လောကီဘဝမှာ ကျင်လည်နေကြရတဲ့ လူသားတွေ အဖို့ နေ့စဉ်နဲ့အမျှ ရုန်းကန် လှုပ်ရှားနေကြရတာဟာ သဘာဝကျတဲ့ ကိစ္စရပ်တစ်ခု ဖြစ်ပါတယ်။ မနက်မိုးလင်းတာနဲ့ တပြိုင်နက် မိမိတို့ရဲ့ ရည်မှန်းချက် ပန်းတိုင်တွေ ဖြစ်တဲ့ ရာထူးတိုးတက်ရေး၊ လုပ်ငန်းခွင် အောင်မြင်ရေး၊ စီးပွားရေး လည်ပတ်မှု ကောင်းမွန်ပြီး ငွေကြေး ဓန ဥစ္စာတွေ တိုးပွားလာရေး ဆိုတဲ့ အရာတွေနောက်ကို အပြေးအလွှား လိုက်နေကြရပါတယ်။ ဒီလို လိုက်နေတဲ့ အခါမှာ ရည်မှန်းချက် ကြီးမားလေလေ၊ အဲဒီအရာတွေကို ရယူ ပိုင်ဆိုင်ချင်တဲ့ လောဘစိတ်ကလည်း ပိုမို ပြင်းထန်လာလေလေ ဖြစ်တတ်ပါတယ်။ ဝိပဿနာ အားထုတ်နေကြတဲ့ ဥပါသကာတို့ အနေနဲ့လည်း လောကီရေးရာ ကိစ္စတွေကို ဆောင်ရွက်နေရတဲ့ အခါမျိုးမှာ ဒီလို လောဘစိတ်တွေ အမှတ်မထင် ဝင်ရောက်လာတတ်တာကို သတိပြုမိကြမှာပါ။

ဒီကနေ့မှာတော့ မိမိတို့ရဲ့ သန္တာန်မှာ အရှိန်အဟုန်ပြင်းစွာနဲ့ ဖြစ်ပေါ်လာတတ်တဲ့ အဲဒီ ရာထူး၊ အောင်မြင်မှု၊ ငွေကြေးတွေနောက် ပြေးနေတဲ့ လောဘစိတ်ကို ပစ္စုပ္ပန် တည့်တည့်မှာ ဉာဏ်ဖြင့် ဘယ်လို အလင်းဖွင့် လေ့လာမလဲ ဆိုတာကို အသေးစိတ် ဆွေးနွေး တင်ပြသွားပါမယ်။

၁။ လောဘစိတ်၏ သဘောသဘာဝကို ဉာဏ်ဖြင့် ခြေရာခံ လေ့လာခြင်း

လူအများစုဟာ “ငါ ချမ်းသာချင်တယ်၊ ငါ အောင်မြင်ချင်တယ်၊ ငါ ရာထူးကြီးချင်တယ်” လို့ တွေးတော ကြံစည်ကြတဲ့ အခါ၊ အဲဒီ ဆန္ဒကြီးကို “ငါ့ရဲ့ ဆန္ဒ” လို့ အခိုင်အမာ ဆုပ်ကိုင်ထားတတ်ကြပါတယ်။ တကယ်တမ်း အရှိတရားကို ဉာဏ်နဲ့ သေချာ လေ့လာကြည့်တဲ့ အခါ၊ အဲဒီ လောဘစိတ် ဆိုတာဟာ အခိုင်အမာ ရှိနေတဲ့ “ငါ” က ပြုလုပ်ဖန်တီးနေတာ မဟုတ်ပါဘူး။ အပြင်ဘက်က မျက်စိစွဲမက်စရာ၊ နားဝင်ချိုစရာ စတဲ့ အာရုံတွေနဲ့ မိမိရဲ့ ဒွါရတွေ တိုက်ခိုက်မိတဲ့ အခါ၊ လိုချင် တပ်မက်မှု ဆိုတဲ့ လောဘတရားဟာ အကြောင်းတိုက်ဆိုင်လို့ ပေါ်ပေါက်လာခြင်း သက်သက်သာ ဖြစ်ပါတယ်။

ဥပမာ အားဖြင့် အခြားသူ တစ်ယောက်ရဲ့ အောင်မြင်မှု၊ ဒါမှမဟုတ် ငွေကြေး ချမ်းသာမှု ပုံရိပ်တွေကို မြင်တွေ့လိုက်ရတဲ့ အခါ၊ အဲဒီ မြင်ကွင်း (ရုပ်တရား) နဲ့ မိမိရဲ့ မျက်စိအာရုံ တိုက်မိလိုက်ပါတယ်။ အဲဒီလို တိုက်မိလိုက်တဲ့ အချိန်မှာပဲ မြင်သိစိတ် ဆိုတဲ့ ဝိဉာဏ် လေး ဖျတ်ခနဲ ပေါ်လာပါတယ်။ အဲဒီနောက်မှာ ဒါဟာ ကောင်းမြတ်တဲ့ အရာ၊ ပိုင်ဆိုင်ချင်စရာ အရာ လို့ အတိတ်က မှတ်သားထားမှု (သညာ) တွေက ဝင်ရောက် အလုပ်လုပ်ပါတယ်။ အဲဒီအခါမှာ သာယာ ကျေနပ်မှု (သုခဝေဒနာ) ဖြစ်ပေါ်လာပြီး၊ အဲဒီကနေ တဆင့် “ငါလည်း ဒီလိုမျိုး ရချင်တယ်” ဆိုတဲ့ ပြင်းပြတဲ့ လိုချင် တပ်မက်မှု လောဘ (တဏှာ) ဆက်တိုက် ဖြစ်ပေါ်လာတာ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒီဖြစ်စဉ် တစ်ခုလုံးဟာ ခန္ဓာငါးပါး အညမည အမှီသဟဲပြုပြီး အကြောင်းအကျိုး ဆက်စပ် ဖြစ်ပေါ်နေတဲ့ ဖြစ်စဉ် သက်သက်သာ ဖြစ်ပါတယ်။

၂။ ပညတ်များကို ခွာချပြီး အရှိတရားကို မြင်အောင် ကြည့်ခြင်း

ကျနော်တို့တွေ ရယူ ပိုင်ဆိုင်ချင်နေကြတဲ့ ရာထူးတွေ၊ အောင်မြင်မှုတွေ၊ ငွေကြေးတွေ ဆိုတာ တကယ်တမ်းတော့ လောကမှာ အဆင်ပြေအောင် သတ်မှတ် ခေါ်ဝေါ်နေကြတဲ့ ပညတ် အမည်နာမတွေ သက်သက်သာ ဖြစ်ပါတယ်။ အဲဒီ ပညတ် အမည်နာမတွေကို အစစ်အမှန်လို့ ထင်မှတ်ပြီး အသေအလဲ ဖက်တွယ်ထားကြလို့သာ လောဘမီးတွေ တောက်လောင်ပြီး ပင်ပန်း ဆင်းရဲနေကြရတာပါ။

အဲဒီ ပညတ် အခွံတွေကို ဉာဏ်နဲ့ ခွာချပြီး လေ့လာကြည့်လိုက်ရင်၊ အမှန်တကယ် ကျန်ရှိနေတာက ဖောက်ပြန်တတ်တဲ့ သဘောရှိတဲ့ ရုပ်တရား နဲ့ အာရုံကို သိတတ် ခံစားတတ်တဲ့ သဘောရှိတဲ့ နာမ်တရား တို့ရဲ့ ဖြစ်ပျက်နေမှု သက်သက်သာ ရှိပါတယ်။ စက္ကူတွေ၊ ဂဏန်းတွေ၊ ဘဏ်စာရင်းတွေ၊ ရာထူး ခေါ်ဝေါ်မှုတွေ ဆိုတာ ဉာဏ်နဲ့ ထိုးထွင်း သိမြင်လိုက်ရင် အနှစ်သာရ အားဖြင့် ဘာမှ ဆုပ်ကိုင်စရာ မရှိပါဘူး။ အဲဒီ ဆုပ်ကိုင်စရာ မရှိတဲ့ အရာတွေကို “ငါ” လို့ ယူဆပြီး “ငါ့အတွက်” လို့ တွေးတောနေသမျှ ကာလပတ်လုံး လောဘရဲ့ ကျွန် အဖြစ်ကနေ ရုန်းထွက်နိုင်မှာ မဟုတ်ပါဘူး။ “သူ” ဆိုတဲ့ အကောင်အထည် လည်း မရှိ၊ “ငါ” ဆိုတဲ့ ပိုင်ရှင် လည်း မရှိဘူး ဆိုတဲ့ အရှိတရားကို ရှင်းရှင်းလင်းလင်း သိမြင်လိုက်တဲ့ အခါ၊ လိုချင် တပ်မက်စရာ အကောင်အထည် ပျောက်သွားတဲ့ အတွက် လောဘမီး လောင်ကျွမ်းစရာ အကြောင်း လုံးဝ မရှိတော့ပါဘူး။

၃။ ပြေးနေတဲ့ စိတ်ကို ဧည့်သည်လို လေ့လာခြင်း (စိတ္တာနုပဿနာ)

ငွေကြေး ရှာဖွေရာမှာ ဖြစ်စေ၊ လုပ်ငန်းခွင်မှာ ကြိုးစားရာမှာ ဖြစ်စေ၊ စိတ်ထဲမှာ “ဘယ်တော့ ရမလဲ၊ ဘယ်တော့ အောင်မြင်မလဲ” ဆိုတဲ့ လောဘဇောတွေ ကပ်လာပြီ ဆိုရင်၊ ချက်ချင်း သတိကပ်လိုက်ပါ။ မိမိရဲ့ ရင်ဘတ်ထဲမှာ ပူလောင်လာမှု၊ လောဘကြောင့် တင်းကျပ်လာမှု ဆိုတဲ့ ရုပ်တရားရဲ့ ဖောက်ပြန်မှုတွေဆီကို အာရုံ ပြောင်းတင်လိုက်ပါ။ “ငါ လိုချင်နေတယ်” လို့ အမည် မတပ်ပါနဲ့။ “ဪ… အခု ငါ့စိတ်ထဲမှာ ပြင်းထန်တဲ့ လိုချင်စိတ်၊ လောဘစိတ်လေး ပေါ်လာပါလား” လို့ ခပ်ခွာခွာလေးကနေ ဉာဏ်နဲ့ လှမ်းကြည့်လိုက်ပါ။

မိမိက အိမ်ရှင်၊ ပေါ်လာတဲ့ လောဘစိတ်က အိမ်ကို ဝင်လာတဲ့ ဧည့်သည် အဖြစ် သဘောထားပြီး အကဲခတ် စောင့်ကြည့်ပါ။ အဲဒီလို ဉာဏ်နဲ့ စောင့်ကြည့်လိုက်တဲ့ အခိုက်အတန့်မှာပဲ၊ အလွန် ကြီးမားလှပါတယ် ဆိုတဲ့ လောဘစိတ်ကြီးဟာ တကယ်တမ်းကျတော့ အခိုင်အမာ ရှိနေတဲ့ “ငါ” မဟုတ်ဘဲ၊ အကြောင်းတိုက်ဆိုင်လို့ ပေါ်လာတဲ့ “ဝိဉာဏ်” (သိစိတ်) အသစ်ကလေး တစ်ခု သက်သက်သာ ဖြစ်ကြောင်း ထွင်းဖောက် မြင်တွေ့သွားပါလိမ့်မယ်။ အဲဒီ လောဘစိတ်လေးဟာ ဉာဏ်နဲ့ လေ့လာလိုက်တဲ့ အခါမှာ တစ်ဆက်တည်း တည်ရှိ မနေနိုင်တော့ဘဲ၊ ဖြစ်ပြီးတာနဲ့ ချက်ချင်း ပျက်စီးသွားတာကို တွေ့ရပါလိမ့်မယ်။ လောဘစိတ် ဆိုတာ သိစိတ် သက်သက်၊ ဝိဉာဏ်ဖြစ်ပျက် သက်သက်ပါလား လို့ သိလိုက်တာနဲ့ လောင်စာ ပြတ်သွားတဲ့ မီးတောက်လို အလိုလို အရှိန်သေ ငြိမ်းအေးသွားပါတော့တယ်။

၄။ အနတ္တ အမြင်နှင့် လက်တွေ့ လုပ်ငန်းခွင်

ဒီနေရာမှာ အထူး သတိပြုရမယ့် အချက် တစ်ချက် ရှိပါတယ်။ အရာရာဟာ ခန္ဓာငါးပါး ဖြစ်ပျက် သက်သက်ပဲ၊ ပညတ်တွေသာ ဖြစ်တယ် လို့ ဉာဏ်နဲ့ သိမြင်လာတဲ့ အခါ၊ တချို့က “အရာရာက အနတ္တပဲ၊ လောဘလည်း မထားတော့ဘူး ဆိုရင်၊ ငွေလည်း မရှာတော့ဘူး၊ အလုပ်လည်း မလုပ်တော့ဘူး၊ ဘာမှ လုပ်စရာ မလိုတော့ဘူးလား” လို့ အထင်အမြင် လွဲမှားတတ်ကြပါတယ်။

ဒါဟာ အင်မတန် အန္တရာယ်ကြီးတဲ့ အယူအဆပါ။ “အနတ္တ” ဆိုတာဟာ “ငါ မဟုတ်လို့ ဘာမှလုပ်လို့မရဘူး” ဆိုတဲ့ အဆိုးမြင်ဝါဒကို ရှောင်ကြဉ်ရပါမယ်။ အနတ္တ လို့ သိခြင်းဟာ လောကီ တာဝန်တွေကို ပစ်ချထားဖို့ ပြောတာ မဟုတ်ပါဘူး။ အလုပ်လုပ်တဲ့ နေရာမှာ အရင်ကလို ပူလောင်တဲ့ လောဘ၊ ငါ ဆိုတဲ့ မာန တွေနဲ့ မလုပ်တော့ဘဲ၊ တည်ငြိမ် အေးချမ်းတဲ့ ဉာဏ်ပညာနဲ့ အကြောင်းအကျိုးကို ဓမ္မဓိဋ္ဌာန်ကျကျ တွက်ချက်ပြီး လုပ်ဆောင်သွားဖို့ကို ဆိုလိုတာ ဖြစ်ပါတယ်။ စိတ်ထဲမှာ လောဘမီး မလောင်ပေမယ့်၊ လိုအပ်တဲ့ လုပ်ဆောင်မှု (အကြောင်းတရား) ကို အကောင်းဆုံး ဖန်တီးလိုက်ခြင်းသာ ဖြစ်ပါတယ်။ အကြောင်းတရား ပြည့်စုံအောင် လုပ်ဆောင်ပြီးရင် အကျိုးတရား ဆိုတာ သူ့သဘောသူ ဆောင်ပြီး အလိုလို ပေါ်ပေါက်လာမှာ ဖြစ်ပါတယ်။

၅။ အဓိပတိတရား လေးပါးဖြင့် အောင်မြင်မှုကို တည်ဆောက်ခြင်း

လောကီ စီးပွားရေး၊ လုပ်ငန်းခွင် တွေမှာ အောင်မြင်ဖို့ အတွက် လုပ်ဆောင်ရာမှာ လောဘစိတ်ကို ဉာဏ်နဲ့ ပယ်ဖျက်ပြီးတဲ့နောက်၊ ဘာနဲ့ ဆက်လက် လည်ပတ်မလဲ ဆိုတာ မေးစရာ ရှိလာပါတယ်။ အဓိပတိတရားလေးပါး နဲ့ပြည့်စုံရင် မိမိလိုတာ ပြည့်တယ် ဆိုတဲ့ သစ္စာစကားကို လမ်းညွှန် အဖြစ် လက်ကိုင်ပြုရပါမယ်။ လောဘကို အခြေမခံဘဲ ဒီ အဓိပတိတရား လေးပါးကို အသုံးချပြီး အောင်မြင်မှုကို တည်ဆောက်ရပါမယ်။

ဆန္ဒ: ငွေကြေး သက်သက်ကို လိုချင်တဲ့ လောဘ မဟုတ်ဘဲ၊ မိမိရဲ့ လုပ်ငန်း တာဝန်ကို အကောင်းဆုံး ပြီးမြောက်ချင်တဲ့၊ မိမိရဲ့ ဆောင်ရွက်ချက်က လောကအတွက် အကျိုးရှိစေရမယ် ဆိုတဲ့ သန့်ရှင်းသော လုပ်ချင်ကိုင်ချင်စိတ် (ဆန္ဒ) ကို အမြဲ ရှေ့တန်း တင်ထားရပါမယ်။

စိတ္တ: လာမယ့် အနာဂတ်က အောင်မြင်မှု၊ ရာထူး ဆိုတဲ့ ပညတ် ပုံရိပ်တွေကို စိတ်ကူးယဉ် လောဘတက် မနေဘဲ၊ မိမိရဲ့ လက်ရှိ ပစ္စုပ္ပန် လုပ်ဆောင်နေတဲ့ အလုပ်တာဝန် အပေါ်မှာသာ မျက်ခြည်မပြတ် စူးစူးစိုက်စိုက် ကပ်ထားတဲ့ စိတ်အင်အား (စိတ္တ) ကို တည်ဆောက်ရပါမယ်။

ဝီရိယ: အခက်အခဲတွေ ကြုံလာတဲ့ အခါ၊ ပင်ပန်းလာတဲ့ အခါ “ဒါဟာ ရုပ်နာမ် ဖြစ်ပျက် သက်သက်ပဲ” လို့ ဉာဏ်နဲ့ သိပြီး အရှုံးမပေးဘဲ ဇွဲလုံ့လ (ဝီရိယ) အပြည့်နဲ့ ကြိုးစားရပါမယ်။ လောဘကြောင့် လုပ်တာ မဟုတ်ဘဲ၊ လုပ်သင့် လုပ်ထိုက်တဲ့ တာဝန် ဖြစ်လို့ ဇွဲမလျှော့ဘဲ ပြီးမြောက်အောင် ဆောင်ရွက်ရပါမယ်။

ဝီမံသ: အလုပ်လုပ်တဲ့ နေရာမှာ အကြောင်းအကျိုး ဆက်စပ်မှုကို စိတ်ခံစားမှု ကင်းကင်းနဲ့ ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာ တွက်ချက်ခြင်း၊ မှားယွင်းမှုတွေကို ဉာဏ်ပညာ သက်သက်ဖြင့် ပြင်ဆင်ခြင်း ဆိုတဲ့ စူးစမ်း ဆင်ခြင်မှု (ဝီမံသ) ကို အမြဲ အသုံးချရပါမယ်။

၆။ လောဘမှ လွတ်ကင်း၍ အရိယာမဂ်သို့ ဦးတည်ခြင်း

ကျနော်တို့တွေဟာ လောကီဘဝမှာ နေထိုင်နေကြရတဲ့ အတွက် ငွေကြေး ရှာဖွေရမယ်၊ လုပ်ငန်းခွင်မှာ ကြိုးစားရမယ် ဆိုတာ ငြင်းဆိုလို့ မရတဲ့ အမှန်တရားပါ။ သို့သော်လည်း အဲဒီ ရှာဖွေမှုတွေဟာ မိမိကိုယ်ကို ပူလောင်စေမယ့် လောဘမီးတွေ မဖြစ်စေဖို့ အထူး အရေးကြီးပါတယ်။ လောဘစိတ် ပေါ်လာတိုင်း ပေါ်လာတိုင်း ပစ္စုပ္ပန် စက္ကန့်လေးမှာ ဖြစ်ပေါ်လာပြီး ချက်ချင်း ပြန်ချုပ်ငြိမ်းသွားတဲ့ သိစိတ် (ဝိဉာဏ်) ဖြစ်ပျက် သက်သက် အဖြစ် အရှိကို အရှိအတိုင်း လေ့လာနိုင်ဖို့ လိုအပ်ပါတယ်။ ကျနော် ရေးသား မျှဝေနေရတဲ့ အဓိက ရည်မှန်းချက်ကတော့ တခြား မဟုတ်ပါဘူး။ လောကဓံ လှိုင်းတံပိုးတွေ ကြားထဲမှာ ရုန်းကန်နေရပေမယ့်၊ မိမိရဲ့ စိတ်ကို ဉာဏ်နဲ့ အစဉ်အမြဲ စောင့်ရှောက်နိုင်ပြီး၊ လူ၊ ရဟန်း အရိယာတတ်နိုင်သလောက် များများ ပေါ်ထွန်းလာရေး ပင် ဖြစ်ပါတယ်။

နိဂုံး

ဥပါသကာ အပေါင်းတို့…

ရာထူး၊ အောင်မြင်မှု၊ ငွေကြေး ဆိုတာတွေဟာ လောကရဲ့ သဘာဝ အရ လှည့်လည် ပြောင်းလဲနေတဲ့ အရာတွေသာ ဖြစ်ပါတယ်။ အဲဒီ အရာတွေနောက်ကို လောဘနဲ့ ပြေးလိုက်နေသရွေ့တော့ ဘယ်တော့မှ အဆုံးသတ် ရပ်နားနိုင်မှာ မဟုတ်ဘဲ၊ ပင်ပန်း ဆင်းရဲခြင်း ဒုက္ခ တွေသာ အဖတ်တင် ကျန်ရစ်မှာ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒါကြောင့် ပေါ်လာတဲ့ လောဘစိတ်ကို ဉာဏ်နဲ့ ဖမ်းပါ။ လောဘ ဆိုတာ အကြောင်းတိုက်ဆိုင်လို့ ပေါ်လာတဲ့ ဝိဉာဏ် သက်သက်သာ ဖြစ်တယ် လို့ ထိုးထွင်း သိမြင်ပါစေ။

အဲဒီလို လောဘ ကင်းစင်သွားတဲ့ အေးချမ်းတဲ့ စိတ်အခံ ပေါ်မှာ၊ အဓိပတိတရား လေးပါးကို တပ်ဆင်ပြီး မိမိရဲ့ နေ့စဉ် လုပ်ငန်းခွင် တာဝန်တွေကို ရဲရဲဝင့်ဝင့် အကောင်းဆုံး ဆောင်ရွက်သွားပါ။ ဒါဆိုရင် ခင်ဗျားတို့ရဲ့ နေ့စဉ် ဘဝ ရုန်းကန်မှုတွေဟာ အပူမီးတွေ လောင်ကျွမ်းရာ မဟုတ်တော့ဘဲ၊ ဝိပဿနာ ဉာဏ်တွေ ရင့်သန် ကြီးထွားရာ၊ လောကုတ္တရာ အကျိုးကိုပါ တပါတည်း သယ်ပိုးနိုင်ရာ အကောင်းဆုံး လေ့ကျင့်ရေး ကွင်းပြင်ကြီး အဖြစ် အလိုလို ပြောင်းလဲသွားပါလိမ့်မယ်။

ပစ္စုပ္ပန် တည့်တည့်မှာ ဉာဏ်အလင်း တောက်ပနိုင်ကြပါစေ။

ထက်အောင်