နေ့စဉ်ဘဝရဲ့ အလုပ်တာဝန်တွေကို ထမ်းဆောင်ရင်း၊ မိမိရဲ့ ခန္ဓာကိုယ်နဲ့ စိတ်အစဉ်မှာ ဖြစ်ပျက်နေသမျှကို သတိတရား ကပ်ပြီး လက်တွေ့ အေးချမ်းစွာ လေ့လာ အားထုတ်နေကြတဲ့ ဥပါသကာ၊ ဥပါသိကာ ယောဂီသူတော်စင် အပေါင်းတို့…

ကျနော်တို့ရဲ့ နေ့စဉ် ဖြတ်သန်းမှု ဘဝကြီးကို သေချာ ဂရုစိုက် ကြည့်လိုက်ရင်၊ ခန္ဓာကိုယ်ကြီးဟာ တစ်နေရာတည်းမှာ ရုပ်တုကြီး တစ်ခုလို ငြိမ်သက်နေတာ လုံးဝ မဟုတ်ဘဲ အမြဲတမ်း လှုပ်ရှား ပြောင်းလဲနေတာကို တွေ့ရပါမယ်။ လမ်းလျှောက်တယ်၊ ထိုင်တယ်၊ ကွေးတယ်၊ ဆန့်တယ် စသဖြင့် ရုပ်တရားရဲ့ လှုပ်ရှားမှုတွေဟာ အဆက်မပြတ် ဖြစ်ပေါ်နေပါတယ်။ ထို့အတူပဲ အဲဒီ ရုပ်ကို တွဲဖက် အမှီသဟဲ ပြုနေတဲ့ အတွင်းက စိတ်အစဉ် ဟာလည်း ရေတံခွန်က ရေတွေလို စက္ကန့်မလပ် အစားထိုး ဖြစ်ပျက် စီးဆင်းနေပါတယ်။

အများစုကတော့ အဲဒီလို လှုပ်ရှားနေတဲ့ ရုပ်နဲ့ သိနေတဲ့ နာမ် သဘာဝ နှစ်ခုကို ပေါင်းစပ်ပြီး “ငါ သွားနေတယ်၊ ငါ လုပ်နေတယ်” ဆိုတဲ့ အတ္တအမြင်နဲ့ပဲ ဖြတ်သန်းလေ့ ရှိကြပါတယ်။ တကယ်တမ်း ဝိပဿနာဉာဏ်နဲ့ ထိုးထွင်း သိမြင်ဖို့ ဆိုရင်တော့၊ အဲဒီလို လှုပ်ရှားနေတဲ့ ခန္ဓာကိုယ်နဲ့ ပြောင်းလဲနေတဲ့ စိတ်အစဉ်ကို “ငါ” လို့ မယူဆဘဲ သဘာဝတရား သက်သက် အနေနဲ့ မျက်ခြည်မပြတ် စောင့်ကြည့် လေ့လာခြင်း ဟာ အလွန် အရေးကြီးတဲ့ လက်တွေ့ လုပ်ငန်းစဉ် တစ်ရပ် ဖြစ်လာပါတယ်။

၁။ လှုပ်ရှားမှု၏ နောက်ကွယ်မှ အစစ်အမှန် တရားများ

ခန္ဓာကိုယ်ကြီး လှုပ်ရှားသွားတိုင်း ပထမဦးဆုံး သိထားရမယ့် အချက်က ရုပ်တရားဟာ သူ့ဘာသာသူ အလိုအလျောက် လှုပ်ရှားနိုင်စွမ်း လုံးဝ မရှိဘူး ဆိုတာပါပဲ။ ရုပ်ဟာ အသိဉာဏ် ကင်းမဲ့တဲ့ သဘာဝတရား ဖြစ်ပါတယ်။ လက်ကို ကွေးလိုက်တယ်၊ ခြေထောက်ကို လှမ်းလိုက်တယ် ဆိုတဲ့ ဖြစ်စဉ်တိုင်းရဲ့ နောက်ကွယ်မှာ အဲဒီလို လှုပ်ရှားအောင် အမိန့်ပေး ခိုင်းစေနေတဲ့ “ဝိဉာဏ်” (အသိစိတ်) ဆိုတာ အမြဲတမ်း ရှိနေပါတယ်။

“ကွေးချင်တဲ့ စိတ်” ပေါ်လာမှ “ကွေးတဲ့ ရုပ်” ဖြစ်လာပါတယ်။ အဲဒီလို ကွေးသွားတဲ့ အချိန်မှာ ကြွက်သားတွေ တင်းမာသွားတယ်၊ လှုပ်ရှားသွားတယ် ဆိုတဲ့ ဖောက်ပြန်တဲ့ သဘောတရားတွေကို အဲဒီ ဝိဉာဏ်လေးကပဲ တစ်ပြိုင်နက်တည်း သိရှိနေပြန်ပါတယ်။ ဒါကြောင့် ခန္ဓာကိုယ်ရဲ့ လှုပ်ရှားမှု တစ်ခု ဖြစ်ပေါ်တိုင်း၊ စေခိုင်းတဲ့ ဝိဉာဏ်၊ လှုပ်ရှားသွားတဲ့ ရုပ် နဲ့၊ သိလိုက်တဲ့ ဝိဉာဏ် ဆိုတဲ့ ရုပ်နာမ် ယန္တရားကြီးဟာ အံ့မခန်း မြန်ဆန်တဲ့ နှုန်းနဲ့ ချိတ်ဆက် လည်ပတ်နေတာ ဖြစ်ပါတယ်။

၂။ မြစ်ကမ်းဘေးမှ လေ့လာသူ ဥပမာ

ဒီလို လှုပ်ရှားနေတဲ့ ရုပ်နဲ့ ပြောင်းလဲနေတဲ့ စိတ်အစဉ်ကို မျက်ခြည်မပြတ် စောင့်ကြည့်ရမယ့် သဘောတရားကို “မြစ်ကမ်းဘေးမှ လေ့လာသူ” ဥပမာနဲ့ နှိုင်းယှဉ် ကြည့်နိုင်ပါတယ်။

တောင်ကျရေတွေ အဟုန်ပြင်းပြင်းနဲ့ စီးဆင်းနေတဲ့ မြစ်ကြီး တစ်စင်း ရှိတယ် ဆိုပါစို့။ အဲဒီ မြစ်ရေစီးကြောင်းထဲမှာ သစ်ကိုင်းတွေ၊ သစ်ရွက်တွေ ဟာလည်း ရေစီးနဲ့အတူ အဆက်မပြတ် မျောပါနေပါတယ်။ မြစ်ကမ်းဘေးမှာ ထိုင်နေတဲ့ လေ့လာသူ တစ်ယောက်ဟာ အဲဒီ သစ်ရွက်တွေကို ဆယ်ယူဖို့ မကြိုးစားသလို၊ ရေစီးကြောင်းကြီး ရပ်တန့်သွားအောင်လည်း ဝင်ရောက် တားဆီးနေမှာ မဟုတ်ပါဘူး။ သူဟာ ကမ်းပေါ်ကနေ ခပ်ခွာခွာလေး ထိုင်ပြီး၊ ရေစီးကြောင်းကြီး စီးဆင်းသွားပုံ၊ သစ်ရွက်တွေ ဖြတ်သန်း မျောပါသွားပုံကို အေးအေးဆေးဆေး ဝင်မစွက်ဖက်ဘဲ ကြည့်နေရုံ သက်သက်သာ ဖြစ်ပါတယ်။

ယောဂီ တစ်ယောက်ရဲ့ သတိနဲ့ ဉာဏ်ပညာ ဟာလည်း အဲဒီ မြစ်ကမ်းဘေးက လေ့လာသူ လိုပါပဲ။

အဆက်မပြတ် ဖြစ်ပေါ်ပြီး ချက်ချင်း ပြန်ပျက်သွားနေတဲ့ “ဝိဉာဏ်” စိတ်အစဉ်ကြီးဟာ အဟုန်ပြင်းပြင်း စီးဆင်းနေတဲ့ မြစ်ရေစီးကြောင်းကြီး ဖြစ်ပါတယ်။

ခန္ဓာကိုယ်ရဲ့ လမ်းလျှောက်တာ၊ ကွေးတာ၊ ဆန့်တာ စတဲ့ လှုပ်ရှားမှုတွေဟာ ရေထဲမှာ မျောပါလာတဲ့ သစ်ရွက်တွေ ဖြစ်ပါတယ်။

ယောဂီဟာ “ငါ မတွေးတော့ဘူး၊ ငါ မလှုပ်ရှားတော့ဘူး” ဆိုပြီး အတင်းအကျပ် တားဆီးနေမှာ မဟုတ်ဘဲ၊ လှုပ်ရှားသွားရင် လှုပ်ရှားသွားမှန်း၊ သိစိတ်လေးတွေ ပေါ်လာရင် ပေါ်လာမှန်း နောက်ခံ အသိနဲ့ အပေါ်စီးကနေ အသာအယာ စောင့်ကြည့် လေ့လာနေဖို့သာ လိုအပ်ပါတယ်။

၃။ မျက်ခြည်မပြတ် စောင့်ကြည့်ရန် လက်တွေ့ အဆင့်များ

နေ့စဉ်ဘဝမှာ ဒီရုပ်နာမ် ဖြစ်စဉ်ကြီးကို မျက်ခြည်မပြတ် လေ့လာနိုင်ဖို့ အောက်ပါ လက်တွေ့ အဆင့်တွေကို စနစ်တကျ ကျင့်သုံးနိုင်ပါတယ်။

အဓိက သော့ချက်: အရာရာကို အမည်နာမ မတပ်ဘဲ၊ ခံစား သိရှိရတဲ့ အရှိတရား (ဖောက်ပြန်မှု နှင့် သိမှု) ကိုသာ တိုက်ရိုက် ကြည့်ပါ။

အစပျိုးသော စိတ်ကို ထောက်လှမ်းခြင်း: လှုပ်ရှားမှု တစ်ခု မစတင်ခင်၊ ဥပမာ – ထိုင်နေရာကနေ ထတော့မယ် ဆိုရင် ခန္ဓာကိုယ် မလှုပ်ခင်မှာ “ထချင်တဲ့ စိတ်ဆန္ဒ” လေး အရင် ပေါ်လာတာကို ဉာဏ်နဲ့ ဖမ်းကြည့်ပါ။ ရုပ်တရားက အလိုလို ထလာတာ မဟုတ်ဘဲ၊ နာမ်တရားက အရင် စတင်ကြောင်းကို လေ့လာပါ။

လှုပ်ရှားမှု၏ ဖောက်ပြန်မှုကို အကဲခတ်ခြင်း: ထလိုက်တဲ့ အချိန်မှာ ခန္ဓာကိုယ်မှာ လေးလံသွားတာ၊ ကြွက်သားတွေ တင်းမာသွားတာ၊ တွန်းကန်သွားတာတွေကို “ငါ ထတယ်” လို့ မတွေးဘဲ၊ ဖောက်ပြန်တဲ့ ရုပ်တရားလေးတွေ ပေါ်လာတယ် လို့ အရှိကို အရှိတိုင်း သိနေလိုက်ပါ။

သိစိတ်၏ အဖြစ်အပျက်ကို မြင်အောင်ကြည့်ခြင်း: အဲဒီလို တင်းမာသွားတာ၊ လှုပ်ရှားသွားတာကို သိလိုက်တဲ့ အချိန်မှာ “ဪ… သိတဲ့ ဝိဉာဏ်လေး ပေါ်လာပြီး ချက်ချင်း ပျက်သွားပါလား” လို့ တွဲဖက် လေ့လာပါ။ ခန္ဓာကိုယ်က ဆက်လက် လှုပ်ရှားနေသလို၊ အဲဒီ လှုပ်ရှားမှုကို သိနေတဲ့ ဝိဉာဏ်လေးတွေ ကလည်း အသစ်အသစ် ဆက်တိုက် အစားထိုး ဖြစ်ပျက်နေတာကို မျက်မှောက်ပြုပါ။

၄။ လွတ်လပ်သော အသိဉာဏ်ဆီသို့

ဒီလို လှုပ်ရှားနေတဲ့ ခန္ဓာကိုယ်နဲ့ ပြောင်းလဲနေတဲ့ စိတ်အစဉ်ကို ဇာတ်လမ်း မဖန်တီးဘဲ၊ “ငါ” လို့ ဝင်ရောက် မစွက်ဖက်ဘဲ အနီးကပ် မျက်ခြည်မပြတ် စောင့်ကြည့် လေ့လာနိုင်လာတဲ့ အခါ၊ အံ့မခန်း ရှင်းလင်းတဲ့ အသိဉာဏ်ကို လက်တွေ့ ရရှိလာပါလိမ့်မယ်။

ခန္ဓာကိုယ် ဆိုတာ အစိုးမရတဲ့ ရုပ်တရား အစုအဝေး သက်သက် ဖြစ်ပြီး၊ စိတ် ဆိုတာလည်း အကြောင်းတိုက်ဆိုင်တိုင်း ပေါ်လာပြီး ချက်ချင်း ချုပ်ပျောက်သွားတဲ့ ဝိဉာဏ် သဘာဝ သက်သက်သာ ဖြစ်ကြောင်းကို တိုက်ရိုက် မြင်တွေ့လာပါမယ်။ ဒီဖြစ်စဉ်ကြီး တစ်ခုလုံးမှာ တွယ်တာစရာ၊ ဖက်တွယ်စရာ “ငါ” ဆိုတဲ့ ခိုင်မြဲတဲ့ အရာ လုံးဝ မရှိမှန်း ရှင်းလင်းစွာ သိမြင်သွားတဲ့ အတွက်၊ အစွဲအလမ်းတွေ အလိုအလျောက် ပြုတ်ကျသွားပြီး အလွန် ပေါ့ပါး လွတ်လပ်တဲ့ အေးချမ်းမှုကို နေ့စဉ် လှုပ်ရှားမှုတွေ ကြားထဲမှာတင် လက်တွေ့ ခံစားလာရမည် ဖြစ်ပါကြောင်း တိုက်တွန်း ရေးသားလိုက်ရပါတယ်။