ကျွန်တော်တို့ လူသားတွေရဲ့ စိတ်သဘာဝကို သေချာ လေ့လာကြည့်မယ်ဆိုရင်၊ မျောက်တစ်ကောင် သစ်ပင်တစ်ပင်ကနေ နောက်တစ်ပင်ကို အဆက်မပြတ် ခုန်ကူးနေသလိုပဲ၊ ကျွန်တော်တို့ရဲ့ စိတ်ဟာလည်း ပစ္စုပ္ပန်တည့်တည့်မှာ ငြိမ်ငြိမ်လေး နေလေ့မရှိပါဘူး။ ခဏနေရင် ပြီးဆုံးသွားတဲ့ “အတိတ်” ကိစ္စတွေကို ပြန်တွေးပြီး နောင်တရလိုက်၊ မကျေနပ်ဖြစ်လိုက်၊ လွမ်းဆွတ်လိုက် ဖြစ်နေတတ်ပါတယ်။ နောက်ခဏနေတော့ မရောက်လာသေးတဲ့ “အနာဂတ်” ကို လှမ်းတွေးပြီး ကြိုတင်ပူပန်လိုက်၊ မျှော်လင့်ချက်တွေ ထားလိုက်နဲ့ အချိန်ပြည့် ဗျာများနေတတ်ပါတယ်။

ဒီလို အတိတ်နဲ့ အနာဂတ် ဇာတ်လမ်းတွေကြားမှာ စိတ်က ဟိုပြေးဒီလွှား လုပ်နေတဲ့အခါ၊ ကျွန်တော်တို့ဟာ တကယ့် အသက်ရှင်နေတဲ့ အချိန်၊ တကယ့် တရားရှိတဲ့ အချိန်ဖြစ်တဲ့ “ပစ္စုပ္ပန် အခိုက်အတန့်လေး” ကို လုံးဝ လက်လွတ် ဆုံးရှုံးသွားရပါတယ်။ ပစ္စုပ္ပန်ကို လက်လွတ်သွားရင် ဝိပဿနာဉာဏ် လုံးဝ ဖြစ်မလာနိုင်ပါဘူး။

ဒီဆောင်းပါးမှာ ဟိုဘက်ဒီဘက် လွင့်မျော ဗျာများနေတဲ့ စိတ်ကို ဘယ်လို တိခနဲ ဖြတ်တောက်မလဲ၊ ပြီးရင် အဲဒီ လွင့်နေတဲ့ စိတ်ကို ပစ္စုပ္ပန် တည့်တည့်မှာ တကယ် ဖြစ်ပေါ်နေတဲ့ “ခန္ဓာငါးပါး” ရဲ့ အစားထိုး ဖြစ်ပျက် ချုပ်ငြိမ်းသွားပုံပေါ်ကို ဝိပဿနာ ဓာတ်ခွဲခန်းထဲထည့်ပြီး ဘယ်လို အသေးစိတ် ပြန်လည်ဆွဲတင် စောင့်ကြည့်ရမလဲ ဆိုတာကို လမ်းညွှန်ပေးသွားပါမယ်။

၁။ အတိတ်နှင့် အနာဂတ် ဇာတ်လမ်းများ၏ လှည့်စားမှု

စိတ်က အတိတ်ကို ပြန်ရောက်သွားတဲ့ အချိန်၊ ဒါမှမဟုတ် အနာဂတ်ကို ကြိုတွေးနေတဲ့ အချိန်တွေမှာ သင့်ရဲ့ စိတ်ဟာ တကယ့် အရှိတရားကို မမြင်တော့ဘဲ အလွန် ပီပြင်တဲ့ “ပညတ်ဇာတ်လမ်း” ကြီးတွေကို ချက်ချင်း တည်ဆောက်ပါတော့တယ်။

အမှန်တကယ် ဖြစ်နေတဲ့ အရှိတရား (ပရမတ်): တကယ့် သဘာဝတရား အနေနဲ့ ကြည့်ရင် “အတိတ်” ဆိုတာ လုံးဝ မရှိတော့ပါဘူး၊ သေဆုံးသွားပါပြီ။ “အနာဂတ်” ဆိုတာလည်း လုံးဝ မမွေးဖွားသေးပါဘူး။ တကယ်တမ်း ရှိနေတာက ယခု လက်ရှိ တွေးနေတဲ့ “အတွေးစိတ် (မနောဝိဉာဏ်)” သက်သက်သာ ဖြစ်ပါတယ်။

စိတ်က ဖန်တီးလိုက်တဲ့ ဇာတ်လမ်း (ပညတ်): ဒါပေမဲ့ ဉာဏ်မပါတဲ့စိတ်က အဲဒီလို မမြင်ပါဘူး။ အတိတ်ကို တွေးပြီး “ငါ အဲဒီတုန်းက မှားခဲ့တယ်” ဆိုပြီး နောင်တရပါတယ်။ အနာဂတ်ကို တွေးပြီး “မနက်ဖြန် ဘာလုပ်ရမလဲ” ဆိုပြီး သောကရောက်ပါတယ်။ အဲဒီ ဇာတ်လမ်းတွေ အားလုံးရဲ့ ဗဟိုချက်မှာ “ငါ” ဆိုတဲ့ ဇာတ်ကောင်ကြီးကို အခိုင်အမာ ထည့်သွင်းထားပါတယ်။

“ငါ” ပါလာပြီ ဆိုတာနဲ့၊ အတိတ်ကို လွမ်းဆွတ်တဲ့ လောဘ၊ အတိတ်ကို မကျေနပ်တဲ့ ဒေါသ၊ အနာဂတ်ကို ပူပန်တဲ့ သောက၊ အနာဂတ်ကို တပ်မက်တဲ့ လောဘ ဆိုတဲ့ ကိလေသာ မီးတောက်တွေဟာ အဆက်မပြတ် လောင်ကျွမ်းပါတော့တယ်။ တကယ်တော့ ကိုယ့်ကို ပူလောင်စေတာဟာ အတိတ်က အဖြစ်အပျက်တွေ၊ အနာဂတ်က ပြဿနာတွေ မဟုတ်ပါဘူး။ အဲဒီ မရှိတဲ့ အရာတွေကို ဇာတ်လမ်းဆင်ပြီး ပစ္စုပ္ပန်မှာ လှည့်စားနေတဲ့ “အတွေးစိတ်” နောက်ကို “ငါ” ဆိုတဲ့ အစွဲနဲ့ လိုက်ပါသွားခြင်းကသာ တကယ့် ပြဿနာ အစစ်အမှန် ဖြစ်ပါတယ်။

၂။ ဇာတ်လမ်းကို ဖြတ်၍ ပစ္စုပ္ပန် “ခန္ဓာငါးပါး” ဆီသို့ ပြန်ခေါ်ခြင်း

ဒီတော့ ထိုင်နေရင်း၊ အလုပ်လုပ်နေရင်း စိတ်က အတိတ်ကို ရောက်သွားပြီ၊ ဒါမှမဟုတ် အနာဂတ်ကို ရောက်သွားပြီ ဆိုတာကို သတိထားမိလိုက်တာနဲ့ တစ်ပြိုင်နက်…

“ဪ… လွင့်မျောသွားတဲ့ စိတ်ကလေး ပေါ်လာပါလား၊ တွေးတောနေတဲ့ စိတ်ကလေး ပေါ်လာပါလား” လို့ ချက်ချင်း ဝင်ရောက်စွက်ဖက်ခြင်း မရှိဘဲ သတိကပ်လိုက်ပါ။

“ငါ ဘာလို့ ဒီလောက်တောင် တွေးနေရတာလဲ” ဆိုပြီး ကိုယ့်ကိုယ်ကိုယ် ပြန်လည် ဒေါသ မထွက်ပါနဲ့။ တွေးတဲ့ ဇာတ်လမ်း (Content) နောက်ကို ဆက်မလိုက်ပါနဲ့။ အဲဒီ ဇာတ်လမ်းကို တိခနဲ ဖြတ်ချလိုက်ပါ။ ပြီးရင် လွင့်နေတဲ့ စိတ်ကို ပစ္စုပ္ပန် တည့်တည့်မှာ လက်ရှိ ဖြစ်ပေါ်နေတဲ့ “ခန္ဓာငါးပါး” ဆီကို ချက်ချင်း ပြန်ဆွဲခေါ်လာခဲ့ပါ-

၁။ ရူပက္ခန္ဓာ (ဖောက်ပြန်တတ်သော ရုပ်တရား): လေလေး ဝင်သွား၊ ထွက်သွားတဲ့အခါ နှာခေါင်းဝမှာ “တိုးကနဲ၊ ထိကနဲ” ဖြစ်သွားတဲ့ သဘော။ ထိုင်နေရင် တင်ပါးနဲ့ ကြမ်းပြင် ထိနေတဲ့ “မာတဲ့သဘော၊ တင်းတဲ့သဘော” ကို စိုက်ကြည့်ပါ။ ဒါဟာ ပစ္စုပ္ပန် တည့်တည့်က ရူပက္ခန္ဓာပါ။

၂။ ဝေဒနာက္ခန္ဓာ (ခံစားတတ်သော သဘော): အဲဒီလို နေရင်းနဲ့ ခန္ဓာကိုယ်မှာ “ညောင်းတဲ့ သဘော၊ သက်သာတဲ့ သဘော” လေးတွေ ပေါ်လာရင် အဲဒါ ဝေဒနာက္ခန္ဓာပါ။

၃။ သညာက္ခန္ဓာ (မှတ်သားတတ်သော သဘော): အသံတစ်ခုခု ကြားလိုက်တဲ့အခါ “ဒါကတော့ ကားသံပဲ၊ ဒါကတော့ လူသံပဲ” လို့ ချက်ချင်း မှတ်သားလိုက်တာဟာ သညာက္ခန္ဓာပါ။

၄။ သင်္ခါရက္ခန္ဓာ (ပြုပြင် ဖန်တီးတတ်သော သဘော): ညောင်းလာလို့ “ပြင်ထိုင်ချင်တဲ့ စိတ်” ပေါ်လာတာ၊ ဒါမှမဟုတ် စိတ်က အပြင်ကို ထွက်ပြေးချင်လာတာဟာ သင်္ခါရက္ခန္ဓာရဲ့ အလုပ်ပါ။

၅။ ဝိညာဏက္ခန္ဓာ (သိတတ်သော စိတ်တရား): အဲဒီ ထိတာကို သိတယ်၊ ကြားတာကို သိတယ်၊ တွေးတာကို သိတယ် ဆိုတဲ့ သိစိတ်ကလေးတွေဟာ ဝိညာဏက္ခန္ဓာ ပါပဲ။

အပြင်ကို လွင့်သွားတိုင်း လွင့်သွားတိုင်း၊ ဒီ ပစ္စုပ္ပန်မှာ တကယ် ဖြစ်ပေါ်နေတဲ့ ခန္ဓာငါးပါး အစုအဝေးဆီကို သတိနဲ့ ပြန်ပြန်ပြီး ဆွဲတင်ပေးရပါမယ်။

၃။ ခန္ဓာငါးပါး၏ ဖြစ်မှုပျက်မှုကို ပြတ်ပြတ်သားသား ရှုမှတ်ခြင်း

ဒီအဆင့်ဟာ ယောဂီတွေအတွက် အတိတ်၊ အနာဂတ် အကျဉ်းထောင်ကနေ လွတ်မြောက်ပြီး ပစ္စုပ္ပန်မှာ ဉာဏ်အလင်း ပွင့်စေမယ့် အရေးကြီးဆုံး အဆင့် ဖြစ်ပါတယ်။ ခန္ဓာငါးပါးဟာ အမြဲတမ်း တစ်ဆက်တည်း တည်ရှိနေတာ မဟုတ်ဘူး ဆိုတာကို ကိုယ်တိုင် ဉာဏ်နဲ့ မြင်အောင် ကြည့်ရပါမယ်။

လက်တွေ့ ရှုမှတ်ပုံ အဆင့်ဆင့်:

လွင့်မျောခြင်း (ဖြစ်ခြင်း): တရားထိုင်နေရင်း ဖြစ်စေ၊ အလုပ်လုပ်နေရင်း ဖြစ်စေ စိတ်က မနက်ဖြန် သွားရမယ့် ခရီးစဉ်ကို လှမ်းတွေးလိုက်တယ်။ “အတွေးစိတ် (မနောဝိဉာဏ်)” လေး တစ်ခု ချက်ချင်း ပေါ်လာတယ်။

သတိကပ်ခြင်း (ပျက်ခြင်း): “ဪ… အနာဂတ်ကို ကြိုတွေးနေပါလား” လို့ ပစ္စုပ္ပန် သတိနဲ့ လှမ်းသိလိုက်ပါ။ အဲဒီလို သိလိုက်တဲ့ အခိုက်အတန့်လေးမှာတင်၊ ဇာတ်လမ်းက တိခနဲ ပြတ်သွားပြီး၊ အဲဒီ တွေးတဲ့စိတ်ဟာ အရှိန်သေကာ ချက်ချင်း ပျက်ကျ (ချုပ်ငြိမ်း) သွားပါတော့တယ်။

အစားထိုးခြင်း: အဲဒီနောက် သတိကို ခန္ဓာကိုယ်ဆီ ပြန်ယူလာတဲ့အခါ၊ ဝင်လေထွက်လေရဲ့ ထိခိုက်မှုကို သိတဲ့ “ထိသိစိတ် (ကာယဝိဉာဏ်)” သို့မဟုတ် ရူပက္ခန္ဓာ၏ ဖောက်ပြန်မှု အသစ်တစ်ခု ချက်ချင်း အစားထိုး ပေါ်လာတယ်။

ဉာဏ်ဖြင့် ဓာတ်ခွဲခြင်း: ဝင်လေကို သိလိုက်တဲ့ အခိုက်အတန့်မှာပဲ၊ စောစောက အနာဂတ်ကို တွေးနေတဲ့ “အတွေးစိတ်ဟောင်း” ကလေးဟာ အခု လက်ရှိမှာ ဆက်ပြီး ရှိသေးသလား လို့ ဉာဏ်နဲ့ မေးကြည့်ပါ။ လုံးဝ (လုံးဝ) မရှိတော့ပါဘူး။ အဲဒီ အတွေးစိတ်ကလေးဟာ အဲဒီနေရာမှာတင် သေဆုံး (ချုပ်ငြိမ်း) သွားပါပြီ။

ထပ်မံ အစားထိုးခြင်း: ခဏနေတော့ ဒူးက နာလာတယ်။ “နာတယ်” လို့ သိတဲ့ “ဝေဒနာက္ခန္ဓာနှင့် သိစိတ်” ပေါ်လာပြန်တယ်။ ထိသိစိတ်က ပျက်သွားပြီ။ နာတာကို ကြည့်နေရင်း “ဟိုလူ့ကို မကျေနပ်ဘူး” လို့ အတိတ်ကို ပြန်တွေးတဲ့ စိတ် ပေါ်လာပြန်တယ်။ နာတဲ့စိတ် ပျက်သွားပြန်ပြီ။ သတိကပ်လိုက်တော့ တွေးစိတ် ပျက်သွားပြန်တယ်။

ဒီလိုနဲ့ ပစ္စုပ္ပန်မှာ စောင့်ကြည့်နေတဲ့ အချိန်တိုလေး အတွင်းမှာတင်၊ “တွေးတဲ့စိတ်” ပေါ်လာလိုက် ပျက်သွားလိုက်၊ “ထိသိစိတ်” ပေါ်လာလိုက် ပျက်သွားလိုက်၊ “နာတဲ့ ဝေဒနာ” ပေါ်လာလိုက် ပျက်သွားလိုက်နဲ့၊ ခန္ဓာငါးပါးဟာ တစ်ခုပြီးတစ်ခု အလွန် လျင်မြန်တဲ့ နှုန်းနဲ့ ဖြစ်လိုက် ပျက်လိုက် အစားထိုးနေတာကို ဉာဏ်နဲ့ ထိုးထွင်း မြင်လာပါလိမ့်မယ်။

“အတိတ်ကို လွမ်းနေတဲ့ ငါ”၊ “အနာဂတ်ကို ပူပန်နေတဲ့ ငါ” ဆိုတာ အကောင်အထည်ကြီး အနေနဲ့ လုံးဝ မရှိပါဘူး။ ပစ္စုပ္ပန်မှာ အကြောင်းတိုက်ဆိုင်လို့ ပေါ်လာတဲ့ ခန္ဓာငါးပါး ဖြစ်စဉ်ကြီးက ဖြစ်ပြီးတာနဲ့ ချက်ချင်း ပျက်ကျသွားတာ သက်သက်သာ ဖြစ်ပါတယ်။

၄။ ဆုံးဖြတ်ချက်ချခြင်း (ရှုဉာဏ်ဖြင့် နှလုံးသွင်းခြင်း)

ဒီလို ခန္ဓာငါးပါး တရစပ် ဖြစ်ပြီး ပျက်နေတာကို ဉာဏ်မျက်စိနဲ့ ရှင်းရှင်းလင်းလင်း မြင်လာပြီဆိုရင်၊ ယောဂီရဲ့ စိတ်ထဲမှာ ပြတ်သားတဲ့ ဆုံးဖြတ်ချက်တစ်ခု (Insight) ကျလာပါလိမ့်မယ်။

“ဪ… ‘အတိတ်’ ဆိုတာ ပြန်တွေးနေတဲ့ ယခု ပစ္စုပ္ပန်က အတွေးစိတ်ကလေး သက်သက်ပဲ။ ‘အနာဂတ်’ ဆိုတာလည်း ကြိုတွေးနေတဲ့ ယခု ပစ္စုပ္ပန်က အတွေးစိတ်ကလေး သက်သက်ပဲ။ အဲဒီ တွေးတဲ့စိတ်ကလေး ကိုယ်တိုင်ဟာလည်း မြဲတာ မဟုတ်ဘူး၊ ပေါ်လာပြီးတာနဲ့ သတိကပ်လိုက်ရင် ချက်ချင်း အစားထိုး ပျက်စီးသွားတာပဲ။ တကယ်တမ်း ရှိနေတာက ယခု လက်ရှိ ပစ္စုပ္ပန် တည့်တည့်မှာ ဖြစ်ပြီး ပျက်နေတဲ့ ခန္ဓာငါးပါး ရုပ်နာမ် ဖြစ်စဉ်တွေပဲ ရှိပါလား။ မရှိတော့တဲ့ အတိတ်၊ မရောက်သေးတဲ့ အနာဂတ်ကို အတင်း ဖက်တွယ်ပြီး ‘ငါ’ လို့ ခံယူကာ ပူလောင်နေတာဟာ အရိပ်ကိုဖမ်းပြီး ကိုယ့်ကိုယ်ကိုယ် နှိပ်စက်နေတာနဲ့ အတူတူပါလား။ အရာရာဟာ ဖြစ်ပြီးရင် ပျက်စီးသွားကြတာ ချည်းပါပဲလား။”

ဒီလို “ဖြစ်ပျက်” ကို တည့်တည့်မြင်လိုက်တဲ့ အခိုက်အတန့်မှာ၊ အတိတ်၊ အနာဂတ် ဇာတ်လမ်းတွေကြားမှာ ဗျာများနေတဲ့ စိတ်တွေဟာ မှီခိုစရာ “ငါ” မရှိတော့တဲ့အတွက် လေထဲ အငွေ့ပျံသွားသလို အလိုလို အရည်ပျော် ကျသွားပါလိမ့်မယ်။ ယောဂီရဲ့ စိတ်ကတော့ အချိန်ကာလရဲ့ လွှမ်းမိုးမှုမှ လွတ်မြောက်ပြီး၊ ပစ္စုပ္ပန် တည့်တည့်မှာ တည်ရှိနေတဲ့ သတိနဲ့အတူ အေးချမ်းစွာနဲ့ “ဥပေက္ခာ (အလယ်အလတ် သာတူညီမျှ ရှုမြင်နိုင်သော စိတ်)” ဖြင့် ယှဉ်လျက်သား ဖြစ်နေပါလိမ့်မယ်။

၅။ အနတ္တကို နားလည်ခြင်းနှင့် အဓိပတိတရားလေးပါးဖြင့် အားထုတ်ခြင်း

ဒီလို ရုပ်နာမ် ဖြစ်ပျက်ကို မြင်လာတဲ့အခါ၊ ယောဂီတချို့ အထင်မှားတတ်တဲ့ အချက်တစ်ခုကို ရှင်းလင်းချင်ပါတယ်။ “ဪ… အတိတ်လည်း မရှိ၊ အနာဂတ်လည်း မရှိ၊ ခန္ဓာက ပျက်သွားတာပဲ ဆိုတော့… ငါ အတိတ်က အမှားတွေကို သင်ခန်းစာ ယူစရာ မလိုတော့ဘူး၊ အနာဂတ်အတွက်လည်း ဘာမှ စီမံစရာ မလိုတော့ဘူး” ဆိုတဲ့ တာဝန်မဲ့တဲ့ အတွေးမျိုး လုံးဝ (လုံးဝ) မဝင်သင့်ပါဘူး။

ဝိပဿနာ ဆိုတာ အသိဉာဏ်မဲ့ဖို့ ပြောတာ မဟုတ်ပါဘူး။ ပူလောင်မှု (ကိလေသာ) ကိုသာ ဖယ်ရှားခိုင်းတာပါ။ အတိတ်က အတွေ့အကြုံကို ပညာအဖြစ် ပြောင်းလဲရပါမယ်။ အနာဂတ်အတွက် လိုအပ်တဲ့ စီမံမှု (Planning) တွေကို ပြုလုပ်ရပါမယ်။ သို့သော် အဲဒီလို လုပ်ဆောင်တဲ့အခါ “ငါ နောင်တရတယ်၊ ငါ ပူပန်တယ်” ဆိုတဲ့ သောကတွေ ကင်းကင်းနဲ့ ပြုလုပ်နိုင်ဖို့ အတွက် “အဓိပတိတရားလေးပါး” ကို အပြည့်အဝ တပ်ဆင်ရပါမယ်။

ဆန္ဒ (Chanda): အတိတ်၊ အနာဂတ် ဇာတ်လမ်းများ၏ လှည့်စားမှုမှ ကင်းစင်ပြီး၊ ပစ္စုပ္ပန် ဉာဏ်ပညာဖြင့် အေးချမ်းစွာ နေထိုင်လိုသော ပြင်းပြသည့် ဆန္ဒ။

စိတ္တ (Citta): အလုပ်လုပ်နေစဉ် လွင့်မျောသွားသမျှသော “အတွေးစိတ်” များကို ပစ္စုပ္ပန် ခန္ဓာငါးပါး၏ ဖြစ်ပျက်မှု အပေါ်သို့သာ မလွတ်တမ်း ပြန်လည် ဆွဲတင် စူးစိုက်ထားသော စိတ်။

ဝီရိယ (Viriya): အတိတ်၊ အနာဂတ် ဇာတ်လမ်းတွေ ဝင်လာတိုင်း၊ ချက်ချင်း သတိကပ်၍ “ငါ” ဆိုတဲ့ အစွဲကို ပယ်ခွာပြီး ပစ္စုပ္ပန် ဖြစ်ပျက်ဆီသို့ မဆုတ်မနစ် ပြန်ဆွဲခေါ်နေသော ကြိုးစားအားထုတ်မှု ဝီရိယ။

ဝီမံသာဉာဏ် (Vimamsa): “ငါ အတိတ်၊ အနာဂတ်ထဲ ရောက်ပြီး ပူလောင်နေတာလား” သို့မဟုတ် “ခန္ဓာငါးပါးရဲ့ ဖြစ်ပျက်ကို ဉာဏ်နဲ့ သက်သက် ကြည့်ပြီး ပစ္စုပ္ပန်မှာ အကောင်းဆုံး နေထိုင်နေတာလား” ဆိုသည်ကို ပြတ်ပြတ်သားသား ခွဲခြား စစ်ဆေးနေသော ဉာဏ်။

ဒီ အဓိပတိတရား လေးပါးကို တပ်ဆင်ထားတဲ့ ယောဂီဟာ၊ အတိတ်အတွက် နောင်တကင်းပြီး၊ အနာဂတ်အတွက် သောကကင်းစွာ နေထိုင်နိုင်ပါလိမ့်မယ်။ သူ၏ စိတ်ထဲတွင် “ငါ” ဟူသော အချိန်ကာလ၏ ဝန်ထုပ်ဝန်ပိုး လုံးဝ ရှိမည် မဟုတ်ဘဲ၊ ပစ္စုပ္ပန် တည့်တည့်တွင် ကြည်လင်သော ဦးနှောက်၊ ငြိမ်းချမ်းသော စိတ်တို့ဖြင့် အကောင်းဆုံး အလုပ်လုပ်နိုင်မည်သာ ဖြစ်ပါတယ်။

နိဂုံးချုပ် (အရိယာအဖြစ်ကို ရည်မှန်းခြင်း)

တရားအားထုတ်တယ် ဆိုတာ မျက်စိမှိတ်ပြီး စိတ်ကူးယဉ်နေတာ မဟုတ်ပါဘူး။ နေ့စဉ်ဘဝမှာ အတိတ်နဲ့ အနာဂတ်ကို လွင့်မျောသွားတဲ့ စိတ်ကလေးကို သတိထားမိတိုင်း၊ ပစ္စုပ္ပန် ခန္ဓာငါးပါးပေါ်ကို ပြန်တင်ပြီး အရှိကို အရှိအတိုင်း ဉာဏ်နဲ့ ဓာတ်ခွဲနိုင်ရင် အဲဒါ အမြင့်ဆုံး ဝိပဿနာပါပဲ။

ဥပါသကာ၊ ဥပါသိကာ အပေါင်းတို့ ခင်ဗျာ…

မရှိတော့တဲ့ အတိတ်နဲ့ မရောက်သေးတဲ့ အနာဂတ် ဇာတ်လမ်းတွေကြားမှာ “ငါ” ဆိုတဲ့ အတ္တကို ထည့်ပြီး ဗျာများမနေပါနဲ့တော့။ အဲဒီ လွင့်မျောသွားတဲ့ စိတ်တွေဟာ သင့်အတွက် ဝိပဿနာဉာဏ်ကို ထက်မြက်စေမယ့် အလွန် အဖိုးတန်တဲ့ အရှုခံ အာရုံတွေပါ။ စိတ်လွင့်သွားတိုင်း အဲဒီ ဇာတ်လမ်းကို တိခနဲ ဖြတ်ပြီး၊ တွေးလိုက်တိုင်း ပေါ်လာတဲ့ “ပစ္စုပ္ပန် ခန္ဓာငါးပါး” တို့ရဲ့ အစားထိုး ဖြစ်ပျက် ချုပ်ငြိမ်းနေမှုကိုသာ စူးစိုက် လေ့လာပါ။

ခန္ဓာငါးပါး ဖြစ်ပြီး ပျက်နေတာကလွဲပြီး ဘာမှ မရှိဘူးဆိုတာကို ကိုယ်တိုင် မျက်မှောက်ပြု မြင်တွေ့ရတဲ့အခါ၊ မိမိကိုယ်ကိုယ် “ငါ” လို့ စွဲထားတဲ့ ဒိဋ္ဌိအစွဲကြီး အမြစ်ပြတ် ပြုတ်ကျပြီး သောတာပန် အစရှိတဲ့ အရိယာအဖြစ်သို့ ဧကန်မလွဲ ရောက်ရှိမှာ ဖြစ်ပါတယ်။

အမှန်တရားသည်သာ လွတ်မြောက်ရာ ဖြစ်သည်။