ရဟန်းတော်များ၏ အသက်မွေးဝမ်းကျောင်းမှုသည် အင်မတန် သန့်ရှင်းစင်ကြယ်လှပါသည်။ မနက်လင်းသည်နှင့် တစ်နေ့တာအတွက် လိုအပ်သော အာဟာရကို ရှာဖွေရာတွင် သပိတ်တစ်လုံးကို ပိုက်ကာ ငြိမ်သက်စွာ ရပ်တန့်၍ အလှူခံခြင်းသည် လောဘ၊ ဒေါသ၊ မောဟ ကင်းစင်ရေးဆီသို့ ဦးတည်သွားနေသော အခြေခံအကျဆုံး ကျင့်စဉ်တစ်ခု ဖြစ်ပါသည်။ သပိတ်ကို ပိုက်ထားသော လက်သည် စွန့်လွှတ်ခြင်းကို ကိုယ်စားပြုသည်။ အတ္တကို ခွာချခြင်းကို ကိုယ်စားပြုသည်။ သို့သော်လည်း ထိုစွန့်လွှတ်ခြင်းကို ကိုယ်စားပြုသော၊ သပိတ်ကို ပိုက်ထားသော လက်များဖြင့်ပင် ရွှေ၊ ငွေ၊ ကာသပဏ စသည့် ငွေကြေးများကို ကိုင်တွယ်လာသောအခါ၊ လက်ခံလာသောအခါ၊ သုံးစွဲလာသောအခါ ထိုရဟန်း၏ သန္တာန်၌ မည်သည့်အရာများ ဖြစ်ပေါ်ပြောင်းလဲသွားသနည်း။ ဤကိစ္စသည် သာမန် ဝိနည်းစည်းကမ်း ဖောက်ဖျက်မှု သက်သက်မျှသာ မဟုတ်ဘဲ ဝိပဿနာဉာဏ်များ ဖြစ်ပေါ်လာရေးနှင့် အရိယာမဂ်ဆီသို့ သွားမည့် လမ်းကြောင်းကိုပါ လုံးဝ ပိတ်ဆို့သွားစေနိုင်သည့် အလွန်ကြီးမားသော အဟန့်အတားကြီး ဖြစ်လာသည်ကို သတိပြုမိရန် လိုအပ်လှပါသည်။

လူသားများအနေဖြင့် သံသရာမှ လွတ်မြောက်ရေး၊ မဂ်ဖိုလ်နိဗ္ဗာန် ရရှိရေးအတွက် ရဟန်းဘောင်သို့ ဝင်ရောက်ကြခြင်း၏ အဓိက ရည်မှန်းချက်မှာ ပုထုဇဉ်အဖြစ်မှ အရိယာအဖြစ်သို့ ကူးပြောင်းနိုင်ရန် ဖြစ်ပါသည်။ အရိယာ၊ အထူးသဖြင့် သောတာပန်အဖြစ်သို့ ရောက်ရှိရန်အတွက် အဓိက အဟန့်အတားဖြစ်သော သက္ကာယဒိဋ္ဌိ (ငါဟူသော အစွဲ) ကို အရင်ဆုံး ဖြုတ်ချနိုင်ရပါမည်။ သို့သော် ငွေကြေးကို ကိုင်တွယ်သုံးစွဲခြင်းသည် ထို “ငါ” ဟူသော အစွဲကို ပိုမို ခိုင်မာလာစေရန် နေ့စဉ်နှင့်အမျှ ရေလောင်းပေါင်းသင် ပေးနေသကဲ့သို့ ဖြစ်နေပါသည်။

ငွေကြေးဟူသည် လောဘကို အခြေခံပါသည်။ “ငါ့ငွေ”၊ “ငါ့အလှူငွေ”၊ “ငါ့ဘဏ်အကောင့်”၊ “ငါဝယ်ထားသော ပစ္စည်း” ဟူသည့် ပညတ်အစွဲများက ဉာဏ်ထဲတွင် အထပ်ထပ် အခါခါ နေရာယူလာပါသည်။ ဝိပဿနာတရား အားထုတ်သည်ဆိုသည်မှာ မိမိခန္ဓာကိုယ်နှင့် စိတ်သန္တာန်တွင် အဆက်မပြတ် ဖြစ်ပေါ်နေသော ရုပ်နာမ်သဘာဝတို့ကို ဝင်ရောက်စွက်ဖက်ခြင်း မရှိဘဲ အရှိကိုအရှိအတိုင်း လေ့လာခြင်းပင် ဖြစ်ပါသည်။ ထိုသို့ လေ့လာခြင်း ပြုလုပ်နိုင်ရန်အတွက် စိတ်သည် ကြည်လင်နေရန်၊ အစွဲအလမ်း ကင်းနေရန် လိုအပ်ပါသည်။ သို့သော် ငွေကြေးကို ကိုင်တွယ်သူ၏ စိတ်တွင် မည်သို့သော ဝိဉာဏ်များ ဖြစ်ပေါ်နေမည်နည်း။ ငွေကို ရရှိလိုသော တပ်မက်မှု၊ ရလာသောငွေကို မပျောက်ပျက်အောင် သိမ်းဆည်းလိုမှု၊ ထိုငွေဖြင့် မည်သည့်အရာကို ဝယ်ယူမည်၊ မည်သို့သုံးစွဲမည်ဟူသော ကြိုတင်ကြံစည်မှု စသည့် လောဘ၊ သောက၊ ဗျာပါဒ များနှင့် ရောယှက်နေသော ဝိဉာဏ်များသာ အဆက်မပြတ် ဖြစ်ပေါ်နေမည် ဖြစ်ပါသည်။

ဤကဲ့သို့ ရှုပ်ထွေးနေသော စိတ်အစဉ်ဖြင့် ဝိပဿနာရှုမှတ်ရာတွင် အလွန်ခက်ခဲသွားပါသည်။ တရားထိုင်နေစဉ်မှာပင် “ဒီနေ့ အလှူငွေ ဘယ်လောက်ရလဲ”၊ “ကျောင်းအတွက် ဘာတွေ ဝယ်ရဦးမလဲ”၊ “ဘယ်ဒကာ၊ ဒကာမကတော့ ဘယ်လောက် လှူသွားတယ်” ဟူသော အတွေးများက ဝင်ရောက် နှောင့်ယှက်နေမည် ဖြစ်ပါသည်။ ထိုအခါ ပစ္စုပ္ပန်တည့်တည့်တွင် ဖြစ်ပေါ်နေသော ရုပ်နာမ်တို့၏ ဖြစ်ပျက်သဘောကို မြင်နိုင်စွမ်း မရှိတော့ဘဲ၊ ပညတ်နယ်ပယ်ထဲတွင်သာ စိတ်က လွင့်မျောနေမည် ဖြစ်ပါသည်။ ရုပ်နာမ်တို့၏ ဖြစ်ပျက်ကို ဉာဏ်ဖြင့် ရှင်းရှင်းလင်းလင်း မမြင်သရွေ့ အနတ္တ (ပိုင်ရှင်မဲ့ သဘာဝ၊ အစိုးမရသော သဘာဝ) ကို သဘောပေါက်မည် မဟုတ်ပါ။ အနတ္တကို သဘောမပေါက်လျှင် ဒိဋ္ဌိ မကွာနိုင်ပါ။ ဒိဋ္ဌိ မကွာလျှင် သောတာပတ္တိမဂ် ဟူသည်မှာ ဝေးကွာသွားပြီ ဖြစ်ပါသည်။ ထို့ကြောင့် ငွေကြေးကိုင်တွယ်ခြင်းသည် အရိယာမဂ်ကို ပျောက်ဆုံးစေသော တိုက်ရိုက် အကြောင်းတရားတစ်ခု ဖြစ်လာရခြင်း ဖြစ်ပါသည်။

ထို့အပြင် ငွေကြေးကို လက်ခံသုံးစွဲလာသော ရဟန်းတစ်ပါး၏ နေ့စဉ်ဘဝ နေထိုင်မှုပုံစံသည်လည်း ပြောင်းလဲသွားတတ်ပါသည်။ အလှူရှင် ဒကာ၊ ဒကာမများအပေါ် ဆက်ဆံရာတွင် မျက်နှာလိုက်မှုများ၊ မျှော်လင့်ချက်များ ပါဝင်လာတတ်ပါသည်။ ချမ်းသာသော အလှူရှင်ကို ပိုမို အလေးထား ဆက်ဆံမိခြင်း၊ မိမိအား လှူဒါန်းမှု နည်းပါးသူအပေါ် စိတ်ထဲမှ အလိုမကျ ဖြစ်ခြင်း စသည့် ကိလေသာ အညစ်အကြေးများက အလိုအလျောက် ဝင်ရောက်လာပါသည်။ သောတာပန် ပုဂ္ဂိုလ်တို့၏ ထူးခြားချက်တစ်ခုမှာ မနာလိုခြင်း၊ ဝန်တိုခြင်း ကင်းစင်ပြီး၊ လောကရှိ အရာအားလုံးသည် ဒုက္ခဟု ဆုံးဖြတ်ချက်ချထားနိုင်ခြင်းကြောင့် အတင်းအဓမ္မ လိုချင်တပ်မက်မှု (အပိစ္ဆဂုဏ်) မရှိတော့ခြင်း ဖြစ်ပါသည်။ သို့သော် ငွေကြေးကို သာယာနေသူသည် ထိုဂုဏ်သတ္တိများနှင့် ဆန့်ကျင်ဘက် လမ်းကြောင်းပေါ်သို့ ရောက်ရှိနေခြင်းပင် ဖြစ်ပါသည်။

အချို့က ငွေကိုင်သော်လည်း စိတ်ထဲတွင် မတပ်မက်လျှင် ရသည်ဟု ဆင်ခြေပေးတတ်ကြပါသည်။ ဤသည်မှာ အလွန် အန္တရာယ်ကြီးမားသော မိမိကိုယ်ကို လှည့်စားမှုတစ်ခု ဖြစ်ပါသည်။ ပုထုဇဉ်တို့၏ စိတ်သည် အာရုံနှင့် တွေ့လျှင် ချက်ချင်း တုံ့ပြန်တတ်သော သဘာဝရှိပါသည်။ ငွေကြေးဟူသော အာရုံနှင့် ထိတွေ့လိုက်သည်နှင့် တစ်ပြိုင်နက် သာယာမှု (တဏှာ) သို့မဟုတ် စွဲလမ်းမှု (ဥပါဒါန်) သည် ချက်ချင်းဆိုသလို ဖြစ်ပေါ်လာတတ်ပါသည်။ ထိုသို့ ဖြစ်ပေါ်လာသော ဝိဉာဏ်၏ အပြောင်းအလဲကို အချိန်မီ လေ့လာခြင်း မပြုနိုင်ပါက လောဘ၏ ကျေးကျွန် ဘဝသို့ ရောက်ရှိသွားမည်သာ ဖြစ်ပါသည်။ ငွေကြေးကို လက်ခံထားပြီးမှ “ငါ မတပ်မက်ဘူး” ဟု နှုတ်မှ ပြောနေခြင်းသည် လက်တွေ့ ခန္ဓာဉာဏ်ရောက် ဝိပဿနာအမြင်ဖြင့် ကြည့်လျှင် ကိုက်ညီမှု မရှိလှပါ။ တကယ်တမ်း မတပ်မက်ပါက အစကတည်းက လက်ခံစရာ အကြောင်းကို မရှိခြင်း ဖြစ်ပါသည်။

ရဟန်းလောကတွင် အမှားများကို အမှားမှန်းသိပြီး အမှန်တရားဆီသို့ ပြန်လည် ဦးတည်နိုင်ရန်မှာ အလွန် အရေးကြီးသော အချိန်ကာလသို့ ရောက်ရှိနေပြီ ဖြစ်ပါသည်။ လူ၊ ရဟန်း အရိယာများ များများ ပေါ်ထွန်းလာရေးအတွက် ဆိုလျှင် ဤကဲ့သို့သော အခြေခံအကျဆုံး အမှားများကို ရဲရဲဝံ့ဝံ့ ထောက်ပြပြီး ပြုပြင်ကြရန် လိုအပ်ပါသည်။ မှားယွင်းသော အလေ့အထများကို ဖုံးကွယ်ထားခြင်းဖြင့် မည်သည့် အကျိုးကျေးဇူးမျှ ရရှိလာမည် မဟုတ်ဘဲ၊ သံသရာ လည်စေမည့် အကြောင်းတရားများကိုသာ ပွားများနေစေမည် ဖြစ်ပါသည်။

ဤနေရာတွင် အဓိပတိတရားလေးပါး ဖြစ်သော ဆန္ဒ (ပြင်းပြသော ဆန္ဒ)၊ စိတ္တ (စိတ်ဓာတ် ပြတ်သားမှု)၊ ဝီရိယ (မဆုတ်မနစ်သော လုံ့လ)၊ ဝီမံသာ (အကြောင်းအကျိုးကို ဉာဏ်ဖြင့် ဆင်ခြင်မှု) တို့ကို အသုံးချရန် အထူး လိုအပ်လှပါသည်။ ငွေကြေးကိုင်တွယ်ခြင်း၏ ဆိုးကျိုး၊ အရိယာမဂ်ကို ပိတ်ဆို့စေပုံတို့ကို ဝီမံသာ ဉာဏ်ဖြင့် သေချာစွာ စဉ်းစားဆင်ခြင်ရပါမည်။ ထိုသို့ ဆင်ခြင်ပြီးပါက ဤအမှားမှ ရုန်းထွက်လိုသော ပြင်းပြသည့် ဆန္ဒ ဖြစ်ပေါ်လာရပါမည်။ ထို့နောက် မည်သူက မည်သို့ပင် ဆိုစေကာမူ မိမိ၏ စိတ်ကို ပြတ်သားစွာထားပြီး (စိတ္တ)၊ ဝိနည်းတော်နှင့်အညီ ငွေကြေးကိုင်တွယ်ခြင်းမှ ရှောင်ကြဉ်ရန် ဝီရိယ ထား၍ ကြိုးစားရမည် ဖြစ်ပါသည်။ ဤအဓိပတိတရားလေးပါးသာ ခိုင်မာပါက မည်မျှပင် ခက်ခဲသော ပတ်ဝန်းကျင် အခြေအနေဖြစ်ပါစေ၊ အမှန်တရားဘက်တွင် ရပ်တည်နိုင်မည် ဖြစ်ပါသည်။

ဝိပဿနာ အားထုတ်ရာတွင် ခန္ဓာကိုယ်၌ ပေါ်လာသမျှသော ဝေဒနာများ၊ စိတ်ထဲတွင် ဖြစ်ပေါ်လာသမျှသော အတွေးများကို အစွဲအလမ်းကင်းစွာဖြင့် လေ့လာခြင်း ပြုလုပ်ရသကဲ့သို့၊ မိမိ၏ နေ့စဉ်ဘဝ နေထိုင်မှုတွင်လည်း ငွေကြေးနှင့် ပတ်သက်လာလျှင် မိမိစိတ်ထဲ၌ ဖြစ်ပေါ်လာသော ဝိဉာဏ်၏ အခြေအနေကို အမြဲမပြတ် စောင့်ကြည့်နေရပါမည်။ အလှူခံရရှိလာသောအခါ ဝမ်းသာသွားသော စိတ်၊ မရသောအခါ စိတ်ပျက်သွားသော စိတ်၊ ဤစိတ်အားလုံးသည် အနိစ္စ (မမြဲသော)၊ ဒုက္ခ (ဆင်းရဲသော)၊ အနတ္တ (အစိုးမရသော) သဘာဝတရားများသာ ဖြစ်သည်ဟု ရှုမြင်နိုင်ရပါမည်။ ထိုသို့ ရှုမြင်နိုင်ရန်အတွက် အကောင်းဆုံး နည်းလမ်းမှာ ငွေကြေးနှင့် ပတ်သက်သော အာရုံများကို အတတ်နိုင်ဆုံး ရှောင်ကြဉ်ခြင်း၊ ဝိနည်းတော်နှင့်အညီ ကပ္ပိယကာရကတို့မှ တစ်ဆင့်သာ စီစဉ်ဆောင်ရွက်စေခြင်းဖြင့် မိမိ၏ စိတ်ကို ကိလေသာ အာရုံများမှ ကာကွယ်ထားခြင်းပင် ဖြစ်ပါသည်။

အချုပ်အားဖြင့် ဆိုရသော် သပိတ်ကို ပိုက်ထားသော ရဟန်းတစ်ပါးသည် ငွေကြေးကို ကိုင်တွယ်သုံးစွဲလာသောအခါ၊ ထိုငွေကြေးသည် မိမိ၏ သန္တာန်၌ လောဘနှင့် ဒိဋ္ဌိကို ကြီးထွားစေပြီး ဝိပဿနာဉာဏ် ဖြစ်ပေါ်မှုကို အကြီးအကျယ် နှောင့်ယှက်တားဆီးပါသည်။ ထိုအခါ အရိယာမဂ် ဟူသော မြင့်မြတ်သည့် ပန်းတိုင်သည်လည်း တဖြည်းဖြည်း ဝေးကွာ၍ ပျောက်ဆုံးသွားရတော့သည်။ လူ၊ ရဟန်း အရိယာများ အမှန်တကယ် ပေါ်ထွက်လာစေရန်အတွက် ရဟန်းတော်များ အနေဖြင့် ငွေကြေး ကိုင်တွယ်ခြင်းဟူသော အမှားကို ရဲရဲဝံ့ဝံ့ ဝန်ခံကာ၊ အဓိပတိတရားလေးပါးကို လက်ကိုင်ပြု၍ ဝိပဿနာ အလုပ်ကိုသာ အစွမ်းကုန် ကြိုးစားအားထုတ်ကြပါရန်၊ ပေါ်လာသမျှသော ဝိဉာဏ်အစဉ်ကို အရှိကိုအရှိအတိုင်း လေ့လာခြင်းဖြင့် အနတ္တ သဘောကို မျက်မှောက်ပြုနိုင်ကြပါစေရန် အလေးအနက် တိုက်တွန်း ရေးသားအပ်ပါသည်။ ဤလမ်းစဉ်သာလျှင် ပျောက်ဆုံးနေသော အရိယာမဂ်ကို ပြန်လည် ရှာဖွေတွေ့ရှိနိုင်မည့် တစ်ခုတည်းသော လမ်းမှန် ဖြစ်ပါတော့သည်။