ညနေပိုင်း အချိန်အခါမှာ လောကီအာရုံတွေရဲ့ လှည့်စားမှုကို ခေတ္တခဏ ဘေးဖယ်ထားပြီး၊ မိမိ ခန္ဓာကိုယ်နဲ့ စိတ်အစဉ်မှာ ဖြစ်ပျက်နေသမျှကို ဝိပဿနာ ဉာဏ်ပညာနဲ့ အေးချမ်းစွာ စောင့်ကြည့် လေ့လာနေကြတဲ့ ဥပါသကာ၊ ဥပါသိကာ ယောဂီသူတော်စင် အပေါင်းတို့…

ကျနော်တို့ ရှင်သန် ဖြတ်သန်းနေရတဲ့ နေ့စဉ်ဘဝကြီးကို သေချာ ဂရုစိုက် ကြည့်လိုက်ရင်၊ အဓိကအားဖြင့် မျက်စိကနေ မြင်ရတဲ့ “အဆင်း (မြင်ကွင်း)” တွေနဲ့၊ နားကနေ ကြားရတဲ့ “အသံ” တွေ ကြားထဲမှာပဲ အချိန်ကုန် လည်ပတ်နေတာကို တွေ့ရပါလိမ့်မယ်။ သာမန်အားဖြင့် လှပတဲ့ အဆင်း၊ သာယာတဲ့ အသံကို ကြုံရရင် “ငါ သဘောကျတယ်၊ ငါ လိုချင်တယ်” ဆိုပြီး ဖက်တွယ်တတ်ကြသလို၊ အရုပ်ဆိုးတဲ့ အဆင်း၊ ဆူညံတဲ့ အသံကို ကြုံရရင်လည်း “ငါ မုန်းတယ်၊ ငါ မလိုချင်ဘူး” ဆိုပြီး တွန်းကန်တတ်ကြပါတယ်။

တကယ်တမ်း ပကတိ အရှိတရားကို ဉာဏ်နဲ့ ထိုးထွင်းကြည့်လိုက်မယ် ဆိုရင်တော့၊ အဲဒီ အဆင်းနဲ့ အသံ ဆိုတာတွေဟာ “ငါ့အာရုံ၊ ငါ့အပိုင်” လုံးဝ မဟုတ်ဘဲ၊ အကြောင်းတရားတွေ တိုက်ဆိုင်လို့ ခဏလေး ပေါ်လာပြီး ချက်ချင်း ပြန်ပျက်သွားတဲ့ အစိုးမရတဲ့ သဘာဝတရား သက်သက်သာ ဖြစ်နေတာကို ရှင်းလင်းစွာ တွေ့မြင်ရပါလိမ့်မယ်။ ဒီသဘောတရားကို တိကျတဲ့ ဥပမာတွေ၊ လက်တွေ့ လုပ်ငန်းစဉ်တွေနဲ့ အသေးစိတ် လေ့လာခြင်း ပြုလုပ်ကြည့်ကြပါစို့။

၁။ စောင်းကြိုးနှင့် လက်ချောင်း ဥပမာ

အကြောင်းတိုက်ဆိုင်လို့ ပေါ်လာပြီး ပျက်သွားတဲ့ သဘာဝကို ရှင်းလင်းစွာ မြင်သာစေဖို့ “စောင်းတီးခတ်ခြင်း” ဥပမာနဲ့ နှိုင်းယှဉ် လေ့လာကြည့်နိုင်ပါတယ်။

အလွန် သာယာနာပျော်ဖွယ် ကောင်းတဲ့ အသံတွေ ထွက်ပေါ်နေတဲ့ စောင်းတူရိယာ တစ်ခု ရှိတယ် ဆိုပါစို့။ အဲဒီ သာယာတဲ့ အသံဟာ စောင်းကြိုးတွေ ထဲမှာ ပုန်းအောင်း နေသလား ဆိုပြီး သွားရှာကြည့်ရင် လုံးဝ မတွေ့ရပါဘူး။ ဒါဆိုရင် စောင်းတီးနေတဲ့ ပညာရှင်ရဲ့ လက်ချောင်းလေးတွေ ထဲမှာများ အသံတွေ ပါလာသလား ဆိုပြီး လက်ချောင်းတွေကို ရှာကြည့်ရင်လည်း လုံးဝ မတွေ့ရပြန်ပါဘူး။

တကယ်တမ်း အသံဆိုတာ ဘယ်ကလာသလဲ ဆိုရင်၊ စောင်းကြိုး (အကြောင်းတရား) နဲ့ လက်ချောင်း (အကြောင်းတရား) နှစ်ခု ထိခတ် ပွတ်တိုက်မိတဲ့ အခိုက်အတန့်လေးမှာမှ “အသံ” ဆိုတဲ့ အကျိုးတရားလေးဟာ အသစ်စက်စက် လျှပ်တစ်ပြက် ထွက်ပေါ်လာတာ ဖြစ်ပါတယ်။ ပေါ်လာပြီးတာနဲ့ အဲဒီ အသံလှိုင်းလေးဟာ လေထဲမှာ ချက်ချင်း ပြန်လည် ချုပ်ပျောက် သွားပါတော့တယ်။

ကျနော်တို့ရဲ့ နေ့စဉ် ကြုံတွေ့နေရတဲ့ အဆင်းတွေ၊ အသံတွေ ဆိုတာဟာလည်း အဲဒီ စောင်းသံ လိုပါပဲ။ ဘယ်နေရာမှာမှ ခိုင်ခိုင်မာမာ အမြဲတမ်း ကိန်းအောင်း နေတာ မဟုတ်ဘဲ၊ အကြောင်းတိုက်ဆိုင်တဲ့ စက္ကန့်ပိုင်းလေးမှာမှ ပေါ်ပေါက်လာတဲ့ သဘာဝတရား သက်သက်သာ ဖြစ်ပါတယ်။

၂။ အဆင်းနှင့် အသံ၏ ဖြစ်ပေါ် ချုပ်ပျောက်မှု ယန္တရား

ဒီသဘောတရားကို မိမိရဲ့ ခန္ဓာမှာ လက်တွေ့ အသုံးချပြီး အောက်ပါအတိုင်း ဉာဏ်နဲ့ ထောက်လှမ်း လေ့လာရပါမယ်။

အဆင်း (မြင်ကွင်း) ကို လေ့လာခြင်း: မျက်စိရှေ့မှာ ပစ္စည်းတစ်ခုခုကို မြင်လိုက်ရတဲ့ အခါ “ငါ မြင်တယ်” လို့ ချက်ချင်း မဆုံးဖြတ်ပါနဲ့။ တကယ်တမ်း ဖြစ်ပျက်သွားတာက မိမိရဲ့ မျက်စိ အကြည်ဓာတ် (စက္ခုပသာဒ) နဲ့ ပြင်ပက အဆင်းအာရုံ (ရူပါရုံ) တို့ လာရောက် ဆုံစည်း တိုက်ခတ်မိတာပါ။ အဲဒီလို တိုက်ခတ်မိဖို့ အလင်းရောင် ကလည်း ကူညီပေးရပါတယ်။ အဲဒီ အကြောင်းတရားတွေ ဆုံစည်းသွားတဲ့ အခိုက်အတန့်လေးမှာ စောင်းကြိုးကို ခတ်လိုက်သလိုပဲ “မြင်သိ ဝိဉာဏ်” လေးဟာ လျှပ်တစ်ပြက် ပေါ်လာပါတယ်။ အာရုံ ဖြတ်သွားတာနဲ့ အဲဒီ မြင်သိ ဝိဉာဏ်လေး ဟာလည်း ချက်ချင်း ပြန်လည် ချုပ်ပျောက် သွားပါတယ်။ “ငါ” မြင်တာ မဟုတ်ဘဲ၊ အကြောင်းဆုံလို့ ပေါ်လာတဲ့ “ဝိဉာဏ်” အသိစိတ်လေးရဲ့ သဘာဝ ဖြစ်စဉ် သက်သက်သာ ဖြစ်ပါတယ်။

အသံ ကို လေ့လာခြင်း: အသံ တစ်ခု ကြားလိုက်ရတဲ့ အခါမှာလည်း ထို့အတူပါပဲ။ မိမိရဲ့ နား အကြည်ဓာတ် (သောတပသာဒ) နဲ့ ပြင်ပက အသံလှိုင်း (သဒ္ဒါရုံ) တို့ လေထုထဲကနေ တစ်ဆင့် လာရောက် တိုက်ခတ်မိကြပါတယ်။ အဲဒီ အကြောင်းတရားတွေ တိုက်ဆိုင်သွားတဲ့ အခါမှာ “ကြားသိ ဝိဉာဏ်” လေး ပေါ်လာပါတယ်။ အသံ ဆုံးသွားတာနဲ့ ကြားသိစိတ်လေး လည်း လုံးဝ အစားထိုးစရာ မကျန်ဘဲ ချက်ချင်း ချုပ်ပျောက် သွားပါတယ်။

၃။ အရှိတရားကို သိမြင်ခြင်း၏ အကျိုးကျေးဇူး

ဒီလို အဆင်းနဲ့ အသံဆိုတာ အကြောင်းတိုက်ဆိုင်လို့ ပေါ်လာပြီး ပျက်သွားတဲ့ သဘာဝ ယန္တရား သက်သက်သာ ဖြစ်တယ် ဆိုတာကို မျက်ခြည်မပြတ် ဉာဏ်နဲ့ စောင့်ကြည့် လေ့လာနိုင်လာတဲ့ အခါ၊ ယောဂီရဲ့ စိတ်အစဉ်မှာ အံ့မခန်း အေးချမ်းတဲ့ အပြောင်းအလဲကြီး တစ်ခု ဖြစ်ပေါ်လာပါလိမ့်မယ်။

အရင်က လှပတဲ့ အဆင်းကို မြင်ရင် “ဒါ ငါ့ဟာ ဖြစ်ရမယ်” ဆိုပြီး လောဘနဲ့ ဖက်တွယ်ခဲ့ပါတယ်။

အခုတော့ “ဒါဟာ မြင်ပြီးရင် ပျက်သွားမယ့် သဘာဝတရားပဲ” လို့ သိလိုက်တဲ့အတွက် ဖက်တွယ်စရာ မလိုတော့ဘဲ လောဘမီး အလိုလို ငြိမ်းသွားပါတယ်။ အရင်က မနှစ်မြို့စရာ အသံ ကြားရင် ဒေါသ ထွက်ခဲ့ပါတယ်။ အခုတော့ “နားနဲ့ အသံ တိုက်မိလို့ ဖြစ်ပေါ်လာတဲ့ ရုပ်နာမ် သက်သက်ပဲ” လို့ ဉာဏ်နဲ့ လေ့လာလိုက်တဲ့ အတွက် ဒေါသနဲ့ တုံ့ပြန်မှုတွေ ရပ်တန့်သွားပါတယ်။

အရာရာဟာ မိမိ အလိုကျ စီမံ ဖန်တီးလို့ ရတဲ့ အရာတွေ မဟုတ်ဘဲ၊ သူ့အကြောင်းနဲ့သူ တိုက်ဆိုင်လို့ ပေါ်လာပြီး သူ့အလိုလို ပြန်ပျက်သွားတဲ့ “အစိုးမရတဲ့ အနတ္တ သဘောတရား” တွေချည်းသာ ဖြစ်တယ် ဆိုတာကို ရှင်းလင်း ထင်ရှားစွာ လက်တွေ့ မျက်မှောက်ပြု လာနိုင်ပါလိမ့်မယ်။

နိဂုံး

အချုပ်အားဖြင့် ဆိုရလျှင်၊ နေ့စဉ် ကြုံတွေ့နေရသော အဆင်း၊ အသံ အစရှိသည့် လောကီ အာရုံများ သည် ကျနော်တို့အား ချမ်းသာစေရန် သို့မဟုတ် ဆင်းရဲစေရန် ဖန်တီးပေးနိုင်သော ခိုင်မြဲသည့် အရာများ လုံးဝ မဟုတ်ပါ။ ၎င်းတို့သည် အကြောင်းတရားများ ဆုံစည်းရာမှ ခေတ္တခဏ ပေါ်ပေါက်လာပြီး လျင်မြန်စွာ ပြန်လည် ချုပ်ပျောက်သွားသော သဘာဝ အရိပ်အယောင်များ သက်သက်သာ ဖြစ်ပါသည်။

ထို့ကြောင့် ယောဂီ သူတော်စင် အပေါင်းတို့ အနေဖြင့် မိမိတို့၏ နေ့စဉ်ဘဝတွင် မြင်သမျှ၊ ကြားသမျှသော အာရုံများ နောက်သို့ “ငါ၏ အာရုံ” ဟု ဖမ်းဆုပ် မျောပါသွားမည့် အစား၊ “အကြောင်းတိုက်ဆိုင်၍ ပေါ်လာသော ဝိဉာဏ် ယန္တရား သက်သက်သာ ဖြစ်သည်” ဟူသော နောက်ခံ အသိဖြင့် အရှိကို အရှိတိုင်း မျက်ခြည်မပြတ် စောင့်ကြည့် လေ့လာသွားကြပါစို့။ ဤသို့ အာရုံများ အပေါ်၌ ဉာဏ်ဖြင့် ဖြတ်တောက် လေ့လာခြင်း အားဖြင့်၊ တွယ်တာမှု အစွဲအလမ်း အားလုံးမှ ကင်းစင်ကာ အေးချမ်း တည်ငြိမ်သော လွတ်မြောက်မှု အစစ်အမှန်ကို အောင်မြင်စွာ တည်ဆောက်နိုင်မည် ဖြစ်ပါကြောင်း အလေးအနက် တိုက်တွန်း ရေးသားလိုက်ရပါသည်။