လောကကြီးကို အပေါ်ယံ ရှုထောင့်ကနေ ကြည့်လိုက်မယ်ဆိုရင် အလွန်တရာ ရှုပ်ထွေးကျယ်ပြန့်ပြီး အရာရာတိုင်းဟာ ခိုင်မာတည်မြဲနေတဲ့ အစိုင်အခဲကြီးတစ်ခုလို့ ထင်မှတ်မှားစရာ ရှိပါတယ်။ နေ့စဉ်နဲ့အမျှ လှုပ်ရှားရုန်းကန်နေကြတဲ့ လူတွေ၊ တိရစ္ဆာန်တွေ၊ အဆောက်အအုံတွေ၊ သဘာဝ ပတ်ဝန်းကျင်တွေ အားလုံးဟာ တကယ်ပဲ အခိုင်အမာ တည်ရှိနေတယ်လို့ ကျွန်တော်တို့ အားလုံးက လက်ခံထားကြပါတယ်။ ဒါပေမယ့် ဒီလောကကြီးရဲ့ အခြေခံအကျဆုံး အစိတ်အပိုင်းတွေကို အနီးကပ် သေသေချာချာ လေ့လာကြည့်လိုက်တဲ့အခါမှာတော့ ကျွန်တော်တို့ လက်ခံယုံကြည်ထားတဲ့ “သက်ရှိတွေ၊ သတ္တဝါတွေ၊ လူတွေ” ဆိုတာဟာ တကယ်တော့ နေ့စဉ်ဘဝမှာ ရှေ့ဆက်လှုပ်ရှားနိုင်ဖို့အတွက် ဖန်တီးထားတဲ့ စိတ်ကူးယဉ် ဖန်တီးမှု သက်သက်သာ ဖြစ်နေတာကို အံ့ဩဖွယ်ရာ တွေ့ရှိရပါလိမ့်မယ်။

ပကတိ အရှိတရားကို ရှာဖွေကြည့်တဲ့အခါ လောကထဲမှာ လူရယ်၊ ပုဂ္ဂိုလ်ရယ်၊ သတ္တဝါရယ်လို့ သီးခြားခိုင်မာစွာ ရပ်တည်နေတဲ့ အရာတစ်ခုမှ မရှိပါဘူး။ တကယ်တမ်း ရှိနေတာက ခန္ဓာငါးပါးလို့ခေါ်တဲ့ ရုပ်နဲ့ နာမ် အကြောင်းအကျိုး ဆက်စပ်ပြီး အမြဲမပြတ် ဖြစ်ပေါ်နေတဲ့ ဖြစ်စဉ်ကြီး သက်သက်သာ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒီဖြစ်စဉ်ကြီးကို သေသေချာချာ နားလည်ဖို့အတွက် ရုပ်လောကနဲ့ နာမ်လောကရဲ့ သဘောတရားတွေကို အရင်ဆုံး ခွဲခြားပြီး အရှိအတိုင်း လေ့လာကြည့်ဖို့ လိုအပ်ပါတယ်။

ရုပ်တရားတို့၏ ဖောက်ပြန်ပျက်စီးခြင်း သဘော

သတ္တလောကကြီးထဲမှာ ရှိနေတဲ့ ရုပ်တရားတွေကို ကြည့်လိုက်မယ်ဆိုရင် ဒီရုပ်တွေဟာ ဘယ်တော့မှ ငြိမ်သက်တည်ငြိမ်နေတာ မရှိပါဘူး။ သူတို့ဟာ ကံ၊ စိတ်၊ ဥတု၊ အာဟာရ ဆိုတဲ့ အကြောင်းတရား လေးပါးအပေါ် မူတည်ပြီး အချိန်နဲ့အမျှ ဖောက်ပြန်ပျက်စီးနေကြပါတယ်။ ဒီအကြောင်းတရားတွေ ညီညွတ်မျှတနေရင် ရုပ်တရားက ရှင်သန်နေသယောင် ထင်ရပေမယ့်၊ တကယ်တမ်းမှာတော့ စက္ကန့်မလပ် အဟောင်းပျက်ပြီး အသစ်ဖြစ်နေတဲ့ ဖောက်ပြန်ခြင်း သဘောတရားသာ ဖြစ်ပါတယ်။

ဩကာသလောကလို့ ခေါ်တဲ့ သက်မဲ့ ရုပ်ဝတ္ထုတွေကျတော့ ဥတု ဆိုတဲ့ အပူ၊ အအေး ရာသီဥတု အခြေအနေပေါ်မှာသာ အဓိက မူတည်ပြီး ဖောက်ပြန်ပျက်စီးကြပါတယ်။ ကျောက်ဆောင်တွေ၊ မြေကြီးတွေ၊ ရေတွေ အားလုံးဟာ ဥတုရဲ့ ပြောင်းလဲမှုကြောင့် အသွင်သဏ္ဍာန် အမျိုးမျိုး ပြောင်းလဲနေကြတာပါ။ ထို့အတူပဲ ဩကာသလောက ထဲမှာ ပါဝင်တဲ့ သက်ရှိ သစ်ပင်တွေ၊ အပင်တွေကတော့ ဥတုအပြင် အာဟာရ (ရေ၊ မြေဩဇာ) ပေါ်မှာပါ မူတည်ပြီး ကြီးထွားလာလိုက်၊ ညှိုးနွမ်းသွားလိုက်နဲ့ ဖောက်ပြန်ပျက်စီးနေကြပြန်ပါတယ်။ ဒါကြောင့် ရုပ်တရားအားလုံးရဲ့ ဘုံတူညီတဲ့ တစ်ခုတည်းသော သဘောတရားကတော့ “အကြောင်းတရားအပေါ် မူတည်ပြီး ဖောက်ပြန်ပျက်စီးခြင်း” ဆိုတဲ့ ကိစ္စတစ်ခုတည်းသာ ဖြစ်နေပါတယ်။ ခိုင်မာတယ်လို့ ထင်ရတဲ့ ရုပ်တရားတိုင်းဟာ တကယ်တော့ အကြောင်းတိုက်ဆိုင်လို့ ဖြစ်ပေါ်လာပြီး အကြောင်းကုန်ရင် ပျက်စီးသွားမယ့် အရာတွေချည်းပါပဲ။

ဒီလို ဖောက်ပြန်ပျက်စီးတတ်တဲ့ ရုပ်တရားတွေ အပေါ်မှာပဲ လူတွေက စိတ်ကူးယဉ်မှုတွေကို ထပ်မံ အသက်သွင်းကြပြန်ပါတယ်။ သဘာဝတရားအရ ရှားပါးတဲ့ ရုပ်တရားတချို့ကို ပုံသဏ္ဍာန်တွေ သတ်မှတ်လိုက်ကြတယ်။ ပြီးတော့ အဲဒီအရာတွေအပေါ်မှာ တကယ်တော့ ပကတိအားဖြင့် မရှိတဲ့ “တန်ဖိုး” ဆိုတဲ့ အရူပ သဘောတရားတစ်ခုကို ဖန်တီးလိုက်ကြပါတယ်။ ဥပမာအားဖြင့် ရွှေ၊ ငွေ၊ သတ္တု နဲ့ စက္ကူပိုက်ဆံတွေဟာ တကယ်တော့ ဖောက်ပြန်ပျက်စီးတတ်တဲ့ ဥတုဇရုပ် သက်သက်တွေသာ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒါပေမယ့် လူသားတွေက ဒီရုပ်တရားတွေအပေါ်မှာ စိတ်ကူးယဉ် တန်ဖိုးတွေ သတ်မှတ်လိုက်တဲ့အခါမှာတော့၊ ဒီစိတ်ကူးယဉ် ဖန်တီးမှုဟာ လောကကြီးတစ်ခုလုံးကို လွှမ်းမိုးခြယ်လှယ်နိုင်တဲ့ အလုပ်လုပ်လို့ရသော ယန္တရားကြီးတစ်ခု ဖြစ်လာပါတော့တယ်။

နာမ်တရားတို့၏ အညမည ဆက်စပ်မှုနှင့် မောဟ၏ ဖုံးလွှမ်းခြင်း

ရုပ်တရားတွေကို လေ့လာပြီးတဲ့နောက်မှာ “သတ္တဝါ” လို့ ခေါ်ဝေါ်နေကြတဲ့ အထဲကမှ “လူ” ဆိုတာကို သေသေချာချာ ထပ်ပြီး ကြည့်ရှုလေ့လာကြည့်ပါမယ်။ လူဆိုတာ၊ သတ္တဝါဆိုတာ တကယ်တော့ အတိတ်လည်း မဟုတ်၊ အနာဂတ်လည်း မဟုတ်ဘဲ ပစ္စုပ္ပန်တည့်တည့်မှာသာ ရှိနေတဲ့ ရုပ်ခန္ဓာရဲ့ ဖောက်ပြန်ပျက်စီးမှုနဲ့ နာမ်ခန္ဓာရဲ့ ဖြစ်ပျက်နေမှု ဖြစ်စဉ်ကြီး သက်သက်သာ ဖြစ်ပါတယ်။ နာမ်ခန္ဓာဆိုတာ ဝေဒနာ (ခံစားမှု)၊ သညာ (မှတ်သားမှု)၊ သင်္ခါရ (ပြုပြင်စီရင်မှု) နဲ့ ဝိဉာဏ် (သိမှု) ဆိုတဲ့ တရားလေးပါး စုပေါင်းထားခြင်း ဖြစ်ပါတယ်။ ဒီနာမ်တရား လေးပါးဟာ ရုပ်တရားနဲ့ အညမည (အချင်းချင်း အပြန်အလှန်) ကျေးဇူးပြုပြီး အကြောင်းအကျိုး ဆက်စပ်ကာ မရပ်မနား ဖြစ်လိုက်၊ ပျက်လိုက် ဖြစ်နေကြပါတယ်။

ဒါပေမယ့် ဒီလို ရှင်းလင်းပြတ်သားတဲ့ ရုပ်နာမ် ဖြစ်စဉ်ကြီးကို လူတွေက အရှိကို အရှိအတိုင်း မမြင်နိုင်ကြပါဘူး။ ရှင်းရှင်းကြီး ရှိနေတဲ့ အရှိတရားကို ကြောင်တောင်ကန်းပြီး မမြင်နိုင်အောင် ဖုံးကွယ်ထားတဲ့ အရာကတော့ တွေဝေခြင်း “မောဟ” ပင် ဖြစ်ပါတယ်။ မောဟက ဖုံးလွှမ်းလိုက်တဲ့အခါ စက္ကန့်မလပ် ဖြစ်ပျက်နေတဲ့ ရုပ်နာမ် အစဉ်တန်းကြီးကို ခိုင်မာတဲ့ အကောင်အထည်ကြီးတစ်ခု၊ “ငါ” ဆိုတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်၊ သတ္တဝါ တစ်ဦးအဖြစ် အထင်အမြင် လွဲမှားသွားပါတော့တယ်။ ဒီနေရာမှာတင် စိတ်ကူးယဉ် ဖန်တီးမှုတွေက စတင် အသက်ဝင်လာပါတော့တယ်။

အရိပ်များကို အသက်သွင်းခြင်း

တကယ်တမ်း ရှိနေတာက ရုပ်ရဲ့ ဖောက်ပြန်ပျက်စီးမှုနဲ့ နာမ်ခန္ဓာလေးပါး အကြောင်းအကျိုး ဖြစ်ပျက်နေမှု သက်သက်သာ ဖြစ်ပေမယ့်၊ လူသားတွေက မောဟကြောင့် သို့လော သို့လော တွေးတောခြင်းတွေ ဖြစ်လာပါတယ်။ အဲဒီအခါမှာ “ငါတို့ဟာ သက်ရှိတွေ၊ သတ္တဝါတွေ၊ လူတွေ” လို့ စတင် သတ်မှတ်ကြပါတယ်။ အဲဒီနောက်မှာတော့ ရုပ်ခန္ဓာရဲ့ ပုံသဏ္ဍာန် ကွဲပြားမှုအပေါ် မူတည်ပြီး “ယောက်ျား”၊ “မိန်းမ” ဆိုပြီး ထပ်မံ ခွဲခြားကြပြန်ပါတယ်။ အချင်းချင်း ဆက်သွယ်မှုအပေါ် မူတည်ပြီး “မိဘ”၊ “သားသမီး”၊ “ဆွေမျိုး” ဆိုတဲ့ အမည်နာမတွေ ဖန်တီးကြပါတယ်။ ပေါင်းသင်းဆက်ဆံရေးနဲ့ တာဝန်ယူမှုတွေအပေါ် မူတည်ပြီး “ရာထူး”၊ “အာဏာ”၊ “အဆင့်အတန်း” စတာတွေကို တီထွင်ကြပြန်ပါတယ်။

ဒီအရာတွေ အားလုံးဟာ တကယ်တော့ စိတ်ထဲမှာ ပုံဖော်ဖန်တီးထားတဲ့ သတ်မှတ်ချက်တွေ (အရိပ်တွေ) သာ ဖြစ်ပါတယ်။ ပကတိ အရှိတရားမှာ ရာထူး၊ အာဏာ၊ ဆွေမျိုး ဆိုတာတွေ အစိုင်အခဲအနေနဲ့ မရှိပါဘူး။ တကယ်ရှိတာက ခန္ဓာငါးပါးရဲ့ အကြောင်းအကျိုး ဖြစ်ပျက်မှုသာ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒါပေမယ့် လူသားတွေက ဒီသတ်မှတ်ချက် အရိပ်တွေကို အသက်ဝင်လာအောင် အားထုတ်ကြပါတယ်။ ဒီသတ်မှတ်ချက်တွေအပေါ်မှာ အခြေခံပြီး “ငါ”၊ “သူတစ်ပါး”၊ “ပုဂ္ဂိုလ်”၊ “အသက်ဇီဝ” ဆိုတဲ့ အသိတွေနဲ့ ရှေ့ဆက်နိုင်အောင် စနစ်အမျိုးမျိုးကို တီထွင်ကြပါတယ်။

စာသင်ကြားခြင်း၊ အတွေ့အကြုံတွေကို မျိုးဆက်တစ်ခုကနေ တစ်ခုကို ဝေမျှခြင်း၊ လူ့အဖွဲ့အစည်းရဲ့ စနစ်တွေကို နားလည်အောင် ပြုလုပ်ခြင်း ဆိုတာတွေဟာ တကယ်တော့ နာမ်ခန္ဓာထဲက “သညာ” (မှတ်သားမှု) ကို ပြုပြင်ဖန်တီးနေတာ သက်သက်ပါပဲ။ မတူညီတဲ့ သညာတွေအပေါ်မှာ မူတည်ပြီး မတူညီတဲ့ အတွေ့အကြုံရှိသူ၊ မတူညီတဲ့ တတ်ကျွမ်းမှု ရှိသူ၊ မတူညီတဲ့ ခံစားချက် ဝေဒနာ ရှိသူ ဆိုတာမျိုး အမျိုးအစားပေါင်းစုံ ဖန်တီးပြီး စိတ်ကူးယဉ် အရိပ်တွေကို အသက်သွင်းကြပါတယ်။

ဒီလိုမျိုး စနစ်တကျ လုပ်လိုက်တဲ့အခါမှာတော့ အံ့ဩစရာကောင်းလောက်အောင်ပဲ ဒီအရိပ်တွေက တကယ် လက်တွေ့ကျကျ အသက်ဝင်လာပါတယ်။ ဒီစိတ်ကူးယဉ် ဖန်တီးမှုတွေရဲ့ ကျေးဇူးကြောင့် ရုပ်နာမ် ဖြစ်စဉ်ကြီးဟာ ချက်ချင်း ချက်ချင်း မပျက်စီးသွားဘဲ ရှေ့ဆက်ပြီး ရပ်တည်နိုင်တဲ့ အခြေအနေ (ရှင်သန်ခြင်း အကျိုးကျေးဇူး) ကို ရရှိကြပါတယ်။ ဒါဟာ “အလုပ်လုပ်လို့ရသော စိတ်ကူးယဉ် ဖန်တီးမှုများ” ရဲ့ အမြင့်ဆုံး စွမ်းဆောင်ရည်ပါပဲ။

အတ္တဝါဒုပါဒါန်နှင့် သမုတိအမှန်၏ ချုပ်နှောင်မှု

ပြဿနာက ဘယ်မှာ စတင်သလဲဆိုတော့၊ ဒီအရိပ်တွေကို ရုပ်နာမ်ဖြစ်စဉ် ရှေ့ဆက်နိုင်ဖို့ ယာယီ အသုံးချရုံ သက်သက်မဟုတ်ဘဲ၊ တကယ် အစစ်အမှန်တွေပဲလို့ အတိအကျ အခိုင်အမာ စွဲလမ်းယူဆလိုက်တဲ့ အချိန်မှာ စတင်ပါတော့တယ်။ ဒီလို ခိုင်ခိုင်မာမာ စွဲလမ်းယူဆမှုကို “အတ္တဝါဒုပါဒါန်” လို့ ခေါ်ပါတယ်။ အတ္တဝါဒုပါဒါန် အားကောင်းလာတဲ့အခါ သတ္တလောကကြီး တစ်ခုလုံးဟာ အကြောင်းအကျိုး ဖြစ်ပျက်မှု သံသရာထဲမှာ အဆုံးမရှိ လည်ပတ်နေပါတော့တယ်။

အတ္တဝါဒုပါဒါန် ရှိနေတဲ့ လူတွေ ကြားထဲမှာ ဒီအရိပ်တွေကို တူညီစွာ အစစ်အမှန်လို့ အများသဘောတူ လက်ခံလိုက်တဲ့အခါ “သမုတိအမှန်” (မုသားမဖြစ်သော လောကအမှန်) ဆိုတာ ဖြစ်တည်လာပါတယ်။ ဥပမာအားဖြင့်၊ လူ့အဖွဲ့အစည်းမှာ ပိုက်ဆံဆိုတာ တန်ဖိုးရှိတယ်လို့ အားလုံးက လက်ခံထားတဲ့ သမုတိအမှန် ရှိပါတယ်။ ဒီအမှန်တရားဟာ လူ့လောကထဲမှာတော့ မှန်ကန်ပြီး အလုပ်ဖြစ်ပါတယ်။ ဒါပေမယ့် ဒါဟာ အကြွင်းမဲ့ မှန်ကန်သော၊ မဖောက်မပြန်သော အမှန်တရား (သစ္စာ) တော့ ဘယ်တော့မှ ဖြစ်မလာနိုင်ပါဘူး။ သမုတိအမှန်တွေဟာ ခေတ်စနစ်၊ အခြေအနေနဲ့ အချိန်အခါအရ အမြဲတမ်း ပြောင်းလဲပျက်ပြယ်သွားနိုင်တဲ့ သဘောရှိပါတယ်။

မဖောက်မပြန် မှန်ကန်သော အမှန်တရား (သစ္စာ)

လောကရဲ့ စိတ်ကူးယဉ် ဖန်တီးမှုတွေနဲ့ သမုတိအမှန်တွေရဲ့ အလွန်မှာတော့ အချိန်ကာလ ဘယ်လောက်ပြောင်းပြောင်း၊ နေရာဒေသ ဘယ်လောက်ကွာကွာ ဘယ်တော့မှ မဖောက်မပြန် မှန်ကန်နေမယ့် ပကတိ အရှိတရားတွေ ရှိပါတယ်။

တကယ်တမ်း မဖောက်မပြန်တဲ့ သစ္စာအမှန်ကတော့ လောကမှာ အိုခြင်း၊ နာခြင်း၊ သေခြင်း၊ ချစ်သူနဲ့ ကွေကွင်းရခြင်း၊ မချစ်သူနဲ့ အတူနေရခြင်း၊ လိုချင်တာကို မရခြင်း စတဲ့ ဆင်းရဲတွေကသာ အမြဲတမ်း မှန်ကန်နေတဲ့ ဒုက္ခသစ္စာ ဖြစ်ပါတယ်။ စက်ဆုပ်စရာကောင်းပြီး အသုံးမကျတဲ့ ဒီဆင်းရဲခြင်း သဘောတရားဟာ ဘယ်သူမှ ငြင်းပယ်လို့မရတဲ့ အမှန်တရား ဖြစ်ပါတယ်။ ဒီလို ဆင်းရဲဒုက္ခတွေကို ဖြစ်ပေါ်စေတဲ့ အဓိက လက်သည်ကတော့ အရာရာကို ခိုင်မာတယ်ထင်ပြီး လိုချင်တပ်မက်နေတဲ့ “တဏှာတရား” ပဲ ဖြစ်ပါတယ်။ လိုချင်မှု တဏှာရှိနေသရွေ့ ဆင်းရဲဒုက္ခတွေ ဆက်တိုက် ဖြစ်ပေါ်နေမှာ ဖြစ်တဲ့အတွက် ဒီအကြောင်းတရားဟာလည်း အမြဲတမ်း မဖောက်မပြန် မှန်ကန်တဲ့အတွက် သမုဒယသစ္စာလို့ ခေါ်ပါတယ်။

အစောပိုင်းက ဆွေးနွေးခဲ့တဲ့ အတ္တဝါဒုပါဒါန်ကို ဖြစ်စေသော အတ္တဒိဋ္ဌိ (ခိုင်မာတဲ့ အကောင်အထည်ရှိတယ်လို့ အယူမှားခြင်း)၊ ဝီစိကိစ္ဆာ (ယုံမှားသံသယဖြစ်ခြင်း) ကစလို့ ဆယ်ပါးသော ကိလေသာ အညစ်အကြေးတွေကို အမြစ်ပြတ် ဖြတ်တောက်နိုင်မယ့် တစ်ခုတည်းသော နည်းလမ်း ရှိပါတယ်။ အဲဒါကတော့ လက်ရှိ ပစ္စုပ္ပန်တည့်တည့်မှာ ဖြစ်ပေါ်နေတဲ့ ရုပ်နာမ်တွေရဲ့ သဘောကို သေသေချာချာ လေ့လာခြင်းပဲ ဖြစ်ပါတယ်။ ရုပ်နာမ်တွေဟာ အမြဲမပြတ် ဖြစ်ပျက်နေတဲ့ (အနိစ္စ) သဘော၊ အစိုးမရဘဲ နှိပ်စက်နေတဲ့ (ဒုက္ခ) သဘော၊ အလိုအတိုင်း မဖြစ်ဘဲ မိမိအစွမ်းအစနဲ့ ဖန်တီးလို့မရတဲ့ (အနတ္တ) သဘောတွေအဖြစ် အရှိကို အရှိအတိုင်း အမှန်မြင်အောင် ကြိုးစားခြင်းပါပဲ။

တနည်းအားဖြင့် ပြောရရင် ရုပ်နာမ် ဖြစ်စဉ်အပေါ်မှာ အမှန်ကို မမြင်အောင် ဖုံးကွယ်ထားတဲ့ မောဟ အလုံးစုံ ကင်းစင်သွားအောင် လုပ်ဆောင်ခြင်းပဲ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒီလို အမှန်မြင်တဲ့ အသိဉာဏ်လမ်းကြောင်းဟာ ဒုက္ခအားလုံးကို ချုပ်ငြိမ်းစေတဲ့ လမ်းစဉ်ဖြစ်ပြီး အမြဲတမ်း မှန်ကန်တဲ့ မဂ္ဂသစ္စာ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒီလမ်းစဉ်အတိုင်း မှန်မှန်ကန်ကန် လျှောက်လှမ်းသွားတဲ့အခါမှာတော့ အဆုံးစွန် အနေနဲ့ ဖောက်ပြန်ပျက်စီးခြင်း အလျဉ်းမရှိတဲ့၊ အလွန်တရာ ငြိမ်းချမ်းတဲ့ တစ်ခုတည်းသော သန္တိသုခ တရားအဖြစ်ကို ရောက်ရှိသွားမှာ ဖြစ်ပါတယ်။ အဲဒီလို မပျက်စီးတဲ့၊ လုံးဝ မဖောက်ပြန်တော့တဲ့ အငြိမ်းဓာတ် သန္တိသုခ တရားကိုတော့ နိရောဓသစ္စာ အမှန်လို့ ခေါ်ဆိုပါတယ်။

နိဂုံး

ချုပ်ပြီး ပြောရမယ်ဆိုရင် ကျွန်တော်တို့ ရှင်သန်နေတဲ့ လောကကြီးဟာ အလုပ်လုပ်လို့ရသော စိတ်ကူးယဉ် ဖန်တီးမှုတွေနဲ့ တည်ဆောက်ထားတဲ့ ယန္တရားကြီး တစ်ခုပါ။ ဒီသတ်မှတ်ချက်တွေ၊ အရိပ်တွေကို နေ့စဉ်ဘဝ ရှင်သန်ရေးနဲ့ လူ့အဖွဲ့အစည်း တိုးတက်ရေးအတွက် လက်တွေ့ကျကျ အသုံးချဖို့ လိုအပ်ပါတယ်။ သို့သော်လည်း ဒီအရိပ်တွေကို ပကတိ အစစ်အမှန်ကြီးတွေလို့ အထင်မှားပြီး စွဲလမ်းအတွက် ပုထုဇဉ်အားလုံးဟာ အဆုံးမရှိတဲ့ ဒုက္ခသံသရာထဲမှာ ကျရောက်နေတယ် ဆိုတာကို သိစေချင်ပါတယ်။

ဒါကြောင့် လောကရဲ့ စိတ်ကူးယဉ် ဖန်တီးမှုတွေကို အသက်ရှင်ရပ်တည်ရေးအတွက် ကျွမ်းကျင်စွာ အသုံးချရင်းနဲ့ တစ်ဖက်မှာလည်း တကယ့် ပကတိ အရှိတရား ဖြစ်တဲ့ ခန္ဓာငါးပါးရဲ့ ဖောက်ပြန်ပျက်စီးမှုနဲ့ အကြောင်းအကျိုး ဖြစ်စဉ်တွေကို အမြဲတမ်း သတိကပ်ပြီး လေ့လာနေဖို့ လိုအပ်ပါတယ်။ အနိစ္စ၊ ဒုက္ခ၊ အနတ္တ ဆိုတဲ့ အမှန်တရားကို လက်တွေ့ကျကျ နှလုံးသွင်းနိုင်မှသာလျှင်၊ မောဟရဲ့ ဖုံးလွှမ်းမှုကနေ ကင်းလွတ်ပြီး လောကရဲ့ အရိပ်တွေအောက်မှာ ပိတ်မိမနေဘဲ စစ်မှန်တဲ့ သန္တိသုခဆီကို ဦးတည်လျှောက်လှမ်းနိုင်မှာ ဖြစ်ပါတော့တယ်။