ဒီနေရာမှာ ကျွန်တော်တို့ အဓိက ဆွေးနွေးမှာက ယနေ့ခေတ်မှာ လူအများ ကြားဖူးနားဝရှိနေပြီး၊ အမှန်တရားလို့တောင် ထင်မှတ်မှားနေကြတဲ့ “အနာဂါမ်လူပုဂ္ဂိုလ်ဟာ ကိုရင်ကို ရှိခိုးရတယ်၊ မြတ်စွာဘုရားက အနာဂါမ်လူပုဂ္ဂိုလ်က ကိုရင်ကို ရှိခိုးရမယ်လို့ ဟောထားတယ်” ဆိုတဲ့ စကားရပ်ရဲ့ မှားယွင်းမှုနဲ့ အကျိုးသက်ရောက်မှုတွေကို အရှိကို အရှိအတိုင်း ဉာဏ်နဲ့ ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာကြည့်ကြပါမယ်။
“ရှိခိုးတယ်” နှင့် “ရှိခိုးရတယ်” ကြားက ကြီးမားသော ကွာဟချက်
ပထမဆုံး သတိပြုရမယ့် အချက်ကတော့ “ရှိခိုးရတယ်” ဆိုတဲ့ စကားရပ်ထဲက “ရ” ဆိုတဲ့ အသုံးအနှုန်းရဲ့ မှားယွင်းမှုပါပဲ။
အနာဂါမ်ပုဂ္ဂိုလ်ဆိုတာ ကာမရာဂနဲ့ ဗျာပါဒ (ဒေါသ) ကို အကြွင်းမဲ့ ပယ်သတ်ထားပြီးသား ပုဂ္ဂိုလ်ပါ။ အတ္တဒိဋ္ဌိ ဝီစိကိစ္ဆာနဲ့ ဒေါသ တို့ကို ပါယ်ထားပြီးသား အထက်မဂ် ဖြစ်ပါတယ်။
အနာဂါမ်ပုဂ္ဂိုလ်တွေဟာ မြတ်စွာဘုရား စီမံတော်မူထားတဲ့ သာသနာဆိုတဲ့ အထိမ်းအမှတ်နဲ့ဖြစ်စေ၊ ရဟန္တာတို့ရဲ့ အောင်လံဖြစ်တဲ့ သင်္ကန်းအရောင်နဲ့၊ ကြည်ညိုဖွယ်ရာ အနေအထိုင်တတ်တဲ့ ရဟန္တာအသွင်ဆောင်သော ကိုရင်ကို မြင်တဲ့အခါ (ထိုကိုရင်သည် ပုထုဇဉ်ပင် ဖြစ်ပါစေ) သူတို့ရဲ့ သန့်စင်တဲ့ သဒ္ဓါတရား၊ အနာဂါမ်သာ သိနိုင်တဲ့ စိတ်ထားတွေနဲ့ ကြည်ညိုစွာ ရှိခိုးကောင်း ရှိခိုးပါလိမ့်မယ်။ သို့သော်လည်း ဒါဟာ “ရှိခိုးကို ရှိခိုးရမယ်” ဆိုတဲ့ တာဝန်ဝတ္တရား တစ်ခုအနေနဲ့၊ တစ်စုံတစ်ယောက်က အမိန့်ပေးထားလို့ မဖြစ်မနေ လုပ်ရတဲ့ လုပ်ရပ်မျိုး လုံးဝ မဟုတ်ပါဘူး။ အနာဂါမ်လူပုဂ္ဂိုလ်က ပုထုဇဉ် ကိုရင်ကို သဒ္ဓါတရားအလျောက် ရှိခိုးတာကို ဘေးလူအမြင်နဲ့ “ရှိခိုးတယ်” လို့ ပြောနိုင်ပေမယ့်၊ “မင်းတို့ ရှိခိုးရမယ်” လို့ ဘုန်းကြီးတွေက အမိန့်ပေး ပြောဆိုခွင့် လုံးဝ မရှိပါဘူး။
ပိဋကတ်သုံးပုံတွင် မပါရှိသော လုပ်ကြံစကား
မြတ်စွာဘုရားက အနာဂါမ်လူပုဂ္ဂိုလ်က ပုထုဇဉ်ဖြစ်စေ၊ အရိယာဖြစ်စေ ကိုရင်ကို ရှိခိုးရမယ်လို့ မိန့်တော်မူထားတယ် ဆိုတာဟာ လုံးဝ မမှန်ကန်တဲ့ စကားဖြစ်ပါတယ်။ ပိဋကတ်သုံးပုံ တစ်နေရာမှာမှ အဲဒီလို အမိန့်ပေး ဟောကြားထားတာ လုံးဝ မရှိပါဘူး။ မြတ်စွာဘုရားဆိုတာ မာန်မာန ရှိသူ မဟုတ်ပါဘူး။ ဂုဏ်တွေကို စီစဉ်တဲ့သူမဟုတ်ပါဘူး။ လူတွေကို တရားဟောတဲ့အခါမှာတောင် ဘုရားဆိုတဲ့ ဂုဏ်ပုဒ်ကြီးကို မေ့ထားပြီး၊ မိတ်ဆွေကောင်း (ကလျာဏမိတ္တ) တစ်ယောက်အနေနဲ့သာ သဘောထားကာ ဟောကြားညွှန်ပြတတ်သူ ဖြစ်ပါတယ်။ အဲဒီလို ကိလေသာကင်းစင်တဲ့ မြတ်စွာဘုရားက သောတာပန်ကနေ အဆင့်ဆင့် တက်လာတဲ့ အနာဂါမ်နဲ့ အောက်အရိယာတွေကို “မင်းတို့ ပုထုဇဉ်ကိုရင်ကို ရှိခိုးရမယ်” လို့ အာဏာရှင်ဆန်ဆန် အမိန့်ပေးတာမျိုး လုံးဝ မလုပ်ပါဘူး။
မြတ်စွာဘုရားက အဲဒီလို ပြောခဲ့တယ်လို့ လုပ်ကြံပြောဆိုခြင်းဟာ မြတ်စွာဘုရားကို မသင့်တော်တဲ့ အလုပ်လုပ်သူ၊ ဘက်လိုက်သူ၊ အာဏာပြသူ အဖြစ် အဓိပ္ပာယ်ပေါက်သွားစေတဲ့အတွက် မြတ်စွာဘုရားရဲ့ အရဟံဂုဏ်တော်ကို အလွန်ဆိုးရွားစွာ ထိခိုက်စော်ကားတဲ့ စကားရပ်ပဲ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒီစကားဟာ အလိုဆိုးရှိတဲ့ ရဟန်းမိုက်တွေက “ပညာလွန်ကောက်ကျစ်သည်” ဆိုတဲ့အတိုင်း ကောက်ကျစ်တဲ့ ပုထုဇဉ်စရိုက်နဲ့ ထည့်သွင်းထားတဲ့ စကားသာ ဖြစ်ပါတယ်။
မာနကို အခြေခံထားသော ပုထုဇဉ်တို့၏ တွက်ချက်နည်း
ဒီစကားရပ် ဘယ်ကနေ မြစ်ဖျားခံလာသလဲ ဆိုတာကို လေ့လာကြည့်ရင်၊ အဓိက အရင်းအမြစ်က “ဂုဏ်သည် ပုထုဇဉ်တို့ ဥစ္စာဖြစ်သည်” ဆိုတဲ့ စကားအတိုင်း၊ ဂုဏ်ဆိုတာကို တကယ့် သစ္စာထိုက်တဲ့ အမှန်တရားကြီးလို့ ထင်မှတ်မှားနေတဲ့ ပုထုဇဉ်ရဟန်းမိုက်တွေဆီကနေ လာတာကို တွေ့ရပါမယ်။ အရိယာတွေက ဂုဏ်ကို မတွက်ပေမယ့်၊ ပုထုဇဉ် ရဟန်းမိုက်တွေကတော့ မြတ်စွာဘုရား ဥပဒေပညတ်ချက်တွေကို အလွဲသုံးစားလုပ်ပြီး တွက်ချက်ကြပါတယ်။
မြတ်စွာဘုရားက ဘိက္ခုနီသာသနာကို ခွင့်ပြုစဉ်က ဘိက္ခုနီသာသနာကြောင့် သာသနာ မပျက်စီးစေရန် “အသက် ၈၀ ရှိသော ရဟန္တာဘိက္ခုနီသည် ယနေ့မှစပြုသော ကိုရင်ကို ရှိခိုးရမည်” လို့ စည်းကမ်း (ဂရုဓမ္မ) သတ်မှတ်ခဲ့ပါတယ်။ ဒါဟာ သံဃာ့အဖွဲ့အစည်း အတွင်းမှာပဲ သက်ဆိုင်တဲ့ အုပ်ချုပ်ရေးဆိုင်ရာ စည်းကမ်းသက်သက်ပါ။
သာသနာမှာ ဘိက္ခု၊ ဘိက္ခုနီ၊ ဥပါသကာ၊ ဥပါသိကာ လေးပါးစုံလင်စွာ ရှိစဉ်က လူအရိယာတွေဟာ ဘိက္ခုနီတွေကို ရှိခိုးကြပါတယ်။ ဘာကြောင့်လဲဆိုတော့ ပုထုဇဉ် ဘိက္ခုနီတွေဟာ “အာဟုနေယျော” အစရှိတဲ့ ရှိခိုးခံထိုက်တဲ့ သံဃာ့ဂုဏ်တချို့နဲ့ ပြည့်စုံနိုင်ပြီး၊ အရိယာ ဘိက္ခုနီတွေကတော့ သံဃာ့ဂုဏ်တော် ကိုးပါးစလုံးနဲ့ ပြည့်စုံတာကြောင့် သူတို့ရဲ့ ကိုယ်ပိုင် ဆန္ဒ၊ ကိုယ်ပိုင် သဒ္ဓါတရားနဲ့ ကြည်ညိုစွာ ရှိခိုးကြတာပါ။ ဘုရားခိုင်းလို့၊ ဘုရားက အမိန့်ပေးလို့ ရှိခိုးတာ မဟုတ်ပါဘူး။
မြတ်စွာဘုရားဟာ ဘိက္ခု၊ ဘိက္ခုနီ၊ သာမဏေတွေကိုသာ ဝိနည်းစည်းကမ်းတွေ စီမံပေမယ့်၊ ဥပါသကာ ဥပါသိကာ (လူအရိယာများ အပါအဝင်) တွေကိုတော့ ဘယ်သူ့ကို ရှိခိုးရမယ်၊ ဘာလုပ်ရမယ် ဆိုတာမျိုး ဘယ်တော့မှ အာဏာပြ စီမံခဲ့ခြင်း မရှိပါဘူး။ တောင်းဆိုတဲ့သူရှိတဲ့အခါ တောင်းဆိုတဲ့သူကို ဆုံးမတာကလွဲလို့ လူတွေကို ဝိနည်းလိုမျိုး ဘာလုပ်ရမယ် ဘာမလုပ်ရဘူးဆိုတာမျိုး ဘယ်တော့မှ မပြောပါဘူး။ တရားနဲ့ပတ်သက်ရင် ဘယ်အရာက အပြစ်ရှိတယ်၊ ဘယ်အရာက ကောင်းကျိုးရှိတယ် ဆိုတာကိုသာ စွက်ဖက်ခြင်းကင်းတဲ့ စိတ်နဲ့ ဟောပြောခဲ့တာပါ။
ဒါပေမယ့် ပုထုဇဉ်ရဟန်းမိုက်တွေက ဒီအချက်တွေကို ရောထွေးပြီး မာနတက်စရာ သင်္ချာတွက်ကြပါတယ်။ “ဘိက္ခုနီရဟန္တာက ကိုရင်ကို ရှိခိုးရတယ်၊ ပုထုဇဉ် ဘိက္ခုနီကို လူအရိယာက ရှိခိုးတယ်၊ ဒါကြောင့် ကိုရင်သည် လူအရိယာထက် နှစ်ဆင့် မြင့်တယ်။ ရဟန်းသည် ကိုရင်ထက် မြင့်သောကြောင့် ပုထုဇဉ် ရဟန်းမိုက်သည် လူအရိယာထက် သုံးဆင့် မြင့်တယ်” စသဖြင့် အောက်တန်းကျစွာ တွက်ချက်ကြပါတယ်။
ဒီလို တွက်ချက်မှုအရ “အနာဂါမ်လူအရိယာတောင် ငါတို့ကို ရှိခိုးရတယ်” လို့ ပြောလိုက်တဲ့အခါ၊ အနာဂါမ်အောက်က သကဒါဂါမ်နဲ့ သောတာပန်တွေဆိုရင် သူတို့ထက် ငါးဆင့်လောက် နိမ့်တယ်၊ ရိုးရိုး ပုထုဇဉ်လူတွေဆိုရင် ခြောက်ဆင့်၊ ခုနစ်ဆင့်လောက် နိမ့်တယ်ဆိုတဲ့ မထားကောင်းတဲ့ မာန၊ ကောက်ကျစ်တဲ့ သဘော၊ မကောင်းတဲ့ စိတ်တွေနဲ့ ဖိနှိပ်ပြောဆိုတဲ့ စကား ဖြစ်လာပါတော့တယ်။
သင်္ကန်းဝတ်သော်လည်း မကင်းနိုင်သေးသော ပုထုဇဉ်၏ သဘောတရားများ
ဒီနေရာမှာ အနာဂါမ်လူပုဂ္ဂိုလ်ကိုတောင် ရှိခိုးရမယ်လို့ ပြောဆိုဝံ့တဲ့ ပုထုဇဉ်ရဟန်းမိုက်တွေကို အထူး သတိပေးစရာ တစ်ခု ရှိပါတယ်။ အဲဒါကတော့ သင်္ကန်းဝတ်လိုက်ရုံနဲ့ ပုထုဇဉ်ရဲ့ မရှောင်လွှဲနိုင်တဲ့ မကောင်းတဲ့ သဘောတရားတွေ အလိုလို ကင်းစင်မသွားဘူး ဆိုတာပါပဲ။ ရဟန်းဖြစ်သွားပါစေ၊ အရိယာ မဖြစ်သေးသရွေ့ သူတို့ဟာ-
အထူးထူး အပြားပြား များကုန်သော ကိလေသာတွေကို ဖြစ်စေတတ်ဆဲ၊ မပယ်အပ်သေးတဲ့ သက္ကာယဒိဋ္ဌိ (ငါဟူသော အစွဲ) တွေ အပြည့်ရှိနေဆဲ ဖြစ်ပါတယ်။
ဂုဏ်ပုဒ်တွေ၊ လာဘ်လာဘတွေအတွက် များစွာသော ဒါယကာ၊ ဒါယိကာမတွေရဲ့ မျက်နှာကို မော်ကြည့်၊ ဖူးမျှော်တတ်တဲ့ သဘော ရှိနေဆဲပါ။
အမျိုးမျိုးသော ဩဃ (ရေယာဉ်) တို့မှာ မျောပါနေပြီး၊ ပူပန်စေတတ်၊ လောင်ကျွမ်းစေတတ်တဲ့ တရားတွေထဲမှာ နစ်မွန်းနေဆဲ ဖြစ်ပါတယ်။
များစွာသော နီဝရဏတရား (အပိတ်အပင်) တွေ ဖုံးလွှမ်းခံထားရပြီး၊ ယုတ်ညံ့တဲ့တရားကို ကျင့်သူတွေထဲမှာ အကျုံးဝင်နေဆဲ ဖြစ်ပါတယ်။
အရေးအကြီးဆုံးကတော့ သူတို့ဟာ ကိလေသာကင်းစင်ဖို့ အားထုတ်နေတဲ့ “အရိယာတို့မှ လုံးဝ အသီးအခြား ကင်းကွာနေသောသူများ” သာ ဖြစ်ပါတယ်။ ကိုယ့်သန္တာန်မှာ ဒီလို ဆိုးရွားတဲ့ ပုထုဇဉ် သဘောတရားတွေ အပြည့်ကိန်းအောင်းနေတာကို မမြင်ဘဲ၊ သင်္ကန်းဆိုတဲ့ အပြင်ပန်းသဏ္ဍာန်ကို အသုံးချပြီး အရိယာကိုတောင် ရှိခိုးခိုင်းဖို့ ကြိုးစားနေတာဟာ အလွန်ကို အန္တရာယ်ကြီးပြီး မိုက်မဲလွန်းတဲ့ လုပ်ရပ်ပဲ ဖြစ်ပါတယ်။
အာဟုနေယျဂုဏ်၏ စစ်မှန်သော တိုင်းတာချက် နှင့် ရဟန်းတို့၏ စစ်မှန်သော တာဝန်
တကယ်တမ်း အရှိကို အရှိအတိုင်း ကြည့်ရင် ပုထုဇဉ်ရဟန်းတိုင်း၊ ကိုရင်တိုင်းဟာ သင်္ကန်းဝတ်လိုက်ရုံနဲ့ “အာဟုနေယျော” ကစတဲ့ ရှိခိုးခံထိုက်တဲ့ ဂုဏ်တွေ အလိုအလျောက် ရရှိသွားတာ လုံးဝ မဟုတ်ပါဘူး။ အဲဒီဂုဏ်တွေနဲ့ ပြည့်စုံဖို့ဆိုရင် မြတ်စွာဘုရား လမ်းညွှန်ခဲ့တဲ့အတိုင်း “အာဟုနေယျသုတ်” ပါ အာရုံခြောက်ပါးကို သတိ၊ သမ္ပဇဉ်ထားပြီး အရှိကို အရှိအတိုင်း ဉာဏ်နဲ့ကြည့်ကာ ဝမ်းနည်း ဝမ်းသာ မဖြစ်ဘဲ လျစ်လျူရှုနိုင်တဲ့ အကျင့်ကို ကျင့်မှသာလျှင် အာဟုနေယျောမှ စ၍ အောက်ပိုင်း သံဃာ့ဂုဏ်တော်များ ပြည့်စုံပြီး ရှိခိုးခံထိုက်မှာ ဖြစ်ပါတယ်။ အခုလိုမျိုး “ငါတို့ကို ရှိခိုးရမယ်” လို့ ပြောနေတဲ့ ရဟန်းတွေဟာ အာရုံခြောက်ပါးကို လျစ်လျူရှုတတ်တဲ့ သဘော မရှိပါဘူး။ ရှိခိုးခံရခြင်း (အဆင်းအာရုံ) ကို သာယာခြင်း (ဝမ်းသာခြင်း) နဲ့၊ ရှိခိုးမခံရခြင်းကို မသာယာခြင်း (ဝမ်းနည်းခြင်း၊ ဒေါသထွက်ခြင်း) ဆိုတဲ့ ကိလေသာ အပြည့်ရှိနေတာမို့၊ သူတို့ဟာ အာဟုနေယျောဂုဏ်နဲ့ လုံးဝ မပြည့်စုံတဲ့၊ ရှိခိုးမခံထိုက်တဲ့ ရဟန်းတွေသာ ဖြစ်နေပါတယ်။
ဒီနေရာမှာ အလွန် အရေးကြီးတဲ့ အချက်တစ်ခုကို သတိပြုရပါမယ်။ ရဟန်းတွေရဲ့ တစ်ခုတည်းသော အဓိက တာဝန်ဟာ အနည်းဆုံး သောတာပန် အဆင့်ရောက်အောင် ကိုယ်တိုင် ကျင့်ကြံအားထုတ်ဖို့သာ ဖြစ်ပါတယ်။ သူတစ်ပါးကို အရိယာဖြစ်အောင် လုပ်ပေးဖို့ ဒါမှမဟုတ် သာသနာတော်ကြီး အရှည်တည်တံ့ခိုင်မြဲဖို့ ဆိုတာ ရဟန်းတွေရဲ့ တာဝန် မဟုတ်ပါဘူး။ အဲဒီအလုပ်မဟုတ်တာတွေကို လုပ်ပြီး အဲဒီပေါ်ကနေသူတို့မှာ ဂုဏ်ရှိတယ်လို့လဲ မိုက်မဲစွာယူဆကြပါတယ်။ ပြီးတော့ သူတို့ရဲ့ တစ်ခုတည်းသော တာဝန်ဖြစ်တဲ့ သောတာပန်ဖြစ်ရေးကို ကျောခိုင်းပြီး၊ ဂုဏ်ပုဒ်တွေနောက် လိုက်ကာ လူတွေကို ရှိခိုးခိုင်းနေခြင်းဟာ မြတ်စွာဘုရားရဲ့ လမ်းစဉ်ကနေ လုံးဝကို သွေဖည်နေခြင်း ဖြစ်ပါတယ်။
အယူအဆမှား၏ ကြီးမားသော ပြစ်ချက်နှင့် ဆိုးကျိုးများ
ဒီစကားရဲ့ အဆိုးရွားဆုံး ပြစ်ချက်ကတော့ မဂ်ဖိုလ်လမ်းကို ပိတ်ဆို့လိုက်ခြင်းပါပဲ။ လူအရိယာ အနာဂါမ်ကို ပုထုဇဉ် ရဟန်းမိုက်က အပေါ်စီးကနေ “ကိုရင်ကိုတောင် ရှိခိုးရမယ်၊ ငါတို့ကိုဆို ပိုတောင် ရှိခိုးရဦးမယ်” လို့ ပြောလိုက်တဲ့အခါ၊ အထက်မဂ်ကိုတောင် ဒီလို ပြောဝံ့တဲ့အတွက် အောက်မဂ်ဖြစ်တဲ့ သောတာပန်နဲ့ သကဒါဂါမ်တွေကို လူရာတောင် မသွင်းတော့တဲ့ သဘောသက်ရောက်သွားပါတယ်။ ဒီအခါမှာ သောတာပန်ဖြစ်ဖို့ အားထုတ်နေတဲ့ ပုထုဇဉ်လူတွေ အနေနဲ့ “ငါတို့ အရိယာဖြစ်သွားရင်တောင် ဒီလို ဘုန်းကြီးမိုက်တွေရဲ့ အောက်ကျို့ရမယ်၊ သူတို့ရဲ့ ကျွန်လို ဖြစ်သွားရမယ်” လို့ တွေးမိပြီး သောတာပန်၊ သကဒါဂါမ်၊ အနာဂါမ် ဖြစ်အောင် အားထုတ်ရမှာကို ဝန်လေးသွားနိုင်ပါတယ်။
ဒါ့အပြင် “မြတ်စွာဘုရားက အင်မတန် မသင့်လျော်တဲ့ ပုထုဇဉ်ဘုန်းကြီးမိုက်တွေရဲ့ လက်အောက်ကို ရောက်အောင်၊ အရိယာဖြစ်အောင် လုပ်ခိုင်းခဲ့တယ်” ဆိုတာမျိုး တွေးမိသွားရင် မြတ်စွာဘုရားပါ အထင်လွဲခံရပြီး သာသနာဟာ ပျက်ရမယ့် သဘောထိကို ဆိုက်သွားစေပါတယ်။ ဒီစကားကို တီထွင်ဟောပြောတဲ့ ဘုန်းကြီးမိုက်တွေရဲ့ အပြစ်ဟာ အင်မတန်မှ ကြီးလေးပါတယ်။ သူတို့ကိုယ်တိုင် မကောင်းသော ပုထုဇဉ်စရိုက်ဆိုးနဲ့ ပြောလိုက်မိတာမို့ အရိယာတွေက နားလည်ခွင့်လွှတ်မှာ ဖြစ်ပေမယ့်၊ သာသနာကိုပါ ထိခိုက်စေတဲ့အတွက် အပြစ်အင်မတန်မှ ကြီးလေးပါတယ်။ ဟုတ်၊ မဟုတ် မဝေဖန်နိုင်တဲ့ ပုထုဇဉ် ဥပါသကာ၊ ဥပါသိကာတွေက ဒါကို ယုံကြည်ပြီး ဘုရားရှင်ကိုပါ ပုထုဇဉ်လိုလို စိတ်ထဲ ထင်လာတတ်တဲ့အတွက် မြတ်စွာဘုရားရဲ့ အပြစ်ကင်းစင်တဲ့ အရဟံဂုဏ်တော်ကိုပါ ထိခိုက်စေပါတယ်။
ဒီလို တရားလွဲ၊ အယူလွဲတွေကို ကြားရတဲ့အခါ အရိယာတွေရဲ့ တုံ့ပြန်ပုံကလည်း ကွဲပြားပါတယ်။ ကာမရာဂနဲ့ ဗျာပါဒ (ဒေါသ) ကင်းစင်သွားပြီဖြစ်တဲ့ အနာဂါမ်နဲ့ အထက် ပုဂ္ဂိုလ်တွေကတော့ ဒေါသကိလေသာ မရှိတော့တဲ့အတွက် ဒီစကားတွေကို လျစ်လျူရှုလိုက်နိုင်ကြပါတယ်။ သို့သော် ဒေါသ မကင်းသေးတဲ့ အောက်မဂ် နှစ်မဂ် (သောတာပန်နှင့် သကဒါဂါမ်) အရိယာများ အတွက်ကတော့ ဒီလို မတရားတဲ့ စကား၊ ယုတ္တိမရှိတဲ့ အာဏာပြမှုတွေကို ကြားရတဲ့အခါ စိတ်ဆိုးစရာ၊ ဒေါသထွက်စရာ အကြောင်းတရား ဖြစ်လာပါတယ်။
နိဂုံးချုပ်အနေနဲ့ ပြောရရင် သံသရာက လွတ်မြောက်မှုဆိုတာ ကိုးကွယ်ဆုတောင်းနေရုံ၊ ပညတ်ချက်တွေ၊ ဂုဏ်ပုဒ်တွေကို ဖက်တွယ်နေရုံနဲ့ ရတာ မဟုတ်ပါဘူး။ အစဉ်အလာအရ ပြောလာတဲ့၊ မာနကို အခြေခံထားတဲ့ ပုထုဇဉ်ရဟန်းမိုက်တွေရဲ့ လုပ်ကြံစကားတွေကို ယုံကြည်မှုသက်သက်နဲ့ လက်မခံဘဲ ဉာဏ်နဲ့ ဝေဖန်ပိုင်းခြားနိုင်ဖို့ လိုပါတယ်။
ပုထုဇဉ် ရဟန်းမိုက်တွေ အနေနဲ့လဲ ခန္ဓာထဲမှာ ခိုင်မြဲတဲ့ “ငါ” မရှိဘူး ဆိုတာကို ဉာဏ်နဲ့ တည့်တည့်မြင်အောင် ကြည့်ပြီး၊ သူတစ်ပါး အထင်ကြီးခံရဖို့၊ ရှိခိုးခံရဖို့ ကြိုးစားနေတာတွေကို ဖယ်ခွာကာ မိမိကိုယ်တိုင် သောတာပန်ဖြစ်ရေး ဆိုတဲ့ တစ်ခုတည်းသော အလုပ်ကိုသာ လက်တွေ့ ကျင့်ကြံအားထုတ်သွားကြဖို့ တိုက်တွန်းအပ်ပါတယ်။