(ဦးမောင်မောင်၏ လောဂျစ်ကို ဆန်းစစ်ခြင်း)
ဦးမောင်မောင် (ပျဉ်းမနား) ရဲ့ အယူအဆတွေထဲမှာ အလွဲမှားဆုံးနဲ့ လူတွေ မျက်စိအလည်ဆုံး လောဂျစ်တစ်ခု ရှိပါတယ်။ အဲဒါကတော့ –
“ကိလေသာ ဆယ်ပါး မကုန်ဘူး၊ ဒါပေမဲ့ ငါ ရဟန္တာ။ ဘာကြောင့်လဲဆိုတော့ ဖြစ်ပြီးပျက်တာကို သိလို့” ဆိုတဲ့ အချက်ပါပဲ။
သူတို့က “ကိလေသာ အစဉ်မရှိဘူး” လို့ သုံးနှုန်းကြပါတယ်။ တကယ်တော့ ကိလေသာ အစဉ်မရှိဘူး ဆိုတာဟာ ကိလေသာတွေ ဖြစ်လိုက်၊ ပျက်လိုက် ဖြစ်နေတယ်လို့ ပြောတာနဲ့ အတူတူပါပဲ။ လက်တွေ့မှာ ဖြစ်ပျက်နေတာက လွတ်မြောက်သွားတဲ့ စိတ်မဟုတ်ဘဲ၊ မကုန်သေးတဲ့ ကိလေသာက ဦးစီးနေတဲ့ အကုသိုလ်စိတ်တွေ ဖြစ်ပျက်နေတာသာ ဖြစ်ပါတယ်။
ဒါကို လူတိုင်း နားလည်လွယ်အောင် ဥပမာလေးတွေနဲ့ ကြည့်ရအောင် –
ဥပမာ (၁) – သူခိုး နှင့် ခိုးချင်စိတ်
သူခိုးတစ်ယောက်ဟာ ပစ္စည်းတစ်ခုကို မြင်တော့ ခိုးချင်စိတ် ဖြစ်လာတယ်။ ခဏနေတော့ အဲဒီစိတ် ပျက်သွားတယ်။ အဲဒီအခါ သူက “သြော်… ငါ့ရဲ့ ခိုးချင်စိတ်ကလေးက ဖြစ်ပြီး ပျက်သွားတာပဲ၊ ငါ့မှာ ခိုးချင်စိတ် အစဉ်မရှိဘူး” လို့ သိလိုက်ရုံနဲ့ သူခိုးအဖြစ်ကနေ လွတ်မြောက်သွားပြီလား? မလွတ်မြောက်ပါဘူး။ ခိုးချင်တဲ့ အမြစ် (ကိလေသာ) ကို မဖျောက်နိုင်သရွေ့ အကြောင်းတိုက်ဆိုင်ရင် ထပ်ခိုးဦးမှာပါပဲ။
ဥပမာ (၂) – ခြံထဲက ပေါင်းပင်များ
ကိုယ့်ခြံထဲမှာ မြက်တွေ၊ ပေါင်းပင်တွေ ပေါက်လာတယ်။ နေပူတော့ ညှိုးသွားတယ်၊ သေသွားတယ်။ အဲဒါကို ကြည့်ပြီး “ပေါင်းပင်တွေက ဖြစ်ပြီး ပျက်သွားတာပဲ” လို့ ထိုင်ကြည့်နေရုံနဲ့ ခြံထဲမှာ ပေါင်းပင် ကင်းစင်သွားပြီလား? မကင်းစင်ပါဘူး။ မြေကြီးထဲက ပေါင်းမြစ်ကို တူးမပစ်သရွေ့ မိုးရွာရင် ထပ်ပေါက်လာဦးမှာပါပဲ။
အနှစ်ချုပ်
ကိလေသာဆိုတာ အကြောင်းတိုက်ဆိုင်ရင် ဖြစ်လာပြီး အကြောင်းကင်းရင် ပျက်သွားတတ်တာ သဘာဝပါ။ ဒါပေမဲ့ အဲဒီလို ဖြစ်ပျက်နေတာကို ထိုင်ကြည့်ပြီး “ငါ ရဟန္တာဖြစ်ပြီ” လို့ တွေးနေတာဟာ ကိုယ့်ကိုယ်ကိုယ် လှည့်စားနေတာ သက်သက်ပါပဲ။
တကယ့် ရဟန္တာဆိုတာ ကိလေသာ ဖြစ်ပျက်နေတာကို ထိုင်ကြည့်နေသူ မဟုတ်ပါဘူး။ အဲဒီ ဖြစ်ပျက်နေတဲ့ ကိလေသာ (ပေါင်းမြစ်) တွေကို မဂ်ဉာဏ်နဲ့ အမြစ်ပြတ်အောင် သတ်လိုက်လို့ နောင်ဘယ်တော့မှ ပြန်မဖြစ်တော့တဲ့ သူကိုမှ ခေါ်တာပါ။ ကိလေသာ မကုန်ဘဲနဲ့တော့ ဘယ်တော့မှ အရိယာ မဖြစ်နိုင်ပါဘူး။