ယခုလို နေ့လည်ခင်း အချိန်သမယလေးမှာ ခန္ဓာကိုယ်ရဲ့ ဖြစ်ပျက်သဘာဝတွေကို မျက်ခြည်မပြတ် စောင့်ကြည့်ပြီး သံသရာဝဋ်ဆင်းရဲကနေ လွတ်မြောက်ဖို့အတွက် ဝိပဿနာအလုပ်ကို မနားမနေ ကြိုးစားပမ်းစား အားထုတ်နေကြတဲ့ ရဟန်းရှင်လူ ဓမ္မမိတ်ဆွေများအားလုံး ကိုယ်စိတ်နှစ်ပါး အေးချမ်းကြပါစေ။

ကျနော်တို့ လျှောက်လှမ်းနေတဲ့ ဗုဒ္ဓသာသနာတော်ရဲ့ ခရီးလမ်းမှာ အဓိကကျတဲ့ ရည်မှန်းချက် ပန်းတိုင်တစ်ခု ရှိပါတယ်။ အဲဒါကတော့ ကျနော်တို့ မြန်မာနိုင်ငံမှာ လူ၊ ရဟန်း အရိယာတွေ တတ်နိုင်သလောက် များများ ပေါ်ထွန်းလာရေးပဲ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒီလို အရိယာပုဂ္ဂိုလ်တွေ၊ အထူးသဖြင့် ရဟန်း အရိယာတွေ အမြောက်အမြား ပေါ်ထွက်လာဖို့ဆိုရင်၊ ကျနော်တို့ လူ့အဖွဲ့အစည်းအတွင်းမှာ နှစ်ပေါင်းများစွာ အမြစ်တွယ်နေတဲ့ ဘာသာရေး အစဉ်အလာတွေ၊ ထုံးတမ်းစဉ်လာ ယုံကြည်မှုတွေကနေ ရဲရဲဝံ့ဝံ့ ရုန်းထွက်ပြီး၊ ခန္ဓာကိုယ်က ပေးတဲ့ တိုက်ရိုက်အသိဉာဏ်ကို ရှာဖွေတဲ့ “လက်တွေ့ ဝိပဿနာအလုပ်” ကိုသာ ပထမဦးစားပေးအဖြစ် ပြောင်းလဲ သတ်မှတ်ကြဖို့ အင်မတန်မှ အရေးကြီးလှပါတယ်။ ဒီဆောင်းပါးမှာ အစဉ်အလာဆိုတဲ့ လှောင်ချိုင့်ကနေ ရုန်းထွက်ပြီး၊ လက်တွေ့အလုပ်ကို ဦးစားပေးတဲ့ ရဟန်း အရိယာများ ပေါ်ထွန်းလာရေးအတွက် ကျနော်တို့ တစ်ဦးချင်းစီက ဘယ်လို ကိုယ်တိုင်ကိုယ်ကျ ပါဝင် တည်ဆောက်ကြမလဲ ဆိုတာကို ရှင်းလင်း တင်ပြသွားမှာ ဖြစ်ပါတယ်။

၁။ အစဉ်အလာဆိုတဲ့ လှောင်ချိုင့်နှင့် သာသနာ၏ အနှစ်သာရ

ကျနော်တို့ နိုင်ငံမှာ ဘာသာရေးနဲ့ ပတ်သက်လာရင် အစဉ်အလာတွေဟာ အလွန် ကြီးမားပါတယ်။ ဘုရားတည်တာ၊ ကျောင်းဆောက်တာ၊ ပွဲလမ်းသဘင်တွေ ကျင်းပတာ၊ စာပေကျမ်းဂန်တွေကို အလွတ်ကျက်မှတ်တာ တွေကိုသာ သာသနာရဲ့ အမြင့်ဆုံး အလုပ်တွေလို့ အထင်မှားနေကြပါတယ်။ တကယ်တော့ ဒါတွေဟာ သာသနာတော်ရဲ့ အခွံသက်သက်သာ ဖြစ်ပါတယ်။ မြတ်စွာဘုရားရဲ့ သာသနာတော်မှာ တကယ့်အနှစ်သာရဟာ အဆောက်အဦးတွေ ဘယ်လောက် ကြီးကျယ်ခမ်းနားနေသလဲ၊ ဘာသာရေးပွဲတွေ ဘယ်လောက် စည်ကားနေသလဲ၊ စာမေးပွဲတွေ ဘယ်လောက် အောင်မြင်နေသလဲ ဆိုတာနဲ့ တိုင်းတာလို့ မရပါဘူး။ သံသရာဝဋ်ဆင်းရဲကနေ အမှန်တကယ် လွတ်မြောက်သွားတဲ့ အရိယာ ပုဂ္ဂိုလ်တွေ ဘယ်လောက်များများ ပေါ်ထွန်းနေသလဲ ဆိုတာနဲ့သာ တိုင်းတာရမှာ ဖြစ်ပါတယ်။

အစဉ်အလာကိုပဲ ဖက်တွယ်ထားတဲ့ လူ့အဖွဲ့အစည်းမှာဆိုရင် လူတွေဟာ “ငါ” ဆိုတဲ့ အတ္တအစွဲ (သက္ကာယဒိဋ္ဌိ) ကို ဖျောက်ဖျက်ဖို့ မကြိုးစားကြတော့ဘဲ၊ အဲဒီ “ငါ” ကို ပိုပြီး ကြီးထွားလာစေမယ့် ကုသိုလ်ရေး အမည်ခံ လောကီအလုပ်တွေကိုသာ ရှေ့တန်းတင် လုပ်ဆောင်လာကြပါတယ်။ “ငါ ဘယ်လောက် လှူနိုင်တယ်”၊ “ငါ ဘယ်လောက် စာတတ်တယ်” ဆိုတဲ့ မာနတွေနဲ့ အချိန်ကုန်နေတတ်ကြပါတယ်။ ဒါဟာ ရေဆာနေတဲ့ လူတစ်ယောက်က ရေကို တကယ် မသောက်ဘဲ၊ ရေခွက်ရဲ့ အလှအပကိုသာ ထိုင်ပြီး သာယာနေသလိုမျိုး အလွန်ပဲ အချည်းနှီး ဖြစ်ရပါတယ်။

တကယ့် လက်တွေ့အလုပ်ဆိုတာ ခန္ဓာကိုယ်ထဲကို ဉာဏ်နဲ့ ဆင်းပြီး၊ အမြဲတမ်း ဖောက်ပြန်ပျက်စီးနေတဲ့ ရုပ်တရားနဲ့ အမြဲတမ်း ဖြစ်ပြီးပျက်နေတဲ့ ဝိဉာဏ် တို့ရဲ့ သဘာဝကို တိုက်ရိုက် လေ့လာခြင်း အလုပ်ကို မဖြစ်မနေ လုပ်ဆောင်ခြင်းပဲ ဖြစ်ပါတယ်။ အစဉ်အလာကို လက်လွှတ်ပြီး အရှိတရားကို ရင်ဆိုင်ရဲမှသာလျှင် အတ္တဒိဋ္ဌိ ပြုတ်ကျပြီး သောတာပတ္တိမဂ် ဆိုတဲ့ ပန်းတိုင်ကို ရောက်ရှိမှာ ဖြစ်ပါတယ်။

၂။ ရေကူးနည်း စာအုပ်နှင့် တကယ့် ရေပြင် (ဥပမာ)

အစဉ်အလာ စာပေသင်ကြားခြင်းနဲ့ လက်တွေ့ ဝိပဿနာအလုပ်ရဲ့ ကွာခြားချက်ကို ရှင်းလင်းသွားအောင် ဥပမာတစ်ခုနဲ့ တင်ပြချင်ပါတယ်။ လူတစ်ယောက်ဟာ ရေကူးနည်း စာအုပ်ပေါင်းများစွာကို ဖတ်ရှု လေ့လာထားတယ် ဆိုပါစို့။ လက်ပစ်ကူးနည်း၊ ပက်လက်ကူးနည်း၊ ရေအောက်ငုပ်နည်း စတဲ့ သီအိုရီ အားလုံးကို သူ အတိအကျ သိပါတယ်။ အဲဒီအကြောင်းတွေကို လူအများရှေ့မှာ ဟောပြောပို့ချနိုင်တဲ့အထိ ကျွမ်းကျင်နေပါတယ်။ ဒါပေမယ့် သူဟာ ရေထဲကို တစ်ခါမှ ဆင်းမကူးဖူးပါဘူး။ ရေနဲ့ အထိအတွေ့ လုံးဝ မရှိဖူးပါဘူး။

တစ်နေ့ကျတော့ အဲဒီလူဟာ လှေစီးသွားရင်း လှေမှောက်ပြီး မြစ်ထဲကို ပြုတ်ကျသွားပါတယ်။ အဲဒီအချိန်မှာ သူ့ခေါင်းထဲက ရေကူးနည်း သီအိုရီတွေ၊ စာအုပ်ထဲက အသိတွေဟာ သူ့ကို ရေမနစ်အောင် ကယ်တင်နိုင်ပါ့မလား။ လုံးဝ ကယ်တင်နိုင်မှာ မဟုတ်ပါဘူး။ သူဟာ ရေရဲ့ တကယ့် သဘာဝ (တွန်းကန်အား၊ ရေစီးကြောင်း) ကို ကိုယ်တိုင် လက်တွေ့ အထိအတွေ့ မရှိခဲ့တဲ့အတွက်၊ အထိတ်တလန့်ဖြစ်ပြီး ရေနစ် သေဆုံးသွားမှာ အသေအချာပါပဲ။

စာပေကျမ်းဂန်တွေကို သင်ကြားခြင်း၊ အစဉ်အလာတွေကို ထိန်းသိမ်းခြင်းဆိုတာ အဲဒီ ရေကူးနည်း စာအုပ်တွေကို ဖတ်နေတာနဲ့ အတိအကျ တူပါတယ်။ အဲဒီစာအုပ်တွေဟာ လမ်းညွှန်ချက် အနေနဲ့ အသုံးဝင်ပေမယ့်၊ တကယ့် လက်တွေ့ သံသရာဝဋ်ဆင်းရဲ ဆိုတဲ့ ရေနစ်နေတဲ့ အချိန်မျိုးမှာ (ဥပမာ- သေခါနီး အချိန်၊ ကြီးမားတဲ့ သောကနဲ့ ကြုံရတဲ့ အချိန်မျိုးမှာ) အဲဒီ စာတွေ့အသိတွေဟာ ဒေါသ၊ လောဘ၊ မောဟ တွေကို လုံးဝ မတားဆီးနိုင်ပါဘူး။ တကယ့် လွတ်မြောက်မှုကို ရချင်ရင် ရေထဲကို ကိုယ်တိုင် ခုန်ချပြီး လက်တွေ့ ရေကူးရပါမယ်။ မိမိခန္ဓာကိုယ်ထဲကို ဉာဏ်နဲ့ စူးစိုက်ပြီး ရုပ်နာမ်တို့ရဲ့ ဖြစ်ပျက်ကို တိုက်ရိုက် လေ့လာလိုက်တဲ့အခါမှသာ၊ အတ္တဒိဋ္ဌိဆိုတဲ့ အယူမှားကြီး ပြုတ်ကျပြီး တကယ့် ငြိမ်းချမ်းမှုကို ရရှိမှာ ဖြစ်ပါတယ်။

၃။ ရဟန်းတော်များ၏ မူလရည်မှန်းချက်ကို ပြန်လည် အသက်သွင်းခြင်း

ဒီနေရာမှာ သာသနာ့ဘောင်ကို ဝင်ရောက်လာကြတဲ့ ရဟန်းတော်များနဲ့ ပတ်သက်ပြီး အလေးအနက် ထောက်ပြချင်ပါတယ်။ ရဟန်း အရိယာများ ပေါ်ထွန်းလာရေးအတွက်ဆိုရင်၊ ရဟန်းတော်များ ကိုယ်တိုင်က သူတို့ရဲ့ မူလရည်မှန်းချက်ကို ပြန်လည် သတိရဖို့ အလွန် အရေးကြီးပါတယ်။ ရဟန်းဝတ်တယ်ဆိုတာ ကိုရင်ဝတ်စဉ်ကတည်းက “သံသရာ ဝဋ်ဒုက္ခက လွတ်အောင် လုပ်လို၍ အရှင်ဘုရားလက်ထဲမှ သင်္ကန်းနဲ့ တပည့်တော်ကို ရှင်သာမဏေပြုပေးပါ” လို့ ရှင်းရှင်းလင်းလင်း ကတိပြု တောင်းခံခဲ့ကြတာ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒါဟာ မြတ်စွာဘုရား သာသနာတော်ရဲ့ တစ်ခုတည်းသော မူလရည်မှန်းချက်ပဲ ဖြစ်ပါတယ်။

ဒါပေမယ့် ယနေ့ခေတ်မှာ ရဟန်းတော် အများစုဟာ ဒီမူလရည်မှန်းချက်ကို မေ့လျော့ပြီး၊ စာပေသင်ကြားခြင်း သက်သက်ဖြင့်သာ အချိန်ကုန်နေကြတာကို စိတ်မကောင်းဖွယ်ရာ တွေ့ရပါတယ်။ ပါဠိတော်တွေကို အလွတ်ကျက်မှတ်တယ်၊ စာမေးပွဲတွေ ဖြေဆိုတယ်၊ အစဉ်အလာအရ တရားဟောကြတယ်။ ဒါပေမယ့် တကယ့် လက်တွေ့ ခန္ဓာဉာဏ်ရောက် ဝိပဿနာအလုပ်ကိုတော့ နောက်တန်းကို ပို့ထားတတ်ကြပါတယ်။ မြတ်စွာဘုရားက ရဟန်းတော်တွေကို စာအုပ်တွေကြားထဲမှာ တစ်သက်လုံး အချိန်ကုန်ဖို့ လမ်းညွှန်ခဲ့တာ မဟုတ်ဘဲ၊ ခန္ဓာကိုယ်ထဲက အမှန်တရားကို လက်တွေ့ ရှာဖွေပြီး လွတ်မြောက်မှု ပန်းတိုင်ကို သွားဖို့ လမ်းညွှန်ခဲ့တာ ဖြစ်ပါတယ်။

ရဟန်းတော်များ နေ့စဉ် သုံးစွဲနေသော ဆွမ်း၊ သင်္ကန်း၊ ကျောင်း၊ ဆေး ဆိုတဲ့ ပစ္စည်းလေးပါးသည် ဒကာ၊ ဒကာမတွေရဲ့ လုပ်အား၊ ချွေးနှဲစာတွေဖြစ်ပြီး မြတ်စွာဘုရားထံမှ ချေးယူစားသောက်နေခြင်း ဖြစ်ပါတယ်။ တရားအားမထုတ်ဘဲ (အနည်းဆုံး သောတာပန်မဖြစ်ဘဲ) ဒီအတိုင်း စားသောက်နေပါက အကြွေးမဆပ်လိုသော သူ၊ မြတ်စွာဘုရားက “လူယုတ်မာ” လို့ ပြတ်ပြတ်သားသား သတ်မှတ်ထားပါတယ်။ ထို့ကြောင့် ရဟန်းတော်များအနေဖြင့် စာအုပ်ထဲက အသိသက်သက်နဲ့ ကျေနပ်မနေဘဲ၊ အစဉ်အလာတွေကို ဘေးဖယ်ထားကာ၊ ခန္ဓာကိုယ်က ပေးတဲ့ တိုက်ရိုက်အသိဉာဏ်ကို ရှာဖွေပြီး မဂ်ဉာဏ် ဖိုလ်ဉာဏ်ကို မျက်မှောက်ပြုခြင်းသည်သာ မြတ်စွာဘုရား၏ အကြွေးကို အကောင်းဆုံး ဆပ်ခြင်းမည်ပါတယ်။

၄။ လက်တွေ့အလုပ် (အရှိတရားကို လေ့လာခြင်း)

အစဉ်အလာကို ခွာချပြီးရင် ကျနော်တို့ လုပ်ရမယ့် တစ်ခုတည်းသော အလုပ်က လက်တွေ့ ဝိပဿနာအလုပ်ပဲ ဖြစ်ပါတယ်။ ဝိပဿနာဆိုတာ မျက်စိမှိတ်ပြီး စိတ်ကူးယဉ်နေတာ မဟုတ်ပါဘူး။ မိမိခန္ဓာကိုယ်မှာ တကယ့် လက်တွေ့ဖြစ်ပေါ်နေတဲ့ အရှိတရားကို ဉာဏ်နဲ့ တိုက်ရိုက် လေ့လာခြင်း အလုပ်ပဲ ဖြစ်ပါတယ်။

ရုပ်တရားကို လေ့လာခြင်း: ကျနော်တို့ “ငါ့ကိုယ်ကြီး”၊ “ငါ့ရုပ်ကြီး” လို့ အခိုင်အမာ ယူဆထားတဲ့ ဒီရုပ်တရားဟာ တကယ်တော့ အကြောင်းတရားတွေကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာပြီး အဆက်မပြတ် ဖောက်ပြန်ပျက်စီးနေတဲ့ သဘောတရား သက်သက်သာ ဖြစ်ပါတယ်။ အသက်ရှူသွင်းလိုက်၊ ရှူထုတ်လိုက် လုပ်နေတဲ့ အချိန်တိုင်း၊ အပူအအေး ပြောင်းလဲသွားတိုင်းမှာ ရုပ်တရားတွေဟာ အသစ်ဖြစ်ပေါ်လာလိုက်၊ ဟောင်းနွမ်းပျက်စီးသွားလိုက်နဲ့ အဆက်မပြတ် ဖောက်ပြန်နေကြတာပါ။ ဒီရုပ်တရားမှာ ဘာ သိတတ်တဲ့ သဘောမှ မရှိပါဘူး။ ကိုယ်ပေါ်မှာ ပူလာတာ၊ အေးလာတာ၊ နာကျင်လာတာ၊ တင်းမာလာတာတွေဟာ ရုပ်ရဲ့ ဖောက်ပြန်မှု သက်သက်တွေသာ ဖြစ်ပါတယ်။ “ငါ နာတယ်” လို့ ကိုယ်ပိုင်အဖြစ် အမည်မတပ်ဘဲ၊ “ဒါဟာ ဖောက်ပြန်တတ်တဲ့ သဘောတရားတစ်ခု ပေါ်လာတာပဲ” လို့ အရှိကို အရှိအတိုင်း သက်သက်စောင့်ကြည့် လေ့လာရပါမယ်။

ဝိဉာဏ် ကို လေ့လာခြင်း: နာမ်တရားဆိုတာကတော့ အကောင်အထည် လုံးဝမရှိဘဲ သိတတ်၊ ခံစားတတ်၊ မှတ်သားတတ်၊ စေ့ဆော်တတ်တဲ့ သဘောတရားတွေ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒီနေရာမှာ ခန္ဓာမှာ ပေါ်လာတဲ့ သိစိတ်ဆိုတာ ဝိဉာဏ် သက်သက်သာ ဖြစ်တယ်ဆိုတာကို ဉာဏ်နဲ့ တိုက်ရိုက် သိမြင်ဖို့ အလွန် အရေးကြီးပါတယ်။

မျက်စိနဲ့ အဆင်း တိုက်မိတဲ့အခါ မြင်သိစိတ် ပေါ်လာပါတယ်။ အဲဒီ မြင်သိစိတ်ဟာ “ငါ ကြည့်လိုက်လို့ မြင်တာ” မဟုတ်ပါဘူး။ မျက်စိနဲ့ အဆင်း ဆိုတဲ့ အကြောင်းတရား နှစ်ခု ဆုံစည်းသွားတဲ့အတွက် ဝိဉာဏ် ကလေး အလိုအလျောက် ပေါ်ပေါက်လာခြင်းသာ ဖြစ်ပါတယ်။ နားနဲ့ အသံ တိုက်မိရင် ကြားသိစိတ် ပေါ်လာပါတယ်။ လျှာနဲ့ အရသာ တိုက်မိရင် အရသာသိစိတ် ပေါ်လာပါတယ်။ ဒီ ဝိဉာဏ် ကလေးတွေဟာ အမြဲတမ်း တည်ရှိနေတဲ့ အရာမျိုး လုံးဝ မဟုတ်ဘဲ၊ အကြောင်းတိုက်ဆိုင်လို့ ပေါ်လာပြီး အကြောင်းကုန်တာနဲ့ ချက်ချင်း ပြန်ပျက်သွားတဲ့ သဘောတရားတွေချည်းသာ ဖြစ်ပါတယ်။

၅။ ဝင်ရောက်စွက်ဖက်ခြင်းကင်းသော စောင့်ကြည့်မှု

လက်တွေ့ အားထုတ်တဲ့နေရာမှာ အရေးအကြီးဆုံး အချက်ကတော့ စိတ်ကို ကောင်းအောင် လုပ်ဖို့ ကြိုးစားခြင်း၊ တည်ငြိမ်အောင် လုပ်ဖို့ ကြိုးစားခြင်း၊ သို့မဟုတ် စိတ်ကို ပြင်ဖို့ ကြိုးစားခြင်းတွေကို လုံးဝ ရှောင်ကြဉ်ဖို့ပါပဲ။ တရားထိုင်ပြီဆိုတာနဲ့ အတွေးတွေ မဝင်လာအောင်၊ စိတ်ငြိမ်သွားအောင် အတင်းအကျပ် ဖမ်းချုပ်ထားတာဟာ သဘာဝမကျပါဘူး။ စိတ်ကို ပြင်ဖို့ ကြိုးစားတာဟာ “ငါလုပ်နေတယ်”၊ “ငါ ထိန်းချုပ်နေတယ်”၊ “ငါ တရားရအောင် ကြိုးစားနေတယ်” ဆိုတဲ့ အတ္တအစွဲကို ပိုမို ကြီးထွားလာစေပါတယ်။

တကယ်တမ်း လက်တွေ့ကျင့်သုံးရမှာက စိတ်ကို ပြင်ဖို့ လုံးဝ မကြိုးစားဘဲ၊ စိတ်ရဲ့ သဘာဝ ဖြစ်တဲ့ ဖြစ်ခြင်းနဲ့ ပျက်ခြင်း (အနိစ္စ) သဘောကို အရှိကို အရှိအတိုင်း ဧည့်သည်ကို ကြည့်သလို ဝင်ရောက်စွက်ဖက်ခြင်း မရှိဘဲ စောင့်ကြည့် လေ့လာဖို့ပါပဲ။

• ဒေါသထွက်စရာ အာရုံတစ်ခုနဲ့ ကြုံလိုက်လို့ ဒေါသစိတ် ပေါ်လာရင် “ငါ ဒေါသထွက်တယ်” လို့ ကိုယ်ပိုင်အဖြစ် အမည်မတပ်ပါနဲ့။ အဲဒီဒေါသကို ဖျောက်ဖို့လည်း အတင်း မကြိုးစားပါနဲ့။ “ဒေါသစိတ်ကလေး ပေါ်လာပါလား” လို့ ရုပ်နာမ် ဖြစ်စဉ်သက်သက်အနေနဲ့ ဓမ္မဓိဋ္ဌာန်ကျကျ လေ့လာလိုက်ပါ။

• လောဘစိတ် ပေါ်လာရင်လည်း လောဘစိတ်ကလေး ဖြစ်ပေါ်လာတယ်လို့ အရှိအတိုင်း သိလိုက်ပါ။

• စိတ်ကလေးက ပြန့်လွင့်သွားတယ်ဆိုရင်လည်း “ဪ… ပြန့်လွင့်သွားပါလား” လို့ အရှိကို အရှိတိုင်း လက်ခံပြီး စောင့်ကြည့်လိုက်ပါ။

ဒီလို ဝင်ရောက်စွက်ဖက်ခြင်း မရှိဘဲ ဓမ္မဓိဋ္ဌာန်ကျကျ စောင့်ကြည့်နေလိုက်ရင်၊ အဲဒီ စိတ်ကလေးတွေ၊ ခံစားမှုလေးတွေဟာ အချိန်အကြာကြီး မခံဘဲ သူတို့သဘာဝအတိုင်း အကြောင်းကုန်တာနဲ့ ချက်ချင်း ပြိုကွဲပျက်စီးသွားတာကို အံ့ဩဖွယ်ရာ မြင်တွေ့ရပါလိမ့်မယ်။

၆။ ကိုယ်တိုင် ပါဝင်ခြင်း (ဥပါသကာ၊ ဥပါသိကာတို့၏ အခန်းကဏ္ဍ)

ရဟန်း အရိယာများ ပေါ်ထွန်းလာရေးဆိုတာ ရဟန်းတော်တွေချည်းပဲ ကြိုးစားနေလို့ မရပါဘူး။ ဒကာ၊ ဒကာမ တွေဖြစ်တဲ့ ဥပါသကာ၊ ဥပါသိကာ တွေရဲ့ အခန်းကဏ္ဍဟာလည်း အင်မတန်မှ အရေးကြီးပါတယ်။ ကျနော်တို့ ကိုယ်တိုင်က အစဉ်အလာတွေကိုပဲ ဦးစားပေးနေမယ်၊ ဘုန်းကြီးကျောင်းသွားရင် စာမေးပွဲအောင်တဲ့ ကိုယ်တော်တွေကိုမှ၊ ဘွဲ့တံဆိပ် အရှည်ကြီး ရထားတဲ့ ကိုယ်တော်တွေကိုမှ ရွေးချယ်ပြီး ဆည်းကပ်နေမယ်ဆိုရင်၊ သာသနာတော်ဟာ အစဉ်အလာထဲမှာပဲ ဆက်လက် နစ်မွန်းနေမှာ ဖြစ်ပါတယ်။

ဒါကြောင့် ကျနော်တို့ ကိုယ်တိုင်က လက်တွေ့ ဝိပဿနာအလုပ်ကို တန်ဖိုးထားသူတွေ ဖြစ်ဖို့ လိုပါတယ်။ ကိုယ်တိုင်လည်း နေ့စဉ် ဝိပဿနာ တရားကို မနားမနေ အားထုတ်ရပါမယ်။ ဖြစ်ပေါ်နေတဲ့ ရုပ်နာမ် သဘာဝတွေကို မျက်ခြည်မပြတ် စောင့်ကြည့် လေ့လာရပါမယ်။ ပြီးရင် ကျောင်းကန်ဘုရားတွေကို သွားတဲ့အခါမှာ၊ တကယ် လက်တွေ့ တရားအားထုတ်နေတဲ့၊ သံသရာဝဋ်ဆင်းရဲကနေ လွတ်မြောက်ဖို့ အားထုတ်နေတဲ့ ရဟန်းတော်တွေကိုသာ အထူး ဦးစားပေး ချဉ်းကပ်၊ လှူဒါန်း၊ ဆည်းကပ်သင့်ပါတယ်။

စာပေသင်ကြားခြင်း သက်သက်နဲ့ အချိန်ကုန်နေတဲ့ ရဟန်းတော်တွေကိုလည်း “အရှင်ဘုရားတို့၊ သံသရာက လွတ်မြောက်ရေးဆိုတဲ့ မူလရည်မှန်းချက်ကို အကောင်အထည် ဖော်တော်မူကြပါ။ လက်တွေ့ ဝိပဿနာအလုပ်ကို အားထုတ်တော်မူကြပါ” လို့ ရိုသေလေးစားစွာ လျှောက်ထား တိုက်တွန်းရပါမယ်။ ရဟန်းတော်တွေ တရားအားထုတ်ဖို့အတွက် လိုအပ်တဲ့ အဆင်ပြေချောမွေ့မှုတွေကို ဖန်တီးပေးရပါမယ်။ ကျနော်တို့ လူ့အဖွဲ့အစည်း တစ်ခုလုံးက အစဉ်အလာထက် လက်တွေ့အလုပ်ကို ဦးစားပေးတဲ့ ယဉ်ကျေးမှု တစ်ရပ်ကို ကိုယ်တိုင် ပါဝင် တည်ဆောက်ကြမှသာလျှင်၊ သာသနာတော်ကြီးဟာ လမ်းမှန်ပေါ်ကို ပြန်လည် ရောက်ရှိလာမှာ ဖြစ်ပါတယ်။

၇။ အနိစ္စ၊ ဒုက္ခ၊ အနတ္တ ဉာဏ်ဖြင့် မျက်မှောက်ပြုခြင်း

ဒီလို ရုပ်နဲ့ ဝိဉာဏ် တို့ရဲ့ ဖြစ်ပြီး ပျက်နေတဲ့ သဘောကို အကြိမ်ကြိမ် အဖန်ဖန် မျက်ခြည်မပြတ် လေ့လာပါများလာတဲ့အခါ၊ ဉာဏ်အမြင်ဟာ အဆင့်ဆင့် တက်လှမ်းသွားပါတယ်။

လောကကြီးမှာ ဘာတစ်ခုမှ ခိုင်မြဲတာ မရှိဘူး။ အရာရာဟာ စက္ကန့်မလပ် ဖြစ်ပြီးရင် ချက်ချင်း ပျက်စီးနေပါလား ဆိုတဲ့ တည်တံ့မှုမရှိတဲ့ သဘော (အနိစ္စ) ကို အပြည့်အဝ သဘောပေါက်လာပါလိမ့်မယ်။ အဲဒီလို အမြဲတမ်း ပျက်စီးနေတဲ့၊ ရပ်တန့်လို့ မရတဲ့ အရာတွေဟာ တွယ်တာစရာ၊ အားကိုးစရာ လုံးဝ မဟုတ်ဘဲ စက်ဆုပ်စရာ၊ အသုံးမကျတဲ့ “ဒုက္ခ” သဘောသာ ဖြစ်ကြောင်းကိုလည်း ရှင်းရှင်းလင်းလင်း မြင်လာပါလိမ့်မယ်။

ထိုမှတစ်ဆင့် “ငါပိုင်တဲ့ စိတ်”၊ “ငါခိုင်းလို့ ရတဲ့ ခန္ဓာကိုယ်” ဆိုတာ လုံးဝ မရှိပါလား၊ အရာရာဟာ အကြောင်းကြောင့် ဖြစ်လာပြီး ချက်ချင်း ပြန်ပျက်သွားတဲ့ အစိုးမရတဲ့ သဘာဝတရား သက်သက်သာ ပါလား ဆိုတဲ့ “အနတ္တ” သဘောကို ကိုယ်ပိုင်ဉာဏ်နဲ့ ထိုးထွင်းသိမြင်လာပါလိမ့်မယ်။ အရာရာဟာ ပိုင်ဆိုင်မှုမရှိ သူ့သဘောသူဆောင်နေတဲ့ တရားတွေသာ ဖြစ်တယ်လို့ ကိုယ်တိုင် ဉာဏ်နဲ့ ရှင်းရှင်းလင်းလင်း သဘောပေါက်သွားတဲ့အခါ၊ “ငါ” လို့ အခိုင်အမာ ယူဆထားတဲ့ ဒိဋ္ဌိ (အယူမှား) ဟာ အလိုလို ပြုတ်ကျသွားပါတယ်။

ဒိဋ္ဌိ ပြုတ်ကျသွားတာနဲ့ တပြိုင်နက်၊ အဲဒီဒိဋ္ဌိကို အခြေခံထားတဲ့ “ငါ တရားရပါ့မလား၊ သံသရာက လွတ်နိုင်ပါ့မလား” ဆိုတဲ့ သံသယ တွေဟာလည်း အကြွင်းမဲ့ ရှင်းလင်းပျောက်ကွယ်သွားပါတော့တယ်။ ဒါဟာ သံသရာဝဋ်ဆင်းရဲကနေ လွတ်မြောက်ဖို့အတွက် အခိုင်မာဆုံးသော ခြေလှမ်းဖြစ်တဲ့ သောတာပတ္တိမဂ် ပန်းတိုင်ကို အောင်မြင်စွာ ဆိုက်ရောက်သွားခြင်းပဲ ဖြစ်ပါတယ်။

၈။ နိဂုံး

ချုပ်ပြီး ပြောရရင်၊ အစဉ်အလာဆိုတာ သံသရာဝဋ်ဆင်းရဲကနေ လွတ်မြောက်ဖို့အတွက် တကယ့် ထွက်ပေါက် မဟုတ်ပါဘူး။ လက်တွေ့ ဝိပဿနာအလုပ်ဖြင့် ခန္ဓာကိုယ်ရဲ့ အရှိတရားကို တိုက်ရိုက် လေ့လာခြင်းသာလျှင် တစ်ခုတည်းသော လမ်းကြောင်းမှန် ဖြစ်ပါတယ်။

ရဟန်းတော်များရော၊ ဥပါသကာ ဥပါသိကာများပါ အားလုံး လက်တွဲပြီး အစဉ်အလာရဲ့ လွှမ်းမိုးမှုအောက်ကနေ ရုန်းထွက်ကြပါစို့။ ပြင်းပြတဲ့ လိုလားချက်၊ မဆုတ်မနစ်တဲ့ ဇွဲလုံ့လ၊ ထက်မြက်တဲ့ စူးစိုက်မှု နဲ့ ခန္ဓာကိုယ်က ပြသနေတဲ့ အမှန်တရားကို မျက်ခြည်မပြတ် လေ့လာကြပါစို့။ ကျနော်တို့ တစ်ဦးချင်းစီတိုင်းက လက်တွေ့ ဝိပဿနာအလုပ်ကို တန်ဖိုးထားပြီး ကိုယ်တိုင် ပါဝင် ကြိုးပမ်းခြင်းအားဖြင့်၊ ရဟန်း အရိယာ၊ လူ အရိယာများ သိန်းနဲ့ချီ ပေါ်ထွက်လာပြီး၊ မြတ်စွာဘုရား၏ သာသနာတော် အဓွန့်ရှည် တည်တံ့ခိုင်မြဲပါစေကြောင်း လေးနက်စွာ တိုက်တွန်း ရေးသားလိုက်ရပါတယ်။