ကျနော်တို့ မြန်မာ့လူ့အဖွဲ့အစည်းမှာ ကုသိုလ်ကောင်းမှုတစ်ခုခု ပြုလုပ်ပြီးတိုင်း “ဤကုသိုလ်ကြောင့် နိဗ္ဗာန်ရပါရစေ”၊ “စီးပွားလာဘ်လာဘတွေ တိုးတက်ပါစေ” ဆိုပြီး အားတက်သရော ဆုတောင်းလေ့ ရှိကြပါတယ်။ ဘုရားဖူးသွားရင်ဖြစ်စေ၊ အလှူအတန်းပြုရင်ဖြစ်စေ ဆုတောင်းခြင်းဆိုတဲ့ ယဉ်ကျေးမှုဟာ ကျနော်တို့ဆီမှာ အမြစ်တွယ်နေခဲ့တာ ကြာပါပြီ။ ဒီနေရာမှာ ကျနော်တို့ အသေအချာ ဆန်းစစ်ကြည့်ဖို့ လိုလာတာက “ဆုတောင်းခြင်း” ဟာ တကယ်ပဲ အကျိုးတရားကို ဖြစ်ထွန်းစေသလား၊ ဒါမှမဟုတ် ကျနော်တို့ဟာ အကြောင်းတရားနဲ့ အကျိုးတရားရဲ့ ဆက်နွယ်မှုကိုပဲ လွဲမှားစွာ နားလည်နေကြသလား ဆိုတဲ့အချက် ဖြစ်ပါတယ်။
ဗုဒ္ဓဘာသာရဲ့ အခြေခံအကျဆုံး အနှစ်သာရဟာ “အတ္တာဟိ အတ္တနော နာထော” (မိမိကိုယ်သာ ကိုးကွယ်ရာ) ဆိုတဲ့ အချက်ပါ။ ဒါဟာ မိမိဖြစ်ချင်တဲ့ ရလဒ်အတွက် မိမိကိုယ်တိုင် အကြောင်းတရားတွေ ဖန်တီးရမယ်လို့ ဆိုလိုတာပါ။ မြတ်စွာဘုရားရှင်က အင်္ဂုတ္တရနိကာယ်၊ ဣဋ္ဌာနိပတ္ထနာသုတ်မှာ လောကမှာ လူတွေ အလိုရှိအပ်တဲ့ အသက်ရှည်ခြင်း၊ အဆင်းလှခြင်း၊ ချမ်းသာခြင်း စတာတွေဟာ ဆုတောင်းရုံ၊ တောင့်တရုံနဲ့ ရနိုင်မယ်ဆိုရင် လောကမှာ ဘယ်သူမှ ဆင်းရဲမှာ မဟုတ်ဘူးလို့ အတိအလင်း ဟောကြားခဲ့ပါတယ်။
ဆွမ်းလှူပြီး နိဗ္ဗာန်ဆုတောင်းရင် ပြည့်နိုင်သလား
ပထမဆုံးအနေနဲ့ နိဗ္ဗာန်ဆိုတဲ့ သဘောတရားကို အရင်ရှင်းချင်ပါတယ်။ နိဗ္ဗာန်ဆိုတာ သာမန်အချိန်မှာ သစ္စာတရားကို အမှန်မြင်ရုံလေးနဲ့ ရောက်သွားတာမျိုး မဟုတ်ပါဘူး။ နိဗ္ဗာန်ဆိုတာ မဂ်အခိုက်၊ ဖိုလ်အခိုက်မှာမှ ရနိုင်တာဖြစ်ပြီး၊ တဏှာချုပ်ငြိမ်းသွားတဲ့အခါ ပူလောင်နေတဲ့ ရုပ်နာမ်သံသရာကြီးကို အစားထိုးသွားမယ့် အချိန်ကာလကင်းလွတ်တဲ့ အငြိမ်းဓာတ် သက်သက်သာ ဖြစ်ပါတယ်။
ဆွမ်းတစ်နပ် လှူလိုက်ခြင်းဟာ ဒါနကုသိုလ် ဖြစ်ပါတယ်။ ဒီဒါနရဲ့ အကျိုးတရား (Direct Result) ဟာ ဆွမ်းအကျိုး (၅) ပါးဖြစ်တဲ့ အာယု (အသက်ရှည်ခြင်း)၊ ဝဏ္ဏ (အဆင်းလှခြင်း)၊ သုခ (ချမ်းသာခြင်း)၊ ဗလ (ခွန်အားကြီးခြင်း) နဲ့ ပဋိဘာန (ဉာဏ်ပညာထက်မြက်ခြင်း) တို့ကိုသာ သဘာဝနိယာမအရ ရရှိစေမှာပါ။ ဒီဒါနကို ပြုပြီး “နိဗ္ဗာန်ရပါရစေ” လို့ ဆုတောင်းတာဟာ အကြောင်းတရားနဲ့ အကျိုးတရား ထိပ်တိုက် မတိုးတဲ့ ကိစ္စဖြစ်နေပါတယ်။ လောဘကို ခဏတာ ပယ်ဖျောက်ဖို့အတွက် “စွန့်လွှတ်ခြင်း” (ဒါန) က အထောက်အပံ့ ဖြစ်နိုင်ပေမယ့်၊ မောဟ ကို အကြွင်းမဲ့ ပယ်သတ်ဖို့ကတော့ “ဝိပဿနာဉာဏ်” (မဂ္ဂင်ရှစ်ပါး) ကို ကိုယ်တိုင် လက်တွေ့ကျင့်ကြံမှသာ ရရှိနိုင်မှာပါ။ ဝိပဿနာအလုပ် မလုပ်ဘဲ ဆုတောင်းနေခြင်းဟာ အင်ဂျင်မပါတဲ့ ကားကို လမ်းညွှန်ဆိုင်းဘုတ်တွေကြား ထိုင်တွန်းနေတာနဲ့ တူပါတယ်။
ငွေကြေးချမ်းသာချင်ရင် ဆုတောင်းဖို့လိုသလား
လူတော်တော်များများက စီးပွားတက်ချင်ရင်၊ ချမ်းသာချင်ရင် ယတြာချေတာ၊ ဆုတောင်းတာတွေ လုပ်ကြပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ ပိဋကတ်တော်လာ ဗျဂ္ဃပဇ္ဇသုတ် အရဆိုရင် စီးပွားချမ်းသာဖို့ဆိုတာ ဆုတောင်းရမယ့်ကိစ္စ မဟုတ်ဘဲ သမ္ပဒါတရားလေးပါး ကို လက်တွေ့ ဖြည့်ကျင့်ရမယ့် ကိစ္စသာ ဖြစ်ပါတယ်။
ဥဋ္ဌာနသမ္ပဒါ (အလုပ်ကျွမ်းကျင်ခြင်းနှင့် ကြိုးစားခြင်း): မိမိလုပ်နေတဲ့ အလုပ်မှာ ကျွမ်းကျင်မှုရှိရမယ်၊ ပျင်းရိခြင်းကင်းပြီး တက်တက်ကြွကြွ လုပ်ဆောင်ရမယ်။ အလုပ်မကျွမ်းကျင်ဘဲ၊ မကြိုးစားဘဲ ဆုတောင်းနေရုံနဲ့ ငွေဝင်မလာပါဘူး။
အာရက္ခသမ္ပဒါ (ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်ခြင်း): ရှာဖွေလို့ ရလာတဲ့ ပစ္စည်းဥစ္စာတွေကို ရန်သူမျိုးငါးပါး (ရေ၊ မီး၊ မင်း၊ ခိုးသူ၊ အမွေခံဆိုး) ဘေးကနေ မနှောင့်ယှက်နိုင်အောင်၊ မပျက်စီးအောင် တားဆီးကာကွယ်နိုင်ရမယ်။ စနစ်တကျ စီမံခန့်ခွဲတတ်ရပါမယ်။
ကလျာဏမိတ္တတာ (မိတ်ကောင်းဆွေကောင်းရှိခြင်း): မိမိကို အကြံကောင်း ဉာဏ်ကောင်းပေးနိုင်မယ့်၊ လမ်းမှားမရောက်အောင် တားဆီးပေးမယ့် မိတ်ဆွေကောင်းတွေ၊ စီးပွားဘက်တွေနဲ့ လက်တွဲရမယ်။
သမဇီဝိတာ (မျှတစွာ နေထိုင်ခြင်း): ဝင်ငွေနဲ့ ထွက်ငွေကို မျှတအောင် တွက်ချက်တတ်ရမယ်။ မဖြုန်းတီးရဘူး။
ဒီအချက်လေးချက်နဲ့ ပြည့်စုံသူဟာ ဘုရားရှေ့မှာ ဒူးတုပ်ပြီး ဆုမတောင်းဘဲနဲ့ကို ချမ်းသာလာမှာ ဖြစ်ပါတယ်။ ဆန့်ကျင်ဘက်အနေနဲ့ ဒီအချက်တွေကို လျစ်လျူရှုပြီး ဘယ်လောက်ပဲ ကုသိုလ်လုပ်လုပ်၊ ဘယ်လောက်ပဲ ဆုတောင်းဆုတောင်း စီးပွားတက်မလာနိုင်ပါဘူး။ အကျိုးတရားဆိုတာ အကြောင်းတရားရဲ့ ရလဒ်သက်သက်သာ ဖြစ်လို့ပါပဲ။
အောင်မြင်မှုအတွက် အင်ဂျင် (အဓိပတိတရားလေးပါး)
ကျနော်တို့ လိုချင်တဲ့ ပန်းတိုင် (နိဗ္ဗာန်ဖြစ်စေ၊ လောကီအောင်မြင်မှုဖြစ်စေ) ကို ရရှိဖို့အတွက် အပြင်ပန်း အားကိုးရာတွေကို ပုံအပ်ထားလို့ မရပါဘူး။ အောင်မြင်မှုဆိုတာ အဓိပတိတရားလေးပါး နဲ့ ပြည့်စုံမှသာ ရနိုင်တာပါ။
၁။ ဆန္ဒအဓိပတိ: မိမိလုပ်မယ့် အလုပ်၊ သွားမယ့် ပန်းတိုင်အပေါ်မှာ ပြင်းပြတဲ့ ဆန္ဒရှိရမယ်။ အဲဒီဆန္ဒက ရှေ့ဆက်ဖို့ တွန်းအား (Motivation) ပါပဲ။
၂။ စိတ္တအဓိပတိ: မိမိရဲ့ စိတ်ကို ပန်းတိုင်ကနေ မလွင့်စင်အောင် စိုက်လိုက်မတ်တတ် ထားရှိရမယ်။ အာရုံစူးစိုက်မှု (Focus) အပြည့်အဝ ရှိရပါမယ်။
၃။ ဝီရိယအဓိပတိ: ဆုတောင်းနေရုံတင် မဟုတ်ဘဲ လက်တွေ့ကျကျ မနားမနေ အားထုတ်မှု ရှိရမယ်။ နိဗ္ဗာန်လိုချင်ရင် ဝိပဿနာအားထုတ်ရမယ်။ ချမ်းသာချင်ရင် အလုပ်လုပ်ရမယ်။
၄။ ဝီမံသာအဓိပတိ: ဒါဟာ အရေးကြီးဆုံးပါ။ ဆင်ခြင်တုံတရားနဲ့ အမှားအမှန်ကို စိစစ်ရမယ်။ ကျနော်လုပ်နေတဲ့ အလုပ်က ထိရောက်ရဲ့လား၊ ဘယ်နေရာမှာ မှားနေသလဲ၊ ဘယ်လို ပြင်ရမလဲဆိုတာကို ဝေဖန်ဆန်းစစ်နိုင်ရပါမယ်။
ဒီအဓိပတိတရား လေးပါးစလုံးဟာ ပစ္စုပ္ပန်မှာ ကျနော်တို့ကိုယ်တိုင် မွေးမြူယူရမယ့်၊ တည်ဆောက်ယူရမယ့် စွမ်းအင်တွေ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒီစွမ်းအင်တွေ ရှိနေရင် ဆုတောင်းစရာမလိုဘဲ အောင်မြင်မှုက အလိုလို ရောက်လာမှာပါ။
အနတ္တသည် လက်လျော့ခြင်းမဟုတ်
ဒီနေရာမှာ ကျနော် ထပ်ပြီး သတိပေးချင်တာက “အနတ္တ” သဘောတရားကို နားလည်မှု လွဲမှားနေတာလေးတွေပါ။ အချို့က “အရာရာဟာ အနတ္တ (ငါ မဟုတ်ဘူး၊ အစိုးမရဘူး) လို့ ဆိုထားတာပဲ၊ ငါ ဘာမှလုပ်လို့မရဘူး” ဆိုပြီး လက်လျော့တတ်ကြပါတယ်။ “ငါ မဟုတ်လို့ ဘာမှလုပ်လို့မရဘူး” ဆိုတဲ့ အဆိုးမြင်ဝါဒကို လုံးဝ ရှောင်ကြဉ်ရပါမယ်။ အနတ္တဆိုတာ ကိုယ်တိုင် ဘာမှလုပ်စရာမလိုဘူး၊ လက်လျော့ထားရမယ်လို့ ဆိုလိုတာ မဟုတ်ပါဘူး။ ရုပ်နာမ်ဓမ္မတွေရဲ့ ပင်ကိုယ်သဘာဝကို ကျနော်တို့က ဝင်ရောက်ချုပ်ကိုင်လို့ မရဘူး၊ ပြုပြင်ဖန်တီးလို့ မရဘူးဆိုတာကို ပိုင်းခြားသိမြင်တာပါ။ အဲဒီလို သဘာဝတရားကို အတ္တမဟုတ်မှန်း၊ ထိန်းချုပ်လို့ မရမှန်း သိလျက်နဲ့ပဲ၊ အထက်က ပြောခဲ့တဲ့ “အဓိပတိတရားလေးပါး” ဆိုတဲ့ အကြောင်းတရားတွေကိုတော့ ကျနော်တို့က ထိရောက်အောင် အသုံးချရမှာ ဖြစ်ပါတယ်။ အကြောင်းတရားကို စနစ်တကျ ဖန်တီးပေးခြင်းဖြင့် အကျိုးတရားကို ရယူတာဟာ အနတ္တကို ဉာဏ်နဲ့ အသုံးချခြင်းပါပဲ။
ဆုတောင်းခြင်း၏ အဓိပ္ပာယ်အမှန်
ဒါဆိုရင် ဆုတောင်းတာဟာ လုံးဝ အပိုပဲလား။ ပိဋကတ်တော်လာ ဘုရားအလောင်း၊ အဂ္ဂသာဝကလောင်း၊ မဟာသာဝကလောင်းတွေရဲ့ ဆုတောင်း (ပဏိဓိ) ဆိုတာဟာ တကယ်တော့ “ဦးတည်ချက် ချမှတ်ခြင်း” (Goal Setting) သာ ဖြစ်ပါတယ်။ သူတို့ရဲ့ ဆန္ဒကို ဒါနစတဲ့ ပါရမီတွေဖြည့်ရင်း ဖွင့်ဟပြောဆိုတာ၊ စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာ ပိုမိုခိုင်မာအောင် (Psychological Anchor အနေနဲ့) လုပ်တာမျိုးသာ ဖြစ်ပါတယ်။
သာမန်လူတွေအနေနဲ့ အလှူတစ်ခု လုပ်တဲ့အခါ “ဤကုသိုလ်သည် နိဗ္ဗာန်၏ အထောက်အပံ့ ဖြစ်ပါစေ” လို့ ဆိုတာဟာ မိမိပြုလိုက်တဲ့ ကုသိုလ်စွမ်းအင်ကို တခြားလောကီအာရုံတွေဘက် မရောက်သွားအောင် လမ်းကြောင်းပေးလိုက်တာ (Channeling) သာ ဖြစ်ပါတယ်။ ဆုတောင်းခြင်းဟာ “အလုပ်” မဟုတ်ပါဘူး၊ “လမ်းညွှန်” သာ ဖြစ်ပါတယ်။ လမ်းညွှန်ဆိုင်းဘုတ်ကို ကြည့်ပြီး ခရီးမသွားရင်တော့ ဘယ်တော့မှ ပန်းတိုင်ရောက်မှာ မဟုတ်ပါဘူး။
နိဂုံးချုပ်အနေနဲ့ ပြောရရင် “ကုသိုလ်လုပ်ပြီး ဆုတောင်းရင် အကုန်ပြည့်တယ်” ဆိုတာဟာ အလွန်အန္တရာယ်ကြီးတဲ့ အယူအဆဖြစ်ပါတယ်။ အဲဒီအယူအဆကြောင့်ပဲ ကျနော်တို့ဟာ လက်တွေ့အလုပ်လုပ်ရမယ့်အစား မျှော်လင့်ချက်တွေနဲ့ အချိန်ဖြုန်းနေခဲ့ကြတာပါ။ တကယ်တော့ နိဗ္ဗာန်ဆိုတာ ဆုတောင်းလို့ ရတာမဟုတ်ဘဲ အဓိပတိတရားနဲ့ ဝိပဿနာပွားများမှ ရတာပါ။ စီးပွားချမ်းသာဆိုတာလည်း ဆုတောင်းလို့ ရတာမဟုတ်ဘဲ သမ္ပဒါတရားလေးပါးနဲ့ စနစ်တကျ ရှာဖွေထိန်းသိမ်းမှ ရတာပါ။
ဒါကြောင့် ဆုတောင်းခြင်းနောက်ကွယ်က အတ္တဆန္ဒတွေကို ဘေးဖယ်ပြီး၊ အတ္တာဟိ အတ္တနော နာထော ဆိုတဲ့အတိုင်း မိမိရဲ့ ပစ္စုပ္ပန် အကြောင်းတရားတွေကို အဓိပတိတရားနဲ့ အညီ ပြည့်စုံအောင် တည်ဆောက်ကြဖို့ ကျနော့်အနေနဲ့ တိုက်တွန်းချင်ပါတယ်။ အကြောင်းတရား ပြည့်စုံရင် အကျိုးတရားကတော့ ဆုတောင်းစရာ မလိုဘဲ ကွက်တိ ဖြစ်လာမှာ အသေအချာပင် ဖြစ်ပါတယ်။