နေ့လည် ၁ နာရီ အချိန်အခါသမယမှာ အိမ်မှုကိစ္စ တာဝန်တွေကို မနားမနေ ထမ်းဆောင်ရင်း တစ်ဖက်ကလည်း သံသရာဝဋ်ဆင်းရဲမှ လွတ်မြောက်ဖို့ ဝိပဿနာတရားကို လက်တွေ့ အားထုတ်နေကြတဲ့ အိမ်ရှင်မ၊ မိခင်၊ ဥပါသိကာမများ အားလုံးအတွက် ဒီဆောင်းပါးကို အထူးရည်ရွယ် ရေးသားလိုက်ပါတယ်။

ဗုဒ္ဓဟူးနေ့ဆိုတာ တစ်ပတ်တာရဲ့ အလယ်ဗဟိုကို ရောက်လာတဲ့ နေ့တစ်နေ့ပါ။ အိမ်ရှင်မတွေ အတွက်ကတော့ နေ့စဉ် မရိုးနိုင်တဲ့ မီးဖိုချောင်အလုပ်တွေထဲက ဟင်းသီးဟင်းရွက် လှီးဖြတ်ရတဲ့ အလုပ်ဟာ အချိန်အတိုင်းအတာ တစ်ခုအထိ ယူရတဲ့ အလုပ်တစ်ခု ဖြစ်ပါတယ်။ ကန်စွန်းရွက် သင်နေရင်း၊ ကြက်သွန်နွှာနေရင်း၊ ဒါမှမဟုတ် အသားငါးတွေ ခုတ်ထစ်နေရင်း ကိုယ့်ရဲ့ လက်တွေကသာ အလုပ်လုပ်နေပေမယ့်၊ ကိုယ့်ရဲ့ စိတ်ကတော့ မီးဖိုချောင်ထဲမှာ မရှိတော့တာကို သတိထားမိဖူးပါသလား။

ခန္ဓာကိုယ်က ပစ္စုပ္ပန်မှာ ရှိနေပေမယ့် စိတ်က အတိတ်ကို ပြန်ရောက်သွားပြီး “မနေ့က သူငါ့ကို ဒီလို ပြောလိုက်တာ၊ ငါက ဒီလို ပြန်ပြောလိုက်ရမှာ” ဆိုပြီး မကျေနပ်တဲ့ ဒေါသတွေ ထွက်နေတတ်ပါတယ်။ ဒါမှမဟုတ် အနာဂတ်ကို ကြိုရောက်သွားပြီး “မနက်ဖြန် ဘာဟင်းချက်ရမလဲ၊ ကလေးတွေ ကျောင်းစရိတ် ဘယ်လို လုပ်ရမလဲ” ဆိုပြီး ကြိုတင် ပူပန်နေတဲ့ သောကတွေ ဝင်လာတတ်ပါတယ်။ ဒါဟာ အလွန် သဘာဝကျတဲ့ ပုထုဇဉ်တို့ရဲ့ စိတ်သဘာဝ ဖြစ်ပေမယ့်၊ ဝိပဿနာ ယောဂီတစ်ယောက် အနေနဲ့ကတော့ ဒီလို လွင့်မျောနေတဲ့ “အတွေးစိတ် (မနောဝိဉာဏ်)” ကို လွှတ်ထားလို့ မရပါဘူး။

ဒီဆောင်းပါးမှာ ဟင်းသီးဟင်းရွက် လှီးဖြတ်နေရင်း အတိတ်နဲ့ အနာဂတ်ကို ပြေးလွှားနေတဲ့ အတွေးဇာတ်လမ်းတွေကို ပစ္စုပ္ပန် သတိနဲ့ ဘယ်လို တိခနဲ ဖြတ်တောက်မလဲ၊ ပြီးရင် အဲဒီ အတွေးစိတ် (မနောဝိဉာဏ်) ကလေးတွေ တစ်ခုပြီးတစ်ခု အစားထိုး ပျက်ကျသွားပုံကို ဝိပဿနာ ဓာတ်ခွဲခန်းထဲထည့်ပြီး ဘယ်လို အသေးစိတ် စောင့်ကြည့်ရမလဲ ဆိုတာကို လမ်းညွှန်ပေးသွားပါမယ်။

၁။ အလိုအလျောက် စနစ် (Autopilot) နှင့် အတွေးဇာတ်လမ်းများ၏ အန္တရာယ်

ဟင်းရွက်လှီးတယ်၊ ကြက်သွန်နွှာတယ် ဆိုတာ နေ့စဉ် လုပ်နေကျ အလုပ်ဖြစ်တဲ့အတွက် ဦးနှောက်က အလိုအလျောက် စနစ် (Autopilot) နဲ့ လုပ်သွားတတ်ပါတယ်။ မျက်စိက ကြည့်နေတယ်၊ လက်က လှီးနေတယ် ဆိုပေမယ့် အဲဒီအပေါ်မှာ အာရုံစိုက်မှု သိပ်မလိုတော့တဲ့အတွက်၊ စိတ်ဟာ အားလပ်သွားပြီး အခြား အာရုံတွေဆီကို လွင့်မျောသွားဖို့ အခွင့်အရေး ရသွားပါတယ်။

အဲဒီလို လွင့်မျောသွားတဲ့အခါ စိတ်ဟာ တကယ့် အရှိတရား (ပရမတ်) မှာ မနေတော့ဘဲ၊ မရှိတော့တဲ့ အတိတ်နဲ့၊ မရောက်လာသေးတဲ့ အနာဂတ် ဆိုတဲ့ “ပညတ်ဇာတ်လမ်းတွေ” ကို ဖန်တီးပါတော့တယ်။

အတိတ်သို့ လွင့်ခြင်း: ပြီးခဲ့တဲ့ အဆင်မပြေမှုတွေ၊ ဆွေမျိုးတွေနဲ့ စကားများခဲ့တာတွေ၊ ငယ်ဘဝ အမှတ်တရတွေကို ပြန်တွေးပြီး ဝမ်းနည်းခြင်း၊ ဒေါသထွက်ခြင်း၊ သို့မဟုတ် တမ်းတခြင်း (လောဘ၊ ဒေါသ) တွေ ဖြစ်လာပါတယ်။

အနာဂတ်သို့ လွင့်ခြင်း: စီးပွားရေး အခြေအနေ၊ သားသမီးတွေရဲ့ ပညာရေး၊ မနက်ဖြန်အတွက် အစီအစဉ်တွေကို ကြိုတွေးပြီး ပူပန်သောက ရောက်ခြင်း (မောဟ၊ ဥဒ္ဓစ္စ) တွေ ဖြစ်လာပါတယ်။

ဒီအတွေး ဇာတ်လမ်းတွေရဲ့ အဓိက အသက်သွေးကြောကတော့ “ငါ” ဆိုတဲ့ အစွဲကြီးပါပဲ။ “ငါ့ကို ပြောရက်တယ်၊ ငါ ဘယ်လို လုပ်ရမလဲ” ဆိုပြီး “ငါ” ကို ဗဟိုပြုထားတဲ့အတွက် ပူလောင်မှုတွေ တရစပ် ဖြစ်နေရတာပါ။ လက်က ကြက်သွန်လှီးနေပေမယ့် စိတ်က ငရဲပြည် ရောက်နေသလို၊ သောကမီးတွေ တောက်လောင်နေတတ်ပါတယ်။ ဒါဟာ အလွန် နှမြောစရာကောင်းတဲ့ အချိန်ဖြုန်းတီးမှုနဲ့ အကုသိုလ် ပွားများမှုပဲ ဖြစ်ပါတယ်။

၂။ ဇာတ်လမ်းကို “တိ” ခနဲ ဖြတ်၍ ပစ္စုပ္ပန်သို့ ပြန်ခေါ်ခြင်း

ဒီတော့ ဟင်းရွက်လှီးနေရင်း ကိုယ့်စိတ်က တစ်ခုခုကို တွေးနေပြီ၊ အတိတ်ကိုပဲ ဖြစ်ဖြစ်၊ အနာဂတ်ကိုပဲ ဖြစ်ဖြစ် ရောက်နေပြီ ဆိုတာကို သတိထားမိလိုက်တာနဲ့ တစ်ပြိုင်နက်…

“ဪ… တွေးနေတဲ့ စိတ်ကလေး (အတွေးစိတ်) ပေါ်လာပါလား” လို့ ချက်ချင်း ဝင်ရောက်စွက်ဖက်ခြင်း မရှိဘဲ သတိကပ်လိုက်ပါ။

ဒီနေရာမှာ အလွန် အရေးကြီးတဲ့ အချက်တစ်ခု ရှိပါတယ်။ အတွေးဝင်လာတာကို သိလိုက်တဲ့အခါ “ငါ တရားမှတ်နေတာကို ဘာလို့ တွေးနေရတာလဲ” ဆိုပြီး ကိုယ့်ကိုယ်ကိုယ် ပြန်လည် ဒေါသ မထွက်ပါနဲ့။ အတွေးဆိုတာ တားလို့ မရပါဘူး၊ သူ့အကြောင်းနဲ့သူ ပေါ်လာတဲ့ နာမ်တရား သက်သက်ပါ။

ယောဂီ လုပ်ရမယ့် အလုပ်က အဲဒီ အတွေးထဲက “အကြောင်းအရာ (Content/ဇာတ်လမ်း)” ကို ဆက်မတွေးဘဲ တိခနဲ ဖြတ်ချလိုက်ဖို့ပါပဲ။ စကားဝိုင်းတစ်ခုကို ရုတ်တရက် ထရပ်ပြီး ထွက်လာသလိုမျိုး၊ ဇာတ်လမ်းကို ရပ်ပစ်လိုက်ပါ။ ပြီးရင် အပြင်မှာ လွင့်နေတဲ့ စိတ်ကို လက်ရှိ ပစ္စုပ္ပန် တည့်တည့်မှာ တကယ် ဖြစ်ပေါ်နေတဲ့ အရှိတရားဆီကို ချက်ချင်း ပြန်ဆွဲခေါ်လာခဲ့ပါ။

ပစ္စုပ္ပန် အရှိတရား: လက်က ဓားရိုးကို ကိုင်ထားတဲ့ “မာတဲ့သဘော”၊ ဟင်းရွက်ကို ဖြတ်တောက်လိုက်တဲ့အခါ ထိသွားတဲ့ “ထိသိစိတ် (ကာယဝိဉာဏ်)”၊ တောက်တောက် ဆိုတဲ့ “ကြားသိစိတ် (သောတဝိဉာဏ်)” တွေဆီကို အာရုံ ပြန်လှည့်လိုက်ပါ။ ဒါဟာ လွင့်နေတဲ့ စိတ်ကို ပစ္စုပ္ပန် တိုင်မှာ ပြန်ချည်လိုက်တာပါပဲ။

၃။ “အတွေးစိတ် (မနောဝိဉာဏ်)” ၏ ချုပ်ငြိမ်းမှုကို ဓာတ်ခွဲခန်းသွင်းခြင်း

စိတ်ကို ပစ္စုပ္ပန် ပြန်ခေါ်လာပြီးပြီ ဆိုရင်တော့၊ ဝိပဿနာရဲ့ အသက်သွေးကြော ဖြစ်တဲ့ ဓာတ်ခွဲစောင့်ကြည့်ခြင်း အလုပ်ကို စတင်ရပါတော့မယ်။ “တွေးတဲ့စိတ်” ဟာ အမြဲတမ်း တည်ရှိနေတာ မဟုတ်ဘူး ဆိုတာကို လက်တွေ့ မြင်အောင် ကြည့်ရပါမယ်။

ဟင်းရွက်လှီးနေစဉ် လက်တွေ့ ရှုမှတ်ပုံ အဆင့်ဆင့်:

လွင့်မျောခြင်း (ဖြစ်ခြင်း): လက်က ဟင်းရွက်ကို လှီးနေတယ်။ ဒါပေမဲ့ စိတ်က မနက်ဖြန် ဘာလုပ်ရမလဲ ဆိုတာကို တွေးနေတယ်။ အဲဒီအခါမှာ “အတွေးစိတ် (မနောဝိဉာဏ်)” လေး တစ်ခု ပေါ်နေတယ်။

သတိကပ်ခြင်း (ပျက်ခြင်း): “ဪ… တွေးနေပါလား” လို့ သတိက (Sati) ဝင်ပြီး သိလိုက်တယ်။ အဲဒီလို သိလိုက်တဲ့ အခိုက်အတန့်လေးမှာတင်၊ တွေးနေတဲ့ စိတ်ဟာ ရေခဲတုံး ရေနွေးပက်ခံရသလို၊ အမှောင်ထဲ မီးရောင် ထိုးခွဲလိုက်သလို အရှိန်သေပြီး ချက်ချင်း ပျက်ကျ (ချုပ်ငြိမ်း) သွားပါတော့တယ်။ 3. အစားထိုးခြင်း: အတွေးစိတ် ပျက်သွားတာနဲ့ တစ်ပြိုင်နက်၊ လက်က ဓားနဲ့ စဉ်းတီတုံး ထိတဲ့ဆီကို အာရုံရောက်သွားပြီး “ထိသိစိတ် (ကာယဝိဉာဏ်)” အသစ်တစ်ခု ချက်ချင်း အစားထိုး ပေါ်လာပါတယ်။

ဉာဏ်ဖြင့် ဓာတ်ခွဲခြင်း: ဓားနဲ့ ထိတာကို သိလိုက်တဲ့ အခိုက်အတန့်မှာ၊ စောစောက အနာဂတ်ကို တွေးနေတဲ့ “အတွေးစိတ်ဟောင်း” ကလေးဟာ အခု လက်ရှိမှာ ရှိသေးသလား လို့ ဉာဏ်နဲ့ မေးကြည့်ပါ။ လုံးဝ (လုံးဝ) မရှိတော့ပါဘူး။ အဲဒီ အတွေးစိတ်ကလေးဟာ သေဆုံးသွားပါပြီ။

ဒီလိုနဲ့ ဟင်းရွက်တစ်စည်း လှီးနေတဲ့ အချိန်တိုလေး အတွင်းမှာတင်၊ “တွေးတဲ့စိတ်” ပေါ်လာလိုက်၊ သတိက သိလိုက်လို့ ပျက်သွားလိုက်၊ “ထိသိစိတ်” ပေါ်လာလိုက်၊ “မြင်သိစိတ်” ပေါ်လာလိုက်နဲ့… ဝိဉာဏ်စိတ်ကလေးတွေဟာ တစ်ခုပြီးတစ်ခု အလွန်လျင်မြန်တဲ့ နှုန်းနဲ့ ဖြစ်လိုက်၊ ပျက်လိုက်၊ အစားထိုးလိုက် ဖြစ်နေကြတာကို အထင်းသား မြင်တွေ့ရပါလိမ့်မယ်။

“တွေးနေတဲ့ ငါ” ဆိုတာ လုံးဝ မရှိပါဘူး။ တွေးတဲ့စိတ် (နာမ်) သက်သက်သာ ရှိပါတယ်။ အဲဒီ တွေးတဲ့စိတ် (မနောဝိဉာဏ်) ကလေး ကိုယ်တိုင်ဟာလည်း သတိက သိလိုက်တာနဲ့ တစ်ပြိုင်နက် ချက်ချင်း သေဆုံး (ပျက်ကျ) သွားတာကို ရှင်းရှင်းလင်းလင်း မြင်အောင် ကြည့်ရပါမယ်။

၄။ ဆုံးဖြတ်ချက်ချခြင်း (ရှုဉာဏ်ဖြင့် နှလုံးသွင်းခြင်း)

ဒီလို အတွေးစိတ်ကလေးတွေ ဖြစ်ပြီး ပျက်သွားတာ၊ ထိသိစိတ်ကလေးတွေ အစားထိုး ဝင်လာတာကို ဉာဏ်မျက်စိနဲ့ ထပ်ခါတလဲလဲ မြင်လာပြီဆိုရင်၊ ယောဂီရဲ့ စိတ်ထဲမှာ ပြတ်သားတဲ့ ဆုံးဖြတ်ချက်တစ်ခု (Insight) ကျလာပါလိမ့်မယ်။

“ဪ… တွေးနေတာ ငါ မဟုတ်ဘူး။ စိတ်က သူ့အကြောင်းနဲ့သူ တွေးတာပဲ။ ပြီးတော့ အဲဒီ တွေးတဲ့စိတ်ကလေးဟာလည်း မြဲတာ မဟုတ်ဘူး၊ သတိနဲ့ သိလိုက်တဲ့ ခဏလေးမှာတင် ပျောက်ကွယ်သွားတာပဲ။ အတိတ်ဆိုတာလည်း ပြန်တွေးနေတဲ့ ပစ္စုပ္ပန် စိတ်ကလေး သက်သက်ပဲ။ အနာဂတ် ဆိုတာလည်း ကြိုတွေးနေတဲ့ ပစ္စုပ္ပန် စိတ်ကလေး သက်သက်ပဲ။ တကယ်တမ်း ရှိတာက ယခု လက်ရှိ ဖြစ်ပေါ်ပြီး ပျက်စီးသွားတဲ့ စိတ်ကလေးတွေပဲ ရှိပါလား။ ဘယ်အရာမှ မမြဲပါလား။”

ဒီလို “စိတ်တွေ ဖြစ်ပြီး ပျက်နေတာကလွဲပြီး ဘာမှ မရှိဘူး” လို့ တည့်တည့်မြင်လိုက်တဲ့ အခိုက်အတန့်မှာ၊ အတိတ်ကို တွေးပြီး ပူလောင်နေတဲ့ ဒေါသတွေ၊ အနာဂတ်ကို တွေးပြီး ကြောက်ရွံ့နေတဲ့ သောကတွေဟာ မှီခိုစရာ “ငါ” မရှိတော့တဲ့အတွက် လေထဲ အငွေ့ပျံသွားသလို ပျောက်ကွယ်သွားပါလိမ့်မယ်။ ဟင်းရွက်လှီးတဲ့ အလုပ်ဟာ ငြီးငွေ့စရာ မဟုတ်တော့ဘဲ၊ စိတ်ရဲ့ သဘာဝကို လေ့လာစောင့်ကြည့်ရတဲ့ အလွန် စိတ်ဝင်စားစရာကောင်းတဲ့ ဝိပဿနာ ဓာတ်ခွဲခန်းကြီး တစ်ခု ဖြစ်သွားပါလိမ့်မယ်။

၅။ အနတ္တကို နားလည်ခြင်းနှင့် အဓိပတိတရားလေးပါးဖြင့် အားထုတ်ခြင်း

ဒီလို ရုပ်နာမ် ဖြစ်ပျက်ကို မြင်လာတဲ့အခါ၊ အလွန် သတိထားရမယ့် အချက်တစ်ခု ရှိပါတယ်။ “ဪ… တွေးတာလည်း ငါမဟုတ်ဘူး၊ စိတ်တွေက ဖြစ်ပြီး ပျက်နေတာပဲ၊ ငါမှ မဟုတ်တာ၊ ငါ ဘာမှ စိုက်ထုတ်စရာ မလိုတော့ဘူး” ဆိုပြီး သတိလွတ်သွားတာမျိုး၊ လှီးလက်စ ဟင်းရွက်တွေကို ပစ်ထားလိုက်တာမျိုး လုံးဝ (လုံးဝ) မလုပ်ရပါဘူး။

အနတ္တ ဆိုတာ ပြုလုပ်သူ အကောင်အထည် (Ego) မရှိဘူးလို့ ပြောတာပါ။ လုပ်စရာရှိတဲ့ အလုပ်နဲ့ တာဝန်ကို ရှောင်လွှဲရမယ် လို့ ပြောတာ မဟုတ်ပါဘူး။ အတွေးတွေ နောက်ကို မပါသွားအောင်၊ ဟင်းရွက်လှီးတဲ့ အလုပ်ကိုလည်း ပြီးမြောက်အောင် လုပ်ဆောင်ဖို့ အတွက် “အဓိပတိတရားလေးပါး” ကို မိမိသန္တာန်မှာ အပြည့်အဝ တပ်ဆင်ရပါမယ်။

ဆန္ဒ (Chanda): အတိတ်၊ အနာဂတ် ဇာတ်လမ်းတွေထဲမှာ ပိတ်မိနေတဲ့ သံသရာဝဋ်ဆင်းရဲမှ လွတ်မြောက်ချင်သော ပြင်းပြသည့် ဆန္ဒ။

စိတ္တ (Citta): ဟင်းရွက် လှီးနေစဉ် ပေါ်လာသမျှသော “အတွေးစိတ် (မနောဝိဉာဏ်)” နှင့် “ထိသိစိတ် (ကာယဝိဉာဏ်)” တို့၏ အစားထိုး ဖြစ်ပျက်မှု အပေါ်သို့သာ မလွတ်တမ်း စူးစိုက်ထားသော စိတ်။

ဝီရိယ (Viriya): စိတ်က အပြင်ကို လွင့်သွားတိုင်း၊ ဇာတ်လမ်းကို တိခနဲ ဖြတ်ပြီး ပစ္စုပ္ပန် ဖြစ်ပျက်ဆီသို့ မဆုတ်မနစ် ပြန်ဆွဲခေါ်နေသော ကြိုးစားအားထုတ်မှု ဝီရိယ။ (ဟင်းရွက် လှီးတာကို သတိထားရသလို၊ လက်ကို ဓားမရှအောင်လည်း ဝီရိယ ထားရပါမယ်။)

ဝီမံသာဉာဏ် (Vimamsa): “ငါ တွေးပြီး ပူလောင်နေတာလား” သို့မဟုတ် “အတွေးစိတ်ရဲ့ ဖြစ်ပျက်ကို ဉာဏ်နဲ့ သက်သက် ကြည့်နေတာလား” ဆိုသည်ကို ပြတ်ပြတ်သားသား ခွဲခြား စစ်ဆေးနေသော ဉာဏ်။

ဒီ အဓိပတိတရား လေးပါးကို တပ်ဆင်ထားတဲ့ အိမ်ရှင်မ ယောဂီဟာ၊ ဟင်းတွေ ဘယ်လောက် ချက်ရ ချက်ရ၊ မိသားစု တာဝန်ကို အပြည့်အဝ ကျေပွန်စွာ ထမ်းဆောင်နိုင်ပါလိမ့်မယ်။ သို့သော် သူမ၏ စိတ်ထဲတွင် “ငါ ပူပန်နေရသည်” ဟူသော ဝန်ထုပ်ဝန်ပိုး လုံးဝ ရှိမည် မဟုတ်ဘဲ၊ ပစ္စုပ္ပန် တည့်တည့်မှာ တည်ရှိနေတဲ့ သတိနဲ့အတူ အေးချမ်း လွတ်လပ်နေမည်သာ ဖြစ်သည်။

နိဂုံးချုပ်

ကျွန်တော်တို့ ရေးသားနေတဲ့ ရည်မှန်းချက်ကတော့ လူ၊ ရဟန်း အရိယာများ တတ်နိုင်သလောက် များများ ပေါ်ထွန်းလာရေး ဆိုတဲ့ ရည်ရွယ်ချက် တစ်ခုတည်းပါပဲ။ တရားအားထုတ်တယ် ဆိုတာ အားလပ်ချိန် ရမှ၊ တရားစခန်း ဝင်မှ လုပ်ရတဲ့ အလုပ် မဟုတ်ပါဘူး။ မီးဖိုချောင်ထဲမှာ ဟင်းရွက်လှီးနေရင်း၊ ကြက်သွန်နွှာနေရင်း ဝင်လာတဲ့ အတွေးစိတ်ကလေး အပေါ်မှာလည်း အရှိကို အရှိအတိုင်း ဉာဏ်နဲ့ ဓာတ်ခွဲနိုင်ရင် အဲဒါ အစစ်အမှန် ဝိပဿနာပါပဲ။

ဥပါသိကာ အိမ်ရှင်မ မိခင်အပေါင်းတို့ ခင်ဗျာ…

ဗုဒ္ဓဟူးနေ့ရဲ့ မီးဖိုချောင် အလုပ်တွေကို လုပ်နေရင်း အတိတ်နဲ့ အနာဂတ် ဇာတ်လမ်းတွေထဲမှာ နစ်မြုပ်ပြီး အကုသိုလ် မပွားပါနဲ့တော့။ အဲဒီ အတွေးတွေဟာ သင့်အတွက် ဝိပဿနာဉာဏ်ကို ထက်မြက်စေမယ့် အလွန် အဖိုးတန်လှတဲ့ အရှုခံ အာရုံတွေပါ။ “ငါ တွေးနေတယ်” ဆိုတဲ့ ဇာတ်လမ်းကို သတိနဲ့ တိခနဲ ဖြတ်ပြီး၊ ပေါ်လာသမျှ “အတွေးစိတ် (မနောဝိဉာဏ်)” တွေရဲ့ အစားထိုး ဖြစ်ပျက် ချုပ်ငြိမ်းနေမှုကိုသာ စူးစိုက် လေ့လာပါ။

စိတ်တွေ ဖြစ်ပြီး ပျက်နေတာကလွဲပြီး ဘာမှ မရှိဘူးဆိုတာကို ကိုယ်တိုင် မျက်မှောက်ပြု မြင်တွေ့ရတဲ့အခါ၊ မိမိကိုယ်ကိုယ် “ငါ” လို့ စွဲထားတဲ့ ဒိဋ္ဌိအစွဲကြီး အမြစ်ပြတ် ပြုတ်ကျပြီး သောတာပန်အဖြစ်ကို ဧကန်မလွဲ ရောက်ရှိဖို့ ခြေတလှမ်းခြင်း နီးစပ်လာနေပြီးပဲ ဖြစ်ပါတယ်။

အမှန်တရားသည်သာ လွတ်မြောက်ရာ ဖြစ်သည်။