နေ့လည် ၁ နာရီ အချိန်အခါသမယမှာ အိမ်မှာ အနားယူရင်း ဝိပဿနာတရား လက်တွေ့ အားထုတ်နေကြတဲ့ မိဘ၊ အဘိုးအဘွား ဥပါသကာ၊ ဥပါသိကာများ ခင်ဗျာ…
အသက်အရွယ်ရလာလို့ အလုပ်တွေကနေ အနားယူပြီး အိမ်မှာ နေရတဲ့အချိန်ဟာ တကယ်တော့ ဝိပဿနာ ဓာတ်ခွဲခန်းထဲကို အချိန်ပြည့် ဝင်နေရတဲ့ အချိန်ပါပဲ။ သားသမီးတွေက ကိုယ့်အလုပ်နဲ့ကိုယ် အပြင်ထွက်သွားကြ၊ မြေးတွေက ကျောင်းသွားကြနဲ့ အိမ်ကြီးထဲမှာ တိတ်ဆိတ်ပြီး ကျန်ခဲ့တဲ့အခါ ယောဂီတော်တော်များများ ရင်ဆိုင်ရတဲ့ အကြီးမားဆုံးသော ကိလေသာလှိုင်းတံပိုး တစ်ခု ရှိပါတယ်။ အဲဒါကတော့ “ငါ တစ်ယောက်တည်းပါလား၊ ငါ့ကို ပစ်ထားကြပြီ၊ ငါ အထီးကျန်လိုက်တာ” ဆိုပြီး ဝင်လာတတ်တဲ့ ဒေါသနဲ့ သောကစိတ်တွေပါပဲ။
ဒီစာမျက်နှာဟာ စိတ်သက်သာရာရစေမယ့် အားပေးစကားတွေ ပြောဖို့ ဖွင့်ထားတာ မဟုတ်ပါဘူး။ “အရှိကို အရှိအတိုင်း မြင်ဖို့” ဆိုတဲ့ ရည်ရွယ်ချက် တစ်ခုတည်းအတွက်သာ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒါကြောင့် “အထီးကျန်တယ်” ဆိုတဲ့ ခံစားချက်ကြီးကို ဖြေသိမ့်ပေးမယ့်အစား၊ အဲဒီ ခံစားချက်ရဲ့ နောက်ကွယ်က “ငါ” ဆိုတဲ့ ပညတ်အစွဲကြီးကို ဉာဏ်နဲ့ ဘယ်လို ခွာချပြီး လွတ်မြောက်မှုဆီ သွားရမလဲ ဆိုတာကို တည့်တည့် ရှင်းလင်းပြသသွားပါမယ်။
၁။ “အထီးကျန်သည်” ဟူသော ဇာတ်လမ်း၏ လှည့်စားချက်
အိမ်မှာ တစ်ယောက်တည်း ထိုင်နေရင်း ရင်ထဲမှာ ဆို့နင့်ပြီး ဝမ်းနည်းတဲ့စိတ် ဝင်လာပြီ ဆိုပါစို့။ အဲဒီအချိန်မှာ ဉာဏ်မပါတဲ့ စိတ်က ဘာတွေ တွေးနေသလဲ ပြန်ကြည့်ပါ။ “သားသမီးတွေက သူတို့အလုပ်နဲ့သူတို့၊ ငါ့ကို အချိန်မပေးကြတော့ဘူး။ ငါ့မှာ အဖော်မရှိဘူး။ ငါ တစ်ယောက်တည်း သေရတော့မှာလား” စသဖြင့် ဇာတ်လမ်းတွေ ဆင်နေပါလိမ့်မယ်။
ဒီဇာတ်လမ်းတွေကို ဖန်တီးနေတာဟာ “သညာ” လို့ခေါ်တဲ့ မှတ်သားတတ်တဲ့ သဘောတရားပါပဲ။ အတိတ်က စည်ကားခဲ့တဲ့ အချိန်တွေ၊ လူတွေနဲ့ ပြည့်နှက်နေခဲ့တဲ့ အချိန်တွေကို သညာက ပြန်ခေါ်လာပြီး လက်ရှိ အခြေအနေနဲ့ နှိုင်းယှဉ်ပြပါတယ်။ အဲဒီအခါမှာ မရှိတာကို အရှိလုပ်ပြီး ဝမ်းနည်းမှု၊ မကျေနပ်မှု ဆိုတဲ့ ဒေါသစိတ်တွေ ပေါ်လာပါတော့တယ်။
ဒီဇာတ်လမ်းရဲ့ အဓိက ပြဿနာက ဘာလဲဆိုတော့၊ ဇာတ်လမ်းတိုင်းရဲ့ ဗဟိုချက်မှာ “ငါ” ဆိုတဲ့ ဇာတ်ကောင်ကို အခိုင်အမာ ထည့်သွင်းထားတာပါပဲ။ “ငါ့ကို ဂရုမစိုက်ဘူး”၊ “ငါ အထီးကျန်တယ်” ဆိုတဲ့ အတ္တအစွဲ (ဒိဋ္ဌိ) က ခိုင်မာနေသရွေ့ အဲဒီ ပူလောင်မှုကနေ ဘယ်တော့မှ လွတ်မြောက်မှာ မဟုတ်ပါဘူး။ ဒါဟာ ပညတ်အာရုံတွေနောက်ကို လိုက်ပြီး သံသရာမှာ တဝဲလည်လည် ဖြစ်နေရခြင်းရဲ့ အကြောင်းရင်းပါပဲ။
၂။ အထီးကျန်စိတ်ကို ဝိပဿနာ ဓာတ်ခွဲခန်းထဲ သွင်းခြင်း
ဝိပဿနာ အလုပ်ဆိုတာ ဇာတ်လမ်းကို ဖြတ်ပြီး အရှိတရားကို ကြည့်တဲ့ အလုပ်ပါ။ “ငါ အထီးကျန်တယ်” လို့ ခံစားလာရတဲ့ အချိန်မှာ၊ အဲဒီ “ငါ” ဆိုတာကို ခဏဘေးဖယ်ထားပြီး ခန္ဓာကိုယ်နဲ့ စိတ်မှာ တကယ် ဘာတွေ ဖြစ်နေသလဲ ဆိုတာကို ဉာဏ်နဲ့ ဓာတ်ခွဲကြည့်ရအောင်ပါ။
ရုပ်တရားကို ဓာတ်ခွဲခြင်း: ဝမ်းနည်းတဲ့စိတ် ပေါ်လာတဲ့အခါ ရင်ဘတ်ထဲမှာ လေးလံလာတယ်၊ ဆို့နင့်လာတယ်၊ မျက်ရည်ကျချင်သလို ဖြစ်လာတယ်။ နှလုံးခုန်နှုန်းတွေ ပြောင်းလဲလာတယ်။ ဒါတွေဟာ ဘာတွေလဲ။ တကယ့် အရှိတရားက “ငါ ဝမ်းနည်းတာ” မဟုတ်ပါဘူး။ “ရုပ်ရဲ့ ဖောက်ပြန်မှုတွေ” သက်သက်သာ ဖြစ်ပါတယ်။ အကြောင်းတိုက်ဆိုင်လို့ လေးတဲ့သဘော၊ ပူတဲ့သဘော၊ တင်းတဲ့သဘောတွေ ဖြစ်ပေါ်လာတာပါ။
နာမ်တရားကို ဓာတ်ခွဲခြင်း: ခေါင်းထဲမှာ သားသမီးတွေအကြောင်း တွေးနေတယ်။ ပြီးတော့ မကျေနပ်တဲ့စိတ်၊ ဝမ်းနည်းတဲ့စိတ် ပေါ်လာတယ်။ ဒါတွေဟာ ဘာတွေလဲ။ အဲဒါတွေဟာ “တွေးသိစိတ်” နဲ့ “ဒေါသစိတ်” ဆိုတဲ့ နာမ်တရား သက်သက်တွေပါ။
ဒီ ရုပ်ဖောက်ပြန်မှုနဲ့ နာမ်ဖြစ်ပေါ်မှု နှစ်ခု ပေါင်းစပ်သွားတဲ့ ဖြစ်စဉ်ထဲမှာ “အထီးကျန်နေတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်”၊ “အထီးကျန်နေတဲ့ အကောင်အထည်” ဆိုတာ ဘယ်နားမှာ ပါသလဲ။ ဓာတ်ခွဲကြည့်လိုက်ရင် ရုပ်နဲ့ နာမ် ယန္တရား အလုပ်လုပ်နေတာကလွဲလို့ “ငါ” ဆိုတာ လုံးဝ ရှာမတွေ့ပါဘူး။ ဒါကို ပြတ်ပြတ်သားသား ဉာဏ်နဲ့ မြင်ဖို့ လိုပါတယ်။
၃။ ပညတ်ဇာတ်လမ်းမှ “ဝိဉာဏ်” အရှိတရားသို့ ကူးပြောင်းခြင်း
အိမ်မှာ တစ်ယောက်တည်း နေရင်း ဝမ်းနည်းစိတ်၊ အထီးကျန်စိတ် ဝင်လာတိုင်း အောက်ပါအတိုင်း ချက်ချင်း ဉာဏ်သွင်းပြီး ရှုမှတ်ပါ-
၁။ ဇာတ်လမ်းကို တိခနဲ ဖြတ်ပါ: “သူတို့ ငါ့ကို ဂရုမစိုက်ဘူး” ဆိုတဲ့ အတွေးဇာတ်လမ်းနောက်ကို ဆက်မလိုက်ပါနဲ့။ အဲဒီ စကားလုံးတွေ၊ ပညတ်တွေကို လွှတ်ချလိုက်ပါ။
၂။ စိတ်ကို အရှိအတိုင်း သိပါ: ဇာတ်လမ်းကို ဖြတ်ပြီးတာနဲ့၊ အဲဒီ ဝမ်းနည်းနေတဲ့ သဘောလေး၊ လေးလံနေတဲ့ သဘောလေးကို “ဪ… ဝမ်းနည်းတဲ့စိတ်ကလေး ပေါ်လာပါလား”၊ “ဒေါသစိတ်ကလေး ပေါ်လာပါလား” လို့ “ဝိဉာဏ်” (သိစိတ်) နဲ့ ဝင်ရောက်စွက်ဖက်ခြင်း မရှိဘဲ စောင့်ကြည့်လိုက်ပါ။
၃။ ဖြစ်မှု ပျက်မှုကို နှလုံးသွင်းပါ: အဲဒီလို ဝိဉာဏ်နဲ့ စောင့်ကြည့်လိုက်တဲ့ အခိုက်အတန့်မှာပဲ၊ ဝမ်းနည်းစိတ်ဟာ မှီခိုစရာ “ငါ” မရှိတော့တဲ့အတွက် အရှိန်သေပြီး ချက်ချင်း ပျက်ကျသွားပါလိမ့်မယ်။ အဲဒီလို ပျက်သွားတာကို မြင်ရင် “ဖြစ်ပြီး ပျက်သွားတာပဲ” လို့ ဉာဏ်နဲ့ ဆုံးဖြတ်ချက်ချပါ။
ဒီအဆင့်မှာ အလွန်အရေးကြီးတဲ့ အချက်တစ်ခု ရှိပါတယ်။ အဲဒီလို လိုက်သိနေတဲ့ “သိစိတ် (ဝိဉာဏ်)” လေး ကိုယ်တိုင်ဟာလည်း အမြဲတမ်း မတည်မြဲပါဘူး။ “ငါ စောင့်ကြည့်နေတယ်” လို့ မထင်ပါနဲ့။ ဝမ်းနည်းစိတ်ကလည်း ဖြစ်ပြီး ပျက်သွားတယ်။ အဲဒါကို သိလိုက်တဲ့ ဝိဉာဏ်စိတ်လေးကလည်း ဖြစ်ပြီးတာနဲ့ ချက်ချင်း အစားထိုး ပျက်သွားတာပါပဲ။ စိတ်တွေဟာ ဖြစ်ပြီး ပျက်နေခြင်းသာ ရှိပါတယ်။ စိတ်တွေ ဖြစ်ပြီး ပျက်နေတာကလွဲပြီး ဘာမှ မရှိဘူးဆိုတာကို ဉာဏ်နဲ့ ထိုးထွင်း မြင်အောင် ကြည့်ရပါမယ်။
၄။ အနတ္တနှင့် အဓိပတိတရားလေးပါး၏ စွမ်းအား
ဒီလို အရာရာဟာ “ငါ မဟုတ်ဘူး၊ ဖြစ်ပြီး ပျက်နေတဲ့ ရုပ်နာမ်တွေ သက်သက်ပဲ” လို့ သိလိုက်တဲ့အခါ၊ ယောဂီတချို့က “အနတ္တ ဆိုတာ ငါ မဟုတ်လို့ ဘာမှလုပ်လို့မရဘူး” ဆိုတဲ့ အဆိုးမြင်ဝါဒ (Nihilism) ဘက်ကို ထိုးကျသွားတတ်ပါတယ်။ အဲဒီလို အဆိုးမြင်ဝါဒကို လုံးဝ ရှောင်ကြဉ်ရပါမယ်။ “ငါ” မဟုတ်တာ မှန်ပေမယ့်၊ ဆင်းရဲဒုက္ခကနေ လွတ်မြောက်အောင် ရုန်းထွက်ဖို့အတွက် အဓိပတိတရားလေးပါး နဲ့ပြည့်စုံရင် မိမိလိုတာ ပြည့်ပါတယ်။
အထီးကျန်တဲ့ ဒုက္ခကနေ လွတ်မြောက်ချင်တဲ့ ဆန္ဒ၊
ခန္ဓာရဲ့ ဖြစ်ပျက်မှုအပေါ် စူးစူးစိုက်စိုက် ရှုမှတ်တဲ့ စိတ္တ၊
ဝမ်းနည်းစိတ် ဝင်လာတိုင်း မဆုတ်မနစ် ချက်ချင်း သတိကပ်တဲ့ ဝီရိယ၊
“ငါ” နဲ့ “ရုပ်နာမ်သဘာဝ” ကို ခွဲခြားသိမြင်တဲ့ ဝီမံသာဉာဏ်…
ဒီ အဓိပတိတရားလေးပါးကို အပြည့်အဝ တပ်ဆင်ပြီး၊ အိမ်မှာ တစ်ယောက်တည်း နေရတဲ့ အချိန်တိုင်းကို အလဟဿ မဖြုန်းတီးဘဲ ပြင်းထန်တဲ့ အားထုတ်မှုနဲ့ ဝိပဿနာ ဉာဏ်သွင်းရပါမယ်။
နိဂုံးချုပ်
ဥပါသကာ၊ ဥပါသိကာ အပေါင်းတို့… “အထီးကျန်တယ်” ဆိုတာ တကယ်တော့ ပညတ်အစွဲကြီး တစ်ခု သက်သက်ပါ။ ခန္ဓာကိုယ်ထဲမှာ အထီးကျန်နေတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်ဆိုတာ တကယ်မရှိပါဘူး။ အကြောင်းတိုက်ဆိုင်လို့ ပေါ်လာပြီး ချက်ချင်းပျက်သွားတဲ့ ရုပ်နာမ် ယန္တရား သက်သက်သာ ရှိပါတယ်။
အိမ်မှာ တစ်ယောက်တည်း ရှိနေတဲ့ အချိန်ဟာ သူတစ်ပါးနဲ့ စကားပြောစရာ မလိုတဲ့အတွက် စိတ္တာနုပဿနာ ရှုမှတ်ဖို့ အကောင်းဆုံး အချိန်ပါပဲ။ ဝမ်းနည်းစိတ်၊ ပူပန်စိတ် ပေါ်လာတိုင်း ဇာတ်လမ်းကို ဖြတ်ပြီး ပစ္စုပ္ပန် တည့်တည့်က ဝိဉာဏ်နဲ့ စောင့်ကြည့်ပါ။ စိတ်တွေ ဖြစ်ပြီး ပျက်နေတာကလွဲပြီး ဘာမှ မရှိဘူးဆိုတာကို ကိုယ်တိုင် မျက်မှောက်ပြု မြင်တွေ့ရတဲ့အခါ၊ မိမိကိုယ်ကိုယ် “ငါ” လို့ စွဲထားတဲ့ ဒိဋ္ဌိအစွဲကြီး ပြုတ်ကျပြီး သောတာပန်အဖြစ်ကို ဧကန်မလွဲ ရောက်ရှိမှာ ဖြစ်ပါတယ်။
လွတ်မြောက်မှုဆိုတာ ကိုးကွယ်ဆုတောင်းနေရုံနဲ့ ရတာ မဟုတ်ဘဲ၊ ကိုယ်တိုင် မြင်မှသာ ရတာမျိုးပါ။ နားလည်ချင်ရင် ကိုယ်တိုင် ကြည့်ဖို့ လိုပါတယ်။
အမှန်တရားသည်သာ လွတ်မြောက်ရာ ဖြစ်သည်။
Leave a Reply