ဝိပဿနာအားထုတ်လို့ ပထမမဂ်ဉာဏ် ဖိုလ်ဉာဏ်ရသွားတဲ့ “သောတာပန်” ဆိုတာဟာ လောကကြီးကို ထိုးထွင်းသိမြင်တဲ့ “အမြင်မှန်” ရသွားခြင်း သက်သက်ပါပဲ။ ဘဝတစ်လျှောက်လုံး ဖက်တွယ်လာခဲ့တဲ့ “ငါ” ဆိုတဲ့ အတ္တအမြင်ကြီးဟာ တကယ်တမ်း လုံးဝမရှိဘူး၊ ဖြစ်လည်း မဖြစ်နိုင်ဘူး၊ ကြံစည်မှုအမှားသက်သက်သာ ဖြစ်တယ်ဆိုတာကို ရှင်းရှင်းလင်းလင်း တိတိကျကျ သဘောပေါက်သွားတာပါ။

ဤနေရာတွင် အထူးသတိပြုရမည်မှာ “အနတ္တ (ငါမဟုတ်ခြင်း)” ဆိုတာဟာ “ငါ မဟုတ်လို့ ဘာမှလုပ်လို့မရဘူး” ဆိုတဲ့ အဆိုးမြင်ဝါဒ (Pessimism) ကို လုံးဝ ဆိုလိုတာ မဟုတ်ပါဘူး။ ရုပ်နာမ်ရဲ့ အလုပ်လုပ်ပုံကို မှန်ကန်စွာ သိမြင်ပြီး မိမိရောက်လိုတဲ့ ပန်းတိုင်ကို ဉာဏ်နဲ့ ပညာရှိရှိ စီမံတတ်သွားခြင်းသာ ဖြစ်ပါတယ်။

မြတ်စွာဘုရားရှင်ကလွဲရင် ကျန်တဲ့သူအားလုံးဟာ တရားနာခြင်း၊ ယောနိသော မနသိကာရ (မှန်ကန်စွာ နှလုံးသွင်းခြင်း) တို့ကနေတစ်ဆင့် ဒီအမြင်မှန်ကို ရရှိသွားကြတာပါ။ ကိလေသာ ထူပြောသူတွေအဖို့ ပိုပြီး တရားနာ၊ ပိုပြီး လေ့လာ ကျင့်ကြံရပေမယ့်၊ အဲဒီလို ပင်ပင်ပန်းပန်း ကျင့်ကြံခဲ့ရတဲ့ အတွေ့အကြုံတွေကပဲ တရားအားထုတ်မယ့် တခြားသူတွေကို ပိုပြီး ရှင်းလင်းပြတ်သားစွာ လမ်းညွှန်ပြသနိုင်တဲ့ အားသာချက်တစ်ခု ဖြစ်လာစေပါတယ်။

လောကီရေးရာ လူစွမ်းကောင်း မဟုတ်ပါ

ဒီလို တရားသိသွား၊ အမြင်မှန်ရသွားတာနဲ့ပဲ ကျန်တဲ့ လောကီရေးရာ ကိစ္စတွေမှာ လူစွမ်းကောင်းကြီး ဖြစ်သွားမယ်၊ သူများထက် ထိပ်တန်းရောက်သွားမယ်လို့ ယူဆရင် အဓိပ္ပာယ်မရှိပါဘူး။ ဥပမာတစ်ခု ပြောပြချင်ပါတယ်။ ကျနော် အရင်က ကွန်ပျူတာ ပရိုဂရမ် ရေးတဲ့အလုပ် လုပ်ခဲ့ပါတယ်။ ကျနော့်ကို သိတဲ့သူ နှစ်ယောက်လောက်က တရားအသိရသွားတဲ့အတွက် နတ်သိကြားတွေ မစပြီး အင်မတန် အောင်မြင် ထူးချွန်တဲ့ ပရိုဂရမ်တွေ ရေးနိုင်တော့မယ်လို့ အခိုင်အမာကို အထင်မှားနေကြပါတယ်။

ဒါဟာ လုံးဝ မှားယွင်းတဲ့ ယူဆချက်ပါ။ နတ်တွေ စောင့်ရှောက်တယ်ဆိုတဲ့ ကိစ္စကို ကျနော် လုံးဝနီးပါး အယုံအကြည် မရှိပါဘူး။ ကိုယ်မမြင်နိုင်တဲ့ နာမ်လောက ရှိနိုင်တာရယ်၊ မိမိရဲ့ သီလလုံခြုံမှုကြောင့် ဖြစ်လာနိုင်တဲ့ အကျိုးတရားတွေ ရှိတာရယ်ကြောင့် “ရာခိုင်နှုန်းပြည့် မယုံဘူး” လို့ မပြောတာပါ။ ဒါပေမယ့် လက်တွေ့ အကျိုးအကြောင်းအရ ကြည့်ရင်၊ မဂ်ကျသွားလို့ နတ်တွေက လာပြီး ကွန်ပျူတာစာကြောင်းတွေ ဝင်ရေးပေးတယ်ဆိုတာမျိုး ဘယ်တုန်းကမှ မကြုံဖူးပါဘူး။ နတ်တွေဆိုတာ သူတို့ရဲ့ ကာမဂုဏ် အာရုံခံစားစရာတွေနဲ့တင် အလုပ်ရှုပ်ပြီး ကုသိုလ်လုပ်ဖို့တောင် မေ့လျော့နေတတ်ကြပါတယ်။ ဗုဒ္ဓဘာသာ မဟုတ်တဲ့ နတ်တွေ ရှိသလို၊ သူတို့ကိုယ်တိုင်လည်း ကိလေသာ မကုန်သေးတဲ့ ပုထုဇဉ်တွေမို့ ကိုယ့်ကို အထူးတလည် လာကူညီစောင့်ရှောက်မယ်လို့ လုံးဝ မထင်ပါဘူး။

လက်တွေ့ အမှန်တရားကတော့၊ အတ္တနဲ့ ပတ်သက်ပြီး အမြင်မှန်သွားယုံနဲ့ ပရိုဂရမ်ရေးတာ အလိုလို ကျွမ်းကျင်မသွားပါဘူး။ ကျနော် ဒီအလုပ်ကနေ နားလာတာ (၁၀) နှစ်နီးပါး ရှိနေပြီဖြစ်သလို၊ အသက်ကလည်း (၄၆) ကျော်ပြီမို့ အခုချိန်မှာ အင်မတန် နုံချာတဲ့ ပရိုဂရမ်မာ အဆင့်လောက်ပဲ ရှိပါတော့တယ်။ ထူးခြားဆန်းပြားတဲ့ ပရိုဂရမ်တွေ ရေးဖို့နေနေသာသာ၊ အခြေခံအကျဆုံး “ဟဲလို ဝေါ” (Hello World) ကိုတောင် အတော်လေး စဉ်းစားပြီးမှ ရေးရမယ့် အခြေအနေပါ။ အရင် လုပ်ခဲ့စဉ်ကလည်း စီနီယာ လယ်ဗယ် မရောက်ခဲ့သူမို့ အခုချိန်မှာ လောကီပညာရပ်နဲ့ ပတ်သက်ရင် ဘယ်လိုမှ မစွမ်းဆောင်နိုင်တော့ပါဘူး。

တန်ခိုး ဆိုသည်မှာ အဓိပတိတရားလေးပါးပင် ဖြစ်သည်

ဒီနေရာမှာ “ဣဒ္ဓိပါဒ် လေးပါး” နဲ့ ပတ်သက်ပြီး နည်းနည်း ရှင်းပြချင်ပါတယ်။ လူတွေက ဣဒ္ဓိပါဒ်ဆိုရင် တန်ခိုးပြာဋိဟာတွေနဲ့ တွဲပြီး မြင်တတ်ကြပါတယ်။ တကယ်တမ်း လက်တွေ့ကျကျ ဘာသာပြန်ရရင် “အောင်မြင်မှုကို ပြီးပြည့်စုံစေသော တရား” လို့ပဲ ဆိုရပါမယ်။ ဣဒ္ဓိပါဒ် လေးပါးဆိုတာ တခြား မဟုတ်ပါဘူး၊ မိမိလိုရာကို ပြီးမြောက်အောင်မြင်စေတဲ့ ဆန္ဒ၊ စိတ္တ၊ ဝီရိယ၊ ဝီမံသာ ဆိုတဲ့ “အဓိပတိတရားလေးပါး” ကိုပဲ ခေါ်ဆိုတာပါ။ ကိုယ်လုပ်မယ့် အလုပ်တစ်ခုအပေါ်မှာ ဒီအဓိပတိတရားလေးပါးနဲ့သာ ပြည့်စုံအောင် လက်တွေ့ကျကျ စီမံနိုင်ရင် အောင်မြင်မှုဆိုတဲ့ တန်ခိုးဟာ အလိုလို ရလာမှာ ဖြစ်ပါတယ်။

လက်တွေ့ကျသော ရပ်တည်မှုနှင့် အဓိက ရည်မှန်းချက်

ဒါကြောင့် ပထမမဂ်ကျတယ်၊ သောတာပန်တည်တယ် ဆိုတာ အမြင်မှန်ရယုံ သက်သက်သာ ဖြစ်ပါတယ်။ ကျနော့်အတွက် အားသာချက်ကတော့ ခြောက်နှစ်လောက် ဒီတရားအလုပ်ထဲမှာ အချိန်ပြည့် နစ်မြုပ်လေ့လာခဲ့တဲ့အတွက်၊ ဝိပဿနာ အားထုတ်နေသူတွေအတွက် လက်တွေ့ အထောက်အကူ ပြုစေမယ့် စာတွေကို ရေးသားနိုင်ခြင်းပါပဲ။ မမြင်ရတဲ့ နတ်သိကြားတွေရဲ့ စောင့်ရှောက်မှုထက်၊ ကျနော့်စာကို ဖတ်ရှုပြီး စာမူခပေးကြတဲ့ စာဖတ်သူ မိတ်ဆွေတွေရဲ့ ပံ့ပိုးမှုကသာလျှင် အသက်မွေးဝမ်းကျောင်းအတွက် အစစ်မှန်ဆုံးနဲ့ အလက်တွေ့ကျဆုံးသော ကိစ္စ ဖြစ်ပါတယ်။

ဒါကြောင့်လည်း မိတ်ဆွေကောင်းများများ တိုးပွားလာရေးကို အလေးထားပါတယ်။ စာဖတ်သူတွေအတွက် အကျိုးရှိမယ့် စာတွေ များများရေးနိုင်အောင် အဓိပတိတရားလေးပါးနဲ့ ကြိုးစားပါတယ်။ ကိုယ်ရေးမယ့် တရားတွေကို ဉာဏ်နဲ့ ထပ်ခါတလဲလဲ ဆင်ခြင်သုံးသပ်ပါတယ်။ ဒီလို ကြိုးစားအားထုတ်နေရခြင်းရဲ့ တစ်ခုတည်းသော အဓိက ရည်မှန်းချက်ကတော့ ကျနော့်စာတွေကို ဖတ်ရှုပြီး လူ၊ ရဟန်း အရိယာများ တတ်နိုင်သလောက် များများ ပေါ်ထွန်းလာရေး ပင် ဖြစ်ပါကြောင်း ရှင်းလင်း တင်ပြလိုက်ရပါတယ်။