ကျနော်တို့တွေ တရားလမ်းကြောင်းပေါ် လျှောက်လှမ်းတဲ့အခါ ကိုယ့်ကိုယ်ကိုယ် အလိုမကျဖြစ်လာတဲ့ အချိန်တွေ ရှိတတ်ပါတယ်။ စိတ်လွင့်သွားတဲ့အခါ၊ လောကီအာရုံတွေနောက် ပါသွားတဲ့အခါ ကိုယ့်ကိုယ်ကိုယ် ဒေါသထွက်ပြီး “ဒီနေ့ကစပြီး ညမအိပ်ဘဲ တရားထိုင်မယ်”၊ “ဒီအာရုံကို လုံးဝ မတွေးတော့ဘူး” ဆိုပြီး ပြင်းထန်တဲ့ စည်းကမ်းတွေ၊ ကတိကဝတ်တွေနဲ့ အတင်းအကျပ် ဖိနှိပ် ချုပ်ချယ်တတ်ကြပါတယ်။ အဲဒါဟာ ကိုယ့်ကိုယ်ကိုယ် “အာဏာစက်” သုံးပြီး အပြစ်ပေးနေတာပါပဲ။

ဒါပေမယ့် လက်တွေ့မှာ အဲဒီလို ပြင်းထန်တဲ့ အတင်းအကျပ် ဖိနှိပ်မှုတွေဟာ ရေရှည်မခံပါဘူး။ စိတ်က ပိုပြီး ရုန်းကန်လာတတ်ပါတယ်။ တကယ့် ခရီးရောက်ချင်ရင် အာဏာစက်ကို ရှောင်ဖယ်ပြီး “အနုနည်း” နဲ့ ကိုယ့်ကိုယ်ကိုယ် တရားအားထုတ်ဖြစ်အောင် ဖိအားပေးဖို့ လိုအပ်ပါတယ်။

ရေစီးကြမ်းသော မြစ်ကို လမ်းကြောင်းလွှဲခြင်း (ဥပမာ)

ဒီသဘောတရားကို သေချာ မြင်သာသွားအောင် ဥပမာတစ်ခုနဲ့ ပြောပြချင်ပါတယ်။ အရှိန်အဟုန် ပြင်းစွာနဲ့ စီးဆင်းနေတဲ့ မြစ်ကြီးတစ်စင်း ရှိတယ် ဆိုပါစို့။ အဲဒီ ရေစီးကြောင်းကို ရပ်တန့်သွားအောင် ဆိုပြီး မြစ်လယ်ခေါင်မှာ တံတိုင်းကြီး တစ်ခုနဲ့ ရုတ်တရက် ပိတ်ဆို့လိုက်မယ် ဆိုရင် ဘာဖြစ်သွားမလဲ။ ရေရဲ့ သဘာဝအရ တွန်းကန်အားတွေ တဖြည်းဖြည်း စုပုံလာပြီး၊ နောက်ဆုံးမှာ အဲဒီတံတိုင်းကြီး ကျိုးပေါက်ကာ ပတ်ဝန်းကျင် တစ်ခုလုံး ရေလွှမ်းမိုး ပျက်စီးသွားမှာ အသေအချာပါပဲ။ အဲဒါဟာ အာဏာစက် သုံးလိုက်ခြင်းရဲ့ ဆိုးကျိုးပါ။

ဒါပေမယ့် လိမ္မာပါးနပ်တဲ့ သူတစ်ယောက်ကတော့ ရေကို အတင်း သွားမပိတ်ပါဘူး။ ရေစီးကြောင်းရဲ့ ဘေးဘက်ကနေ မြောင်းငယ်လေးတွေ ဖောက်ပြီး၊ ရေကို သူသွားစေချင်တဲ့ စိုက်ခင်းတွေဘက်ကို တဖြည်းဖြည်းချင်း အနုနည်းနဲ့ လမ်းကြောင်း လွှဲယူပါတယ်။ ရေဟာ အတင်းအကျပ် ပိတ်ဆို့ခံရတာ မရှိဘဲ၊ လိုချင်တဲ့ လမ်းကြောင်းအတိုင်း အေးအေးဆေးဆေး စီးဆင်းသွားပါတယ်။

ကျနော်တို့ရဲ့ စိတ်အစဉ်ဆိုတာလည်း အဲဒီ ရေစီးကြောင်းကြီးနဲ့ အတိအကျ တူညီပါတယ်။ ကိလေသာတွေ၊ အာရုံတွေနောက်ကို အရှိန်နဲ့ စီးဆင်းနေတဲ့ စိတ်ကို “မတွေးရဘူး၊ မလုပ်ရဘူး” ဆိုပြီး အာဏာစက်နဲ့ အတင်း ပိတ်ဆို့ ဖိနှိပ်ထားရင်၊ တစ်ချိန်ချိန်မှာ ပေါက်ကွဲထွက်လာမှာပါပဲ။ ဒါကြောင့် စိတ်ကို အတင်း မချုပ်တည်းဘဲ၊ ဉာဏ်ပညာနဲ့ အသာအယာ လမ်းကြောင်းလွှဲပေးတဲ့ “အနုနည်း” ကို သုံးရပါမယ်။

အနုနည်းဖြင့် မိမိကိုယ်ကို ဖိအားပေးခြင်း

ကိုယ့်ကိုယ်ကိုယ် အနုနည်းနဲ့ ဖိအားပေးတယ် ဆိုတာဟာ အတင်းအကျပ် ခြိမ်းခြောက်တာ မဟုတ်ဘဲ၊ အရှိတရားကို မြင်အောင်ကြည့်ပြီး သဘာဝကျကျ အသိဉာဏ်နဲ့ ထိန်းကျောင်းတာ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒကာ၊ ဒကာမတွေ လှူဒါန်းထားတဲ့ ဆွမ်းတစ်နပ်ကို ဘုန်းပေးနေချိန်မှာ “ငါ တရားမအားထုတ်ရင် ဒီအကြွေးတွေ တင်တော့မှာပါလား” လို့ ဆင်ခြင်လိုက်တာဟာ အလွန် ထိရောက်တဲ့ အနုနည်း ဖိအားတစ်ခုပါပဲ။ အဲဒီ ဖိအားကို အသုံးချပြီး ခန္ဓာကိုယ်မှာ ဖြစ်ပျက်နေတဲ့ အရှိတရားကို တိုက်ရိုက် လေ့လာတဲ့ ဝိပဿနာအလုပ်ထဲကို ဝင်ရောက်ရပါမယ်။

၁။ ရုပ်တရားကို အတင်းမချုပ်တည်းဘဲ သက်သက် လေ့လာခြင်း တရားထိုင်တဲ့အခါ ခန္ဓာကိုယ်မှာ နာကျင်တာ၊ ညောင်းညာတာတွေ ပေါ်လာရင် “ဒီနာကျင်မှုကို ပျောက်အောင် လုပ်မယ်” ဆိုတဲ့ အာဏာစက်မျိုး မသုံးပါနဲ့။ အဲဒီလို လုပ်ရင် ဒေါသသာ ပိုဖြစ်လာပါမယ်။ အနုနည်းဆိုတာကတော့ အဲဒီ ဖောက်ပြန်နေတဲ့ သဘောတရားလေးကို အသာအယာ ဉာဏ်နဲ့ ကပ်ကြည့်နေတာပါပဲ။ နာတယ်ဆိုတာ ကိုယ်ပိုင်တဲ့အရာ မဟုတ်ဘူး၊ အကြောင်းတိုက်ဆိုင်လို့ ပေါ်လာတဲ့ ရုပ်သဘာဝ သက်သက်ပဲလို့ မှတ်ယူပြီး ပြောင်းလဲသွားမှုလေးတွေကို တည်တည်ငြိမ်ငြိမ် စောင့်ကြည့် လေ့လာရပါမယ်။

၂။ ဝိဉာဏ် ကို လမ်းကြောင်းမှန်သို့ လွှဲယူခြင်း အာရုံတစ်ခုခုကြောင့် စိတ်လွင့်သွားတဲ့အခါ၊ အတွေးတွေ ဝင်လာတဲ့အခါ “ငါ တရားထိုင်နေတာ၊ ဘာလို့ တွေးနေတာလဲ” ဆိုပြီး ကိုယ့်ကိုယ်ကိုယ် ပြန်မမုန်းပါနဲ့။ အာရုံနဲ့ တိုက်မိလို့ သိတတ်တဲ့ ဝိဉာဏ် ကလေး ပေါ်လာတာ သဘာဝပဲလို့ လက်ခံလိုက်ပါ။ ပေါ်လာတဲ့ ဝိဉာဏ် ဟာ ခိုင်မာတဲ့ အရာမဟုတ်ဘဲ ချက်ချင်း ပြန်ချုပ်ပျောက်သွားတာကို မျက်ခြည်မပြတ် စောင့်ကြည့်လိုက်တာဟာ၊ လွင့်သွားတဲ့စိတ်ကို အနုနည်းနဲ့ တရားအာရုံထဲ ပြန်ခေါ်လာတာပဲ ဖြစ်ပါတယ်။

၃။ ဝေဒနာကို ဉာဏ်ဖြင့် အသာအယာ ဖြတ်တောက်ခြင်း ကောင်းတဲ့ အာရုံဖြစ်စေ၊ ဆိုးတဲ့ အာရုံဖြစ်စေ ကြုံတွေ့ရတဲ့အခါ ခံစားမှု (ဝေဒနာ) ဆိုတာ ပေါ်လာစမြဲပါ။ အဲဒီ ဝေဒနာကို အတင်းအကျပ် ဖျောက်ဖျက်ပစ်ဖို့ မကြိုးစားပါနဲ့။ ဝေဒနာ ပေါ်လာရင် “ဪ.. ဒါဟာ ဝေဒနာသက်သက်ပါလား” လို့ သတိလေး ကပ်ပြီး လေ့လာလိုက်ပါ။ သတိပါသွားတဲ့အတွက် အဲဒီ ခံစားမှုနောက်ကို လိုချင်တာ၊ မကျေနပ်တာတွေ ဆက်မလိုက်နိုင်တော့ပါဘူး။ အတင်းအကျပ် ရုန်းကန်စရာ မလိုဘဲ သံသရာ လည်ပတ်မှုကြီးကို အနုနည်းနဲ့ အသာအယာ ဖြတ်တောက်လိုက်တာပဲ ဖြစ်ပါတယ်။

နိဂုံး

ကိုယ့်ကိုယ်ကိုယ် အာဏာစက်နဲ့ အတင်းအကျပ် ဖိနှိပ်ခြင်းဟာ မာနကို ပိုကြီးစေပြီး၊ စိတ်ကို ပိုမို ပင်ပန်း နွမ်းနယ်စေပါတယ်။ ခန္ဓာကိုယ်ရဲ့ ဖောက်ပြန်မှုတွေ၊ ဝိဉာဏ် ရဲ့ ဖြစ်ပျက်မှုတွေကို အရှိကိုအရှိတိုင်း လက်ခံပြီး ဉာဏ်နဲ့ စောင့်ကြည့် လေ့လာတဲ့ အနုနည်းကသာလျှင် အေးချမ်းတည်ငြိမ်တဲ့ လွတ်မြောက်မှုကို ရရှိစေပါတယ်။ ဒါကြောင့် ကိုယ့်ကိုယ်ကိုယ် အပြစ်ပေးနေမယ့်အစား၊ နေ့စဉ် ခန္ဓာမှာ ဖြစ်ပေါ်နေတဲ့ အရှိတရားကို တိုက်ရိုက် လေ့လာခြင်းဆိုတဲ့ အနုနည်း ဖိအားလေးနဲ့ တရားလမ်းကြောင်းပေါ်မှာ မဆုတ်မနစ် ဆက်လက် လျှောက်လှမ်းကြပါစို့လို့ တိုက်တွန်း ရေးသားလိုက်ပါတယ်။