လောကကြီးမှာ လူသားတွေ၊ သတ္တဝါတွေဟာ နေ့စဉ်နဲ့အမျှ ရုန်းကန်လှုပ်ရှားနေကြတာ တကယ်တော့ “ငါ” ဆိုတဲ့ အကောင်အထည်ကြီး တစ်ခု၊ “ငါ့ဘဝ” ဆိုတဲ့ ပိုင်ဆိုင်မှုကြီး တစ်ခု အမြဲတမ်း တည်ရှိနေတယ်ဆိုတဲ့ အထင်မှားမှုကြီး (သက္ကာယဒိဋ္ဌိ) အပေါ်မှာ အခြေခံပြီး လည်ပတ်နေကြတာပဲ ဖြစ်ပါတယ်။ ပုထုဇဉ်တွေရဲ့ သဘာဝအရ မနေ့က ငါနဲ့ ဒီနေ့ ငါဟာ အတူတူပဲ၊ ခုနက ငါနဲ့ အခု ငါဟာ အတူတူပဲလို့ အခိုင်အမာ ယူဆထားကြပါတယ်။ ဒါပေမယ့် တကယ်တမ်း ခန္ဓာကိုယ်ရဲ့ အတွင်းပိုင်းကို ဉာဏ်နဲ့ ထိုးထွင်းပြီး ကြည့်လိုက်တဲ့အခါမှာတော့ လောကကြီးရဲ့ ပကတိ အမှန်တရားဟာ ကျနော်တို့ ထင်မှတ်ထားတာနဲ့ တက်တက်စင်အောင် လွဲမှားနေတာကို အံ့ဩဖွယ်ရာ မြင်တွေ့ရပါလိမ့်မယ်။

ဒီဆောင်းပါးမှာ ရုပ်နာမ်တို့ရဲ့ ဖြစ်ပြီး ပျက်နေတဲ့ သဘောတရား (အဖြစ်အပျက်) ကို မျက်ဝါးထင်ထင် သေချာ မြင်လာတဲ့အခါ၊ ဘာကြောင့် တရားအားထုတ်ခြင်းဆိုတဲ့ တစ်ခုတည်းသော လမ်းကြောင်းကိုသာ ယုံကြည်အားထားလာရသလဲ ဆိုတာကို လက်တွေ့ကျကျ၊ ဓမ္မဓိဋ္ဌာန်ကျကျ ဆွေးနွေး တင်ပြသွားမှာ ဖြစ်ပါတယ်။

၁။ အမှန်တကယ် ဖြစ်ပျက်နေသော ရုပ်နှင့် နာမ် သဘာဝများ

ကျနော်တို့ “ငါ” လို့ ထင်မှတ်နေတဲ့ ဒီခန္ဓာကိုယ်ကြီးဟာ တကယ်တော့ အမြဲတမ်း ဖောက်ပြန်ပျက်စီးနေတဲ့ ရုပ်တရားနဲ့၊ အာရုံကို သိတတ်တဲ့ နာမ်တရားတို့ရဲ့ စုစည်းမှု သက်သက်သာ ဖြစ်ပါတယ်။

ရုပ်တရား၏ ဖောက်ပြန်မှု: ရုပ်ဆိုတာဟာ ကံ၊ စိတ်၊ ဥတု၊ အာဟာရ ဆိုတဲ့ အကြောင်းတရားတွေကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာပြီး အဆက်မပြတ် ဖောက်ပြန်ပျက်စီးနေတဲ့ သဘောတရား ဖြစ်ပါတယ်။ အသက်ရှူလိုက်တိုင်း၊ သွေးကြောတွေ လည်ပတ်နေတိုင်း၊ ပူလိုက် အေးလိုက် ဖြစ်နေတိုင်းမှာ ရုပ်တရားတွေဟာ အသစ်ဖြစ်ပေါ်လာလိုက်၊ ပျက်စီးသွားလိုက်နဲ့ အလုပ်လုပ်နေကြတာပါ။ ဒီရုပ်တရားမှာ ဘာ သိတတ်တဲ့ သဘောမှ မရှိပါဘူး။ သစ်တုံးကြီး တစ်တုံးလိုပဲ ဖောက်ပြန်ပျက်စီးတတ်တဲ့ သဘောသာ ရှိပါတယ်။

နာမ်တရား၏ ဖွဲ့စည်းပုံနှင့် ဝိဉာဏ်: နာမ်တရားဆိုတာကတော့ အကောင်အထည် လုံးဝမရှိဘဲ သိတတ်၊ ခံစားတတ်၊ မှတ်သားတတ်၊ စေ့ဆော်တတ်တဲ့ သဘောတရားတွေ ဖြစ်ပါတယ်။ ခန္ဓာမှာ ပေါ်လာတဲ့ သိစိတ်ဆိုတာ ဝိဉာဏ် သက်သက်သာ ဖြစ်ပါတယ်။ မျက်စိနဲ့ အဆင်း တိုက်မိတဲ့အခါ မြင်သိစိတ် ပေါ်လာတယ်၊ နားနဲ့ အသံ တိုက်မိတဲ့အခါ ကြားသိစိတ် ပေါ်လာတယ်၊ မနောနဲ့ ဓမ္မ တိုက်မိတဲ့အခါ ကြံတွေးစိတ် ပေါ်လာပါတယ်။ ဒီ ဝိဉာဏ် ကလေးတွေဟာ “ငါ ကြည့်လိုက်လို့ မြင်တာ”၊ “ငါ နားထောင်လို့ ကြားတာ” မဟုတ်ဘဲ၊ အကြောင်းတိုက်ဆိုင်လို့ ပေါ်လာပြီး အကြောင်းကုန်တာနဲ့ ချက်ချင်း ပြန်လည် ပျက်စီးသွားတဲ့ သဘောတရားတွေချည်းသာ ဖြစ်ပါတယ်။

၂။ ပုထုဇဉ်ဘဝ၏ ကြောက်မက်ဖွယ် ဘေးကြီးလေးပါး

ဒီလို ဖြစ်ပြီးရင် ပျက်သွားတဲ့ ရုပ်နာမ် သဘာဝတွေကို မသိမြင်သရွေ့ ကျနော်တို့ဟာ ပုထုဇဉ် အဖြစ်နဲ့ပဲ သံသရာမှာ ကျင်လည်နေကြရဦးမှာပါ။ ပုထုဇဉ်ဘဝဆိုတာ အင်မတန် ကြောက်ဖို့ကောင်းပါတယ်။ ပုထုဇဉ်မှန်သမျှဟာ အောက်ပါ ဘေးကြီးလေးပါး အမြဲတမ်း သင့်နေပါတယ်။

• ဝိနိပါတဘေး: လားရာဂတိ မမြဲဘဲ အပါယ်လေးပါးကို ပရမ်းပတာ ကျရောက်စေတတ်တဲ့ ဘေးဖြစ်ပါတယ်။

• နာနာသတ္တ ဥလ္လောကနဘေး: မှန်ကန်တဲ့ ဉာဏ်ပညာ မရှိတဲ့အတွက် အမျိုးမျိုးသော ဆရာတို့ရဲ့ မျက်နှာကို မော့ကြည့်ပြီး ယောင်ချာချာ ဖြစ်နေရတဲ့ ဘေးဖြစ်ပါတယ်။

• ဒုစ္စရိတဘေး: မကောင်းမှု ဒုစရိုက်တရားတွေကို ရှောင်လွှဲလို့မရဘဲ အလွယ်တကူ ပြုကျင့်မိတတ်တဲ့ ဘေးဖြစ်ပါတယ်။

• အပါယ်ဘေး: ငရဲ၊ တိရစ္ဆာန်၊ ပြိတ္တာ၊ အသူရကာယ် ဆိုတဲ့ အပါယ်လေးပါးကို အချိန်မရွေး ကျရောက်နိုင်တဲ့ ဘေးဖြစ်ပါတယ်။

ဒီဘေးကြီးလေးပါးကို သေချာ နားလည်သဘောပေါက်တဲ့အခါ၊ လောကီ ကြီးပွားချမ်းသာရေး၊ ရာထူး အာဏာ၊ ပိုင်ဆိုင်မှု ဆိုတာတွေဟာ သေခြင်းတရားရှေ့မှာ၊ အပါယ်ဘေးရှေ့မှာ ဘာမှ အသုံးမဝင်ဘူးဆိုတာကို ထိတ်လန့်ဖွယ်ရာ တွေ့မြင်လာရပါမယ်။ အဲဒီအချိန်မှာ ဒီဒုက္ခသံသရာကနေ လွတ်မြောက်ဖို့ တရားအားထုတ်ခြင်းဆိုတဲ့ တစ်ခုတည်းသော ထွက်ပေါက်ကလွဲပြီး တခြား အားကိုးစရာ လုံးဝ မရှိတော့ဘူးဆိုတာကို အကြွင်းမဲ့ ယုံကြည်လာပါတော့တယ်။

၃။ ဖြစ်ပျက်ကို သေချာမြင်လာခြင်း (စိတ္တာနုပဿနာ လက်တွေ့)

တရားအားထုတ်တယ်ဆိုတာ ယုံကြည်မှုသက်သက်နဲ့ ထိုင်နေတာ မဟုတ်ပါဘူး။ မိမိခန္ဓာကိုယ်မှာ အဆက်မပြတ် ဖြစ်ပေါ်နေတဲ့ ရုပ်နာမ်တို့ရဲ့ အဖြစ်အပျက်ကို ကိုယ်ပိုင်ဉာဏ်နဲ့ တိုက်ရိုက် လေ့လာတဲ့ အလုပ် (ဝိပဿနာ) ပဲ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒီနေရာမှာ စိတ္တာနုပဿနာ (စိတ်ကို ရှုမှတ်ခြင်း) ဟာ အင်မတန် ထိရောက်ပါတယ်။

ဝိပဿနာ အားထုတ်ရာမှာ အများဆုံး မှားယွင်းတတ်တာက စိတ်ကို ကောင်းအောင် လုပ်ဖို့ ကြိုးစားခြင်း၊ ငြိမ်အောင် လုပ်ဖို့ ကြိုးစားခြင်း၊ ဒါမှမဟုတ် စိတ်ကို ပြင်ဖို့ ကြိုးစားခြင်းပါပဲ။ စိတ်ကို ပြင်ဖို့ ကြိုးစားတာဟာ တကယ်တော့ “ငါ လုပ်နေတယ်” ဆိုတဲ့ အတ္တဒိဋ္ဌိကို ပိုမို ကြီးထွားလာစေပါတယ်။ အမှန်တကယ် လက်တွေ့ကျင့်သုံးရမှာက စိတ်ကို ပြင်ဖို့ မကြိုးစားဘဲ၊ စိတ်ရဲ့ သဘာဝ ဖြစ်တဲ့ ဖြစ်ခြင်းနဲ့ ပျက်ခြင်း (အနိစ္စ) သဘောကို အရှိကို အရှိအတိုင်း ဧည့်သည်ကို ကြည့်သလို ဝင်ရောက်စွက်ဖက်ခြင်း မရှိဘဲ စောင့်ကြည့်နေရုံ သက်သက်သာ ပြုလုပ်ရပါမယ်။

• ဒေါသစိတ် ပေါ်လာလျှင်: “ငါ ဒေါသထွက်တယ်”၊ “ဒီဒေါသကို ဖျောက်မှ ရမယ်” လို့ မယူဆဘဲ၊ “ဪ… ဒေါသစိတ်ကလေး ပေါ်လာပါလား” လို့ ရုပ်နာမ် ဖြစ်စဉ်သက်သက်အနေနဲ့ ဓမ္မဓိဋ္ဌာန်ကျကျ စောင့်ကြည့်လိုက်ပါ။

• လောဘစိတ် ပေါ်လာလျှင်: လောဘစိတ်ကလေး ဖြစ်ပေါ်လာတယ်လို့ အရှိအတိုင်း သိလိုက်ပါ။

• ပြန့်လွင့်စိတ် ပေါ်လာလျှင်: စိတ်ကလေး ပြန့်လွင့်သွားတယ်လို့ မှတ်သိလိုက်ပါ။

ဒီလို အရှိတရားကို ဘက်မလိုက်ဘဲ စောင့်ကြည့်နေလိုက်ရင်၊ အဲဒီ ဝိဉာဏ် ကလေးတွေ၊ ခံစားမှုလေးတွေဟာ အချိန်အကြာကြီး မခံဘဲ သူတို့သဘာဝအတိုင်း အကြောင်းကုန်တာနဲ့ ချက်ချင်း ပြိုကွဲပျက်စီးသွားတာကို လက်တွေ့ မျက်ဝါးထင်ထင် မြင်တွေ့ရပါလိမ့်မယ်။ ဒါကို “အဖြစ်အပျက်ကို မြင်လာခြင်း” လို့ ခေါ်ပါတယ်။

၄။ အဖြစ်အပျက်ကို မြင်ခြင်းမှ ပေါ်ထွက်လာသော အနိစ္စ၊ ဒုက္ခ၊ အနတ္တ ဉာဏ်

ဒီလို ဖြစ်ပြီးရင် ပျက်သွားတဲ့ ရုပ်နာမ် သဘောတရားတွေကို အကြိမ်ကြိမ် အဖန်ဖန် မျက်ခြည်မပြတ် စောင့်ကြည့်ပါများလာတဲ့အခါ၊ ဉာဏ်အမြင်ဟာ အဆင့်ဆင့် တက်လှမ်းသွားပါတယ်။

၁။ အနိစ္စကို ထိုးထွင်းသိမြင်ခြင်း: လောကကြီးမှာ ဘာတစ်ခုမှ ခိုင်မြဲတာ မရှိဘူး။ အရာရာဟာ စက္ကန့်မလပ် ဖြစ်ပြီးရင် ချက်ချင်း ပျက်စီးနေပါလား ဆိုတဲ့ တည်တံ့မှုမရှိတဲ့ သဘော (အနိစ္စ) ကို အပြည့်အဝ သဘောပေါက်လာပါလိမ့်မယ်။ မနေ့က ငါနဲ့ ဒီနေ့ ငါဟာ မတူဘူး၊ ခုနက စိတ်နဲ့ အခု စိတ်ဟာ မတူဘူး ဆိုတာကို ဉာဏ်နဲ့ ရှင်းရှင်းလင်းလင်း သိလာပါတယ်။

၂။ ဒုက္ခကို ထိုးထွင်းသိမြင်ခြင်း: အဲဒီလို အမြဲတမ်း ပျက်စီးနေတဲ့၊ ရပ်တန့်လို့ မရတဲ့ အရာတွေဟာ တွယ်တာစရာ၊ အားကိုးစရာ လုံးဝ မဟုတ်ဘဲ စက်ဆုပ်စရာ၊ အသုံးမကျတဲ့ “ဒုက္ခ” သဘောသာ ဖြစ်ကြောင်းကိုလည်း ရှင်းရှင်းလင်းလင်း မြင်လာပါလိမ့်မယ်။ ပျက်စီးသွားမယ့် အရာတွေကို လိုချင်မက်မောနေတာဟာ ဆင်းရဲခြင်း သက်သက်ပဲ ဆိုတာကို သိလာပါတယ်။ ဒါဟာ ဒုက္ခသစ္စာကို ပိုင်းခြားသိမြင်လာခြင်းပါပဲ။

၃။ အနတ္တကို ထိုးထွင်းသိမြင်ခြင်း: ထိုမှတစ်ဆင့် “ငါပိုင်တဲ့ စိတ်”၊ “ငါခိုင်းလို့ ရတဲ့ ခန္ဓာကိုယ်” ဆိုတာ လုံးဝ မရှိပါလား၊ အရာရာဟာ အကြောင်းကြောင့် ဖြစ်လာပြီး ချက်ချင်း ပြန်ပျက်သွားတဲ့ သင်္ခါရတရား သက်သက်သာ ပါလား ဆိုတဲ့ “အနတ္တ” သဘောကို ကိုယ်ပိုင်ဉာဏ်နဲ့ ထိုးထွင်းသိမြင်လာပါလိမ့်မယ်။ “အနတ္တ” ဆိုတာဟာ “ငါ မဟုတ်လို့ ဘာမှလုပ်လို့မရဘူး” ဆိုတဲ့ အဆိုးမြင်ဝါဒ မဟုတ်ဘဲ၊ ငါမဟုတ်တဲ့ အရှိတရားများရဲ့ အကြောင်းအကျိုးဖြစ်စဉ်သက်သက်ကို မှန်ကန်စွာ ရှုမြင်တတ်ခြင်းသာ ဖြစ်ပါတယ်။

၅။ အဓိပတိတရားလေးပါးဖြင့် တစ်ခုတည်းသော ထွက်ပေါက်ကို ဆုပ်ကိုင်ခြင်း

ဒီလို အဖြစ်အပျက်တွေကို သေချာမြင်လာတဲ့အခါ၊ လောကီရေးရာ ဖြေရှင်းနည်းတွေ၊ ယတြာတွေ၊ ဘာသာရေး ထုံးတမ်းစဉ်လာတွေဆိုတာ သံသရာဝဋ်ဆင်းရဲကနေ လွတ်မြောက်ဖို့အတွက် တကယ့်အဖြေ မဟုတ်ဘူးဆိုတာကို အကြွင်းမဲ့ ယုံကြည်လာပါတယ်။ အကြောင်းအကျိုးကို နားလည်သွားတဲ့အတွက်၊ လွတ်မြောက်ချင်ရင် လွတ်မြောက်ကြောင်း အကျင့် (မဂ္ဂသစ္စာ) ကိုသာ ကျင့်ကြံရမယ်ဆိုတာ ရှင်းလင်းသွားပါတယ်။ ဒီလမ်းကို လျှောက်လှမ်းဖို့အတွက် အောက်ပါ အဓိပတိတရားလေးပါးကို အပြည့်အဝ အသုံးချရပါမယ်။

• ဆန္ဒ (ပြင်းပြသော လိုလားချက်): သံသရာဝဋ်ဆင်းရဲရဲ့ အပါယ်ဘေးကို အမှန်တကယ် မြင်ပြီး၊ ဒီဒုက္ခကနေ အပြီးတိုင် လွတ်မြောက်လိုတဲ့၊ မဂ်ဉာဏ် ဖိုလ်ဉာဏ်ကို မရရအောင် ယူမည်ဆိုသည့် ပြင်းပြသော ဆန္ဒကို မွေးမြူရပါမယ်။

• ဝီရိယ (မဆုတ်မနစ်သော အားထုတ်မှု): ခန္ဓာမှာ ဖြစ်ပေါ်နေတဲ့ ရုပ်နာမ်တွေရဲ့ ဖြစ်ပျက်ကို စောင့်ကြည့်တဲ့နေရာမှာ အာရုံတွေ နောက်ကို မျောမပါသွားအောင်၊ ကိလေသာတွေ ကြားမခိုနိုင်အောင် မဆုတ်မနစ်တဲ့ ဇွဲလုံ့လနဲ့ မျက်ခြည်မပြတ် ကြိုးစားအားထုတ်ရပါမယ်။

• စိတ္တ (စူးစိုက်သော စိတ်): မိမိ လေ့လာနေတဲ့ ပစ္စုပ္ပန်တည့်တည့်က ဖြစ်ပျက်အာရုံပေါ်မှာ စိတ်ကို အပြည့်အဝ နစ်မြှုပ် စူးစိုက်ထားရပါမယ်။

• ဝီမံသာ (ပညာဖြင့် ဆင်ခြင်သုံးသပ်ခြင်း): ပေါ်လာသမျှသော အာရုံ၊ ခံစားမှု၊ သိမှု အားလုံးဟာ တည်မြဲသလား၊ မမြဲဘူးလား၊ ပိုင်သလား၊ မပိုင်ဘူးလား ဆိုတာကို ဉာဏ်ပညာနဲ့ အစဉ်အမြဲ ထိုးထွင်းပြီး ဆင်ခြင်သုံးသပ်ရပါမယ်။

ဒီ အဓိပတိတရားလေးပါးဟာ တရားအားထုတ်ရာမှာ မဖြစ်မနေ လိုအပ်တဲ့ မောင်းနှင်အားတွေ ဖြစ်ပြီး၊ ဒီတရားတွေနဲ့ ပြည့်စုံမှသာလျှင် ကိလေသာကို ဖောက်ထွင်းပြီး မဂ်ဉာဏ် ဖိုလ်ဉာဏ်ဆီကို တက်လှမ်းနိုင်မှာ ဖြစ်ပါတယ်။

၆။ ရဟန်းတော်များ၏ တာဝန်နှင့် သာသနာ၏ အနှစ်သာရ

သာသနာ့ဘောင်ကို ဝင်ရောက်လာကြတဲ့ ရဟန်းတော်များဟာ ပုထုဇဉ်ဘဝရဲ့ ကြောက်မက်ဖွယ် ဘေးကြီးလေးပါးကို မြင်တွေ့ပြီး သံသရာဝဋ်ဆင်းရဲကနေ လွတ်မြောက်ဖို့အတွက် အကောင်းဆုံးသော အခွင့်အရေးကို ရရှိထားသူများ ဖြစ်ပါတယ်။ ရဟန်းဝတ်တယ်ဆိုတာ ကိုရင်ဝတ်စဉ်ကတည်းက “သံသရာ ဝဋ်ဒုက္ခက လွတ်အောင် လုပ်လို၍ အရှင်ဘုရားလက်ထဲမှ သင်္ကန်းနဲ့ တပည့်တော်ကို ရှင်သာမဏေပြုပေးပါ” ဟု တောင်းခံခဲ့သော ကတိစကားကို အမြဲ နှလုံးသွင်းဖို့ လိုအပ်ပါတယ်။

ယနေ့ခေတ်မှာ စာပေသင်ကြားခြင်း (ဂန္ထဓုရ) သက်သက်ဖြင့် သာသနာမှာ နေထိုင်ခွင့်ရှိသည်ဟူသော အယူအဆဟာ ဘုရားဟော ပါဠိတော်တွင် မပါဝင်ဘဲ ဓမ္မပဒ အဋ္ဌကထာတွင်သာ (၁၅) ကြိမ် ပါဝင်နေခြင်းဖြစ်ကြောင်း သတိပြုရပါမယ်။ ပါဠိတော်နှင့် အဋ္ဌကထာ ကွဲလွဲပါက ပါဠိတော်ကိုသာ အတည်ယူရမည်ဖြစ်သဖြင့် “သံသရာမှ လွတ်မြောက်လို၍” ဟူသော မူလရည်ရွယ်ချက်ကိုသာ အသက်သွင်းပြီး ဝိပဿနာဓုရကိုသာ အဓိကထား အားထုတ်ရမည် ဖြစ်ပါတယ်။

ရဟန်းတော်များ နေ့စဉ် သုံးစွဲနေသော ပစ္စည်းလေးပါးသည် ဒကာ၊ ဒကာမတွေရဲ့ လုပ်အား၊ ချွေးနှဲစာတွေဖြစ်ပြီး မြတ်စွာဘုရားထံမှ ချေးယူစားသောက်နေခြင်းဖြစ်ပါတယ်။ တရားအားမထုတ်ဘဲ (အနည်းဆုံး သောတာပန်မဖြစ်ဘဲ) စားသောက်နေပါက အကြွေးမဆပ်လိုသော “လူယုတ်မာ” ဟု မြတ်စွာဘုရားက သတ်မှတ်ထားပါတယ်။ ထို့ကြောင့် ရဟန်းတော်များအနေဖြင့် ဤကဲ့သို့ ကျင့်ကြံအားထုတ်ပြီး မဂ်ဉာဏ် ဖိုလ်ဉာဏ်ကို မျက်မှောက်ပြုခြင်းသည်သာ မြတ်စွာဘုရား၏ အကြွေးကို အကောင်းဆုံး ဆပ်ခြင်းမည်ပါသည်။

၇။ သက္ကာယဒိဋ္ဌိနှင့် ဝိစိကိစ္ဆာ ကင်းစင်ပြီး သောတာပတ္တိမဂ်သို့ တက်လှမ်းခြင်း

ဖြစ်ပျက်ကို သေချာမြင်ပြီး အနိစ္စ၊ ဒုက္ခ၊ အနတ္တကို ကိုယ်ပိုင်ဉာဏ်နဲ့ ထိုးထွင်းသိမြင်သွားတဲ့အခါ၊ “ငါ”၊ “သူတပါး”၊ “ပုဂ္ဂိုလ်”၊ “သတ္တဝါ” ဆိုတာ လုံးဝ မရှိဘဲ၊ ပိုင်ဆိုင်သူမရှိ သူ့သဘောသူဆောင်နေတဲ့ အနတ္တတရားတွေသာ ဖြစ်တယ်လို့ ရှင်းရှင်းလင်းလင်း သဘောပေါက်သွားပါတယ်။ ဒီအချိန်မှာ အစကတည်းက အခိုင်အမာ တည်ဆောက်ထားတဲ့၊ “ငါ” လို့ ထင်မှတ်နေတဲ့ သက္ကာယဒိဋ္ဌိ (အတ္တဒိဋ္ဌိ) ဟာ အလိုလို ပြုတ်ကျသွားပါပြီ။

ဒိဋ္ဌိ ပြုတ်ကျသွားတာနဲ့ တပြိုင်နက်၊ “ငါ တရားရပါ့မလား၊ သံသရာက တကယ်လွတ်နိုင်ပါ့မလား၊ ဒီလမ်းစဉ်ကရော မှန်ကန်ရဲ့လား” ဆိုတဲ့ သို့လော သို့လော တွေးတောနေတဲ့ ဝိစိကိစ္ဆာ (သံသယ) တွေဟာလည်း အပြီးတိုင် ရှင်းလင်းပျောက်ကွယ်သွားပါတော့တယ်။

ဒါဟာ သံသရာဝဋ်ဆင်းရဲကနေ လွတ်မြောက်ဖို့အတွက် အခိုင်မာဆုံးသော ပထမဆုံး ခြေလှမ်းဖြစ်တဲ့ သောတာပတ္တိမဂ် ပန်းတိုင်ကို အောင်မြင်စွာ ဆိုက်ရောက်သွားခြင်းပဲ ဖြစ်ပါတယ်။ သောတာပန် ဖြစ်သွားပြီဆိုရင် အပါယ်ဘေးကနေ အပြီးတိုင် လွတ်မြောက်သွားပြီ ဖြစ်သလို၊ အများဆုံး ခုနစ်ဘဝသာ သံသရာမှာ ကျင်လည်ရတော့မှာ ဖြစ်ပါတယ်။

၈။ နိဂုံး

ကျနော်တို့ရဲ့ အဓိက ရည်မှန်းချက်ဟာ လူ၊ ရဟန်း အရိယာတွေ တတ်နိုင်သလောက် များများ ပေါ်ထွန်းလာရေးပါပဲ။ သံသရာက လွတ်မြောက်ဖို့ဆိုရင် စာအုပ်တွေကြားထဲမှာပဲ မျောမနေဘဲ၊ စာပေသင်ကြားခြင်း သက်သက်ဖြင့် အချိန်မကုန်စေဘဲ၊ ကိုယ်တိုင် ခန္ဓာက ပြသနေတဲ့ အမှန်တရား (အဖြစ်အပျက်) ကို မျက်ခြည်မပြတ် လေ့လာဖို့ အလွန် အရေးကြီးပါတယ်။

အဖြစ်အပျက်ကို သေချာမြင်လာတဲ့အခါ၊ လောကီရေးရာ အာရုံတွေမှာ သာယာမူးယစ်နေတာဟာ အဆိပ်သင့်နေတာနဲ့ အတူတူပဲဆိုတာကို သဘောပေါက်လာပါလိမ့်မယ်။ အဲဒီအချိန်မှာ တရားအားထုတ်ခြင်းဆိုတဲ့ တစ်ခုတည်းသော ထွက်ပေါက်ကို ယုံကြည်မှု (သဒ္ဓါ) ဟာ မတုန်မလှုပ် ခိုင်မာတဲ့ ဉာဏ်အမြင် (ပညာဗိုလ်) အဖြစ်သို့ အောင်မြင်စွာ ကူးပြောင်းသွားမှာ ဖြစ်ပါတယ်။

ရဟန်းတော်များရော၊ ဥပါသကာ ဥပါသိကာများပါ အားလုံး လက်တွဲပြီး ပြောင်းလဲနေတဲ့ သဘာဝတရားတွေထဲမှာ အနှစ်သာရ မရှိကြောင်းကို ကိုယ်တိုင် ဉာဏ်နဲ့ ထိုးထွင်းသိမြင်အောင် ကြိုးစားကြပါစို့။ ဆန္ဒ၊ ဝီရိယ၊ စိတ္တ၊ ဝီမံသာ ဆိုတဲ့ အဓိပတိတရားလေးပါးကို အစွမ်းကုန် အသုံးချပြီး ခန္ဓာဉာဏ်ရောက် ဝိပဿနာအလုပ်ကို ရဲရဲဝံ့ဝံ့ လျှောက်လှမ်းကြပါစို့။ ဤကဲ့သို့ ကျင့်ကြံအားထုတ်ခြင်းဖြင့် အတ္တဒိဋ္ဌိကို ခွာချကာ၊ ရဟန်း အရိယာ၊ လူ အရိယာများ သိန်းနဲ့ချီ ပေါ်ထွက်လာပြီး၊ မြတ်စွာဘုရား၏ သာသနာတော် အဓွန့်ရှည် တည်တံ့ခိုင်မြဲပါစေကြောင်း လေးနက်စွာ တိုက်တွန်း ရေးသားလိုက်ရပါတယ်။