တရားအားထုတ်တယ် ဆိုတာ မျက်စိမှိတ်ပြီး တင်ပျဉ်ခွေ ထိုင်နေမှ ရတာ မဟုတ်ပါဘူး။ ကိုယ့်ခန္ဓာကိုယ် (ရုပ်) နဲ့ စိတ် (နာမ်) မှာ အခု ပစ္စုပ္ပန်တည့်တည့် ဘာဖြစ်နေလဲဆိုတာကို အရှိကို အရှိအတိုင်း ဝင်မစွက်ဖက်ဘဲ သိနေတာဟာ တကယ့် ဝိပဿနာအလုပ်ပါပဲ။ ဒါကြောင့် ကိုယ့်အိမ်၊ ကိုယ့်မီးဖိုချောင်ဟာ အကောင်းဆုံး ဝိပဿနာ ဓာတ်ခွဲခန်းတွေ ဖြစ်ပါတယ်။

အိမ်အလုပ်တွေ လုပ်တဲ့အခါ အဓိက ပြောင်းရမယ့် အမြင်က “ငါ လုပ်နေတယ်” ဆိုတဲ့ အစွဲ (ဒိဋ္ဌိ) ကို ဖယ်ရှားဖို့ပါပဲ။ အလုပ်လုပ်နေတာ “ငါ” မဟုတ်ပါဘူး။ “လုပ်ချင်တဲ့ စိတ်” ကြောင့် “ခန္ဓာကိုယ်ကြီး လှုပ်ရှားနေတာ” သက်သက်ပါ။ အောက်ပါ အိမ်အလုပ်တွေမှာ ဒီလို ခွဲခြားပြီး အကဲခတ်ကြည့်ပါ။

၁။ တံမြက်စည်းလှည်း၊ ကြမ်းတိုက်သည့်အခါ

တံမြက်စည်းကို လှမ်းကိုင်လိုက်တဲ့အခါ လက်မှာ လာထိတဲ့ အတွေ့အထိ (မာတယ်၊ ပျော့တယ်) ဆိုတာကို အရင် သိလိုက်ပါ။ တံမြက်စည်း လှည်းနေတဲ့အခါ ရှေ့တိုး နောက်ဆုတ် ဖြစ်နေတဲ့ လက်ရဲ့ လှုပ်ရှားမှု၊ ခြေလှမ်း လှမ်းနေတဲ့ ရွေ့လျားမှုတွေကို သတိထားကြည့်ပါ။ “ငါ လှည်းနေတာ” လို့ မတွေးဘဲ “လှည်းချင်တဲ့စိတ်ကြောင့် ရုပ်တရားတွေ လှုပ်ရှားနေတာပါလား” လို့ အသာလေး စောင့်ကြည့်ပါ။

၂။ ဟင်းချက်၊ ကြက်သွန်လှီးသည့်အခါ

ဓားကို ကိုင်ထားတဲ့ လက်ရဲ့ တင်းနေတဲ့သဘောကို သတိထားပါ။ ကြက်သွန်လှီးတဲ့အခါ ဓားက အောက်ကို စိုက်ကျသွားလိုက်، အပေါ် ပြန်တက်လာလိုက် ဖြစ်နေတဲ့ လှုပ်ရှားမှုကို သိနေပါ။ မီးဖိုနားမှာ နေရလို့ အပူဟပ်လာတဲ့အခါ “ငါ ပူလိုက်တာ” လို့ မသိမ်းပိုက်ဘဲ၊ “ဪ… ပူတဲ့သဘော (တေဇောဓာတ်) လေး ကိုယ်ပေါ်လာထိပါလား” လို့ပဲ သိလိုက်ပါ။ ဟင်းနံ့ရလာရင်လည်း “နံ့တဲ့သဘောလေး ပေါ်လာတယ်” လို့ သိလိုက်ပါ။

၃။ ပန်းကန်ဆေး၊ အဝတ်လျှော်သည့်အခါ

ပန်းကန်ဆေးတဲ့အခါ ရေနဲ့ထိလိုက်လို့ အေးသွားတဲ့ သဘောလေး၊ ပွတ်တိုက်နေတဲ့ လက်ရဲ့ လှုပ်ရှားမှုလေးတွေကို စောင့်ကြည့်ပါ။ အဝတ်လျှော်ရင်လည်း အဝတ်ရဲ့ ကြမ်းတမ်းမှု၊ စိုစွတ်မှုတွေကို လက်ကနေ သိနေတဲ့ စိတ်လေးကို အကဲခတ်ပါ။ အတင်းကြီး စူးစိုက်စရာ မလိုပါဘူး။ ပုံမှန်လေး သတိကပ်ထားရုံပါပဲ။

၄။ ညောင်းညာ ပင်ပန်းလာသည့်အခါ ရှုမှတ်ခြင်း

အသက် ၆၇ နှစ်ဆိုတော့ အလုပ်လုပ်ရင်း ခါးညောင်းတာ၊ ခြေသလုံးကိုက်တာတွေ သေချာပေါက် လာပါလိမ့်မယ်။ အဲဒီအခါ “ငါ ပင်ပန်းလိုက်တာ၊ ငါ ညောင်းလိုက်တာ” လို့ ဒေါသ မထွက်ပါနဲ့။ အဲဒီလို ညည်းတွားလိုက်တာဟာ ခံစားချက်ကို “ငါ့ဟာ” လုပ်လိုက်တာပါ။

အဲဒီအစား “ဪ… ညောင်းတဲ့ သဘောတရားလေး၊ နာကျင်တဲ့ ဝေဒနာလေး ပေါ်လာပါလား” လို့ ကိုယ်က ဝင်မပါဘဲ ဘေးကနေ ပွဲကြည့်ပရိသတ်လို စောင့်ကြည့်နေလိုက်ပါ။ ပင်ပန်းလာတဲ့အခါ စိတ်တိုလာရင်လည်း “စိတ်တိုတဲ့ သဘောလေး ပေါ်လာပြန်ပြီ” လို့ ချက်ချင်း သိလိုက်ပါ။ သိလိုက်တာနဲ့ အဲဒီ စိတ်ညစ်မှု၊ စိတ်တိုမှုဟာ ဆက်မပွားတော့ဘဲ ရပ်တန့်သွားပါလိမ့်မယ်။

ဒီနေရာမှာ အထူးသတိပြုရမယ့် အချက်တစ်ခု ရှိပါတယ်။ အရာရာဟာ ကိုယ်ပိုင်အနှစ်သာရမရှိတဲ့ အနတ္တ သဘောတွေချည်းပဲလို့ သိလာတဲ့အခါ တချို့က အထင်လွဲတတ်ကြတယ်။ “အနတ္တ” ဆိုတာဟာ “ငါ မဟုတ်လို့ ဘာမှလုပ်လို့မရဘူး” ဆိုတဲ့ အဆိုးမြင်ဝါဒကို ရှောင်ကြဉ်ရမယ့် အကြောင်း အထူးလိုအပ်ပါတယ်။

အရာရာဟာ ရုပ်နဲ့နာမ် သက်သက်ဆိုတာ သိပေမယ့် နေ့စဉ်ဘဝ ကိစ္စတွေကိုတော့ တာဝန်ကျေပွန်အောင် လုပ်ဆောင်ရပါမယ်။ လူ့လောကမှာဖြစ်စေ၊ ဓမ္မနယ်ပယ်မှာဖြစ်စေ အောင်မြင်ဖို့အတွက် အများပြောနေကျ စကားတွေအစား “ဆန္ဒ၊ စိတ္တ၊ ဝီရိယ၊ ဝီမံသာ” ဆိုတဲ့ အဓိပတိတရားလေးပါး နဲ့ပြည့်စုံရင် မိမိလိုတာ ပြည့်တယ် ဆိုတာကိုပဲ တိတိကျကျ နားလည်ထားရပါမယ်။ အနတ္တမှန်း သိလျက်နဲ့ပဲ ဒီအဓိပတိတရားတွေကို အသုံးချပြီး အိမ်အလုပ်တွေကို အကောင်းဆုံး ပြီးမြောက်အောင် လုပ်ရမှာပါ။

တရားဆိုတာ ခန္ဓာကိုယ်မှာ ဖြစ်ပေါ်နေတဲ့ သဘာဝတရားတွေကို အရှိကိုအရှိအတိုင်း သိနေခြင်း သက်သက်ပါ။ အိမ်အလုပ်လုပ်နေရင်း ရုပ်နာမ် ဖြစ်စဉ်တွေကို စောင့်ကြည့်နေတာဟာ လွတ်မြောက်မှုဆီကို သွားနေတဲ့ တကယ့် ဖြတ်လမ်းပါပဲ။

အခု စာဖတ်နေတဲ့ အချိန်မှာရော ဖတ်နေတာ “ငါ” လား၊ ဖတ်နေတဲ့ အသိစိတ်လေးပဲ ရှိတာလား။