မိတ်ဆွေ… လောကီနယ်ပယ်မှာ မိဘက သားသမီးကို စောင့်ရှောက်တာ၊ သားသမီးက မိဘကို လုပ်ကျွေးတာ၊ ဇနီးမောင်နှံ အပြန်အလှန် သစ္စာရှိကြတာဟာ အင်မတန် ချီးမွမ်းစရာကောင်းတဲ့ ကုသိုလ်ကိစ္စတွေ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒါနပြုတယ်၊ သီလဆောက်တည်တယ်၊ ပရဟိတလုပ်တယ် ဆိုတာတွေဟာလည်း “မကောင်းမှုရှောင်၊ ကောင်းမှုဆောင်” ဆိုတဲ့ အဆုံးအမနဲ့ ညီညွတ်တဲ့အတွက် အကုသိုလ်နဲ့ ယှဉ်ကြည့်ရင် အပြစ်ပြောဖို့ မသင့်ပါဘူး။

သို့သော်… ကျွန်တော်တို့ဟာ ကြုံခဲလှတဲ့ သာသနာတွင်းမှာ ရောက်နေတာ ဖြစ်တဲ့အတွက် ဒီကုသိုလ်တွေရဲ့ နောက်ကွယ်မှာ ခိုအောင်းနေတဲ့ “အမှန်တရား” တစ်ခုကိုတော့ သတိပြုစေချင်ပါတယ်။ အဲဒါကတော့ ဒီလောကီကိစ္စ အားလုံးရဲ့ နောက်ကွယ်မှာ “အဝိဇ္ဇာ” (အမှန်ကိုမသိမှု) နဲ့ “တဏှာ” (တွယ်တာမှု) က ခွစီးထားတယ် ဆိုတဲ့ အချက်ပါပဲ။

၁။ အဖိုးတန်စိန်ခင်းထားတဲ့မြေမှာ ကြေးနီတူးနေကြသူများ

ကျွန်တော်တို့ရဲ့ လုပ်ရပ်တွေဟာ ဘာနဲ့ တူနေသလဲဆိုရင် အဖိုးမဖြတ်နိုင်တဲ့ စိန်တွေ ခင်းထားတဲ့ မြေမှာ ကြေးနီတူးပြီး နိုင်သလောက် သယ်သွားသလိုပါပဲ။ တသက်တာ အေးချမ်းမယ့် အခွင့်အရေး (အရိယာဖြစ်ခွင့်) ရှိလျက်နဲ့ ခဏတာ ပြည့်စုံမှုကို ရွေးချယ်နေကြတာပါ။

လောကီမှာ ကောင်းမှုကုသိုလ်တွေ ဘယ်လောက်ပဲ ဖြည့်ဆည်းဖြည့်ဆည်း၊ သေခါနီးမှာ “ဝိနိပါတိကဘေး” (လေတိုက်လို့ ကြွေကျရတဲ့ သစ်ရွက်လို ကျချင်ရာကျတတ်တဲ့ဘေး) ဆိုတာ ရှိပါတယ်။ ဝေဒနာပေါ်မှာ ဒေါသထွက်ရင် ငရဲကျနိုင်သလို၊ “ငါ့သား၊ ငါ့သမီး၊ ငါ့ဥစ္စာ” ဆိုတဲ့ အစွဲတွေကြီးနေရင် ပြိတ္တာ ဖြစ်တတ်ပါတယ်။ တွေတွေဝေဝေ သေသွားရင်လည်း တိရိစ္ဆာန် ဖြစ်နိုင်ပါသေးတယ်။ ကုသိုလ်လေး အာရုံပြုလို့ လူပြည်၊ နတ်ပြည် ရောက်ပြန်တော့လည်း ကာမဂုဏ်နဲ့ အချိန်ကုန်ပြီး ဘုရားတရား မေ့နေမလား၊ သာသနာမရှိတဲ့ နေရာ သွားဖြစ်မလား… ဘာမဆို ဖြစ်နိုင်ပါတယ်။ အဲဒီဘဝက စုတိပြန်ရင်လည်း ပြောခဲ့တဲ့ ဝိနိပါတိကဘေးက ထပ်ပြီး စောင့်ကြိုနေဦးမှာပါပဲ။

၂။ သစ္စာမျက်လုံးဖြင့် ခွဲစိတ်ကြည့်ခြင်း (ဒုက္ခသစ္စာနှင့် သမုဒယသစ္စာ)

သစ္စာနဲ့ ဝေဖန်ကြည့်ရင် ၃၁ ဘုံလုံးဟာ စက်ဆုပ်စရာ အသုံးမကျတဲ့ “ဒုက္ခသစ္စာ” ကြီးပါပဲ။ ကျွန်တော်တို့ ချစ်လှပါချည်ဆိုတဲ့ မိဘ၊ သားသမီး၊ ဇနီး၊ ခင်ပွန်း ဆိုတာတွေဟာ တကယ်တော့ အကြောင်းတိုက်ဆိုင်လို့ ပေါ်လာပြီး ပျက်စီးသွားမယ့် ရုပ်နာမ်ဖြစ်စဉ်တွေသာ ဖြစ်ပါတယ်။

သမုဒယသစ္စာ (ဒုက္ခကို ဖြစ်စေတဲ့ အကြောင်းရင်း): “ငါ့သား၊ ငါ့သမီး” လို့ အပိုင်သိမ်းပြီး တွယ်တာနေတဲ့ “တဏှာ” ဟာ သမုဒယသစ္စာပါ။ ဒီတဏှာကြောင့်ပဲ ကျွန်တော်တို့ဟာ ဘဝသစ်တွေကို ထပ်ခါတလဲလဲ ဖန်တီးနေရပြီး ဒုက္ခသံသရာထဲမှာ ပိတ်မိနေကြတာ ဖြစ်ပါတယ်။

ဒုက္ခသစ္စာ (အစစ်အမှန် ဆင်းရဲခြင်း): အဲဒီ သံယောဇဉ်တွေကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာတဲ့ စိုးရိမ်ခြင်း၊ ငိုကြွေးခြင်း၊ ခွဲခွာရခြင်း အားလုံးဟာ ဒုက္ခသစ္စာတွေပါပဲ။ ၃၁ ဘုံဆိုတာ ဒုက္ခသစ္စာတွေ စုဝေးရာ နေရာကြီးသာ ဖြစ်ပါတယ်။

မိဘနဲ့ သားသမီး သက်ဆုံးတိုင် ချစ်ချစ်ခင်ခင် နေကြတယ်ဆိုတာဟာ ပရမတ်ရှုထောင့်က ကြည့်ရင် တစ်ယောက်နဲ့တစ်ယောက် ခြင်းထဲက ကြက်တွေလို အပြန်အလှန် ဆွဲချနေတာနဲ့ တူပါတယ်။ တစ်ယောက်ကို တစ်ယောက် သံသရာထဲက ထွက်မသွားနိုင်အောင် သံယောဇဉ် ကြိုးတွေနဲ့ ချည်နှောင်ထားကြတာပါ။

၃။ အစစ်အမှန် ကယ်တင်ခြင်း (အရိယာဖြစ်ရေးကို နံပါတ်တစ်ထားပါ)

သာသနာနဲ့လည်း ကြုံတုန်း၊ မိုးကုတ်ဆရာတော်ကြီးရဲ့ တရားတွေလည်း နာခွင့်ရတုန်းမှာ သံသရာက လွတ်အောင်၊ တနည်းအားဖြင့် “အရိယာ” ဖြစ်သွားအောင် နံပါတ်တစ် ဦးစားပေးထားပြီး အားထုတ်တာဟာ အသင့်တော်ဆုံး ဖြစ်ပါတယ်။

မိဘကလည်း သားသမီးကို၊ သားသမီးကလည်း မိဘကို၊ ဇနီးခင်ပွန်း အချင်းချင်းလည်း သံသရာက လွတ်ကြောင်း ဝိပဿနာ အားထုတ်ဖို့ အားပေးတိုက်တွန်းကြပါ။ ဒါဟာမှ တကယ့် မေတ္တာစစ်၊ ကရုဏာစစ် ဖြစ်ပါတယ်။ တစ်ယောက်နဲ့တစ်ယောက် အတူတူ ငရဲကျဖို့ လမ်းခင်းပေးနေမယ့်အစား၊ အတူတူ နိဗ္ဗာန်ရောက်ဖို့ ဖေးမကြတာကမှ အမြတ်ဆုံးသော ဝတ္တရား ကျေပွန်ခြင်း ဖြစ်ပါတယ်။

နိဂုံးချုပ်

လောကီကုသိုလ်တွေဆိုတာ ခဏတာ ပြည့်စုံမှုပေးရုံသာ ဖြစ်ပြီး သံသရာဘေးကနေ မကယ်တင်နိုင်ပါဘူး။ မိမိကိုယ်တိုင်လည်း ကျင့်ပါ၊ မိမိ ချစ်ခင်ရသူတွေကိုလည်း ကျင့်ကြံဖို့ တိုက်တွန်းပါ။ “ငါ” ဆိုတဲ့ အစွဲကို ခွာပြီး ရုပ်နာမ်ရဲ့ ဖြစ်ပျက်မှုကို ဉာဏ်နဲ့ မြင်အောင် ကြည့်ခြင်းဖြင့်သာ ဒုက္ခသစ္စာရဲ့ လှည့်စားမှုကနေ လွတ်မြောက်နိုင်မှာ ဖြစ်ပါတယ်။ ခြင်းထဲက ကြက်တွေလို အချင်းချင်း ဆွဲမချဘဲ၊ လွတ်မြောက်ရာ လမ်းကို အတူတူ လျှောက်လှမ်းကြပါစို့။

အမှန်တရားသည်သာ လွတ်မြောက်ရာ ဖြစ်သည်။