အတ္တလို့ သတ်မှတ်ထားကြတာပါ။ ဒီတော့ ဒီအချက်တွေ အကုန်ပြည့်စုံနေတဲ့ မိမိကိုယ်ကို အတ္တလို့ စွဲယူထားကြပါတယ်။…

လူသားတွေရဲ့ နေ့စဉ်ဘဝဟာ ရုန်းကန်လှုပ်ရှားမှုတွေ၊ အပြိုင်အဆိုင်တွေ၊ သောက ပရိဒေဝတွေနဲ့ အမြဲတမ်း ပြည့်နှက်နေပါတယ်။ မနက်မိုးလင်းတာနဲ့ တစ်ပြိုင်နက် လုပ်ငန်းခွင်က ဖိအားတွေ၊ လူမှုရေး ပြဿနာတွေ၊ စီးပွားရေး အကျပ်အတည်းတွေကြားမှာ ကျွန်ုပ်တို့ရဲ့ စိတ်အစဉ်ဟာ ပူလောင်မှု လှိုင်းတံပိုးတွေအောက်မှာ နစ်မွန်းနေတတ်ပါတယ်။ ဒီလို ဆူညံပြီး ပူလောင်လှတဲ့ လောကကြီးထဲမှာ လူတိုင်းဟာ ငြိမ်းချမ်းမှု၊ အေးချမ်းမှု ဆိုတဲ့ ထွက်ပေါက်တစ်ခုကို အမြဲတမ်း ရှာဖွေနေကြပါတယ်။ သို့သော်လည်း အများစုဟာ အဲဒီအေးချမ်းမှုကို ပြင်ပက ရုပ်ဝတ္ထုပစ္စည်းတွေ၊ အပျော်အပါးတွေ၊ ဒါမှမဟုတ် ကျိုးကြောင်းဆီလျော်မှု မရှိတဲ့ အစဉ်အလာ ယုံကြည်မှုတွေထဲမှာသာ လိုက်လံရှာဖွေနေတတ်ကြပါတယ်။ တကယ်တမ်း စစ်မှန်တဲ့ အေးချမ်းမှုဆိုတာ အဲဒီနေရာတွေမှာ မရှိပါဘူး။ ထိုကဲ့သို့သော အလွဲလွဲအချော်ချော် ရှာဖွေမှုတွေကြားထဲကနေ ရုတ်တရက်ဆိုသလို တရားအားထုတ်နေတဲ့ ရဟန်းတစ်ပါးရဲ့…

အနတ္တလို့ ပြောပါလျှက်နဲ့ အတ္တဟိ အတ္တနော နာထော လို့ ဘာကြောင့် ပြောရပါသလဲ လို့ မေးချင် မေးနိုင်ပါတယ်။ မိမိ ဆိုတာ မရှိပေမယ့် မိမိလို့ ဘာကြောင့် ပြောရသလဲလို့ စဉ်းစားစရာ ဖြစ်ကောင်း ဖြစ်နေမှာပါ။ ဒီနေရာမှာ မိုးကုတ်ဆရာတော်ကြီး မကြာခဏ ပြောဖူးသလို ပါပဲ။ မြတ်စွာဘုရား ဆောင်ဟောထားတဲ့ တရားတွေကို အတည့်ယူရင် ဘုရားကို စွပ်စွဲရာ ကျသလို၊ အတည့်ဟောထားတဲ့ တရားကို ဆောင်ယူရင်လဲ ဘုရားကို စွပ်စွဲရာ ကျပါတယ်။ အတ္တဆိုတာ ရှိကို ရှိမနေပါဘူး။ ဘယ်တုန်းကမှလဲ မရှိခဲ့ပါဘူး။ ဒါပေမယ့် မိမိ ဆိုတဲ့ စကားလုံးနဲ့မှ သိနိုင်မယ့် တရားကိုတော့ မိမိဆိုတဲ့ စကားလုံးနဲ့ပဲ ဆောင်ဟောခဲ့တာပါပဲ။ ပြောချင်တာကတော့ မဂ္ဂင်သည်သာလျှင် အားကိုးရာ၊…