လောကကြီးမှာ ရည်မှန်းချက်တစ်ခုကို စတင် အကောင်အထည်ဖော်တဲ့အခါ “ပထမလ” ဆိုတာ အင်မတန် အရေးကြီးတဲ့ အချိန်ကာလတစ်ခု ဖြစ်ပါတယ်။ စီးပွားရေးလုပ်ငန်း အသစ်တစ်ခု စတင်တာပဲဖြစ်ဖြစ်၊ ကိုယ့်ရဲ့ ခန္ဓာမှာ ဖြစ်ပေါ်နေတဲ့ အရှိတရားကို ဉာဏ်နဲ့ ထိုးထွင်းလေ့လာဖို့ ဝိပဿနာအလုပ်ကို စတင် အားထုတ်တာပဲဖြစ်ဖြစ်၊ ဒီပထမလဟာ ကိုယ်လျှောက်မယ့် ခရီးလမ်းရဲ့ အုတ်မြစ်ကို ချရတဲ့ အချိန်ပါပဲ။ ဒါပေမယ့် လူအတော်များများဟာ အစပိုင်းမှာ စိတ်အားထက်သန်မှု ရှိတတ်ကြပေမယ့်၊ ရက်အနည်းငယ် ကြာလာတာနဲ့အမျှ နေ့စဉ်ဘဝရဲ့ ဖိအားတွေ၊ ပတ်ဝန်းကျင်ရဲ့ နှောင့်ယှက်မှုတွေကြောင့် ရည်မှန်းချက်တွေ လွင့်ပါးသွားတတ်ကြပါတယ်။ ဒါဟာ ဘာကြောင့်လဲဆိုတော့ တကယ့် လိုအပ်တဲ့ “တွန်းအားများ” ကို မှန်မှန်ကန်ကန် နားလည် အသုံးမချနိုင်လို့ပဲ ဖြစ်ပါတယ်။ ဥပါသကာ၊ ဥပါသိကာများအနေနဲ့ လက်တွေ့ဘဝရော၊ လောကုတ္တရာလမ်းကြောင်းမှာပါ အောင်ပွဲခံနိုင်ဖို့ဆိုရင် အစဉ်အလာ ယုံကြည်မှု (Dogma) တွေကို ဖယ်ခွာပြီး ယုတ္တိဗေဒ (Logic) ကျကျ အသုံးချရမယ့် တွန်းအားတွေ ရှိပါတယ်။

မှားယွင်းစွာ ကောက်ချက်ချမှု (Misconception) ကို ကျော်လွှားခြင်း

ပထမဆုံးအနေနဲ့ ကျနော်တို့တွေ နေ့စဉ် လည်ပတ်နေတဲ့ အမှားကြီးတစ်ခုကို အရင် ရှင်းထုတ်ဖို့ လိုပါတယ်။ လူအများစုက အောင်မြင်မှုဆိုတာ ပြင်ပက အကူအညီတွေ၊ ကံတရားတွေက ဖန်တီးပေးတာလို့ ထင်နေကြပါတယ်။ အရာအားလုံးကို “ငါတွေးသည် ထို့ကြောင့် ငါရှိသည်” ဟု ယူဆခြင်းမှာ တွေးတောကြံစည်မှု (မနောကံ/သင်္ခါရ) အပေါ် အတ္တဟု မှားယွင်းစွာ ကောက်ချက်ချခြင်း (Misconception) သာ ဖြစ်ပါသည်။ “ငါက လုပ်နေတယ်”၊ “ငါ ပင်ပန်းနေပြီ” လို့ တွေးလိုက်တာနဲ့ ကိုယ့်ကိုယ်ကိုယ် ဖိအားပေးသလို ဖြစ်သွားပြီး၊ ရေရှည်မှာ ဆက်မသွားနိုင်တော့ပါဘူး။

တကယ့် ပကတိ အရှိတရား (Reality) မှာတော့ “ငါ” ဆိုတဲ့ ပြုလုပ်သူ (Doer) လုံးဝ မရှိပါဘူး။ “သတ္တဝါ”၊ “ငါ”၊ “သူ”၊ “အတ္တ” ဆိုသည်မှာ တကယ်မရှိဘဲ ရုပ်နှင့် နာမ် အညမည အပြန်အလှန် ကျေးဇူးပြုဖြစ်ပျက်နေခြင်းကို သတ္တဝါဟု မှားယွင်းစွာ ပညတ်ထားခြင်း (သက္ကာယဒိဋ္ဌိ) သာ ဖြစ်ပါသည်။ ဒါကို သေသေချာချာ သဘောပေါက်သွားရင်၊ အလုပ်တစ်ခုကို အတင်းအကျပ် လုပ်နေရတဲ့ “ငါ” ပျောက်သွားပြီး၊ အကြောင်းတရားကြောင့် အကျိုးတရား ဖြစ်ပေါ်လာတယ်ဆိုတဲ့ ရိုးရှင်းတဲ့ သဘာဝကို မြင်လာပါလိမ့်မယ်။

တွန်းအားလေးရပ် (အဓိပတိတရားလေးပါး) ဖြင့် အုတ်မြစ်ချခြင်း

ဒီတော့ ပထမလကို အောင်ပွဲခံဖို့ အဓိက လိုအပ်တဲ့ တွန်းအားဆိုတာ အပြင်မှာ သွားရှာစရာ မလိုပါဘူး။ ကိုယ့်ရဲ့ သန္တာန်မှာ ရှိနေတဲ့ အဓိပတိတရားလေးပါး (ဆန္ဒ၊ စိတ္တ၊ ဝီရိယ၊ ဝီမံသာ) ကို ဟန်ချက်ညီညီ အသုံးချဖို့ပဲ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒီအင်အားစု လေးခုဟာ လက်တွေ့ လောကီဘဝအတွက်ရော၊ သံသရာမှ လွတ်မြောက်ရေး လောကုတ္တရာလမ်းအတွက်ပါ မရှိမဖြစ်တဲ့ စက်ယန္တရားကြီးပါပဲ။

• ဆန္ဒာဓိပတိ (ပြင်းပြသော ဆန္ဒ): ပထမလမှာ အရာရာကို စတင်ဖို့ မောင်းနှင်အားက ဆန္ဒပါပဲ။ ဒါဟာ လောကီစည်းစိမ်ကို မက်မောတဲ့ တဏှာ မဟုတ်ဘဲ၊ အမှန်တရားကို သိမြင်လိုတဲ့၊ ရည်မှန်းချက်ကို ပေါက်မြောက်လိုတဲ့ ပြင်းပြတဲ့ ဆန္ဒဖြစ်ပါတယ်။ လောကုတ္တရာလမ်းကြောင်းမှာဆိုရင်၊ ရုပ်နာမ်တို့၏ အဆက်မပြတ် ဖြစ်ပျက်နေမှုသည် စက်ဆုပ်စရာ၊ အသုံးမကျသော “ဒုက္ခသစ္စာ” ဖြစ်ပြီး၊ ယင်းကို ဖြစ်စေသော အကြောင်းရင်းမှာ လိုချင်တပ်မက်မှု “သမုဒယသစ္စာ” (တဏှာ) ဖြစ်ပါသည်။ ဒီဒုက္ခလည်ပတ်မှုကြီးကနေ အမှန်တကယ် လွတ်မြောက်ချင်တဲ့ ဆန္ဒပြင်းပြနေမှသာ ဝိပဿနာအလုပ်ကို နေ့စဉ် မပျက်မကွက် အားထုတ်နိုင်မှာပါ။

• စိတ္တာဓိပတိ (ခိုင်မာသော စူးစိုက်မှု):

ပထမလမှာ အခက်အခဲတွေ၊ အာရုံထွေပြားစရာတွေ အများကြီး ကြုံရပါလိမ့်မယ်။ အဲဒီအခါမှာ ကိုယ့်ရဲ့ စိတ်ကို ပန်းတိုင်အပေါ်မှာပဲ အပြည့်အဝ စူးစိုက်နစ်မြုပ်ထားဖို့ လိုပါတယ်။ နေ့စဉ်ဘဝမှာ အလုပ်လုပ်နေရင်းဖြစ်စေ၊ တရားအားထုတ်နေရင်းဖြစ်စေ၊ ကိုယ့်သန္တာန်မှာ ပေါ်လာတဲ့ သိစိတ် (ဝိဉာဏ်) လေးတွေကို အနီးကပ် မျက်ခြည်မပြတ် စောင့်ကြည့်နေရပါမယ်။ မျက်စိက မြင်လိုက်လို့ ပေါ်လာတဲ့ ဝိဉာဏ်၊ နားက ကြားလိုက်လို့ ပေါ်လာတဲ့ ဝိဉာဏ်တွေကို “ငါ” လို့ ဝင်မစွက်ဘဲ စူးစူးစိုက်စိုက် လေ့လာနေနိုင်တဲ့ ခိုင်မာမှုဟာ စိတ္တာဓိပတိပါပဲ။

• ဝီရိယာဓိပတိ (မဆုတ်မနစ်သော လုံ့လ):

ဒီတွန်းအားကတော့ နေ့စဉ် ပုံမှန် လည်ပတ်နေဖို့ပါပဲ။ အစဉ်အလာအရ ယုံကြည်ပြီး တစ်ရက်တလေ အားထုတ်ရုံနဲ့ မရပါဘူး။ “ငါ ပင်ပန်းတယ်” လို့ မတွေးဘဲ၊ ကြိုးစားအားထုတ်မှုဆိုတဲ့ သင်္ခါရတရားလေးကို အရှိန်မပြတ် စီးဆင်းခွင့် ပေးလိုက်ပါ။ ပြဿနာတွေ၊ ဖိအားတွေ ကြုံလာတဲ့အခါ အရှုံးမပေးဘဲ၊ အဲဒီ ဖိအားတွေကိုပဲ လေ့လာစရာ ကုန်ကြမ်းတစ်ခုအဖြစ် သဘောထားပြီး ဆက်လက် အားထုတ်နေခြင်းဟာ ဝီရိယာဓိပတိ ဖြစ်ပါတယ်။

• ဝီမံသာဓိပတိ (ဉာဏ်ဖြင့် လေ့လာဆန်းစစ်ခြင်း): ပထမလမှာ လမ်းမချော်ဖို့ အထိန်းအကွပ်ကတော့ ဝီမံသာဉာဏ်ပါပဲ။ ကိုယ်လုပ်နေတဲ့ အလုပ်တွေဟာ တကယ်ပဲ အကြောင်းအကျိုး မှန်ကန်ရဲ့လားဆိုတာကို အမြဲတမ်း ပြန်လည်ဆန်းစစ်ရပါမယ်။ ဝိပဿနာအားထုတ်ရာတွင် “ဖြစ်ပျက်” ကို အထူးရှုမှတ်ရမည်ဖြစ်ပြီး၊ ပစ္စုပ္ပန်တည့်တည့်ရှိ ရုပ်နာမ်များ ဖြစ်ပြီးပျက်နေမှုကို စူးစိုက်ကြည့်ခြင်းဖြင့် နိစ္စသညာ (မြဲသည်ဟူသောအထင်) နှင့် အတ္တသညာ (ငါဟူသောအထင်) တို့ကို ဖယ်ရှားရပါမည်။ အမြဲတမ်း မှားယွင်းစွာ ကောက်ချက်ချမှုတွေ ဝင်လာတိုင်း၊ ဝီမံသာနဲ့ ချက်ချင်း တည့်မတ်ပြီး အရှိတရားလမ်းကြောင်းပေါ် ပြန်တင်ပေးရပါမယ်။

လက်တွေ့ဘဝနှင့် လောကုတ္တရာကို ဟန်ချက်ညီစေခြင်း

ဒီတွန်းအားတွေကို သုံးပြီး ပထမလကို အောင်ပွဲခံဖို့ဆိုတာ လက်တွေ့ဘဝကို စွန့်ပစ်လိုက်တာ မဟုတ်ပါဘူး။ အများစုက လောကီနဲ့ လောကုတ္တရာကို သီးခြားစီ ခွဲထားတတ်ကြပါတယ်။ တကယ်တမ်းကျတော့ ဒီနှစ်ခုဟာ တစ်သားတည်းပါပဲ။ နေ့စဉ် အလုပ်ခွင်မှာ ကြုံတွေ့ရတဲ့ စိတ်ညစ်စရာ၊ ဒေါသထွက်စရာ၊ ပျော်ရွှင်စရာ ဆိုတာတွေဟာ တကယ့် ဝိပဿနာ ရှုမှတ်ဖို့ အကောင်းဆုံး အာရုံတွေပါပဲ။

အလုပ်မှာ ပြဿနာတက်တဲ့အခါ “ဒါဟာ ငါ့ပြဿနာ” လို့ မယူဆဘဲ၊ အဲဒီအချိန်မှာ ဖြစ်ပေါ်လာတဲ့ ဒေါသဆိုတဲ့ ဝိဉာဏ်ရဲ့ အဖြစ်အပျက်ကို အနီးကပ် လေ့လာလိုက်ပါ။ အကြောင်းတိုက်ဆိုင်လို့ ပေါ်လာပြီး အကျိုးပေးပြီးတာနဲ့ ချက်ချင်း ပျက်သွားတာကို မြင်တွေ့ရပါလိမ့်မယ်။ ဒီလို ဉာဏ်နဲ့ လေ့လာနိုင်တာနဲ့အမျှ လက်တွေ့ဘဝက ပြဿနာတွေဟာလည်း အလိုလို ဖြေရှင်းပြီးသား ဖြစ်သွားသလို၊ လောကုတ္တရာအတွက် အတ္တဒိဋ္ဌိကို ခွာချရာလည်း ရောက်ပါတယ်။

ဥပါသကာ၊ ဥပါသိကာများအနေနဲ့ သံဃာရတနာကို ပံ့ပိုးရာမှာလည်း ဒီဉာဏ်ကိုပဲ အသုံးချရပါမယ်။ သာမဏေပြုစဉ်ကတည်းက “သံသရာ ဝဋ်ဒုက္ခက လွတ်အောင် လုပ်လို၍… ရှင်သာမဏေပြုပေးပါ” ဟု ကတိပြုခဲ့ကြတာ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒီရည်ရွယ်ချက်နဲ့အညီ လက်တွေ့ ဝိပဿနာအားထုတ်နေတဲ့ ရဟန်းများကိုသာ ရွေးချယ်ပြီး ဉာဏ်ပါသော ထောက်ပံ့မှုဖြင့် ပံ့ပိုးခြင်းဟာလည်း လောကီ လောကုတ္တရာ နှစ်ဖြာသော အကျိုးကို ရစေမယ့် တွန်းအားပါပဲ။

ပထမလ အောင်ပွဲခံခြင်း၏ ရလဒ်

ဒီအဓိပတိတရားလေးပါးကို ဟန်ချက်ညီညီ သုံးပြီး ပထမတစ်လကို အောင်မြင်စွာ ဖြတ်သန်းနိုင်ပြီဆိုရင်၊ နောက်လာမယ့် လတွေအတွက် အထူးအားစိုက်စရာ မလိုတော့လောက်အောင် အလေ့အကျင့်ကောင်း (Momentum) တစ်ခု ရရှိသွားပါပြီ။ တွေးထင်မှုအမှားတွေ လျော့နည်းလာပြီး ပကတိ အရှိတရားကို မြင်လာတဲ့အတွက်၊ စိတ်ဟာ အရင်လို ပူလောင်မှု မရှိတော့ဘဲ တည်ငြိမ်အေးချမ်းလာပါလိမ့်မယ်။ အောင်မြင်မှုဆိုတာ ပြင်ပက ပေးတာမဟုတ်ဘဲ ကိုယ့်သန္တာန်မှာ ရှိတဲ့ အကြောင်းတရားတွေကို မှန်မှန်ကန်ကန် စီမံနိုင်ခြင်းကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာတဲ့ အကျိုးတရားသက်သက်သာ ဖြစ်တယ်ဆိုတာကို ကိုယ်ပိုင်ဉာဏ်နဲ့ ထိုးထွင်းသိမြင်လာပါလိမ့်မယ်။

နိဂုံး

အချုပ်အားဖြင့် ပြောရရင် ပထမလကို အောင်ပွဲခံဖို့ဆိုတာ ပြင်ပက ကယ်တင်ရှင်ကို မျှော်လင့်နေဖို့ မဟုတ်သလို၊ “ငါ” ဆိုတဲ့ အတ္တနဲ့ အတင်းအကျပ် ရုန်းကန်နေဖို့လည်း မဟုတ်ပါဘူး။ ယုတ္တိဗေဒကျကျ မှန်ကန်တဲ့ လမ်းကြောင်းပေါ်မှာ ဆန္ဒ၊ စိတ္တ၊ ဝီရိယ၊ ဝီမံသာ ဆိုတဲ့ အတွင်းတွန်းအား လေးရပ်ကို အပြည့်အဝ ဖွင့်ချလိုက်ဖို့သာ ဖြစ်ပါတယ်။ ဥပါသကာ၊ ဥပါသိကာများအနေဖြင့် နေ့စဉ်ဘဝ၏ လှုပ်ရှားမှုတိုင်းကို ဝိပဿနာ အလုပ်တစ်ခုအဖြစ် အသုံးချပြီး၊ မိမိတို့၏ ဝိဉာဏ်ဖြစ်စဉ်ကို အဆက်မပြတ် လေ့လာရင်း သံသရာဝဋ်ဆင်းရဲမှ အပြီးတိုင် လွတ်မြောက်မယ့် အေးချမ်းသော ပန်းတိုင်ဆီသို့ ရဲရဲဝံ့ဝံ့ လျှောက်လှမ်းကြပါစို့။