မြတ်စွာဘုရားရှင်၏ သာသနာတော်သည် အင်မတန်မှ ကြီးကျယ်မြင့်မားပြီး ကြည်ညိုဖွယ်ရာ ကောင်းလှပါသည်။ သို့သော် ယနေ့ခေတ်ကာလတွင် ကျွန်ုပ်တို့ မျက်မြင်တွေ့ရှိနေရသော ဗုဒ္ဓဘာသာသည် မြတ်စွာဘုရား မူလဟောကြားခဲ့သည့် အနှစ်သာရများနှင့် များစွာ ကင်းကွာနေပြီး၊ ယဉ်ကျေးမှုများ၊ မိရိုးဖလာ အစွဲအလမ်းများ၊ နိုင်ငံရေးနှင့် လူမျိုးရေး အယူအဆများဖြင့် ရောထွေးရှုပ်ထွေးနေသည်ကို တွေ့မြင်ရမည် ဖြစ်ပါသည်။ ဗုဒ္ဓသာသနာ၏ တကယ့်အနှစ်သာရ အစစ်အမှန်သည် အပေါ်ယံ ကိုးကွယ်ယုံကြည်မှုသက်သက် မဟုတ်ဘဲ၊ သံသရာဝဋ်ဆင်းရဲမှ လွတ်မြောက်ကြောင်းကို လက်တွေ့ကျင့်ကြံအားထုတ်ရသည့် လမ်းစဉ်သာ ဖြစ်ပါသည်။ ထို့ကြောင့် မိရိုးဖလာ အပေါ်ယံ ယုံကြည်မှုများမှသည် သန့်စင်သော ဗုဒ္ဓသာသနာ၏ အနှစ်သာရဆီသို့ ပြန်လည် ချဉ်းကပ်ရန် အထူးပင် လိုအပ်နေပြီ ဖြစ်ပါသည်။

၁။ ဗုဒ္ဓသာသနာ၏ အနှစ်သာရ အစစ်အမှန်

ဗုဒ္ဓသာသနာ ဆိုသည်မှာ မြတ်စွာဘုရား၏ အဆုံးအမ တရားတော်များ၊ ထိုတရားတော်များကို တိတိကျကျ လိုက်နာကျင့်ကြံကြသော ဘိက္ခု၊ ဥပါသကာ၊ ဥပါသိကာ တို့၏ အစုအဝေးပင် ဖြစ်ပါသည်။ သာသနာ၏ တစ်ခုတည်းသော အနှစ်သာရသည် “သံသရာမှ လွတ်မြောက်ရေး” ဖြစ်ပြီး၊ ယင်းကို သစ္စာလေးပါး တရားတော်ဖြင့် တိတိကျကျ လမ်းညွှန်ပြသထားပါသည်။

သတ္တဝါတို့ သံသရာတစ်ကွေ့တွင် အဖန်ဖန် ကျင်လည်နေရခြင်း၊ ရုပ်နာမ်တရားတို့ အဆက်မပြတ် ဖြစ်ပေါ်နေပြီး ပျက်စီးနေရခြင်းသည် “ဒုက္ခသစ္စာ” (ဆင်းရဲခြင်း အမှန်တရား) ဖြစ်ပါသည်။ ထိုဆင်းရဲဒုက္ခများ ဖြစ်ပေါ်လာရခြင်း၏ အကြောင်းရင်း မူလဇစ်မြစ်မှာ လိုချင်တပ်မက်မှု တဏှာ ဟူသော “သမုဒယသစ္စာ” ကြောင့် ဖြစ်ပါသည်။ ဤဒုက္ခများ အားလုံး အကြွင်းမဲ့ ချုပ်ငြိမ်းရာ၊ သံသရာမှ လွတ်မြောက်ရာသည် “နိရောဓသစ္စာ” ဖြစ်ပြီး၊ ထိုချုပ်ငြိမ်းရာသို့ ဆိုက်ရောက်ကြောင်း အကျင့်မြတ် လမ်းစဉ်သည် မဂ္ဂင်ရှစ်ပါး ဟူသော “မဂ္ဂသစ္စာ” ပင် ဖြစ်ပါသည်။ မြတ်စွာဘုရားရှင်သည် ဤသစ္စာလေးပါးကိုသာ အဓိကထား၍ ဆုံးမတော်မူခဲ့ခြင်း ဖြစ်ပါသည်။

ရတနာသုံးပါးကို ကိုးကွယ်ဆည်းကပ်ရာတွင် ဗုဒ္ဓဘာသာအပေါ် အပေါ်ယံ ချစ်ခင်မှု၊ မြတ်စွာဘုရားအပေါ် စိတ်ခံစားမှုဖြင့် ကြည်ညိုမှုသက်သက်သည် အဓိက မကျပါ။ မြတ်စွာဘုရား၏ အဆုံးအမကို မိမိ၏ ခန္ဓာတွင် မည်မျှ အတိုင်းအတာအထိ လက်တွေ့ကျင့်ကြံ လိုက်နာသနည်း ဆိုသည့် အချက်ကသာ အဓိက အကျဆုံး ဖြစ်ပါသည်။ မြတ်စွာဘုရားရှင်၏ အဆုံးအမကို အမှန်တကယ် လိုက်နာကျင့်သုံးသူမှသာလျှင် လောကီမှသည် လောကုတ္တရာအထိ ကောင်းကျိုးချမ်းသာများကို ရရှိခံစားရမည် ဖြစ်ပါသည်။ “မြတ်စွာဘုရားကို အလွန်ကြည်ညိုပါသည်” ဟု နှုတ်မှ ဆိုနေသော်လည်း၊ လက်တွေ့တွင် ဘုရားရှင် ကန့်ကွက်တားမြစ်ထားသော အလုပ်များကို လုပ်ဆောင်နေမည်ဆိုလျှင် ထိုကိုးကွယ်မှုသည် မည်သည့် အကျိုးကျေးဇူးကိုမျှ ဖြစ်ထွန်းစေမည် မဟုတ်ဘဲ မိမိပြုလုပ်သော အကြောင်းတရားအားလျော်စွာ အဆိုးကျိုးများကိုသာ ရင်ဆိုင်ရမည် ဖြစ်ပါသည်။

၂။ သရဏဂုံ အစစ်အမှန် နှင့် သံဃာရတနာ

သရဏဂုံတည်ခြင်း၏ အကျိုးကျေးဇူးဆိုသည်မှာ မြတ်စွာဘုရား တားမြစ်ထားသော ကိစ္စရပ်များကို လုံးဝ ရှောင်ကြဉ်ပြီး၊ ဟောကြားထားသော တရားတော်အတိုင်း လက်တွေ့ လိုက်နာကျင့်ကြံမှသာ ရရှိနိုင်မည့် အရာဖြစ်ပါသည်။ တကယ်တမ်း သရဏဂုံတည်သူ တစ်ယောက်သည် ဘုရားကိုမြင်သူ ဖြစ်ရမှာ ဖြစ်ပါတယ်။ ဘုရားကို မြင်မှသာ ဘုရားအလိုကို သိပြီး ဘုရားစကားများကို လိုက်နာနိုင်မှာ ဖြစ်ပါတယ်။ အရေးကြီးဆုံးမှာ မြတ်စွာဘုရား ဟောကြားထားသည့်အတိုင်း ဝိပဿနာတရားကို ကိုယ်တိုင်ကိုယ်ကျ အားထုတ်နေသူ ဖြစ်ရပါမည်။ သရဏဂုံ တည်သည်ဆိုသည်မှာ သဒ္ဓါတရား သက်သက်ဖြင့် ယုံကြည်နေရုံဖြင့် မရဘဲ၊ ဉာဏ်ဖြင့် ပေါင်းစပ်ကာ လိုက်နာကျင့်ကြံအားထုတ်မှု မဖြစ်မနေ လိုအပ်ပါသည်။ မဂ်ဉာဏ် ဖိုလ်ဉာဏ် ရမှာသာလျှင် တရားကိုမြင်၍ ဘုရားကို မြင်သည် ဆိုသည့်အတိုင်း ဘုရားကိုမြင်ပြီး သရဏဂုံအစစ်တည်နိုင်မှာ ဖြစ်ပါသည်။

ရတနာသုံးပါးတွင် ပါဝင်သော “သံဃာရတနာ” ဆိုသည့် စကားရပ်ကို အဓိပ္ပာယ် ဖွင့်ဆိုရာတွင် အလွန် ဂရုပြုရန် လိုအပ်ပါသည်။ သံဃံ သရဏံ ဂစ္ဆာမိ ဟု ကိုးကွယ်ဆည်းကပ်ရာတွင်၊ ထိုသံဃာဆိုသည်မှာ မဂ်ပုဂ္ဂိုလ် လေးယောက်၊ ဖိုလ်ပုဂ္ဂိုလ် လေးယောက် ဟူသော အရိယာ ရှစ်ယောက်နှင့် တရားကျင့်ဆဲ ရဟန်းများကိုသာ အတိအကျ ရည်ညွှန်းခြင်း ဖြစ်ပါသည်။

တရားမအားထုတ်သော၊ ကိလေသာ မကင်းစင်သေးသော သာမန် ပုထုဇဉ် သံဃာများကို သရဏဂုံ စာရင်းထဲတွင် မထည့်သွင်းသင့်ပါ။ အကြောင်းမှာ ပုထုဇဉ်များ၏ သန္တာန်တွင် ဒိဋ္ဌိကိလေသာများ ဦးစီးနေသော စိတ်များ ရှိနေသေးခြင်း၊ ချစ်ခြင်းနှင့် မုန်းခြင်းတရားများကို အကြွင်းမဲ့ မပယ်သတ်နိုင်သေးခြင်းတို့ကြောင့်၊ သူတို့၏ လမ်းညွှန်ဆုံးမမှုများသည် ပကတိ မှန်ကန်နေမည် မဟုတ်သောကြောင့် ဖြစ်ပါသည်။ အမှန်တကယ်အားဖြင့် အရိယာ သံဃာများမှသာလျှင် လောကီရေးရာ ချစ်ခြင်း၊ မုန်းခြင်းများမှ ကင်းစင်ပြီး ရဟန်းတို့၏ နေထိုင်အပ်သော မှန်ကန်သည့် နေနည်းမျိုးဖြင့် နေထိုင်နိုင်မည် ဖြစ်ပါသည်။ စာပေကျမ်းဂန်များကို အလွတ်ရွတ်ဆိုနိုင်ရုံ၊ စာတတ်ရုံ သက်သက်ဖြင့် သံဃာရတနာ မထိုက်တန်ပါ။

သောတာပန်မှစ၍ ရဟန္တာအထိ အရိယာပုဂ္ဂိုလ်များသည်သာ သရဏဂုံ အစစ်အမှန် တည်သူများ ဖြစ်ကြပါသည်။ ထို့ကြောင့် အရိယာဖြစ်နေသော လူဝတ်ကြောင်များအနေဖြင့် အရိယာ မဖြစ်သေးသော ပုထုဇဉ် ရဟန်းတစ်ပါးကို မိမိ၏ ကိုးကွယ်ဆည်းကပ်ရာ၊ မှီခိုပုန်းအောင်းရာ (သရဏဂုံ) အဖြစ် သတ်မှတ်ရန် ဆိုသည်မှာ သဘာဝ မကျနိုင်ပါ။

၃။ ဖန်ဆင်းရှင်အသွင် ပုံဖျက်ခံရခြင်း နှင့် လွဲမှားသော အယူအဆများ

ယနေ့ခေတ် ဗုဒ္ဓဘာသာတွင် အလွန်တရာ အထင်လွဲမှားနေသော အချက်တစ်ခုမှာ မြတ်စွာဘုရားရှင်ကို အရာအားလုံးကို ကြိုတင်သိရှိပြီး၊ အားလုံးကို အကောင်းဆုံး စီမံဖန်တီးပေးနိုင်သော “ဖန်ဆင်းရှင်” (God) တစ်ဆူကဲ့သို့ ထင်မှတ်နေကြခြင်းပင် ဖြစ်ပါသည်။ “အကုန်လုံးကို ဘုရားက ကြိုသိပြီးသား၊ ဘုရားက စီမံထားတာ” ဆိုသော အရေးအသား၊ အပြောအဆိုများသည် ဗုဒ္ဓသာသနာ၏ အနတ္တ လမ်းစဉ်နှင့် လုံးဝ ဆန့်ကျင်ဘက် ဖြစ်နေပြီး ဖန်ဆင်းရှင်ဝါဒနှင့် သွားရောက် နီးစပ်နေပါသည်။

မြတ်စွာဘုရားရှင်သည် အရာရာကို ကြိုတင် ပူပန်နေခြင်း၊ လိုက်လံ စီမံခန့်ခွဲနေခြင်း မျိုး လုံးဝ မရှိပါ။ ဤသို့ ဘုရားရှင်ကို အစွမ်းအစ အနန္တရှိသော တန်ခိုးရှင်ကြီးအဖြစ် ပုံဖျက်ချင်သော၊ ထိုသို့ ရှိစေချင်သော အဋ္ဌကထာ၊ ဋီကာ ဆရာများ (ပုထုဇဉ်များ) ၏ ဖြည့်စွက် ရေးသားမှုများကြောင့် ဗုဒ္ဓသာသနာတော်၏ အစစ်အမှန် သဘောတရားများ ဖုံးကွယ် ပျက်စီးခဲ့ရခြင်း ဖြစ်ပါသည်။ ဗုဒ္ဓသာသနာသည် ပညာဉာဏ်ကို အခြေခံပြီး လူတိုင်း လက်တွေ့ ကျင့်ကြံ နားလည်နိုင်သော သာသနာ ဖြစ်သော်လည်း၊ ကမ္ဘာအနှံ့ ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့် မရောက်ရှိနိုင်ခြင်းမှာ ဤကဲ့သို့ ဘုရားမဟောသော အရာများကို ဟောသယောင် ထည့်သွင်းထားခြင်း၊ ယဉ်ကျေးမှုနှင့် ဘာသာရေး ရောထွေးနေခြင်းတို့ကြောင့် သာသနာ၏ အစွမ်းအစ အမှန်တကယ် မပေါ်လွင်ဘဲ ဖြစ်နေရပါသည်။

ဗုဒ္ဓသာသနာ အစစ်အမှန်ကို ပြန်လည် ဖော်ထုတ်မည်ဆိုလျှင် ထိုအဋ္ဌကထာ၊ ဋီကာများကို ဖယ်ရှားပြီး၊ မြတ်စွာဘုရားရှင် တိုက်ရိုက် ဟောကြားခဲ့သော ပိဋကတ်တော် အစစ်အမှန်များကိုသာ အခြေခံရမည် ဖြစ်ပါသည်။ ယခုခေတ်တွင် တိပိဋက App များ ပေါ်ပေါက်လာခြင်းသည် အလွန်ကောင်းမွန်သော အခွင့်အရေး ဖြစ်ပြီး၊ ထိုအထဲမှ အဋ္ဌကထာများကို ဖယ်ထုတ်ကာ မူရင်း ပိဋကတ်ကိုသာ လေ့လာပါက တရားအားထုတ်ရန်အတွက် ပြည့်စုံလုံလောက်ပြီ ဖြစ်ပါသည်။ ထို့အပြင် မိုးကုတ်ဆရာတော်ဘုရားကြီး ကဲ့သို့သော ရဟန္တာ အရိယာများ ဟောကြားခဲ့သည့် တရားများကိုသာ သာသနာတော်အတွင်း ဆက်လက် သယ်ဆောင်သွားရမည် ဖြစ်ပါသည်။

၄။ ဗေဒင်၊ ဂဏန်း နှင့် အဓိပ္ပာယ်မဲ့ အရွတ်အဖတ်များ

သန့်စင်သော ဗုဒ္ဓသာသနာတွင် ဂဏန်းသင်္ချာ၊ ဗေဒင်၊ ယတြာ တို့အတွက် နေရာ လုံးဝ မရှိပါ။ မြတ်စွာဘုရားရှင်က “ဂဏန်း ဆိုသည်မှာ နံပါတ် ဟူသော အဓိပ္ပာယ်မှလွဲ၍ အခြား မည်သည့် သတ္တိမျှ မရှိ” ဟု အတိအလင်း ဟောကြားထားပြီး ဖြစ်ပါသည်။ ဂဏန်းများက လူတစ်ယောက်၏ ကံကြမ္မာကို လွှမ်းမိုးနိုင်သည် ဆိုခြင်းမှာ အလွန် ယုတ်ညံ့သော အယူမှားတစ်ခုသာ ဖြစ်ပါသည်။ ထို့အတူ ဗေဒင်ဟောခြင်း၊ ယတြာချေခြင်း ဆိုသည်များကိုလည်း မြတ်စွာဘုရားရှင်က “တိရစ္ဆာန ဝိဇ္ဇာ” (ယုတ်ညံ့သော အသက်မွေးဝမ်းကျောင်းမှု) အဖြစ် ပြင်းပြင်းထန်ထန် တားမြစ်ထားပြီး ဖြစ်ပါသည်။ မှန်ကန်သော ဘိက္ခု၊ ဥပါသကာ၊ ဥပါသိကာ မှန်သမျှ ဤအရာများကို လုံးဝ ယုံကြည်ခြင်း၊ လိုက်စားခြင်း မပြုရပါ။

ထို့အပြင် တရားစာများ ရွတ်ဖတ်ခြင်းနှင့် ပတ်သက်၍လည်း အဓိပ္ပာယ်ကို နားလည်ပြီး ရွတ်ဆိုရင်း ခန္ဓာဉာဏ်ရောက် ဆင်ခြင်နိုင်ပါက အကျိုးရှိနိုင်သော်လည်း၊ အဓိပ္ပာယ် တစ်လုံးမျှ မသိဘဲ အပေါ်ယံ အသံထွက်သက်သက် ရွတ်ဆိုနေခြင်းသည် လေကုန်ရုံမှအပ မည်သည့် လောကုတ္တရာ အကျိုးကျေးဇူးကိုမျှ မဖြစ်ထွန်းစေပါ။ ထို့ကြောင့် ဗုဒ္ဓသာသနာတွင် မျက်ကန်းယုံကြည်မှုသက်သက်ဖြစ်သော အဓိပ္ပာယ်မဲ့ အရွတ်အဖတ်များကို တတ်နိုင်သမျှ ဖယ်ထုတ်ပစ်ရန် လိုအပ်ပါသည်။

၅။ လူမျိုးရေး၊ ယဉ်ကျေးမှု နှင့် အတ္တဟိတ၊ ပရဟိတ သဘောတရားများ

မြတ်စွာဘုရားရှင်သည် သာသနာတော်ကို မည်သည့် လူမျိုး၊ မည်သည့် နိုင်ငံနှင့်မျှ ကန့်သတ် ဟောကြားခဲ့ခြင်း မရှိပါ။ “ဗုဒ္ဓသာသနာဝင် ဖြစ်သောကြောင့် အခြားဘာသာဝင်များကို နှိမ်ချ ဆက်ဆံရမည်” ဟူသော အဆုံးအမမျိုး ဗုဒ္ဓဝါဒတွင် လုံးဝ မရှိပါ။ ချစ်ခြင်းမေတ္တာ (တပ်မက်မှု) သည် ဆင်းရဲဒုက္ခကိုသာ ဖြစ်စေသည်ဟု ဟောကြားထားရာ၊ “ကိုယ့်လူမျိုး၊ ကိုယ့်နိုင်ငံ၊ ကိုယ့်ဘာသာကို အလွန်အမင်း ချစ်ခင်စွဲလမ်းသည်” ဆိုခြင်းမှာလည်း ဒုက္ခကို ဖန်တီးသော အတ္တစွဲ တစ်ခုသာ ဖြစ်ပါသည်။ သာသနာတော်တွင် သူတစ်ပါးကို မုန်းတီးခြင်း မရှိသကဲ့သို့၊ အယူဝါဒနှင့် ပတ်သက်လာလျှင်လည်း အခြားအယူဝါဒများကို အကြမ်းဖက်ခြင်းဖြင့် မဟုတ်ဘဲ မိမိ၏ ထူးမြတ်သော တရားဂုဏ်ကျေးဇူးကို လက်တွေ့ပြသကာ ဉာဏ်ဖြင့်သာ နှိမ်နင်းရမည် ဖြစ်ပါသည်။ ဤသို့ ပြုလုပ်နိုင်ရန်မှာလည်း အနည်းဆုံး ပထမမဂ် (သောတာပန်) ကျအောင် ကြိုးစားထားမှသာ ဖြစ်နိုင်ပါမည်။

သာသနာတော်ကို နိုင်ငံရေးနှင့် လူမှုရေး ကိစ္စများထဲမှ အပြီးအပိုင် ဆွဲထုတ်ရပါမည်။ နိုင်ငံ ဆိုသည်မှာ ကာမဂုဏ် အာရုံများ ပြည့်နှက်နေသော အသိုင်းအဝိုင်း (ကာမ အကြီးစား) သာ ဖြစ်ပါသည်။ မိမိအကျိုး၊ နိုင်ငံအကျိုး (အတ္တဟိတ၊ ပရဟိတ) ဟူသော စကားလုံးများသည် ကြည့်ကောင်းသော်လည်း၊ တကယ်တမ်းတွင် ထိုပရဟိတ (အများအကျိုးဆောင်ခြင်း) ဆိုသည်မှာလည်း မိမိ၏ အတ္တကို ပုံစံပြောင်း၍ ပွားများနေခြင်းသာ ဖြစ်ပါသည်။ ဤအရာများသည် ဗုဒ္ဓသာသနာ၏ အနတ္တ လမ်းစဉ်နှင့် လုံးဝ အကျုံးမဝင်ပါ။ အများအကျိုးကို လုပ်ဆောင်နေခြင်းသည် လောကီကုသိုလ် ရနိုင်သော်လည်း၊ သံသရာမှ လွတ်မြောက်ကြောင်း လမ်းစဉ် လုံးဝ မဟုတ်ပါ။ “ငါ မဟုတ်လို့ ဘာမှလုပ်လို့မရဘူး” ဟူသော အဆိုးမြင်ဝါဒကို မွေးမြူရန် မဟုတ်ဘဲ၊ ထိုအလုပ်များကို လုပ်ဆောင်ရာတွင် “အတ္တ” မဟုတ်မှန်း သိလျက်နှင့် အဓိပတိတရားလေးပါး (ဆန္ဒ၊ စိတ္တ၊ ဝီရိယ၊ ဝီမံသာ) ဖြင့်သာ ထိရောက်စွာ အသုံးချ လုပ်ဆောင်ရမည် ဖြစ်ပါသည်။

ဘုရားအလောင်းများ၏ ပါရမီဖြည့်ကျင့်မှုနှင့် ပတ်သက်၍လည်း သေချာစွာ ဆန်းစစ်ရန် လိုအပ်ပါသည်။ မြတ်စွာဘုရားရှင်သည် သတ္တဝါများကို ယခု လက်ရှိဘဝတွင်ပင် သံသရာမှ အမြန်ဆုံး လွတ်မြောက်သွားစေရန်သာ အမြဲတမ်း တိုက်တွန်း ဟောကြားခဲ့ပါသည်။ ဘုရားဆုပန်သည်၊ သံသရာတွင် ဆက်လက် ကျင်လည်မည် ဆိုခြင်းသည် သင်္ခါရတရားကို ရှည်ကြာစေခြင်း ဖြစ်ပြီး၊ ဆင်းရဲဒုက္ခ ပြည့်နှက်နေသော သံသရာကို ရှည်လျားစေသည့် မာနတရားက နောက်ကွယ်မှ တွန်းအားပေးနေခြင်း ဖြစ်သည်ဟုပင် ဆိုနိုင်ပါသည်။

၆။ ဝိပဿနာ ကျင့်စဉ် နှင့် နိဂုံး

ဗုဒ္ဓသာသနာဝင်များ ဖြစ်ကြသော ဘိက္ခု၊ ဥပါသကာ၊ ဥပါသိကာ တို့၏ အဓိက လုပ်ငန်းမှာ မြတ်စွာဘုရား ဟောကြားထားသည့်အတိုင်း ဝိပဿနာတရားကို မနားမနေ အားထုတ်ရန်ပင် ဖြစ်ပါသည်။ ရုပ်နာမ်တို့၏ အမှန်သဘောကို ဉာဏ်ဖြင့် သိမြင်လာသောအခါ၊ သာမန်အချိန်တွင် အမှန်မြင်ရုံမျှဖြင့် နိဗ္ဗာန်သို့ မရောက်နိုင်ဘဲ၊ ဝိပဿနာဉာဏ်များ ရင့်ကျက်ကာ မဂ်အခိုက်၊ ဖိုလ်အခိုက်သို့ ရောက်ရှိမှသာလျှင် နိဗ္ဗာန်ကို မျက်မှောက်ပြုနိုင်မည် ဖြစ်ပါသည်။

သရဏဂုံ၏ အကျိုးကျေးဇူးကို အမှန်တကယ် ခံစားရသည်မှာ ပထမမဂ် (သောတာပတ္တိမဂ်) သို့ ဆိုက်ရောက်ပြီးသော အချိန်မှစ၍ ဖြစ်ပါသည်။ ထို့ကြောင့် မည်သည့်နည်းနှင့်မဆို မိမိကိုယ်တိုင် ပထမမဂ် ကျအောင်၊ သောတာပန်ဖြစ်အောင် အားထုတ်ရန်မှာ အရေးအကြီးဆုံး ဖြစ်ပါသည်။ သောတာပန် ဖြစ်သွားပြီ ဆိုပါက အပါယ်တံခါး အပြီးတိုင် ပိတ်သွားပြီး နောက်ထပ် ဘာမျှ ပူပန်ပြောဆိုစရာ မလိုတော့ပါ။

နိဂုံးချုပ်အားဖြင့် ဆိုရသော် သာသနာတော်အတွက် အမှန်တကယ် စေတနာရှိပါက၊ ငွေကြေးများ အကုန်အကျခံကာ အပြင်ပန်း အဆောက်အအုံများ၊ ပွဲလမ်းသဘင်များ ပြုလုပ်နေမည့်အစား လုပ်ဆောင်ရမည့် အလုပ်မှာ တစ်ခုတည်းသာ ရှိပါသည်။ ယင်းမှာ “မိမိကိုယ်တိုင် အရိယာဖြစ်အောင် လုပ်ရန်နှင့် မိမိ ပတ်ဝန်းကျင်တွင် အရိယာများ တတ်နိုင်သလောက် များများ ပေါ်ထွန်းလာအောင် လမ်းညွှန်အားထုတ်ရန်” ပင် ဖြစ်ပါသည်။ ငွေကြေးတတ်နိုင်သူများ အနေဖြင့်လည်း စာပေပရိယတ္တိအတွက် သုံးစွဲနေခြင်းထက်၊ လူတိုင်း ခန္ဓာဉာဏ်ရောက် ဝိပဿနာတရားများ လက်တွေ့ အားထုတ်နိုင်ရေး၊ အရိယာများ ပေါ်ထွန်းရေးအတွက်သာ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံသင့်ပါသည်။ လူ၊ ရဟန်း အရိယာများစွာ ပေါ်ထွန်းလာမှသာလျှင် အတ္တ၊ ပညတ်၊ မိရိုးဖလာ အစွဲအလမ်းများမှ ကင်းစင်သော သန့်စင်သည့် ဗုဒ္ဓသာသနာတော်ကြီး တစ်ကမ္ဘာလုံးသို့ အမှန်တကယ် ဖြန့်ကြက် ရှင်သန်နိုင်မည် ဖြစ်ပါကြောင်း တင်ပြလိုက်ရပါသည်။