နေ့စဉ်ဘဝရဲ့ ခိုအောင်းရာ အစစ်အမှန်ဖြစ်တဲ့ မိမိ၏ ခန္ဓာကိုယ်နှင့် စိတ်အစဉ်ကို သတိတရားဖြင့် အေးချမ်းစွာ စောင့်ကြည့် လေ့လာနေကြတဲ့ ဓမ္မမိတ်ဆွေ ယောဂီသူတော်စင် အပေါင်းတို့…
ဝိပဿနာ ကျင့်စဉ်ကို လက်တွေ့ အသုံးချတဲ့ နေရာမှာ ဖြစ်စေ၊ နေ့စဉ်ဘဝ အလုပ်တွေ လုပ်နေတဲ့ အချိန်မှာ ဖြစ်စေ ကျနော်တို့ရဲ့ စိတ်ဟာ အတိတ်က အကြောင်းအရာတွေ၊ အနာဂတ်က အစီအစဉ်တွေဆီကို လွင့်ပျံ့သွားတတ်တာဟာ အလွန်ပဲ သဘာဝကျတဲ့ ဓမ္မတာ တစ်ခု ဖြစ်ပါတယ်။ အဲဒီလို စိတ်လွင့်သွားမှန်း သတိထားမိလိုက်တဲ့ အခါ၊ ယောဂီ တော်တော်များများရဲ့ အလိုအလျောက် တုံ့ပြန်မှုက “ငါ့စိတ်တွေ လွင့်ပြန်ပြီ၊ ငြိမ်ငြိမ်နေစမ်း” ဆိုပြီး ဒေါသတကြီးနဲ့ အတင်းအကျပ် ဆွဲခေါ် ဖမ်းဆုပ်တတ်ကြပါတယ်။
တကယ်တမ်း ပကတိ အရှိတရားကို ဉာဏ်နဲ့ ထိုးထွင်းကြည့်မယ် ဆိုရင်၊ ပြောင်းလဲ ဖြစ်ပျက်နေတဲ့ စိတ်ကို “ငါ့စိတ်” လို့ အတ္တနဲ့ ဖမ်းဆုပ် တားဆီးတာဟာ ရေကို လက်သီးဆုပ်နဲ့ အတင်း ဆုပ်ကိုင်ဖို့ ကြိုးစားသလို ဖြစ်နေပြီး၊ ပိုမို ပူလောင် မွန်းကျပ်မှုတွေကိုသာ ဖန်တီးပေးပါလိမ့်မယ်။ ဒါကြောင့် လွင့်ပျံ့သွားတဲ့ စိတ်ကို အတင်း မဖမ်းဆုပ်ဘဲ၊ သိရုံလေးသိပြီး ခန္ဓာဆီ အသာအယာ ပြန်ခေါ်တဲ့ အနုပညာကို တိကျတဲ့ သဘောတရားတွေ၊ ဥပမာတွေနဲ့ လေ့လာကြည့်ကြပါစို့。
၁။ လမ်းလျှောက်သင်စ ကလေးငယ်ကို လမ်းပြပေးသည့် မိခင် ဥပမာ
လွင့်နေတဲ့ စိတ်ကို အသာအယာ ပြန်ခေါ်တဲ့ သဘောတရားကို ရှင်းလင်းစွာ မြင်သာစေဖို့ “လမ်းလျှောက်သင်စ ကလေးငယ်နဲ့ မိခင်” ဥပမာကို နှိုင်းယှဉ် လေ့လာကြည့်နိုင်ပါတယ်။
ပန်းခြံထဲမှာ မိခင် တစ်ယောက်ဟာ သူ့ရဲ့ လမ်းလျှောက်သင်စ ကလေးငယ်ကို လက်ဆွဲပြီး လမ်းလျှောက် နေပါတယ်။ ကလေးငယ်ဟာ သဘာဝအရ စူးစမ်းချင်စိတ် များတဲ့အတွက် ဘေးနားက လိပ်ပြာလေးကို မြင်ရင် မိခင်ရဲ့ လက်ကို ဖြုတ်ပြီး အဲဒီဘက်ကို ပြေးထွက်သွားတတ်ပါတယ်။ အဲဒီအခါ အသိဉာဏ်ရှိတဲ့ မိခင်ဟာ ကလေးကို ဒေါသတကြီးနဲ့ လက်မောင်းကနေ အတင်း ဆွဲရမ်းခေါ်တာမျိုး၊ ရိုက်နှက်တာမျိုး လုံးဝ မလုပ်ပါဘူး။ အဲဒီလို လုပ်ရင် ကလေးဟာ လန့်ပြီး ငိုယို ပူလောင်ပါလိမ့်မယ်။
မိခင် လုပ်သူဟာ ကလေး ပြေးသွားတာကို မြင်ရင် “ဪ… ကလေး ဟိုဘက်ကို ရောက်သွားပါလား” လို့ အရင်ဆုံး သိလိုက်ပါတယ်။ ပြီးတော့ ကလေး အနားကို အေးအေးဆေးဆေး သွား၊ ကလေးရဲ့ လက်လေးကို အသာအယာ ပြန်ကိုင်ပြီး “လာ သားလေး၊ ဒီဘက်ကို သွားရအောင်” ဆိုပြီး မိမိတို့ မူလ သွားနေတဲ့ လမ်းကြောင်းပေါ်ကို ညင်သာစွာ ပြန်လည် ခေါ်ဆောင်လာပါလိမ့်မယ်။
ကျနော်တို့ရဲ့ “တွေးသိ ဝိဉာဏ်” လေးတွေ ဟာလည်း အဲဒီ ကလေးငယ် လိုပါပဲ။ အာရုံ အသစ်အဆန်းတွေ နောက်ကို ပြေးထွက်သွားတတ်တဲ့ သဘာဝ ရှိပါတယ်။ အဲဒီ ဝိဉာဏ်လေးကို “ငါ့စိတ်” ဆိုတဲ့ အတ္တနဲ့ အတင်း ဖမ်းဆုပ်ချုပ်ချယ်တာဟာ ကလေးကို ဒေါသနဲ့ ဆွဲရမ်းတာနဲ့ တူပါတယ်။ အဲဒီအစား မိခင် လိုပဲ မေတ္တာ၊ ကရုဏာ၊ ဉာဏ်ပညာ တို့နဲ့ ပေါင်းစပ်ပြီး အသာအယာ ပြန်ခေါ်ပေးဖို့သာ လိုအပ်ပါတယ်။
၂။ လက်တွေ့ အသုံးချ လေ့လာခြင်း အဆင့်ဆင့်
လွင့်ပျံ့သွားတဲ့ စိတ်ကို အတင်း မဖမ်းဆုပ်ဘဲ၊ အရှိကို အရှိတိုင်း ဉာဏ်နဲ့ စောင့်ကြည့်ပြီး ခန္ဓာဆီ ပြန်ခေါ်နိုင်ဖို့ အောက်ပါ လက်တွေ့ အဆင့်တွေကို စနစ်တကျ အသုံးပြုရပါမယ်။
ပထမအဆင့် – သိရုံလေး သိလိုက်ခြင်း (အသိအမှတ်ပြုခြင်း): စိတ်ကူးယဉ် ဇာတ်လမ်းတွေထဲ မျောပါနေမှန်း သတိထားမိလိုက်တာနဲ့ “ငါ လွင့်ပြန်ပြီ” လို့ ကိုယ့်ကိုယ်ကိုယ် အပြစ် မတင်ပါနဲ့။ အဲဒီလို အပြစ်တင်ခြင်းဟာ ဒုတိယမြား တစ်စင်းကို ထပ်စိုက်လိုက်တာပါပဲ။ အဲဒီအစား “ဪ… အတွေးဇာတ်လမ်း နောက်ကို ဝိဉာဏ်လေး ရောက်သွားပါလား” လို့ ဧည့်သည် တစ်ယောက်ကို အကဲခတ်သလို ခပ်ခွာခွာလေးကနေ ဝင်မစွက်ဖက်ဘဲ သိရုံလေး သိလိုက်ပါ။ အဲဒီလို သိလိုက်တဲ့ လျှပ်တစ်ပြက် အချိန်လေးမှာတင် ဇာတ်လမ်းကြီးဟာ အလိုအလျောက် ပြတ်တောက်သွားပါပြီ။
ဒုတိယအဆင့် – အတင်းမဖမ်းဆုပ်ဘဲ လွှတ်ချထားခြင်း: ဇာတ်လမ်း ပြတ်သွားတဲ့ အခါ “ဒီအတွေး နောက်ထပ် မဝင်လာစေနဲ့” လို့ အတင်း တားဆီး ဖမ်းဆုပ်တာမျိုး ဆက်မလုပ်ပါနဲ့။ ဝိဉာဏ် ဆိုတာ သူ့အကြောင်းနဲ့သူ ပေါ်လာပြီး သူ့အလိုလို ပြန်ချုပ်ပျောက်သွားတဲ့ အစိုးမရတဲ့ အနတ္တ တရားသက်သက် ဖြစ်ပါတယ်။ ဖမ်းဆုပ်လို့ မရတဲ့ သဘာဝကို နားလည်ပြီး၊ အတွေး ပျောက်သွားတဲ့ အခြေအနေလေး အပေါ်မှာ သက်တောင့်သက်သာလေး လွှတ်ချထားလိုက်ပါ။
တတိယအဆင့် – ခန္ဓာဆီ အသာအယာ ပြန်ခေါ်ခြင်း (Anchor): အတွေး ဇာတ်လမ်း ပြတ်သွားပြီ ဆိုတာနဲ့ လွတ်နေတဲ့ သတိကို လက်ရှိ ပစ္စုပ္ပန်မှာ ထင်ရှားနေတဲ့ မိမိရဲ့ “ခန္ဓာကိုယ် (ရုပ်တရား)” ဆီကို အသာအယာ ပြန်လည် ချိတ်ဆက်ပေးလိုက်ပါ။
ထိုင်နေတယ် ဆိုရင် တင်ပါးနဲ့ ကြမ်းပြင် ထိနေတဲ့ “ထိသိ ဝိဉာဏ်” လေးဆီကို ဉာဏ်လေး အသာ တင်ပေးလိုက်ပါ။
လမ်းလျှောက်နေတယ် ဆိုရင် ခြေထောက်ရဲ့ ရွေ့လျားမှု၊ လေးလံမှု၊ ပေါ့ပါးမှု ဆိုတဲ့ ရုပ်ရဲ့ ဖောက်ပြန်မှုတွေ ဆီကို သတိလေး ပြန်ပို့ပေးလိုက်ပါ။ ဒါဟာ ကလေးငယ်ကို လက်လေးဆွဲပြီး လမ်းကြောင်းမှန်ပေါ် အသာအယာ ပြန်ခေါ်လာတာနဲ့ အတိအကျ တူညီပါတယ်။
၃။ အတင်းမဖမ်းဆုပ်ခြင်း၏ လွတ်လပ်သော အရသာ
ဒီလို လွင့်ပျံ့သွားတဲ့ စိတ်ကို အတင်း မဖမ်းဆုပ်ဘဲ၊ သိရုံလေးသိပြီး ခန္ဓာဆီ အသာအယာ ပြန်ခေါ်တဲ့ အလေ့အကျင့်ကို စွဲမြဲစွာ လုပ်ဆောင်လာတဲ့ အခါ၊ ဝိပဿနာ အလုပ်ဟာ ယခင်ကလို ပင်ပန်းတဲ့ စစ်ပွဲကြီး တစ်ခု လုံးဝ မဟုတ်တော့ပါဘူး။
“ငါ့စိတ်ကို ငါ ငြိမ်အောင် လုပ်မယ်” ဆိုတဲ့ အတ္တ အားထုတ်မှုတွေ ပြုတ်ကျသွားပါတယ်။ စိတ်လွင့်သွားရင် လွင့်သွားမှန်းသိတယ်၊ ပြီးရင် ခန္ဓာကိုယ်ရဲ့ လက်ရှိ အရှိတရားဆီကို ညင်သာစွာ ပြန်လာတယ်။ ဒီလုပ်ငန်းစဉ်လေးကိုပဲ အေးအေးဆေးဆေး ထပ်ခါတလဲလဲ ပြုလုပ်နေတဲ့ အတွက်၊ ခန္ဓာကိုယ်မှာ တင်းကျပ်မှုတွေ မရှိတော့ဘဲ အလွန် ပေါ့ပါး လွတ်လပ်လာပါတယ်။ အတ္တနဲ့ ထိန်းချုပ်တာ မဟုတ်ဘဲ ဉာဏ်နဲ့ လေ့လာနေတာ ဖြစ်တဲ့အတွက်၊ ရုပ်နာမ်တို့ရဲ့ ဖြစ်ပေါ် ချုပ်ပျောက်နေတဲ့ သဘာဝ ယန္တရားကြီးကို ပိုမို ကြည်လင် ရှင်းလင်းစွာ မျက်မှောက်ပြု လာနိုင်ပါလိမ့်မယ်။
နိဂုံး
အချုပ်အားဖြင့် ဆိုရလျှင် စိတ်လွင့်ပျံ့သွားခြင်း ဆိုသည်မှာ ဝိပဿနာ လမ်းခရီးတွင် ရန်သူ မဟုတ်ပါ။ ထိုလွင့်ပျံ့သွားသော စိတ်ကို အတင်းအကျပ် ဖမ်းဆုပ် ချုပ်ချယ်လိုသော “အတ္တ” သည်သာ တကယ့် အတားအဆီး အစစ်အမှန် ဖြစ်ပါသည်။ ပြောင်းလဲ ဖြစ်ပျက်နေသော ဝိဉာဏ် အသိစိတ်လေးများ အပေါ်တွင် ကြမ်းတမ်းစွာ ခြယ်လှယ်ခြင်း မပြုဘဲ၊ အရှိကို အရှိတိုင်း သိရုံလေးသိ၍ ခန္ဓာ၏ လက်ရှိ ပစ္စုပ္ပန် အာရုံဆီသို့ အသာအယာ ပြန်လည် ခေါ်ဆောင်ခြင်းသည်သာ အမှန်ကန်ဆုံးသော လေ့ကျင့်မှု ဖြစ်ပါသည်။
ထို့ကြောင့် ဓမ္မမိတ်ဆွေများ အနေဖြင့် မိမိတို့၏ နေ့စဉ်ဘဝ ကျင့်စဉ်များတွင် စိတ်လွင့်ပျံ့သွားတိုင်း ဒေါသဖြင့် ပူလောင်နေခြင်းများကို ရပ်တန့်လိုက်ကြပါစို့။ လမ်းလျှောက်သင်စ ကလေးငယ်အား မေတ္တာ၊ ဉာဏ်ပညာ တို့ဖြင့် ညင်သာစွာ လမ်းပြပေးသော မိခင် ကဲ့သို့، မိမိ၏ အသိစိတ်ကို ခန္ဓာ၏ အရှိတရားဆီသို့ အသာအယာ ပြန်လည် ခေါ်ဆောင်ကာ၊ အေးချမ်း လွတ်လပ်သော အသိဉာဏ် အစစ်အမှန်ကို ဆက်လက် ပျိုးထောင်သွားကြပါရန် အလေးအနက် တိုက်တွန်း ရေးသားလိုက်ရပါသည်။
Leave a Reply