ရဟန်းတော်များ၏ သာသနာ့ဘောင် နေ့စဉ်ဘဝသည် နံနက်အရုဏ်တက်ချိန်မှစ၍ ညအိပ်ရာဝင်ချိန်အထိ ပရိယတ္တိ၊ ပဋိပတ္တိ အလုပ်များနှင့် ကျောင်းဝေယျာဝစ္စ တာဝန်များဖြင့် မအားမလပ်အောင် လည်ပတ်နေတတ်ပါသည်။ တစ်နေ့တာလုံး အသုံးပြုခဲ့ရသော ရုပ်ခန္ဓာကိုယ်ကြီး၏ ပင်ပန်းနွမ်းနယ်မှုများကို ပြန်လည် အင်အားဖြည့်တင်းရန်အတွက် ညအိပ်ရာဝင်၍ အနားယူရခြင်းသည် မလွဲမသွေ ပြုလုပ်ရမည့် သဘာဝတရားတစ်ခု ဖြစ်ပါသည်။ သို့သော် လဲလျောင်းလိုက်ချိန်မှစ၍ အိပ်မောကျသွားသည့် ကြားကာလ အခိုက်အတန့်လေးသည် ပုထုဇဉ်တို့ အလွယ်တကူ သတိလွတ်ကျပြီး “မောဟ (တွေဝေမေ့လျော့ခြင်း)” အမှောင်ထုထဲသို့ အမှတ်တမဲ့ နစ်မြုပ်သွားတတ်သည့် အလွန်နက်နဲသော အချိန်ပိုင်းလေးတစ်ခု ဖြစ်ပါသည်။

သာမန်အားဖြင့် အိပ်ရာဝင်ချိန်တွင် နေ့လယ်က ကြုံတွေ့ခဲ့ရသော အာရုံများ၊ မနက်ဖြန် လုပ်ရမည့် ကိစ္စများကို တွေးတောရင်း ဇာတ်လမ်းများထဲ မျောပါသွားတတ်ကြပါသည်။ ထို့နောက် တဖြည်းဖြည်းနှင့် ထိုအတွေးအစဉ်များ ပြတ်တောက်ကာ၊ ရုပ်ပုံရိပ်များ ဝေဝါးလာပြီး၊ နောက်ဆုံးတွင် မိမိကိုယ်မိမိ သိရှိမှု (Awareness) လုံးဝ ပြိုကျပျောက်ကွယ်သွားကာ အိပ်ပျော်သွားတော့သည်။ စိတ္တာနုပဿနာကို လက်တွေ့ ကျင့်ကြံအားထုတ်နေသော ရဟန်းတော်တစ်ပါး အနေဖြင့် ဤအိပ်ပျော်လုဆဲဆဲ အချိန်လေးကို သတိလွတ်ခံရမည့် အချိန်အဖြစ် အချည်းနှီး မထားဘဲ၊ ထို “ပြိုကျသွားသော စိတ်အခြေအနေ” ကိုယ်တိုင်ကိုပင် မိမိ၏ “ငါ” ဟူသော အတ္တစွဲကို ဖြိုခွင်းရန်နှင့် ဝိပဿနာဉာဏ် ရင့်သန်စေရန်အတွက် အလွန်ကောင်းမွန်သော လက်တွေ့ အလုပ်ခွင်ကြီးတစ်ခုအဖြစ် အောက်ပါအတိုင်း အဆင့်ဆင့် ပြောင်းလဲရှုမှတ်ရမည် ဖြစ်ပါသည်။

၁။ အတွေးဇာတ်လမ်းများမှသည် ပြိုကျနေသော စိတ်အခြေအနေဆီသို့ ဉာဏ်ကို လှည့်ခြင်း

ညအိပ်ရာဝင်၍ ကျောချလိုက်သည်နှင့် တစ်ပြိုင်နက်၊ တစ်နေ့တာလုံး အာရုံပေါင်းစုံကို ယူနေကျဖြစ်သော စိတ်သည် ချက်ချင်း ငြိမ်သက်မသွားဘဲ အတွေးပေါင်းစုံကို ဆက်လက် ဖန်တီးနေတတ်ပါသည်။ သို့သော် အချိန်အနည်းငယ် ကြာလာသောအခါ ရုပ်ခန္ဓာ၏ ပင်ပန်းမှုကြောင့် ထိုအတွေးများသည် အဆက်အစပ် မရှိတော့ဘဲ ပြတ်တောင်းပြတ်တောင်း ဖြစ်လာပါသည်။ တွေးနေသော အကြောင်းအရာများ ရောထွေးလာပြီး၊ အသိဉာဏ်၏ ဆုပ်ကိုင်နိုင်စွမ်း (Grip of consciousness) တဖြည်းဖြည်း လျော့ရဲလာပါသည်။

ဤနေရာတွင် ဝိပဿနာဉာဏ်ဖြင့် စောင့်ကြည့်နေသော ရဟန်းသည် ထိုအတွေးဇာတ်လမ်းများနောက်သို့ ဆက်လက် မျောပါမသွားဘဲ၊ မိမိသန္တာန်၌ တဖြည်းဖြည်း မှေးမှိန်ပြိုကျနေသော ထို “အသိစိတ်၏ အခြေအနေ” ဆီသို့ ဉာဏ်ကို နောက်ပြန်လှည့်၍ ဖမ်းယူလိုက်ရပါမည်။ အိပ်မပျော်အောင် အတင်း ဆွဲထားရန် မဟုတ်သကဲ့သို့၊ အတင်း အိပ်ပျော်သွားအောင် ကြိုးစားရန်လည်း မဟုတ်ပါ။

“သြော်… အတွေးတွေ အဆက်အစပ် မရှိတော့ဘဲ ပြိုကျသွားပါလား… သိစိတ်လေး တဖြည်းဖြည်း မှေးမှိန်လာပါလား… အာရုံကို ဆုပ်ကိုင်ထားနိုင်စွမ်းတွေ လွတ်ကျသွားပါလား” ဟု မိမိစိတ်၏ ပြောင်းလဲမှု ဖြစ်စဉ်ကို ဘေးလူတစ်ယောက်ကဲ့သို့ အရှိကို အရှိအတိုင်း ဉာဏ်ဖြင့် အမိအရ စောင့်ကြည့်နေလိုက်ရပါမည်။ တွေးနေသော ဇာတ်လမ်း (ပညတ်) ကို ခွာချပြီး၊ မှေးမှိန်လာသော စိတ်၏ သဘောတရား (ပရမတ်) ကို ကွဲကွဲပြားပြား မြင်အောင် ကြည့်ခြင်းသည် အိပ်မောကျခြင်း မောဟကို ဖြတ်တောက်မည့် စိတ္တာနုပဿနာ၏ အရေးအကြီးဆုံးသော ခြေလှမ်းပင် ဖြစ်ပါသည်။

၂။ အကြောင်းအကျိုး သက်သက်ဖြစ်သော နာမ်ဓမ္မဖြစ်စဉ်ကို ဖောက်ထွင်းသိမြင်ခြင်း

မိမိသန္တာန်တွင် “အသိစိတ်များ ပြိုကျပြီး အိပ်ပျော်လုဆဲဆဲ အခြေအနေ” ပေါ်လာသည်ကို မြင်သောအခါ၊ ဤဖြစ်စဉ်ကြီးသည် ပုဂ္ဂိုလ်သတ္တဝါတစ်ဦးဦးက ဖန်တီးနေခြင်း မဟုတ်ကြောင်းကို ဉာဏ်ဖြင့် ဆက်လက် ထိုးထွင်း ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာရပါမည်။

ထိုအိပ်ပျော်သွားသည့် ဖြစ်စဉ်သည် အဘိဓမ္မာသဘောတရားအရ “ဝီထိစိတ် (အာရုံကို သိသော တက်ကြွသည့်စိတ်)” မှ “ဘဝင်စိတ် (အာရုံသစ်ကို မယူတော့ဘဲ အသက်ကိုသာ စောင့်ရှောက်သော ငုပ်လျှိုးနေသည့်စိတ်)” သို့ ကူးပြောင်းသွားခြင်း သက်သက်သာ ဖြစ်ပါသည်။ ဤသည်မှာ တိကျလှသော “အကြောင်းတရားများ” ကြောင့် ပေါ်ပေါက်လာရသည့် “အကျိုးတရား” ပင် ဖြစ်ပါသည်။

တစ်နေ့တာလုံး လှုပ်ရှားခဲ့ရသဖြင့် ရုပ်ခန္ဓာကိုယ်ကြီး၏ အင်အားကုန်ခန်းလာခြင်း (ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာ အကြောင်းတရား)၊

မျက်စိ၊ နား စသည့် ပြင်ပဒွါရများသို့ အာရုံသစ်များ ဝင်ရောက်မှု နည်းပါးသွားခြင်း (အကြောင်းတရား)၊

အိပ်စက်အနားယူလိုသော ဆန္ဒ သို့မဟုတ် ထိနမိဒ္ဓ၏ လွှမ်းမိုးမှု အားကောင်းလာခြင်း (အကြောင်းတရား)၊

ဤအကြောင်းတရားများ ဆုံစည်းသွားသောကြောင့်သာလျှင်၊ အာရုံကို တက်ကြွစွာ သိနေသော ဝီထိစိတ်များ အဆက်ပြတ်သွားပြီး၊ အသိဉာဏ်များ ပြိုကျကာ ဘဝင်စိတ်သို့ ကျသွားသည့် (အိပ်ပျော်သွားသည့်) “နာမ်ဓမ္မဖြစ်စဉ်” (အကျိုးတရား) ကြီး ဖျတ်ကနဲ ဖြစ်ပေါ်လာရခြင်း ဖြစ်ပါသည်။

ဤသည်ကို ဉာဏ်ဖြင့် ချိန်ထိုးကြည့်ပါက၊ ဤအိပ်ပျော်သွားမှု ဆိုသည်မှာ ခိုင်မာသော အရာကြီး မဟုတ်ဘဲ၊ ရုပ်နာမ်တို့၏ အကြောင်းအကျိုး ဆက်စပ်မှုကြောင့် ပေါ်လာသော “အာရုံပြောင်းလဲခြင်း သဘာဝ” သက်သက်သာ ဖြစ်သည်ဆိုသည်ကို တိကျစွာ မြင်တွေ့လာပါလိမ့်မည်။

၃။ ရဟန်းမဟုတ်၊ သတ္တဝါမဟုတ်၊ ငါမဟုတ် ဟူသော အမှန်တရားကို တည်ဆောက်ခြင်း

ဤသို့ အကြောင်းအကျိုး သက်သက်ဖြစ်ပျက်နေသော ရုပ်နာမ်ဓမ္မများကို ဉာဏ်ဖြင့် စူးစူးစိုက်စိုက် ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာ လေ့လာကြည့်လိုက်သောအခါ၊ ထိုအိပ်ရာပေါ်တွင် လဲလျောင်းနေသော အချိန်အခိုက်အတန့်အတွင်း၌ “ငါ” သော်လည်းကောင်း၊ “ရဟန်း” သော်လည်းကောင်း လုံးဝ မရှိသည်ကို အလွန် ရှင်းလင်းပြတ်သားစွာ တွေ့ရှိလာရမည် ဖြစ်ပါသည်။

သာမန်အားဖြင့် “ငါ အိပ်တော့မယ်၊ ငါ့အတွေးတွေ ရပ်သွားပြီ၊ ငါ အိပ်ပျော်သွားပြီ” ဟု မိမိကိုယ်ကို ပုဂ္ဂိုလ်သတ္တဝါအဖြစ် အခိုင်အမာ စွဲလမ်းနေတတ်ပါသည်။ သို့သော် တကယ်တမ်း ဉာဏ်ဖြင့် ထိုးခွဲကြည့်သောအခါ အိပ်ရာပေါ်တွင် လဲလျောင်းနေသောအရာမှာ “ပထဝီ၊ တေဇော၊ ဝါယော၊ အာပေါ” ဟူသော ဖောက်ပြန်တတ်သည့် ရုပ်တရားအစုအဝေး သက်သက်သာ ဖြစ်ပါသည်။ ထိုအထဲတွင် “ငါ” လုံးဝ မရှိပါ။ ထို့ပြင် အတွေးများ ပြတ်တောက်သွားခြင်း၊ အသိစိတ်များ ဝေဝါးသွားခြင်း ဆိုသည်မှာလည်း “ဝိတက်၊ ဝိစာရ၊ သညာ၊ ဝိဉာဏ်” စသည့် နာမ်တရားများ အင်အားနည်းသွားခြင်း သက်သက်သာ ဖြစ်ပါသည်။

လူသားတို့ အစဉ်အဆက် သမုတ်ထားသော “အိပ်ပျော်နေသော ရဟန်း၊ တွေးတောနေသော ပုဂ္ဂိုလ်၊ ငါ” ဆိုသည့် အမည်နာမ ပညတ်ချက်များအားလုံးကို ဉာဏ်ဖြင့် ဖယ်ခွာကြည့်လိုက်သည့်အခါ၊ တကယ်တမ်း အရှိတရား (ပရမတ်) မှာ “ငါမဟုတ်၊ သူမဟုတ်၊ သတ္တဝါမဟုတ်သည့် နာမ်ဓမ္မလေးများနှင့် ရုပ်ဓမ္မလေးများက အကြောင်းအကျိုး ဆက်စပ်ပြီး လျင်မြန်သော နှုန်းဖြင့် အစားထိုး ချုပ်ပျောက်သွားသည့် ဖြစ်စဉ်ကြီး သက်သက် (Pure Process of Cause and Effect)” သာ ရှိနေသည်ကို မျက်ဝါးထင်ထင် မြင်တွေ့လာရမည် ဖြစ်ပါသည်။ ဤသို့ မြင်တွေ့လိုက်သည်နှင့် တစ်ပြိုင်နက် “ငါ” ဟူသော ဥပါဒါန်အစွဲသည် သိစိတ်များ ပြိုကျသွားသည်နှင့်အတူ တစ်ပါတည်း ငြိမ်းအေးသွားမည် ဖြစ်ပါသည်။

၄။ သဗ္ဗေ ဓမ္မာ အနတ္တာ ကို မျက်မှောက်ပြုခြင်း

ထိုသို့ သတ္တဝါမဟုတ်၊ ကိုယ်မဟုတ်၊ ရဟန်းမဟုတ်သော နာမ်ဓမ္မ ဖြစ်စဉ်ကြီးသည် မိမိသဘောအလျောက် အကြောင်းအကျိုး သက်သက် ဖြစ်ပျက်နေသည်ကို ရှင်းရှင်းလင်းလင်း မြင်လာသောအခါ၊ “အနတ္တ” ရဲ့ အနက်အဓိပ္ပာယ် အစစ်အမှန်ကို ကိုယ်ပိုင်ဉာဏ်ဖြင့် ကောင်းစွာ သဘောပေါက်လာမည် ဖြစ်ပါသည်။

အကယ်၍ စိတ်သာ မိမိပိုင်ဆိုင်သော အရာ၊ မိမိ အစိုးရသော အရာ (အတ္တ) ဖြစ်မည်ဆိုပါက “လဲလျောင်းလိုက်တာနဲ့ ချက်ချင်း အိပ်ပျော်သွားစေ” ဟု အမိန့်ပေး စေခိုင်းထား၍ ရမည် ဖြစ်ပါသည်။ သို့သော် လက်တွေ့တွင် စိတ်သည် မိမိစကားကို နားမထောင်ဘဲ၊ အကြောင်းတရား မပြည့်စုံသေးပါက (ဥပမာ- သောကများနေလျှင်၊ သွေးလေ မညီညွတ်လျှင်) အိပ်မပျော်ဘဲ လူးလွန့်နေတတ်ပါသည်။ ထို့အတူပင် အိပ်ပျော်သွားချိန်တွင်လည်း “မနက်ဖြန် မနက် ၄ နာရီတိတိမှာ အလိုလို လန်းလန်းဆန်းဆန်း နိုးလာစေ” ဟု အတိအကျ ထိန်းချုပ်ထား၍ မရပါ။

ဤသည်မှာ စိတ်သည် အစိုးမရသော သဘော၊ ပိုင်ရှင်မရှိသော သဘော (အနတ္တသဘော) ဖြစ်ကြောင်းကို အထင်ရှားဆုံး သက်သေပြနေခြင်းပင် ဖြစ်ပါသည်။ အတွေးအစဉ်များ အပိုင်းပိုင်း ပြတ်တောက်သွားခြင်း၊ ရုပ်ပုံရိပ်များ ဖရိုဖရဲ ဖြစ်သွားခြင်း ဟူသော အိပ်ပျော်လုဆဲဆဲ အခိုက်အတန့်သည် စိတ်၏ အနတ္တသဘော (ထိန်းချုပ်၍ မရသော၊ ကိုယ်ပိုင်အနှစ်သာရ မရှိသော သဘော) ကို အထင်ရှားဆုံး ပြသနေသော ပြခန်းကြီးတစ်ခုပင် ဖြစ်ပါသည်။ ဤဖြစ်စဉ် တစ်ခုလုံးတွင် မိမိက အစိုးရခြင်း၊ မိမိက အမြဲတမ်း ထိန်းချုပ်ထားနိုင်ခြင်း ဘာတစ်ခုမှ မရှိသည်ကို ဉာဏ်ဖြင့် ဖောက်ထွင်းသိမြင်လာပြီး၊ “သဗ္ဗေ ဓမ္မာ အနတ္တာ” (ရုပ်နာမ် စိတ် စေတသိက် အပါအဝင် ခပ်သိမ်းသော တရားတို့သည် အနတ္တသာတည်း၊ ငါပိုင် ငါဆိုင် ငါအစိုးရသော တရား လုံးဝ မဟုတ်ပါတကား) ဟူသော အမြင်မှန် (သမ္မာဒိဋ္ဌိ) အစစ်အမှန်ကို အိပ်ရာဝင်ချိန်တွင်ပင် လင်းကနဲ မျက်မှောက်ပြုလာနိုင်မည် ဖြစ်ပါသည်။

၅။ အနတ္တအပေါ် လွဲမှားသော အမြင် (အဆိုးမြင်ဝါဒ) ကို ရှောင်ကြဉ်ခြင်း

ဤနေရာတွင် အထူးသတိပြုရန် လိုအပ်သော၊ အလွန်အရေးကြီးသော အချက်တစ်ချက်ကို အလေးအနက်ထား၍ ရှင်းလင်းလိုပါသည်။ “အနတ္တ” ဆိုသည်ကို “အိပ်ပျော်သွားတာလည်း ငါမှ မဟုတ်တာ၊ စိတ်တွေကလည်း အစိုးမရဘူးဆိုတော့ သတိကပ်ဖို့ မကြိုးစားတော့ဘူး၊ တွေးချင်ရာတွေးပြီး မောဟနဲ့ပဲ အိပ်ပစ်လိုက်တော့မယ်” ဟူသော တာဝန်မဲ့သည့် အဆိုးမြင်ဝါဒ (Carelessness / Moha) သို့မဟုတ် “သတိကပ်ရမယ်ဆိုပြီး အိပ်ပျော်လုဆဲဆဲမှာ စိတ်ကို အတင်းတင်းထား၊ လုံးဝ အိပ်မပျော်ခံဘူး” ဟူသော မိမိကိုယ်ကို ညှဉ်းပန်းသည့် အစွန်း (Attakilamathanuyoga / Over-exertion) မျိုးသို့ လုံးဝ (လုံးဝ) မရောက်သွားစေရန် အထူး လိုအပ်လှပါသည်။

သဗ္ဗေ ဓမ္မာ အနတ္တာကို အမှန်တကယ် သိမြင်သော အရိယာသူတော်စင်သည် အနားယူခြင်းကို ပစ်ပယ်မည် လုံးဝ မဟုတ်ပါ။ အနတ္တကို သိခြင်းသည် ခန္ဓာကိုယ်ကို ညှဉ်းပန်းခြင်း၊ တာဝန်မဲ့စွာ အိပ်စက်ခြင်း မဟုတ်ပါ။ အိပ်ရာဝင်ရာတွင် “ငါ အိပ်တယ်” ဟူသော “အတ္တ” နှင့် ဇာတ်လမ်းထဲ မျောပါသွားသော “မောဟ (သတိလွတ်မှု)” ကိုသာ ဖယ်ရှားလိုက်ခြင်း ဖြစ်ပါသည်။

အတ္တကို ဖယ်ရှားလိုက်သောအခါ၊ ထိုနေရာတွင် “ပညာ၊ သတိ” တို့က ဝင်ရောက် နေရာယူလာပါသည်။ အိပ်စက်ခြင်းသည် ခန္ဓာကိုယ်၏ လိုအပ်ချက်ဖြစ်ကြောင်း ပညာဖြင့် သိရှိပြီး၊ ခန္ဓာကိုယ်ကို လျှော့ချကာ သက်သောင့်သက်သာ ထားရပါမည်။ သို့သော် စိတ်ကိုမူ မောဟထဲသို့ အလွတ်မပေးဘဲ၊ စိတ်၏ မှေးမှိန်ပြိုကျသွားသည့် သဘောလေးကို နောက်ဆုံး အသိဉာဏ် (ဝီထိစိတ်) ချုပ်သွားသည့် အချိန်အထိ သက်သောင့်သက်သာလေး စောင့်ကြည့်နေရပါမည်။ ဤသည်မှာ သမာဓိနှင့် ဝီရိယကို မျှတအောင် ညှိယူခြင်းပင် ဖြစ်ပါသည်။

၆။ အဓိပတိတရားလေးပါးဖြင့် အနတ္တလမ်းမှန်ကို လက်တွေ့ တည်ဆောက်ခြင်း

အိပ်ရာဝင်ချိန်တွင် မောဟဖြင့် သတိလွတ်ကျသွားခြင်းများ အလွယ်တကူ ဝင်ရောက် ခြယ်လှယ်မသွားစေရန်နှင့်၊ မိမိ၏ ဉာဏ်ကို အိပ်ပျော်သွားသည့်တိုင်အောင် မလွတ်တမ်း ထိန်းကျောင်းနိုင်ရန်အတွက် “အဓိပတိတရားလေးပါး နှင့်ပြည့်စုံလျှင် မိမိလိုတာ ပြည့်သည်” ဟူသော မူဝါဒကို အိပ်စက်ချိန်တိုင်း၌ အစဉ်အမြဲ လက်ကိုင်ထားရမည် ဖြစ်ပါသည်။

ဆန္ဒာဓိပတိ (ပြင်းပြသော ဆန္ဒ) ៖ အိပ်ရာပေါ်သို့ လဲလျောင်းလိုက်သည်နှင့် “ဤအိပ်စက်ချိန်တွင် လောကီဇာတ်လမ်းများနောက်သို့ ငါ၏ စိတ်ကို မျောပါခံမည် မဟုတ်။ အသိစိတ် လွတ်ကျသွားသည့် ဖြစ်စဉ်ကို ဉာဏ်ဖြင့် ဖြတ်တောက်ပြီး၊ ဤအိပ်ရာဝင်ချိန်ကိုပင် စိတ္တာနုပဿနာ အလုပ်ခွင်အဖြစ် ပြောင်းလဲကာ အရိယာလမ်းသို့ အရောက်သွားမည်” ဟူသော တိကျခိုင်မာသည့်၊ သံသရာမှ လွတ်မြောက်လိုသော ပြင်းပြသည့် ဆန္ဒကို မွေးမြူရပါမည်။

ဝီရိယာဓိပတိ (မဆုတ်မနစ်သော ဝီရိယ) ៖ မျက်စိမှိတ်လိုက်သည်မှစ၍ အိပ်ပျော်သွားသည့် အချိန်အထိ၊ အတွင်းစိတ်ထဲတွင် ပေါ်လာသမျှသော အတွေးများ၊ ပုံရိပ်များ၊ ထိနမိဒ္ဓ၏ လွှမ်းမိုးမှုများကို တစ်ချက်မျှ မလွတ်သွားစေရန်၊ သတိတရားကို အမြဲတမ်း ညင်သာစွာ ကပ်ထားသော ဝီရိယကို အဓိပတိအဖြစ် တင်ထားရပါမည်။ (ဤနေရာတွင် ဝီရိယသည် အတင်းအဓမ္မ ကြိုးစားခြင်းမျိုး မဟုတ်ဘဲ၊ မလွတ်တမ်း စောင့်ကြည့်နေသည့် သိမ်မွေ့သော လုံ့လမျိုး ဖြစ်ရပါမည်။)

စိတ္တာဓိပတိ (စူးစိုက်သော စိတ်) ៖ အာရုံသည် တွေးတောနေသော အကြောင်းအရာ ဇာတ်လမ်းများဆီသို့ အပြည့်အဝ မျောပါမသွားစေဘဲ၊ ထိုအတွေးများ ပြတ်တောက်သွားမှု၊ အသိစိတ်များ ဝေဝါးပြိုကျသွားမှုဟူသော “စိတ်၏ ပြောင်းလဲမှု ဖြစ်စဉ်” ပေါ်၌သာ အပြည့်အဝ စူးစိုက်လေ့လာရပါမည်။

ဝီမံသာဓိပတိ (ထိုးထွင်းသိမြင်သော ဉာဏ်ပညာ) ៖ ပေါ်လာသမျှသော ဝေဝါးသည့် ဝိဉာဏ်၊ ပြိုကျသွားသည့် အတွေးအစဉ်တို့သည် “ငါမဟုတ်၊ ရဟန်းမဟုတ်၊ အကြောင်းအကျိုး ဖြစ်ပျက်နေသော နာမ်ဓမ္မသက်သက်သာတည်း၊ လဲလျောင်းနေသော ခန္ဓာကိုယ်သည်လည်း ရုပ်ဓမ္မ သက်သက်သာတည်း၊ အားလုံးသည် သဗ္ဗေ ဓမ္မာ အနတ္တာ သဘောတရားများသာတည်း” ဟု အသိစိတ် လွတ်ကျလုဆဲဆဲ အခိုက်အတန့်တိုင်း၌ အဖန်တလဲလဲ ပိုင်းခြားသိမြင်သော ဉာဏ်ဖြင့် ထိုးထွင်းလေ့လာရပါမည်။

နိဂုံး

အချုပ်အားဖြင့် ပြန်လည် သုံးသပ်ရသော်၊ ရဟန်းတော်များအတွက် ညအိပ်ရာဝင်၍ အိပ်စက်အနားယူခြင်း ဆိုသည်မှာ နေ့စဉ်ဘဝတွင် ရှောင်လွှဲ၍မရသော ခန္ဓာ့တာဝန်တစ်ခု ဖြစ်ပါသည်။ အမှတ်တမဲ့ နေပါက ဤအချိန်သည် မောဟ (အဝိဇ္ဇာ) ၏ လွှမ်းမိုးမှုကို အပြည့်အဝ ခံရပြီး၊ သံသရာဝဋ်ဆင်းရဲ၌ ကျင်လည်စေရန် အားဖြည့်ပေးသော အန္တရာယ်ရှိသည့် အချိန်တစ်ခု ဖြစ်ပါသည်။ သို့သော် ဝိပဿနာအလုပ်ကို တကယ်တမ်း စိုက်လိုက်မတ်တတ် လုပ်ဆောင်နေသော ရဟန်းတော်များအတွက်မူ ဤအိပ်ပျော်လုဆဲဆဲ အခိုက်အတန့်သည် မိမိ၏ သန္တာန်၌ ကိန်းအောင်းနေသော “ငါ အိပ်သည်” ဟူသော အတ္တဒိဋ္ဌိကို ခွာချရန်နှင့် စိတ်၏ အနတ္တသဘောကို အရှင်းလင်းဆုံး မြင်တွေ့နိုင်သော အလွန်ကောင်းမွန်သည့် စစ်မြေပြင်ကြီး တစ်ခု ဖြစ်လာပါသည်။

ဇာတ်လမ်းများနောက်သို့ လိုက်၍ စီးမျောမနေဘဲ၊ ထိုအာရုံများ ပြတ်တောက်သွားသည့် “ပြိုကျသွားသော စိတ် (ဝိဉာဏ်)” ကိုသာ ဉာဏ်ဖြင့် ချက်ချင်း ဖမ်းယူစောင့်ကြည့်ရပါမည်။ ထိုသို့ စောင့်ကြည့်ခြင်းအားဖြင့် ထိုစိတ်များသည် အလိုအလျောက် ဖြစ်နေခြင်းမဟုတ်ဘဲ အကြောင်းအကျိုး သက်သက်ဖြစ်သော နာမ်ဓမ္မများသာ ဖြစ်ကြောင်းကို တွေ့မြင်လာပါမည်။ ထိုနာမ်ဓမ္မတစ်ခုချင်းစီကို ဆန်းစစ်လိုက်သောအခါ ငါမဟုတ်၊ ပုဂ္ဂိုလ်သတ္တဝါမဟုတ်ဘဲ ယာယီဖြစ်ပျက်နေသော သဘောတရားများသာ ဖြစ်ကြောင်း ရှင်းလင်းစွာ သိမြင်လာပြီး “သဗ္ဗေ ဓမ္မာ အနတ္တာ” ဟူသော အမှန်တရားကို အသိစိတ်များ ချုပ်ပျောက်သွားချိန်၌ပင် မျက်မှောက်ပြုလာနိုင်မည် ဖြစ်ပါသည်။

ယင်းသို့ အနတ္တကို မြင်သော်လည်း အနားယူခြင်းကို ပစ်ပယ်သည့် အဆိုးမြင်ဝါဒ သို့ မရောက်စေဘဲ၊ အဓိပတိတရားလေးပါးကို အပြည့်အဝ အသုံးချ၍ ပညာ၊ သတိ ရှေ့ဆောင်ကာ ခန္ဓာကိုယ်ကို သက်သောင့်သက်သာ အနားပေးရင်း၊ မိမိကိုယ်တိုင်လည်း အရိယာမဂ်ဉာဏ် ဖိုလ်ဉာဏ်ဆီသို့ ရောက်ရှိရန် မှန်ကန်သော အကြောင်းတရားများကို ပညာရှိရှိ ဆက်လက် ဖန်တီးတည်ဆောက်သွားရမည် ဖြစ်ပါသည်။

ဤကဲ့သို့ နေ့စဉ်မလွဲမသွေ ကြုံတွေ့ရသော အိပ်စက်ခြင်း ကိစ္စရပ်များကိုပင် ဝိပဿနာဉာဏ်ရင့်သန်ရေးအတွက် အသုံးချတတ်မည် ဆိုပါက၊ ကျနော်တို့ အထူး မျှော်မှန်းထားသည့် “တကယ့် လူ၊ ရဟန်း အရိယာ တတ်နိုင်သလောက် များများ ပေါ်ထွန်းလာရေး” ဆိုသည့် မွန်မြတ်လှသော သာသနာ့ပန်းတိုင်ကြီးဆီသို့ လျင်မြန်စွာ မလွဲမသွေ ဆိုက်ရောက်နိုင်မည် ဖြစ်ပါကြောင်း အလေးအနက် တိုက်တွန်း ရေးသားအပ်ပါသည်။ အိပ်ပျော်သွားချိန်၌ပင် သတိဉာဏ်ဖြင့် နှုံးချည်ကာ အိပ်စက်နိုင်သော ရဟန်းသည်သာလျှင် နိုးကြားချိန်၌လည်း သံသရာဝဋ်ဆင်းရဲမှ အမှန်တကယ် လွတ်မြောက် ငြိမ်းအေးသူ ဖြစ်ပါသတည်း။