လောကကြီးမှာ တန်ဖိုးရှိတဲ့ အရာတွေကို ထိန်းသိမ်းဖို့အတွက် လူတွေဟာ နည်းလမ်းပေါင်းစုံကို အသုံးပြုတတ်ကြပါတယ်။ ကြီးမားတဲ့ အဆောက်အအုံတွေ တည်ဆောက်ခြင်း၊ ရှေးဟောင်း အလေ့အထတွေကို စောင့်ရှောက်ခြင်း၊ စာပေ ကျမ်းဂန်တွေကို ရေးသား မှတ်တမ်းတင်ခြင်း စတဲ့ ပြင်ပက လုပ်ဆောင်မှုတွေနဲ့ အကာအကွယ် ပေးတတ်ကြပါတယ်။ ဒါပေမယ့် ပကတိ အရှိတရားကို ယုတ္တိဗေဒကျကျ တွေးတော ကြည့်မယ်ဆိုရင်၊ ပြင်ပ ရုပ်ဝတ္ထုတွေနဲ့ အစဉ်အလာတွေဟာ အချိန်တန်ရင် ပြောင်းလဲ ပျက်စီးသွားမယ့် သဘာဝတွေချည်းသာ ဖြစ်ပါတယ်။ တကယ့် မပျောက်မပျက်နိုင်တဲ့ အစစ်အမှန် “အနှစ်သာရ” ကို ထိန်းသိမ်းချင်တယ် ဆိုရင်တော့၊ မိမိတို့ရဲ့ ခန္ဓာပေါ်မှာ ဉာဏ်ရောက်တဲ့ ဝိပဿနာ အလုပ်ကလွဲပြီး တခြား ဘယ်လမ်းကြောင်းမှ မရှိပါဘူး။ ပြင်ပအကာအကွယ်နှင့် အစစ်အမှန် အနှစ်သာရ သာမန်အားဖြင့်…

ကျနော့်ကို ဘာသာမဲ့ကနေ တရားအကျိုး ရရှိသွားသူ တဦးလို့ သဘောထားရင် ပိုကောင်းပါတယ်။ ပိုလဲ မှန်ပါတယ်။ ကျနော်က မိရိုးဖလာ ဗုဒ္ဓဘာသာကို စွန့်ထားသူပါ။ စွန့်ခဲ့သူပါ။ ကျနော်ဟာ ဗုဒ္ဓဘာသာကို သက်ဝင်ယုံကြည်တဲ့ မိဘ ဘိုး ဘွားတွေက မွေးလာတာပါ။ ငယ်ငယ်ကတည်းက စာ အစုံဖတ်ဖြစ်ပါတယ်။ ဗုဒ္ဓဘာသာကို သက်ဝင်ယုံကြည်လာသူ တယောက်အကြောင်း၊ ကမ္ဘာအတွေးအခေါ် ပညာရှင်ကြီးများ. စတဲ့ စာအုပ်တွေ အပါအဝင် စာအုပ် အတော်များများ ဖတ်ခဲ့ပါတယ်။ ဒါပေမယ့် အသက် ၂၇ နှစ် မတိုင်ခင်ထိကတော့ မိရိုးဖလာ ဗုဒ္ဓဘာသာ ပါပဲ။ ဒါပေမယ့် တခါတလေမှာ အတင်းတွေ ယုံခိုင်းတာတွေနဲ့ ပါတ်သက်ပြီး သိပ်တော့ အဆင်မပြေလှပါဘူး။ ဒါပေမယ့် ဗုဒ္ဓဘာသာက အကျင့်တရား ရှိတယ် ဆိုပြီး…

ဗုဒ္ဓဘာသာဝင် ဖြစ်လျှင် ကံကို ယုံရမည် ဆိုပြီး ဇာတ်တော်ပေါင်းများစွာ၊ အဋ္ဌကထာ ပေါင်းစုံမှ ကံနှင့် ပါတ်သက်ပြီး ဘုရားဟောသည် ဆိုပြီး ရေးသားထားသည်များကို ယုံကြည်ရမည် ဆိုသော အဓိပ္ပါယ် ထွက်ခြင်းမှာ အတော် အရုပ်ဆိုးပါသည်။ ဘာကြောင့်လဲ ဆိုတော့ ကံ ဆိုတာသည် မြတ်စွာဘုရား အရာမို့ ကံ နဲ့ ပါတ်သက်ပြီး ဟောကြားထားသည်များမှာ အရေးကြီးသည် ဘုရားမှ တပါး မည်သူမျှ ဟောခွင့် မရှိဆိုသည်ကို နားလည်ထားရမည်။အမှန်တကယ်မှာ ကံ ကံ၏ အကျိုး ကို ယုံကြည်ခြင်း ဖြစ်သည်။ အမှန်တကယ် လိုအပ်သည်မှာ ဒုစရိုက် ဆယ်ပါး ၏ အပြစ်များကို သိပြီး၊ ဒုစရိုက် ဆယ်ပါးကို ကျူးလွန်ပါက အကုသိုလ်ကံ ဖြစ်ပြီး ဆိုးသော…

လောကကြီးမှာ လူသားတွေဟာ မိမိတို့ ယုံကြည်ရာ လမ်းကြောင်းကို ထောက်ပံ့ဖို့၊ ပံ့ပိုးဖို့ ဆိုတဲ့ ရည်ရွယ်ချက်တွေနဲ့ လုပ်ဆောင်မှု အမျိုးမျိုးကို ပြုလုပ်တတ်ကြပါတယ်။ ငွေကြေး ဥစ္စာ ပစ္စည်းတွေ လှူဒါန်းကြတယ်၊ ကြီးကျယ်ခမ်းနားတဲ့ အဆောက်အအုံကြီးတွေ တည်ဆောက်ကြတယ်၊ လူအင်အား၊ လုပ်အားတွေနဲ့ ဝိုင်းဝန်း ကူညီကြတယ်။ ဒီလို လုပ်ဆောင်ချက်တွေဟာ အပေါ်ယံ အမြင်အရတော့ အလွန်ပဲ မွန်မြတ်လှတဲ့ ပံ့ပိုးမှုတွေလို့ ထင်စရာ ရှိပါတယ်။ ဒါပေမယ့် ပကတိ အရှိတရားကို ယုတ္တိဗေဒကျကျ ထိုးထွင်းပြီး လေ့လာကြည့်တဲ့အခါမှာတော့၊ ပြင်ပကနေ ဘယ်လောက်ပဲ ပစ္စည်းဥစ္စာတွေ၊ အဆောက်အအုံတွေနဲ့ ပံ့ပိုးနေပါစေ၊ မိမိရဲ့ အတွင်းသန္တာန်မှာ “ငါ” ဆိုတဲ့ မှားယွင်းစွာ ကောက်ချက်ချမှု အပြည့်နဲ့သာ ဆက်လက် တည်ရှိနေမယ်ဆိုရင် ဒါဟာ အကောင်းဆုံးသော ပံ့ပိုးမှု…

ဗုဒ္ဓဘာသာဝင် အများစုရဲ့ ကြားမှာ အမြဲတမ်း ကြီးစိုးနေတဲ့ အယူအဆတစ်ခုကတော့ ကုသိုလ်ရအောင်လုပ်ပြီး အကုသိုလ်ကို ရှောင်ရမယ် ဆိုတဲ့ အယူအဆပဲ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒါပေမယ့် ဒီကိစ္စကို သေချာစွာ လေ့လာခြင်း ပြုကြည့်တဲ့အခါမှာ မြတ်စွာဘုရား ဟောကြားခဲ့တဲ့ မူရင်း ရည်ရွယ်ချက်ထက် အဆပေါင်းများစွာ ချဲ့ထွင်ပြီး ဟောပြောနေကြတာကို တွေ့ရမှာ ဖြစ်ပါတယ်။ အထူးသဖြင့် နောက်ပိုင်း ပေါ်ပေါက်လာတဲ့ အဋ္ဌကထာ၊ ဋီကာ ကျမ်းစာတွေနဲ့ ပုထုဇဉ် ရဟန်းတွေဟာ လူ့အဖွဲ့အစည်းကို တည်ငြိမ်အောင် ထိန်းချုပ်ဖို့နဲ့ သူတို့ကိုယ်တိုင် လူမှုအဆင့်အတန်းရဲ့ ထိပ်ဆုံးမှာ နေရာယူနိုင်ဖို့အတွက် ဒီကုသိုလ် အကုသိုလ် ကိစ္စတွေကို အကြီးအကျယ် ချဲ့ကား ဖန်တီးခဲ့ကြပါတယ်။ ဒီလို ဖန်တီးလိုက်တဲ့အခါ “ကံသည်သာလျှင် မြတ်စွာဘုရားအရာ” ဆိုတဲ့ မူလစကားကိုတောင် ကျော်လွန်ပြီး၊ ဘယ်ဟာလုပ်ရင်…

လူ့အဖွဲ့အစည်းတွင် “ဘာသာမဲ့” (Atheist သို့မဟုတ် Free-thinker) ဟူသော စုဖွဲ့မှုသည် ခေတ်သစ်ကမ္ဘာ၌ ပိုမိုကျယ်ပြန့်လာပါသည်။ အစဉ်အလာအရ ယုံကြည်ကိုးကွယ်မှုများကို လက်ခံရန် ငြင်းဆန်ပြီး အမှန်တရားကို ကိုယ်ပိုင်ဆင်ခြင်တုံတရား၊ သိပ္ပံနည်းကျ အထောက်အထားများနှင့် ရှာဖွေလိုသူများကို ဘာသာမဲ့များဟု သတ်မှတ်ကြသည်။ ဘာသာမဲ့တစ်ယောက်၏ အတွေးအခေါ်သည် မျက်ကန်းယုံကြည်မှုကို ဆန့်ကျင်ပြီး သဘာဝတရား၏ အမှန်တရားကိုသာ ရှာဖွေလိုသောကြောင့်၊ ယင်းအတွေးအခေါ်သည် ဗုဒ္ဓဘာသာ၏ အနှစ်သာရဖြစ်သော အနတ္တဝါဒ သို့ ကူးပြောင်းရန် အကောင်းဆုံးသော ကနဦးအခြေခံအုတ်မြစ် ဖြစ်လာနိုင်ပါသည်။ ဤဆောင်းပါးတွင် ဘာသာမဲ့တို့၏ အတွေးအခေါ်နောက်ခံ၊ ထိုမှတစ်ဆင့် အရာရာတွင် အတ္တမရှိကြောင်း သိမြင်သည့် အနတ္တဝါဒသို့ မည်သို့ ဆိုက်ရောက်သွားနိုင်ပုံနှင့် ထိုသိမြင်မှုမှတစ်ဆင့် ဗုဒ္ဓဘုရားရှင်၏ လမ်းညွှန်ချက်များကို လက်တွေ့ကျင့်သုံးသော စစ်မှန်သည့် ဥပါသကာ၊ ဥပါသိကာ (အရိယာအဖြစ်သို့ ဦးတည်မည့်သူများ)…

မြတ်စွာဘုရားရှင်၏ အဆုံးအမတော်အောက်တွင် ခိုလှုံကာ ရဟန်းဘဝကို ခံယူထားကြသော အရှင်သူမြတ်များ၏ အဓိကရည်မှန်းချက်သည် သံသရာဝဋ်ဆင်းရဲမှ အပြီးတိုင်လွတ်မြောက်ရေးဟူသော အရိယာအဖြစ်သို့ ရောက်ရှိရေးပင် ဖြစ်ပါသည်။ ဤရည်မှန်းချက်ကို အကောင်အထည်ဖော်ရာတွင် စာပေကျမ်းဂန်များကို ဖတ်ရှုမှတ်သားရုံမျှဖြင့် မလုံလောက်ဘဲ၊ မိမိ၏ ခန္ဓာကိုယ်တွင်း၌ အချိန်နှင့်အမျှ တကယ်ဖြစ်ပေါ်နေသော နာမ်နှင့်ရုပ်၏ သဘောတရားများကို မျက်မှောက်ဒိဋ္ဌ တိုက်ရိုက် လေ့လာကြည့်ရှုခြင်းဟူသော ဝိပဿနာအလုပ်ကို မဖြစ်မနေ အားထုတ်ကြရမည် ဖြစ်ပါသည်။ တွေးတောကြံဆနေခြင်းမဟုတ်ဘဲ လက်တွေ့ဖြစ်နေသည့် သဘောကို အရှိကိုအရှိအတိုင်း သိမြင်ရန် လိုအပ်လှပါသည်။ ဤဆောင်းပါးတွင် ကိုယ့်ခန္ဓာမှာ တကယ်ဖြစ်နေတဲ့ နာမ်နဲ့ရုပ်ကို မည်သို့ တိုက်ရိုက် လေ့လာကြည့်ရှုရမည်ကို အသေးစိတ် တင်ပြသွားမည် ဖြစ်ပါသည်။ ၁။ နာမ်နှင့်ရုပ်၏ သဘောတရားအမှန်ကို နားလည်ခြင်း လောကတွင် လူ၊ နတ်၊ ဗြဟ္မာ၊ သတ္တဝါ၊…

လောကကြီးမှာ ရည်မှန်းချက်တစ်ခုကို စတင် အကောင်အထည်ဖော်တဲ့အခါ “ပထမလ” ဆိုတာ အင်မတန် အရေးကြီးတဲ့ အချိန်ကာလတစ်ခု ဖြစ်ပါတယ်။ စီးပွားရေးလုပ်ငန်း အသစ်တစ်ခု စတင်တာပဲဖြစ်ဖြစ်၊ ကိုယ့်ရဲ့ ခန္ဓာမှာ ဖြစ်ပေါ်နေတဲ့ အရှိတရားကို ဉာဏ်နဲ့ ထိုးထွင်းလေ့လာဖို့ ဝိပဿနာအလုပ်ကို စတင် အားထုတ်တာပဲဖြစ်ဖြစ်၊ ဒီပထမလဟာ ကိုယ်လျှောက်မယ့် ခရီးလမ်းရဲ့ အုတ်မြစ်ကို ချရတဲ့ အချိန်ပါပဲ။ ဒါပေမယ့် လူအတော်များများဟာ အစပိုင်းမှာ စိတ်အားထက်သန်မှု ရှိတတ်ကြပေမယ့်၊ ရက်အနည်းငယ် ကြာလာတာနဲ့အမျှ နေ့စဉ်ဘဝရဲ့ ဖိအားတွေ၊ ပတ်ဝန်းကျင်ရဲ့ နှောင့်ယှက်မှုတွေကြောင့် ရည်မှန်းချက်တွေ လွင့်ပါးသွားတတ်ကြပါတယ်။ ဒါဟာ ဘာကြောင့်လဲဆိုတော့ တကယ့် လိုအပ်တဲ့ “တွန်းအားများ” ကို မှန်မှန်ကန်ကန် နားလည် အသုံးမချနိုင်လို့ပဲ ဖြစ်ပါတယ်။ ဥပါသကာ၊ ဥပါသိကာများအနေနဲ့ လက်တွေ့ဘဝရော၊ လောကုတ္တရာလမ်းကြောင်းမှာပါ…

ပဋိစ္စသမုပါဒ်က ကျယ်ပြန့်လွန်းတယ်လို့ မြတ်စွာဘုရားက ဟောခဲ့ပါတယ်။ အဲဒါကြောင့် ပဋိစ္စသမုပါဒ်နဲ့ ပါတ်သက်ပြီး သိပ်မရေးဖြစ်တာပါ။ ဒါပေမယ့် တရားအားထုတ်သူများ အနေနဲ့ သိဖို့ လိုအပ်တာမို့ ကျနော်အားထုတ်တဲ့အချိန်တုန်းက အယူအဆ အတိုင်းပဲ ရေးပေးပါ့မယ်။ ပဋိစ္စသမုပါဒ် ဆိုတာက အတိတ်၊ အနာဂါတ်၊ ပစ္စုပ္ပန်ကို ပြတာပါ။ ပဋိစ္စသမုပါဒ် အစ မှာ အဝိဇ္ဇာ ပစ္စယာ သင်္ခါရ လို့ ပါပါတယ်။ ဒါဟာ သံသရာမှာ သတ္တဝါတွေ လည်ပါတ်နေပုံကို ပြတာပါ။ အဝိဇ္ဇာ ဆိုတာက သစ္စာလေးပါးကို မသိခြင်းပါ။ သစ္စာလေးပါးမှာ နိရောဓ သစ္စာကို တကယ်သိတာသည် မဂ်ကျပြီးသူမှသာလျှင် သိတာပါ။ ပထမ မဂ် ကျပြီးပြီ ဆိုတာနဲ့ သစ္စာလေးပါး ကို လေးပုံတပုံ သိတဲ့သူ ဖြစ်သွားပါပြီ။…

လောကကြီးမှာ လူသားတွေဟာ ဘဝရဲ့ ရည်မှန်းချက် ပန်းတိုင်တစ်ခုခုကို သွားတဲ့အခါ၊ ဒါမှမဟုတ် အခက်အခဲ ပြဿနာ တစ်စုံတစ်ရာနဲ့ ကြုံတွေ့လာရတဲ့အခါတိုင်း ပြင်ပက အကူအညီတွေကို အလိုအလျောက် မျှော်လင့် ရှာဖွေတတ်ကြပါတယ်။ စီးပွားရေး အဆင်မပြေတဲ့အခါ ကယ်တင်ရှင်ကို မျှော်တယ်၊ ကျန်းမာရေး ချို့တဲ့တဲ့အခါ ဆေးဝါးနဲ့ ဆရာဝန်ကို အားကိုးတယ်၊ ပိုပြီး နက်နဲတဲ့ သံသရာဝဋ်ဆင်းရဲကနေ လွတ်မြောက်ဖို့ ကြိုးစားတဲ့ နေရာမှာတောင်မှ ယတြာတွေ၊ အခမ်းအနားတွေ၊ အပြင်က တန်ခိုးရှင်တွေဆီက စောင်မကြည့်ရှုမှုကို ဆုတောင်း မျှော်လင့်တတ်ကြပါတယ်။ တကယ်တမ်း ယုတ္တိဗေဒ (Logic) ကျကျနဲ့ သဘာဝတရားရဲ့ အလုပ်လုပ်ပုံကို ထိုးထွင်းပြီး လေ့လာကြည့်မယ်ဆိုရင်တော့၊ ကျနော်တို့ လိုရာပန်းတိုင်ကို အရောက်လှမ်းဖို့ဆိုတာ ပြင်ပက အရာတွေအပေါ်မှာ မူတည်နေတာ မဟုတ်ဘဲ၊ ကိုယ့်ရဲ့ အတွင်းသန္တာန်မှာ…