သံသရာဝဋ်ဆင်းရဲမှ အပြီးတိုင် လွတ်မြောက်ရေးဟူသော မဂ်ဉာဏ်၊ ဖိုလ်ဉာဏ် ရရှိရန်အတွက် နေ့စဉ်နှင့်အမျှ ဝိပဿနာတရားကို ကြိုးပမ်းအားထုတ်နေကြသော ယောဂီများ၊ ရဟန်းတော်များ အနေဖြင့် လောက၌ အလွန်နက်နဲသိမ်မွေ့သော သဘောတရားများကို ဉာဏ်ဖြင့် ထိုးထွင်းလေ့လာရန် လိုအပ်လှပါသည်။ ထိုသို့ လေ့လာရာတွင် ကျွန်ုပ်တို့ လူ့ဘောင်အသိုင်းအဝိုင်း၌ အစဉ်အဆက် အလွန်တန်ဖိုးထား အလေးအမြတ် ပြုခဲ့ကြသော “ကျေးဇူးတရား” နှင့် ပတ်သက်၍လည်း မှန်ကန်သော ရှုထောင့်မှ ပိုင်းခြားသိမြင်ထားရန် အလွန်ပင် အရေးကြီးလှပါသည်။

၁။ သဗ္ဗေ ဓမ္မာ အနတ္တာ နှင့် ကျေးဇူးတရား၏ ဇာစ်မြစ်

မြတ်စွာဘုရားရှင် ဟောကြားတော်မူခဲ့သော “သဗ္ဗေ ဓမ္မာ အနတ္တာ” ဟူသော ဒေသနာတော်အရ၊ လောက၌ ရှိရှိသမျှသော တရားအားလုံးသည် “အတ္တ” မဟုတ်ကြပါ။ ပုဂ္ဂိုလ်၊ သတ္တဝါ၊ ခိုင်မာသော အကောင်အထည် လုံးဝ မဟုတ်ပါ။ ထိုတရားအားလုံး ဟု ဆိုရာတွင် အကြောင်းတိုက်ဆိုင်၍ ဖြစ်ပေါ်လာရသော သင်္ခါရတရားများသာမက၊ အကြောင်းတရားတို့မှ ကင်းလွတ်သော ဝိသင်္ခါရတရား (နိဗ္ဗာန်) ပါ အကျုံးဝင်ပါသည်။ အားလုံးသည် အနတ္တ သဘောတရားများသာ ဖြစ်ပါသည်။

ဤနေရာတွင် လူသားတို့ အထွတ်အမြတ်ထားသော “ကျေးဇူးတရား” ဆိုသည်မှာ မည်သည့်အရာနည်း ဟု ဆန်းစစ်ကြည့်ရန် လိုလာပါသည်။ ကျေးဇူးတရား ဆိုသည်မှာ ပြုလုပ်သူနှင့် ခံယူသူတို့၏ အကြောင်းအကျိုး ဆက်စပ်မှုကြောင့် ပေါ်ပေါက်လာရသော “သင်္ခါရတရား” အစုအဝေးထဲတွင်သာ ပါဝင်ပါသည်။ သင်္ခါရတရား ဖြစ်သည့်အတွက်ကြောင့် သူသည်လည်း အမြဲတစေ ပြောင်းလဲပျက်စီးနေသော၊ ပုဂ္ဂိုလ်သတ္တဝါ မဟုတ်သော အနတ္တ သဘောတရား သက်သက်သာ ဖြစ်ပါသည်။ ဤသင်္ခါရတရားများထဲတွင် လောကအကျိုးကို သယ်ပိုးပေးနိုင်သော အလေးအမြတ် ပြုအပ်သည့် တရားများ ပါဝင်သကဲ့သို့၊ ထိုအထဲတွင် ကျေးဇူး ဟူသော တရားသည်လည်း တစ်ခုအပါအဝင် ဖြစ်ပါသည်။

သို့သော် ယောဂီများ အထူးသတိချပ်ရမည့် အချက်တစ်ခု ရှိပါသည်။ မြတ်စွာဘုရားရှင်က “နိဗ္ဗာန်မှလွဲ၍ အပြစ်ကင်းသော တရားမည်သည် မရှိ” ဟု တိကျစွာ လမ်းညွှန်တော်မူခဲ့ပါသည်။ ထို့ကြောင့် လောက၌ မည်မျှပင် မြင့်မြတ်လှပါသည် ဟုဆိုသော ကျေးဇူးတရားသည်လည်း နိဗ္ဗာန် မဟုတ်သည့်အတွက် အပြစ် လုံးဝ ကင်းစင်နေသော အရာတော့ မဟုတ်ပေ။ ၎င်းကို အကြောင်းပြု၍ ကုသိုလ် လမ်းကြောင်းပေါ်သို့ ရောက်နိုင်သကဲ့သို့၊ လမ်းချော်သွားပါက အကုသိုလ် လမ်းကြောင်းပေါ်သို့လည်း ရောက်ရှိသွားနိုင်ပါသည်။

၂။ ကုသိုလ်ကို ဖြစ်စေသော ကျေးဇူး နှင့် အပါယ်သို့ ပို့ဆောင်သော ကျေးဇူး

ကျေးဇူးတရားကို မှန်ကန်စွာ အသုံးချတတ်ပါက အလွန် ကြီးမားသော အကျိုးကျေးဇူးကို ရရှိနိုင်ပါသည်။ ဥပမာအားဖြင့် မိမိအား သံသရာမှ လွတ်မြောက်ကြောင်း တရားလမ်းမှန်ကို ညွှန်ပြပေးသော ဆရာသမား၏ ကျေးဇူး၊ မိမိကို လူ့ဘဝရောက်အောင် မွေးမြူစောင့်ရှောက်ပေးခဲ့သော မိဘ၏ ကျေးဇူးတို့ကို သိမြင်နားလည်ပြီး၊ ထိုကျေးဇူးကို ဆပ်လိုသောစိတ်ဖြင့် ဝိပဿနာအလုပ်ကို ပိုမို ကြိုးစားအားထုတ်မည် ဆိုပါက ထိုကျေးဇူးတရားသည် မိမိအတွက် ကုသိုလ်တရားများကို အဆက်မပြတ် ဖြစ်ပေါ်စေပါသည်။ ထိုသို့သော ကျေးဇူးတရားမျိုးသည် အထူးပင် အလေးအမြတ် ပြုသင့်သော တရားဖြစ်ပါသည်။

အခြားတစ်ဖက်တွင်မူ ကျေးဇူးတရားကို အကြောင်းပြု၍ အကုသိုလ် ဒုစရိုက်မှုများဆီသို့ ဦးတည်သွားစေနိုင်သော အခြေအနေများလည်း ရှိပါသည်။ လောကတွင် မိမိအား ငွေကြေး၊ ရာထူး၊ စည်းစိမ် ဥစ္စာများဖြင့် ထောက်ပံ့ ကူညီဖူးသော ကျေးဇူးရှင်များ ရှိတတ်ပါသည်။ ထိုကျေးဇူးရှင်က သူ၏ ကျေးဇူးကို အကြောင်းပြကာ မိမိအား မမှန်ကန်သော အလုပ်များ၊ သူတစ်ပါးကို ထိခိုက်နစ်နာစေမည့် အလုပ်များ၊ သို့မဟုတ် တရားလက်လွတ် ဖြစ်စေမည့် အလုပ်များကို လုပ်ခိုင်းလာသည်ဟု ဆိုပါစို့။

ထိုအခါမျိုးတွင် “သူက ငါ့ကျေးဇူးရှင်ပဲ၊ သူခိုင်းတာကို ငါ မလုပ်ပေးရင် ကျေးဇူးကန်းရာ ကျလိမ့်မယ်” ဟူသော မှားယွင်းသည့် တွေးခေါ်မှုဖြင့် ဒုစရိုက်မှုများကို ကျူးလွန်မိပါက၊ ထိုကျေးဇူးတရားသည် အပြစ်မကင်းတော့ပါ။ မိမိ၏ သန္တာန်၌ ပေါ်ပေါက်လာသော ထိုကျေးဇူးသိတတ်မှု ဟူသော သိစိတ် (ဝိဉာဏ်) သည် အမှားနှင့် အမှန်ကို ပိုင်းခြားနိုင်သော ဉာဏ်နှင့် မယှဉ်တွဲတော့ဘဲ၊ အကုသိုလ် ဖြစ်စေရန် တွန်းပို့လိုက်ခြင်း ဖြစ်ပါသည်။ ဤကဲ့သို့သော အခြေအနေမျိုးတွင် ထိုကျေးဇူးတရားသည် ကျေးဇူးရှင်အား ကျေးဇူးဆပ်ခြင်း မမည်တော့ဘဲ၊ မိမိကိုယ်တိုင်ကိုရော၊ ခိုင်းစေသူကိုပါ အပါယ်လေးပါးသို့ တွန်းပို့မည့် ကြောက်မက်ဖွယ် လက်နက်တစ်ခုအဖြစ်သို့ အသွင်ပြောင်းသွားပြီ ဖြစ်ပါသည်။

၃။ သံသရာတွင် နစ်မြုပ်စေသော အနှောင်အဖွဲ့ကို ဖြတ်တောက်ခြင်း

ထို့အပြင် ကျေးဇူးတရားကြောင့် သံသရာမှ လွတ်မြောက်ကြောင်း ဝိပဿနာတရားကို အားမထုတ်နိုင်ဘဲ ဖြစ်သွားပါက၊ ထိုကျေးဇူးတရားသည် မိမိကို သံသရာ သမုဒ္ဒရာထဲတွင် ထပ်မံ နစ်မြုပ်စေမည့် သံကြိုးတစ်ချောင်း သက်သက်သာ ဖြစ်သွားပါလိမ့်မည်။ လူအချို့သည် ကျေးဇူးရှင်၏ မျက်နှာကို ထောက်ထားရလွန်းသဖြင့် မိမိ၏ တရားရှုမှတ်မည့် အချိန်များကို စတေးလိုက်ရခြင်း၊ သံယောဇဉ် အနှောင်အဖွဲ့များကြောင့် တရားနှင့် ဝေးကွာသွားရခြင်းများ ရှိတတ်ပါသည်။ ဤသည်မှာ အလွန် သတိပြုရမည့် အချက် ဖြစ်ပါသည်။

လောကရေးရာ သဘောတရားအရ မိမိကို တစ်စုံတစ်ယောက်က ကျေးဇူးပြုလိုက်တိုင်း ထိုသူသည် သူတော်ကောင်း ဖြစ်မသွားပါ။ မသမာသော နည်းလမ်းများဖြင့် အသက်မွေးနေသော လူမိုက်တစ်ယောက်က မိမိအား မည်မျှပင် ကြီးမားသော ကျေးဇူးများ ပြုခဲ့စေကာမူ၊ ထိုသူ၏ ကျေးဇူးကို ထောက်ထား၍ သူနှင့် အပေါင်းအသင်း ဆက်လုပ်နေမည် ဆိုပါက အန္တရာယ် ကြီးမားလှပါသည်။ မင်္ဂလသုတ်တော်လာ “အသေဝနာ စ ဗာလာနံ” ဟူသော ဒေသနာတော်နှင့်အညီ လူမိုက်ဟူသမျှကို မိဘ ပင်ဖြစ်စေ မလွဲမသွေ ရှောင်ကြဉ်ကြရမည်သာ ဖြစ်ပါသည်။ မိဘဖြစ်စေကာမူ ကျေးဇူးပြုဖူးသည် ဖြစ်စေ၊ မပြုဖူးသည် ဖြစ်စေ လမ်းမှားသို့ ခေါ်ဆောင်မည့်သူ၊ တရားနှင့် ဝေးကွာစေမည့် သူများကို ပြတ်သားစွာ ရှောင်ခွာနိုင်ရပါမည်။

၄။ မြတ်စွာဘုရားနှင့် မိဘဆရာတို့၏ ကျေးဇူးကို အမြင့်မြတ်ဆုံး ဆပ်နည်း

သံသရာမှ လွတ်မြောက်ရာ လမ်းကြောင်းကို ရှာဖွေရာတွင် ကျေးဇူးတရား အားလုံး၏ အဆုံးစွန်သော လမ်းဆုံးမှာ မြတ်စွာဘုရားရှင် ထံတွင်သာ ရှိပါသည်။ မြတ်စွာဘုရားရှင်သည် သတ္တဝါဝေနေယျတို့ အပါယ်ဘေးမှ ကင်းဝေးစေရန်နှင့် သံသရာဝဋ်ဆင်းရဲမှ လွတ်မြောက်စေရန် အလွန် ခဲယဉ်းစွာဖြင့် ပါရမီတော်များကို ဖြည့်ဆည်းကာ တရားတော်များကို ဟောကြားပြသတော်မူခဲ့ပါသည်။ ဤမျှ ကြီးမားလှသော မြတ်စွာဘုရား၏ ကျေးဇူးတော်ကို ပန်း၊ ဆီမီး၊ ရေချမ်း စသည်တို့ဖြင့် ပူဇော်ရုံမျှဖြင့် မကျေနိုင်ပါ။ မြတ်စွာဘုရား၏ ကျေးဇူးတော်ကို အမှန်တကယ် ဆပ်လိုပါက မိမိကိုယ်တိုင် မဂ်ဉာဏ်၊ ဖိုလ်ဉာဏ် ဆိုက်ရောက်အောင် လက်တွေ့ အားထုတ်ခြင်း (ပဋိပတ္တိပူဇာ) ဖြင့်သာ အကောင်းဆုံး ဆပ်နိုင်မည် ဖြစ်ပါသည်။ မိမိကိုယ်တိုင် ခန္ဓာ၌ ဖြစ်ပေါ်နေသော ဖောက်ပြန်ပျက်စီးမှု ဖြစ်တဲ့ သဘောရှိတဲ့ အရာ များနှင့် အသိ ဝိဉာဏ် တို့ကို တိုက်ရိုက် လေ့လာပြီး သောတာပန် အရိယာ ဖြစ်သွားခြင်းသည်သာ မြတ်စွာဘုရားကို အမြင့်မြတ်ဆုံး ကျေးဇူးဆပ်ခြင်း ဖြစ်ပါသည်။

ထိုနည်းတူစွာပင် မိဘများ၏ ကျေးဇူးသည်လည်း အလွန် ကြီးမားလှပါသည်။ မိဘဆိုသည်မှာ သားသမီးများအပေါ် အတိုင်းမသိ မေတ္တာထားကာ ပြုစုပျိုးထောင်ပေးခဲ့သူများ ဖြစ်ပါသည်။ ထိုမိဘနှစ်ပါး၏ ကျေးဇူးကို ငွေကြေး၊ အစားအသောက်၊ အဝတ်အထည်များဖြင့် မည်မျှပင် ထောက်ပံ့ ကျွေးမွေးစေကာမူ အပြည့်အဝ ပြန်လည် ဆပ်နိုင်မည် မဟုတ်ပါ။ အကြောင်းမှာ ရုပ်ဝတ္ထုပစ္စည်းများဖြင့် ကျွေးမွေးခြင်းသည် ဤတစ်ဘဝစာအတွက်သာ အကျိုးရှိပြီး၊ သံသရာအတွက်မူ အာမခံချက် မပေးနိုင်သောကြောင့် ဖြစ်ပါသည်။

အကယ်၍ တကယ်တမ်း မိဘကျေးဇူး၊ ဆရာသမားများ၏ ကျေးဇူးကို အကြွင်းမဲ့ ဆပ်လိုပါက၊ မိမိကိုယ်တိုင် ဦးစွာ မဂ်ဉာဏ်၊ ဖိုလ်ဉာဏ် ရရှိအောင် ကြိုးပမ်းအားထုတ်ရပါမည်။ မိမိကိုယ်တိုင် သောတာပန် အရိယာ အဖြစ်သို့ ရောက်ရှိသွားသောအခါမှသာလျှင်၊ မိဘဆရာတို့ကို မှန်ကန်သော ဓမ္မလမ်းကြောင်းပေါ်သို့ ပြန်လည် ဆွဲတင် လမ်းပြပေးနိုင်မည် ဖြစ်ပါသည်။ ဤနည်းဖြင့် မိဘများကို အပါယ်ဘေးမှ ကယ်တင်ပေးနိုင်ခြင်းသည်သာလျှင် အတုမရှိသော အကောင်းဆုံး ကျေးဇူးဆပ်နည်း ဖြစ်ပါသည်။ မိမိတို့ မျှော်မှန်းထားသည့်အတိုင်း လူ၊ ရဟန်း အရိယာများ တတ်နိုင်သလောက် များများ ပေါ်ထွန်းလာရေး ဟူသော ရည်မှန်းချက်သည်လည်း ဤကဲ့သို့ တရားဖြင့် ကျေးဇူးဆပ်ခြင်းဖြင့်သာ အကောင်အထည် ပေါ်လာမည် ဖြစ်ပါသည်။

နိဂုံး

အနှစ်ချုပ်အားဖြင့် ဆိုရသော် လောက၌ ပေါ်ပေါက်လာသမျှသော ကျေးဇူးတရားများကို မိမိ၏ ဉာဏ်ဖြင့် ချိန်ထိုး၍ စနစ်တကျ လေ့လာပိုင်းခြားတတ်ရန် အလွန် အရေးကြီးပါသည်။ ကျေးဇူးတရားကို အကြောင်းပြု၍ အကုသိုလ် အမှုများကို ပြုလုပ်မိရန် ဖန်တီးလာပါက၊ ထိုအကုသိုလ် အမှုကိုလည်း ပြတ်သားစွာ ရှောင်ကြဉ်ရမည် ဖြစ်သလို၊ ထိုသို့ ဒုစရိုက်မှုများကို ပြုလုပ်စေရန် တွန်းအားပေးသော ကျေးဇူးရှင် ဆိုသူကို မိဘ ပင်ဖြစ်စေ‌ မလွဲမသွေ ရှောင်ခွာရမည် ဖြစ်ပါသည်။

အကယ်၍ ထိုကျေးဇူးတရားသည် မိမိအား သံသရာဝဋ်ဆင်းရဲမှ လွတ်မြောက်ရာ လမ်းကြောင်းဆီသို့ တွန်းပို့ပေးမည်၊ ဝိပဿနာတရားများကို ပိုမို အားထုတ်ဖြစ်အောင် အထောက်အကူ ပြုပေးမည် ဆိုပါက ထိုကျေးဇူးတရားကို နေ့စဉ်နှင့်အမျှ ပွားများသင့်သလို၊ ထိုကဲ့သို့သော ကျေးဇူးရှင်မျိုးကိုလည်း အမြဲတစေ ဆည်းကပ် ကိုးကွယ်သင့်ပါသည်။ ယောဂီ ရဟန်းမြတ်များ၊ ဓမ္မမိတ်ဆွေများ အနေဖြင့် ကျေးဇူးတရား၏ သဘောမှန်ကို ဝိပဿနာဉာဏ်ဖြင့် ရှင်းလင်းစွာ ခွဲခြားသိမြင်ပြီး၊ မိမိကိုယ်တိုင် အရိယာ အဖြစ်သို့ ရောက်ရှိအောင် ကြိုးပမ်းခြင်းဖြင့်သာ ဘုရား၊ တရား၊ သံဃာ၊ မိဘ၊ ဆရာတို့၏ ကျေးဇူးကို အပြည့်ဝဆုံး ဆပ်နိုင်ကြပါစေကြောင်း လေးနက်စွာ တိုက်တွန်း ရေးသားအပ်ပါသည်။ စာဖတ်သူများ အားလုံး ရှင်းလင်းစွာ နားလည်သဘောပေါက်နိုင်ကြမည်ဟု မျှော်လင့်ပါသည်။

ကျေးဇူးတင်ပါသည်။