ယနေ့ခေတ် လူ့အဖွဲ့အစည်းရဲ့ လမ်းဆုံလမ်းခွတွေ၊ ဘာသာရေး အဆောက်အအုံတွေနဲ့ ပွဲလမ်းသဘင်တွေမှာ အကျယ်လောင်ဆုံး ကြားနေရတဲ့ အသံတစ်ခု ရှိပါတယ်။ အဲဒါကတော့ “ပေးလှူခြင်း” ဆိုတဲ့ လုပ်ရပ်ကို ကြွေးကြော်နေတဲ့ အသံတွေပါပဲ。 လှူဒါန်းသူရဲ့ အမည်နာမတွေကို မိုက်ခွက်ကနေ အော်ဟစ်ကြေညာတယ်၊ ကျောက်စာတိုင်တွေမှာ ရွှေရောင်နဲ့ ကမ္ပည်းထိုးကြတယ်၊ လူမှုကွန်ရက် စာမျက်နှာတွေပေါ်မှာ ပုံကြီးချဲ့ပြီး ဂုဏ်ယူဝင့်ကြွားကြတယ်။ ဒီလုပ်ရပ်တွေရဲ့ နောက်ကွယ်က အနက်ရှိုင်းဆုံး ရည်ရွယ်ချက်ကို မေးကြည့်လိုက်ရင် “နိဗ္ဗာန်ရောက်ကြောင်း အထောက်အပံ့ ဖြစ်စေဖို့” ဆိုတဲ့ စံကိုက်အဖြေကို အလွယ်တကူ ကြားရပါလိမ့်မယ်။
ဒါပေမဲ့ တကယ့် အနှစ်သာရပိုင်းကို ဓားနဲ့ခွဲပြီး ကြည့်လိုက်တဲ့အခါ၊ ကျွန်တော်တို့ရဲ့ လုပ်ရပ်တွေဟာ မြတ်စွာဘုရား ညွှန်ပြခဲ့တဲ့ “လွတ်မြောက်ခြင်း နိဗ္ဗာန်” ဆီကို တကယ် ဦးတည်နေတာလား၊ ဒါမှမဟုတ် “နောင်ဘဝဆိုင်ရာ စတော့ရှယ်ယာ” တစ်ခုထဲမှာ ကိုယ့်ရဲ့ အတ္တကို ရင်းနှီးမြှုပ်နှံပြီး အမြတ်ထုတ်ဖို့ ကြိုးစားနေတဲ့ “လောကီ ကုန်သွယ်မှု” သက်သက် ဖြစ်နေသလား ဆိုတာကို ပြင်းပြင်းထန်ထန် ဆန်းစစ်ဖို့ အချိန်တန်နေပါပြီ။
နိဗ္ဗာန်ဆိုတာ ဘဏ်အကောင့်ထဲက ငွေကြေးပမာဏနဲ့ လဲလှယ်ဝယ်ယူလို့ရတဲ့ အဆင့်မြင့် ကွန်ဒိုတိုက်ခန်းတစ်ခု မဟုတ်ပါဘူး။ နိဗ္ဗာန်ဆိုတာ ဈေးပြိုင်လေလံဆွဲပြီး အများဆုံး ပေးနိုင်သူက ရပိုင်ခွင့်ရှိတဲ့ လေလံပစ္စည်းလည်း မဟုတ်ပါဘူး။ ဤဆောင်းပါးဟာ ရာစုနှစ်ပေါင်းများစွာ အမြစ်တွယ်နေခဲ့တဲ့ “အပေးအယူဆန်သော ကုသိုလ်ရေး” ဆိုတဲ့ အယူအဆဟောင်းကြီးကို အမြစ်ကနေ ဆွဲနှုတ်ပြီး၊ စစ်မှန်သော စွန့်လွှတ်ခြင်း (စာဂ) နဲ့ အတ္တကင်းမဲ့ခြင်း (အနတ္တ) ရဲ့ နက်နဲလှတဲ့ သဘောတရားတွေကို အသစ်စက်စက် ရှုထောင့်ကနေ တင်ပြသွားမယ့် ခွဲစိတ်လေ့လာမှု တစ်ခု ဖြစ်ပါတယ်။
၁။ ပရဟိတ မျက်နှာဖုံးစွပ်ထားသော “အတ္တ” ၏ ခြံစည်းရိုးများ
လူတစ်ယောက်ဟာ မိမိပိုင်ဆိုင်တဲ့ ငွေကြေး၊ ပစ္စည်းဥစ္စာကို အခြားတစ်ယောက်ဆီ ကမ်းလင့်ပေးကမ်းလိုက်တဲ့ စက္ကန့်ပိုင်းလေးအတွင်းမှာ စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာ ဖြစ်စဉ်ပေါင်း များစွာ အလုပ်လုပ်သွားပါတယ်။ ရိုးရာအစဉ်အလာအရတော့ ဒီလုပ်ရပ်ကို “ဒါန” လို့ ခေါ်ဆိုပြီး မွန်မြတ်တဲ့ အလုပ်တစ်ခုအဖြစ် အလိုအလျောက် သတ်မှတ်လိုက်ကြတယ်။ ဒါပေမဲ့ သတိပဋ္ဌာန် ဉာဏ်မျက်လုံးနဲ့ အဏုစိတ် ပြန်ကြည့်တဲ့အခါ၊ အဲဒီ လှူဒါန်းမှုရဲ့ ရာခိုင်နှုန်း ကိုးဆယ်ကျော်ဟာ “ငါ” ဆိုတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်ရေး အမှတ်အသားကို ပိုမိုခိုင်မာအောင် တည်ဆောက်နေတဲ့ လက်နက်ကိရိယာတွေ ဖြစ်နေတာကို ထိတ်လန့်ဖွယ် တွေ့ရပါလိမ့်မယ်။
“ငါက အလှူရှင်”၊ “ငါက ပေးကမ်းနိုင်သူ” ဆိုတဲ့ သိမ်မွေ့တဲ့ မာနတရားဟာ အလှူငွေ ပမာဏနဲ့အမျှ ကြီးထွားလာတတ်ပါတယ်။ ဒီနေရာမှာ “အတ္တ” ဟာ အင်မတန် လိမ္မာပါးနပ်ပါတယ်။ သူဟာ ရိုင်းစိုင်းကြမ်းတမ်းတဲ့ အသွင်နဲ့ ထွက်မလာဘဲ၊ သနားကြင်နာတတ်သူ၊ ရက်ရောသူ၊ ဘာသာတရား ကိုင်းရှိုင်းသူ ဆိုတဲ့ အလွန်လှပတဲ့ မျက်နှာဖုံးကို စွပ်ပြီး ဝင်လာတာပါ။ လှူဒါန်းလိုက်တဲ့ ပစ္စည်းက လက်ထဲကနေ ထွက်သွားပေမယ့်၊ “ငါလှူလိုက်တယ်” ဆိုတဲ့ ပိုင်စိုးပိုင်နင်းစိတ်က စိတ်အစဉ်ထဲမှာ ကျောက်ချသွားပါတယ်။
ဒါဟာ ဘာနဲ့တူသလဲဆိုရင်… ကြီးမားတဲ့ သံမဏိ ခြံစည်းရိုးကြီးတစ်ခုကို တည်ဆောက်နေတာနဲ့ တူပါတယ်။ အပြင်ပန်းကြည့်ရင်တော့ သူတစ်ပါးကို ကာကွယ်ပေးနေတယ်၊ ကူညီနေတယ်လို့ ထင်ရပေမယ့်၊ တကယ်တမ်းကျတော့ “ငါ” ဆိုတဲ့ ဖြစ်တည်မှုကို လုံခြုံအောင်၊ ထင်ရှားအောင်၊ သမိုင်းတွင်အောင် အခိုင်အမာ ကာရံနေခြင်းသာ ဖြစ်ပါတယ်။ အတ္တကို ဖြိုချရမယ့်အစား၊ ပရဟိတဆိုတဲ့ အုတ်ချပ်တွေနဲ့ အတ္တရဲ့ ဗိမာန်ကို ပိုပြီး ခမ်းနားအောင် တည်ဆောက်နေကြခြင်းပါပဲ။ နိဗ္ဗာန်ဆိုတာ အဲဒီ “ငါ” ဆိုတဲ့ ဗိမာန်ကြီး လုံးဝ ပြိုကျပျက်စီးသွားမှသာ ပေါ်ပေါက်လာမယ့် သဘာဝတရား ဖြစ်ပါတယ်။ ဒါကြောင့် “ငါ” ကို ဆူဖြိုးအောင် အစာကျွေးနေတဲ့ မည်သည့် အလှူအတန်းမျိုးမဆို နိဗ္ဗာန်နဲ့ ဆန့်ကျင်ဘက် အရပ်ကိုသာ အရှိန်ပြင်းပြင်း မောင်းနှင်နေတာ ဖြစ်ပါတယ်။
၂။ သံသရာ လေလံပွဲအတွင်းမှ အမြတ်ထုတ်လိုသော ရင်းနှီးမြှုပ်နှံသူများ
လောကီ စီးပွားရေးနယ်ပယ်မှာ ငွေကြေးရင်းနှီးမြှုပ်နှံသူတွေ ဟာ အမြတ်အစွန်း ကို အတိအကျ တွက်ချက်ပြီးမှ ငွေထုတ်ကြပါတယ်။ ဝမ်းနည်းစရာ ကောင်းတာက ကျွန်တော်တို့ရဲ့ ဘာသာရေး နယ်ပယ်ဟာလည်း အဲဒီလို တွက်ခြေကိုက် စီးပွားရေး ဈေးကွက်ကြီး တစ်ခုအဖြစ် အသွင်ပြောင်းသွားခဲ့တာ ကြာပါပြီ။
“ယခု လှူဒါန်းရသော အကျိုးအားကြောင့် နောင်ဘဝတွင် လူနတ်စည်းစိမ်ကို ခံစားရပါလို၏၊ စီးပွားလာဘ်လာဘများ ဒီရေအလား တိုးတက်ရပါလို၏” ဆိုတဲ့ ဆုတောင်းသံတွေဟာ ကျွန်တော်တို့ သွေးကြောထဲအထိ စိမ့်ဝင်နေတဲ့ ကုန်သည်စိတ်ဓာတ် ရဲ့ သက်သေအထောက်အထားတွေပါပဲ။ ငွေတစ်သောင်း လှူပြီး သိန်းတစ်ထောင် ပြန်လိုချင်တဲ့ စိတ်၊ ထမင်းတစ်နပ် ကျွေးပြီး နတ်ပြည်က ဘုံဗိမာန်ကို ပိုင်ဆိုင်ချင်တဲ့ စိတ်တွေဟာ အစွန်းရောက်လှတဲ့ လောဘတရားတွေ သက်သက်သာ ဖြစ်ပါတယ်။
ဒီဖြစ်စဉ်ကို ဆန်းစစ်ကြည့်ရင်၊ လှူဒါန်းသူဟာ အရာဝတ္ထုကို စွန့်လွှတ်လိုက်တာ မဟုတ်ပါဘူး။ အနာဂတ်မှာ ပိုမိုကြီးမားတဲ့ ပိုင်ဆိုင်မှုတွေကို ရယူနိုင်ဖို့အတွက် လက်ရှိပိုင်ဆိုင်မှုကို “ယာယီ အပ်နှံ” ထားခြင်းသာ ဖြစ်ပါတယ်။ အဲဒီလို တောင့်တမှု၊ မျှော်လင့်မှု၊ ဆုပ်ကိုင်ထားမှုတွေနဲ့ ပြည့်နှက်နေတဲ့ စိတ်အစဉ်ဟာ သံသရာဆိုတဲ့ လေလံပွဲကြီးထဲမှာ ဈေးအကြီးဆုံး ပေးဝယ်မယ့်သူကို လိုက်လံရှာဖွေနေတဲ့ အကျဉ်းသားတစ်ယောက်ရဲ့ စိတ်ဓာတ်မျိုးပါပဲ။
နိဗ္ဗာန်ဆိုတာ မျှော်လင့်ချက်တွေ အားလုံး ချုပ်ငြိမ်းသွားတဲ့ နေရာ၊ လိုချင်တပ်မက်မှု (တဏှာ) အမြစ်ပြတ်သွားတဲ့ အခြေအနေ ဖြစ်ပါတယ်။ မျိုးစေ့တစ်စေ့ကို စိုက်ပျိုးလိုက်တိုင်း အပင်ပေါက်လာဖို့ မျှော်လင့်နေသရွေ့ အဲဒီမျိုးစေ့ဟာ သံသရာမြေဆီလွှာထဲမှာ အမြစ်တွယ်နေဦးမှာပါပဲ။ တကယ့် လွတ်မြောက်ရေးကို ဦးတည်တဲ့ အလှူ (ဝိဝဋ္ဋနိဿိတ ဒါန) ဆိုတာ အပင်မပေါက်နိုင်တော့အောင် ပြုတ်ပြုတ်ဆင်းအောင် လှော်ထားတဲ့ မျိုးစေ့ကို ကြဲပစ်လိုက်သလိုမျိုး၊ ဘာအကျိုးအမြတ်မှ ပြန်မမျှော်လင့်တဲ့၊ အကြွင်းမဲ့ လက်လွှတ်လိုက်တဲ့ သဘောတရားမျိုးသာ ဖြစ်ရပါမယ်။
၃။ ဒါန၏ ဇီဝကမ္မဗေဒ – “စွန့်လွှတ်ခြင်း” နှင့် “စွန့်ပစ်ခြင်း” ကြားက ကွာဟချက်
“ပေးကမ်းလှူဒါန်းခြင်း” လို့ ပြောလိုက်ရင် ရုပ်ဝတ္ထုပစ္စည်း တစ်ခုခု တစ်နေရာကနေ အခြား တစ်နေရာကို ရွေ့လျားသွားတဲ့ ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာ ဖြစ်စဉ်ကိုသာ အာရုံစိုက်တတ်ကြပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ တကယ့် အနှစ်သာရက စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာ ဇီဝကမ္မဗေဒ အပြောင်းအလဲမှာ ရှိပါတယ်။
ပစ္စည်းတစ်ခုကို ကျွန်တော်တို့ ပိုင်ဆိုင်ထားတယ်လို့ ထင်တဲ့အခါ၊ အဲဒီပစ္စည်းနဲ့ ကျွန်တော်တို့ရဲ့ စိတ်အကြားမှာ မမြင်ရတဲ့ “စွဲလမ်းမှု ကြိုးမျှင်” တွေ သွယ်တန်းထားပါတယ်။ ကားတစ်စီး၊ အိမ်တစ်လုံး၊ ငွေကြေး စတာတွေဟာ ပြင်ပမှာ ရှိနေပေမယ့်၊ အဲဒါတွေကို ပိုင်ဆိုင်တယ်ဆိုတဲ့ အသိက စိတ်ထဲမှာ “ဝန်ထုပ်ဝန်ပိုး” တစ်ခုအဖြစ် ဖိစီးနေပါတယ်။ တကယ့် စွန့်လွှတ်ခြင်း (စာဂ) ဆိုတာ အဲဒီ အရာဝတ္ထုကို လက်လွှတ်လိုက်ရုံတင် မကဘဲ၊ စိတ်ထဲမှာ ချည်နှောင်ထားတဲ့ စွဲလမ်းမှု ကြိုးမျှင်တွေကိုပါ တိခနဲ ဖြတ်တောက်ချလိုက်ခြင်း ဖြစ်ပါတယ်။
ဒီနေရာမှာ “စွန့်လွှတ်ခြင်း” နဲ့ “စွန့်ပစ်ခြင်း” ကို ကွဲပြားဖို့ လိုပါတယ်။ အမှိုက်တစ်စကို ကျွန်တော်တို့ စွန့်ပစ်လိုက်တဲ့အခါ “ငါ ပစ်လိုက်တယ်” ဆိုတဲ့ မာန မရှိသလို၊ အဲဒီအမှိုက်အတွက် နှမြောတသမှု၊ ဒါမှမဟုတ် အဲဒီအမှိုက်ကြောင့် နောင်တစ်ချိန်မှာ ကောင်းကျိုးပြန်ရမယ်ဆိုတဲ့ မျှော်လင့်ချက်တွေ လုံးဝ မရှိပါဘူး။ ပစ္စည်းတစ်ခုကို လှူဒါန်းတဲ့အခါမှာလည်း အဲဒီလိုပဲ လုံးဝ ဥဿုံ အဆက်အသွယ် ဖြတ်တောက်လိုက်နိုင်တဲ့ စိတ်အခြေအနေမျိုး ရောက်ဖို့ လိုအပ်ပါတယ်။
“ဒီငွေကြေးဟာ ငါ့ဥစ္စာ မဟုတ်ဘူး၊ သဘာဝတရားရဲ့ စီးဆင်းမှု တစ်ခုအရ ငါ့လက်ထဲကို ခေတ္တရောက်လာတဲ့ အရာတစ်ခုသာ ဖြစ်တယ်၊ အခု လိုအပ်နေတဲ့ နောက်တစ်နေရာကို ဆက်လက် စီးဆင်းသွားတာသာ ဖြစ်တယ်” လို့ ဓမ္မဓိဋ္ဌာန်ကျကျ ရှုမြင်နိုင်ရပါမယ်။ အဲဒီလို ရှုမြင်နိုင်မှသာ လှူဒါန်းခြင်းဟာ အတ္တကို အစာကျွေးတဲ့ လုပ်ရပ် မဖြစ်တော့ဘဲ၊ သက္ကာယဒိဋ္ဌိ (ငါစွဲ) ကို ဖြိုခွဲတဲ့ အစွမ်းထက် ဝိပဿနာ လက်နက်တစ်ခု အဖြစ် အသွင်ပြောင်းသွားမှာ ဖြစ်ပါတယ်။
၄။ လှူဒါန်းမှု ဖြစ်စဉ်ကို “အနတ္တ” ဖြင့် အသေးစိတ် ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာခြင်း
သောတာပန်ဖြစ်ရေး လမ်းစဉ်မှာ အရေးအကြီးဆုံးက ခန္ဓာကိုယ်နဲ့ စိတ်အစဉ်မှာ ဖြစ်ပေါ်နေသမျှကို အရှိကိုအရှိအတိုင်း (ယထာဘူတ) မြင်နိုင်စွမ်း ရှိဖို့ပါပဲ။ အလှူတစ်ခု ပြုလုပ်နေတဲ့ အခိုက်အတန့်ကို အနှေးပြကွက် (Slow Motion) နဲ့ ပြန်လည် ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာ ကြည့်ကြပါစို့။
ပထမဦးစွာ လှူဒါန်းလိုတဲ့ “ဆန္ဒ” (စေတနာ) ဟာ စိတ်ထဲမှာ ရုတ်တရက် ပေါ်လာပါတယ်။ အဲဒီဆန္ဒဟာ ဘယ်ကလာသလဲ၊ ဘယ်သူက ဖန်တီးလိုက်တာလဲ လို့ မေးရင် “ငါ” က ဖန်တီးတာ မဟုတ်ပါဘူး။ မြင်ရတဲ့ အာရုံ၊ ကြားရတဲ့ အသံ စတဲ့ ပြင်ပ အကြောင်းတရားတွေနဲ့ အတွင်းက နှလုံးသွင်းမှု (ယောနိသော မနသိကာရ) တို့ ဆုံစည်းမိရာကနေ အလိုအလျောက် ပေါ်ပေါက်လာတဲ့ နာမ်တရား သက်သက်သာ ဖြစ်ပါတယ်။ အဲဒီ နာမ်တရားကနေ တစ်ဆင့် ခန္ဓာကိုယ်တွင်းက လေဓာတ် (ဝါယော) ကို တွန်းကန်လှုပ်ရှားစေပြီး လက်ကနေ ငွေကြေး သို့မဟုတ် ပစ္စည်းကို လှမ်းယူစေပါတယ်။ ထို့နောက် တစ်ဖက်လူရဲ့ လက်ထဲကို ကမ်းပေးလိုက်တဲ့ ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာ ရွေ့လျားမှု ဖြစ်စဉ် ဆက်တိုက် ဖြစ်ပေါ်သွားပါတယ်။
ဒီဖြစ်စဉ် တစ်ခုလုံးမှာ “အလှူရှင်” ဆိုတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်၊ သတ္တဝါ၊ အကောင်အထည် လုံးဝ (လုံးဝ) မရှိပါဘူး။ အလှူခံမယ့် “ပုဂ္ဂိုလ်” လည်း မရှိပါဘူး။ လှူဒါန်းလိုက်တဲ့ “ပစ္စည်း” ဆိုတာလည်း ဓာတ်ကြီးလေးပါး အစုအဝေး သက်သက်သာ ဖြစ်ပါတယ်။
၁။ ဖြစ်ပေါ်လာသော စေတနာ (နာမ်တရား)
၂။ လှုပ်ရှားသွားသော ခန္ဓာကိုယ် (ရုပ်တရား)
၃။ ကူးပြောင်းသွားသော အရာဝတ္ထု (ရုပ်တရား)
ဒါတွေ အားလုံးဟာ အကြောင်းအကျိုး ဆက်စပ်ပြီး အလွန်လျင်မြန်တဲ့ အဟုန်နဲ့ ဖြစ်ပေါ်ချုပ်ပျောက်သွားတဲ့ သဘောတရား တွေ သက်သက်သာ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒီလို အသေးစိတ် ထိုးထွင်းသိမြင်လိုက်တဲ့ အခိုက်အတန့်မှာ၊ “ငါ လှူလိုက်တယ်” ဆိုတဲ့ မာနတောင်တန်းကြီးဟာ ချက်ချင်း ပြိုကျသွားပါတယ်။ “သူ့ကို ငါ ကျေးဇူးတင်စေချင်တယ်” ဆိုတဲ့ မျှော်လင့်ချက်တွေ ပျောက်ကွယ်သွားပါတယ်။ အဲဒီအချိန်မှာ ကျန်ရစ်ခဲ့တာက ဖြူစင်တဲ့ အလောဘ (မက်မောမှုကင်းခြင်း)၊ အဒေါသ (ငြိမ်းအေးခြင်း) နဲ့ အမောဟ (အမှန်ကိုသိခြင်း) ဆိုတဲ့ ပရမတ် စွမ်းအင်သန့်သန့်လေးတွေပဲ ဖြစ်ပါတယ်။ အဲဒီ အသိဉာဏ်နဲ့ တွဲဖက်နေတဲ့ စွန့်လွှတ်မှုမျိုးကသာလျှင် နိဗ္ဗာန်တံခါးကို ဖွင့်ပေးနိုင်တဲ့ သော့တံ အစစ်အမှန် ဖြစ်ပါတယ်။
၅။ ကြေးရည်ပူလောင်းချခြင်း ခံရသော “ကုသိုလ်ရှင်” များ၏ အကျပ်အတည်း
ကျွန်တော်တို့ အသိုင်းအဝိုင်းမှာ အင်မတန် ထိတ်လန့်စရာကောင်းတဲ့ ဖြစ်ရပ်တစ်ခုကို မကြာခဏ မြင်တွေ့ရတတ်ပါတယ်။ တစ်သက်လုံး ဘုရားတည်၊ ကျောင်းဆောက်၊ အလှူအတန်းတွေ ရက်ရက်ရောရော လုပ်ခဲ့တဲ့ “ကုသိုလ်ရှင်ကြီး” တွေဟာ ဇာတ်သိမ်းပိုင်း ရောက်တဲ့အခါ၊ အထူးသဖြင့် သေရာညောင်စောင်း လဲလျောင်းရတဲ့ အချိန်တွေမှာ ပြင်းထန်တဲ့ စိတ်ဝေဒနာတွေ၊ ပူလောင်မှုတွေနဲ့ ရင်ဆိုင်ရတတ်ပါတယ်။ ဘာကြောင့် ဒီလို ဖြစ်ရတာလဲ။
အကြောင်းရင်းကတော့ သူတို့ဟာ တစ်သက်လုံး ပစ္စည်းတွေကိုသာ စွန့်လွှတ်ခဲ့ပြီး၊ “ငါ” ဆိုတဲ့ ဒိဋ္ဌိကို တစ်စက်ကလေးမှ မစွန့်လွှတ်ခဲ့လို့ပါပဲ။ သူတို့ဆောက်ခဲ့တဲ့ ကျောင်းကို “ငါ့ကျောင်း” လို့ အစွဲအလမ်း ကြီးမားစွာ ထားရှိခဲ့တယ်။ သူတို့ရဲ့ အလှူကြောင့် ရလာတဲ့ လူမှုရေး ဂုဏ်ဒြပ်တွေကို အသေအလဲ ဖက်တွယ်ထားခဲ့တယ်။ အချိန်တန်လို့ သေခြင်းတရားက အဲဒီ ပိုင်ဆိုင်မှုတွေ၊ ဂုဏ်ပုဒ်တွေ အားလုံးကို အကြမ်းပတမ်း ဆွဲခွာယူငင်သွားတဲ့အခါ၊ သူတို့ရဲ့ စိတ်အစဉ်ဟာ ကြီးမားတဲ့ ပွတ်တိုက်မှု ဒဏ်ကို မခံနိုင်တော့ဘဲ ကွဲအက်သွားပါတော့တယ်။
သူတို့ ပြုလုပ်ခဲ့တဲ့ ကုသိုလ်တွေဟာ သူတို့ကို ငြိမ်းအေးစေမယ့် ရေအေး မဖြစ်ခဲ့ဘဲ၊ အတ္တနဲ့ ရောနှောသွားတဲ့အခါ ပူလောင်တဲ့ “ကြေးရည်ပူ” တွေအဖြစ် ပြောင်းလဲသွားပါတယ်။ သေခါနီးအချိန်မှာ “ငါ ဆောက်ခဲ့တဲ့ ကျောင်းကြီး ဘယ်လို နေခဲ့မလဲ၊ ငါ့နာမည် မှတ်တမ်းတင်ထားတဲ့ ကျောက်စာတိုင်ကြီး ပျက်စီးသွားမလား” ဆိုတဲ့ သောကမီးတွေ လောင်ကျွမ်းရင်း၊ အဲဒီ ကုသိုလ်ကပဲ သူတို့ကို အပါယ်ဘုံဆီ၊ ဒါမှမဟုတ် ပြိတ္တာဘဝဆီကို ဆွဲချသွားနိုင်တဲ့ အန္တရာယ် အလွန်ကြီးမားလှပါတယ်။
ဒါကို ကြည့်ခြင်းအားဖြင့်၊ ဉာဏ်မပါတဲ့၊ ဒိဋ္ဌိမကွာတဲ့ အလှူဒါနဟာ သံသရာဝဲဂယက်ထဲမှာ ပိုမိုနက်ရှိုင်းစွာ နစ်မြုပ်စေမယ့် ကျောက်ခဲကြီး တစ်လုံးနဲ့ တူကြောင်း ရှင်းလင်းစွာ မြင်တွေ့နိုင်ပါတယ်။ နိဗ္ဗာန်ဆိုတာ ယူဆောင်သွားရမယ့် နေရာမဟုတ်ဘဲ၊ ရှိသမျှ ဝန်ထုပ်ဝန်ပိုး အားလုံးကို အကြွင်းမဲ့ ချထားခဲ့ရမယ့် နေရာ ဖြစ်ပါတယ်။
၆။ စစ်မှန်သော ဥစ္စာဓနကို ပြန်လည် အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုခြင်း
လောကီအမြင်အရ ချမ်းသာတယ်ဆိုတာ ပိုင်ဆိုင်မှုတွေ များပြားတာကို ခေါ်ပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ ဓမ္မအမြင် (ပရမတ်ရှုထောင့်) ကနေ ကြည့်ရင်တော့ ချမ်းသာတယ်ဆိုတာ “တွယ်တာစရာ (ဥပါဒါန်) ပြင်းထန်နေခြင်း” ကို ခေါ်တာပါ။
ဘီလီယံနာ သူဌေးကြီး တစ်ယောက်ဟာ သူ့ရဲ့ ပိုင်ဆိုင်မှုတွေကို လှူဒါန်းပြီး နာမည်ကြီး ပရဟိတသမားအဖြစ် ရပ်တည်နေနိုင်ပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ သူ့စိတ်ထဲမှာ အဲဒီဂုဏ်ပုဒ်အပေါ် မက်မောမှု၊ သူ့ရဲ့ အလှူငွေကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာတဲ့ သြဇာအာဏာအပေါ် သာယာမှုတွေ ရှိနေသရွေ့၊ သူဟာ ဓမ္မရေးရာ အရ အလွန် ဆင်းရဲမွဲတေနေတဲ့ သူတောင်းစား တစ်ယောက် သက်သက်သာ ဖြစ်ပါတယ်။
ဆန့်ကျင်ဘက် အနေနဲ့၊ ပိုင်ဆိုင်မှု ဘာမှမရှိတဲ့ လမ်းဘေးက ဆင်းရဲသား တစ်ယောက်ဟာ ခွေးလေးတစ်ကောင်ကို စားကြွင်းစားကျန်လေး ကျွေးလိုက်တဲ့ အချိန်မှာ “ငါ ကျွေးလိုက်တာ၊ ငါ့ကျေးဇူးကို သိရမယ်” ဆိုတဲ့ အတ္တ လုံးဝ မပါဘဲ၊ သက်သက်မဲ့ ကရုဏာနဲ့ စွန့်လွှတ်လိုက်မယ် ဆိုရင်… အဲဒီ စက္ကန့်ပိုင်းလေးအတွင်းမှာ သူဟာ ချမ်းသာတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ် ဖြစ်သွားပါတယ်။ ဘာကြောင့်လဲဆိုတော့ သူ့ရဲ့ စိတ်အစဉ်ဟာ (လောဘ) ကိလေသာ အညစ်အကြေးတွေကနေ ခေတ္တခဏ လွတ်ကင်းသွားပြီး၊ နိဗ္ဗာန်ရဲ့ အငွေ့အသက်ကို တိုက်ရိုက် ထိတွေ့လိုက်ရလို့ ဖြစ်ပါတယ်။
ဒါကြောင့် အလှူရဲ့ တန်ဖိုးကို ငွေကြေးပမာဏနဲ့ တိုင်းတာလို့ မရပါဘူး။ အလှူရဲ့ တန်ဖိုးကို အဲဒီအလှူကို ပြုလုပ်နေစဉ်မှာ ဖြစ်ပေါ်နေတဲ့ “အတ္တ ကင်းမဲ့မှု ရာခိုင်နှုန်း” နဲ့သာ တိုင်းတာရမှာ ဖြစ်ပါတယ်။ နိဗ္ဗာန်ကို ငွေနဲ့ဝယ်လို့ မရဘူးဆိုတာ ဒါကို ပြောတာပါ။ နိဗ္ဗာန်ဟာ ရုပ်ဝတ္ထုတွေနဲ့ လဲလှယ်လို့ မရပါဘူး။ နိဗ္ဗာန်ဆိုတာ မိမိရဲ့ ခန္ဓာ၊ စိတ်နဲ့ လောကကြီး တစ်ခုလုံးအပေါ် အထင်မှားနေတဲ့ “အမြင်မှား (ဒိဋ္ဌိ)” ကို အပြီးတိုင် စွန့်လွှတ်လိုက်ခြင်းဖြင့်သာ ရရှိနိုင်မယ့် ပရမတ် အမှန်တရား ဖြစ်ပါတယ်။
၇။ ဗေဒင်ယတြာနှင့် သာသနာရေးရာ ကုန်သွယ်မှုများ၏ နိဂုံး
ယနေ့ခေတ်မှာ ဘာသာတရားကို အသုံးချပြီး စီးပွားရှာနေတဲ့ ယန္တရားကြီးဟာ အလွန် ကြီးမားကျယ်ပြန့်လာပါတယ်။ “ဘယ်ဘုရားမှာ ဘယ်လို ပန်းကပ်ရင် လာဘ်ရွှင်တယ်၊ ဘယ်နေရာမှာ ဘယ်လောက်လှူရင် အန္တရာယ်ကင်းတယ်” ဆိုတဲ့ မဟုတ်မမှန် လုပ်ကြံဖန်တီးထားတဲ့ ယတြာတွေ၊ အယူအဆတွေဟာ ဗုဒ္ဓရဲ့ မူလလမ်းစဉ် (မဂ္ဂင်ရှစ်ပါး) ကို လုံးဝ ဖုံးကွယ်ပစ်လိုက်ပါပြီ။
ဒီလို လုပ်ရပ်တွေဟာ ဗုဒ္ဓဘာသာရဲ့ အနှစ်သာရကို စော်ကားရုံသာမက၊ လူသားတွေရဲ့ ကိုယ်ပိုင် ဉာဏ်ရည်ဉာဏ်သွေးနဲ့ ကြိုးစားအားထုတ်နိုင်စွမ်းကိုပါ ချိုးနှိမ်ပစ်လိုက်တာ ဖြစ်ပါတယ်။ မြတ်စွာဘုရားဟာ ကျွန်တော်တို့ကို လမ်းပြမြေပုံ ပေးခဲ့တာပါ။ အဲဒီမြေပုံကို ယူပြီး ကိုယ်တိုင် လမ်းလျှောက်ရမှာက ကျွန်တော်တို့ရဲ့ တာဝန်ပါ။ အခုတော့ လမ်းမလျှောက်ဘဲ မြေပုံကို ပန်းကပ်ပြီး “ကျွန်တော့်ကို ပန်းတိုင်ရောက်အောင် ပို့ပေးပါ” လို့ ဆုတောင်းနေကြတာဟာ အသိဉာဏ်မဲ့လွန်းတဲ့ လုပ်ရပ်ပါပဲ။
ကျွန်တော်တို့ရဲ့ အဓိက ရည်ရွယ်ချက်က ရှင်းပါတယ်။ အယူမှား၊ အကျင့်မှားတွေထဲမှာ နစ်မွန်းနေတဲ့ လူ့အဖွဲ့အစည်းကို လှုပ်နှိုးပြီး၊ “အရိယာပုဂ္ဂိုလ်များ” (အထူးသဖြင့် သောတာပန်များ) များပြားလာရေးအတွက် တိုက်ရိုက် လမ်းညွှန်ဖို့ပါပဲ။ သောတာပန် ဖြစ်ဖို့ဆိုတာ လောကီအစီအရင်တွေနဲ့ မဆိုင်ပါဘူး။ ဆုတောင်းပွဲတွေနဲ့ မဆိုင်ပါဘူး။ မိမိရဲ့ စိတ်အစဉ်ကို စောင့်ကြည့်ပြီး “ငါ” ကို ခွာချတဲ့ ဝိပဿနာ ဉာဏ်တစ်ခုတည်းနဲ့သာ သက်ဆိုင်ပါတယ်။
နိဂုံးချုပ် – စွန့်လွှတ်ခြင်း၏ အနုပညာကို လက်တွေ့အသုံးချရန်
မိတ်ဆွေ… ဒီဆောင်းပါးကို ဖတ်ပြီးတဲ့နောက်၊ ခင်ဗျားရဲ့ အလှူအတန်းတွေအပေါ် မြင်တဲ့အမြင်ဟာ လုံးဝ ပြောင်းလဲသွားလိမ့်မယ်လို့ ယုံကြည်ပါတယ်။ နောက်တစ်ခါ အလှူငွေ ထည့်ဝင်တဲ့အခါ၊ သို့မဟုတ် တစ်စုံတစ်ယောက်ကို ကူညီတဲ့အခါ… ခင်ဗျားရဲ့ စိတ်ကို အရင်ဆုံး ဓာတ်မှန်ရိုက်ကြည့်ပါ။
“ငါ ဒီလုပ်ရပ်ကို ဘာအတွက် လုပ်နေတာလဲ။ လူတွေ အသိအမှတ်ပြုဖို့လား။ နောင်ဘဝ ကောင်းစားဖို့လား။ ဒါမှမဟုတ်… ငါ့ရင်ထဲက တွယ်တာမှု၊ နှမြောမှု၊ လိုချင်မှု ဆိုတဲ့ မီးတောက်တွေကို ရေနဲ့ ပက်သတ်ချင်လို့လား။”
အကယ်၍ နောက်ဆုံးအချက်အတွက် ဆိုရင်တော့၊ ခင်ဗျားရဲ့ အလှူကို တိတ်တဆိတ် လုပ်ပါ။ ဘယ်သူမှ မသိပါစေနဲ့။ ကမ္ပည်း မထိုးပါနဲ့။ “ငါ” ဆိုတဲ့ အမည်နာမကို အဲဒီအလှူထဲမှာ လုံးဝ မဖော်ပြပါနဲ့။ လှူလိုက်တဲ့ အခိုက်အတန့်မှာ လှုပ်ရှားသွားတဲ့ ရုပ်တရားနဲ့ ပေါ်ပေါက်လာတဲ့ စေတနာ နာမ်တရားတို့ရဲ့ အလျင်အမြန် ချုပ်ပျောက်သွားပုံကိုသာ ဉာဏ်နဲ့ စိုက်ကြည့်ပါ။
အဲဒီလို အခြေအနေမျိုး ရောက်သွားပြီဆိုရင်၊ ခင်ဗျားဟာ နိဗ္ဗာန်ကို ငွေနဲ့ ဝယ်နေသူ မဟုတ်တော့ပါဘူး။ ခင်ဗျားဟာ နိဗ္ဗာန်ဆိုတဲ့ အတ္တကင်းမဲ့ရာ လွတ်လပ်တဲ့ နယ်ပယ်ထဲကို ကိုယ်တိုင်ကိုယ်ကျ ဝင်ရောက် လျှောက်လှမ်းနေတဲ့ တကယ့် ဉာဏ်ပညာရှင် တစ်ဦး ဖြစ်သွားပါပြီ။
လောကီ စီးပွားရေး စတော့ရှယ်ယာတွေကို ဖျက်သိမ်းပြီး၊ မိမိကိုယ်တွင်းက အတ္တတံတိုင်းကြီးကို အပြီးတိုင် ဖြိုချလိုက်ပါ။ ခန္ဓာမှာ ပေါ်သမျှကို အနတ္တအမြင်နဲ့ စဉ်ဆက်မပြတ် ရှုမှတ်ရင်း၊ သောတာပတ္တိမဂ်ဉာဏ်၊ ဖိုလ်ဉာဏ်ဆီသို့ အချိန်ဆွဲမနေဘဲ ယခုဘဝ၊ ယခုခန္ဓာမှာတင် ရဲရဲဝံ့ဝံ့ လှမ်းတက်ကြပါစို့လို့ လေးနက်စွာ တိုက်တွန်းအပ်ပါသည်။
လွတ်မြောက်ခြင်းသည် အပြင်ဘက်မှ ဝယ်ယူရသောအရာ မဟုတ်၊ အတွင်းရှိ အစွဲအလမ်းများကို စွန့်လွှတ်လိုက်ခြင်းသာ ဖြစ်သည်။