မြတ်စွာဘုရားရှင်၏ အဘိဓမ္မာဒေသနာတော်တွင် ပုဂ္ဂလပညတ်ကျမ်းသည် အလွန်အရေးကြီးသော အခန်းကဏ္ဍမှ ပါဝင်ပါသည်။ ထိုကျမ်း၌ ပညတ်တော်မူခြင်း (၆) ပါးကို ပြဆိုရာတွင် “သစ္စာပညတ်” အပိုင်း၌ ဒုက္ခ၊ သမုဒယ၊ မဂ္ဂ၊ နိရောဓ ဟူသော သစ္စာလေးပါးကိုသာ အတိအလင်း ပြဆိုထားပါသည်။
ထို့ကြောင့် ယနေ့ခေတ်တွင် တွင်ကျယ်စွာ သုံးနှုန်းနေကြသော “သမုတိသစ္စာ” နှင့် “ပရမတ္တသစ္စာ” ဟူသော အသုံးအနှုန်းများသည် မူရင်းကျမ်းဂန်လာ သစ္စာပညတ်ချက်များနှင့် ကိုက်ညီမှုမရှိရုံမျှမက၊ တရားဓမ္မ၏ အနှစ်သာရကို လွဲချော်စေသော အသုံးအနှုန်းများဖြစ်ကြောင်း ပြင်းပြင်းထန်ထန် ထောက်ပြကန့်ကွက်ရန် လိုအပ်လာပါသည်။
သစ္စာပညတ်တွင် မပါဝင်သော သမုတိနှင့် ပရမတ်
ပုဂ္ဂလပညတ်ကျမ်းတွင် မြတ်စွာဘုရားရှင် ကိုယ်တော်တိုင် “သစ္စာ” ဟု အမည်တပ်၍ ပညတ်တော်မူခဲ့သည်မှာ သစ္စာလေးပါးသာ ရှိပါသည်။ ထိုနေရာတွင် သမုတိကို သစ္စာဟုလည်းကောင်း၊ ပရမတ်ကို သစ္စာဟုလည်းကောင်း မည်သည့်နေရာတွင်မျှ ထည့်သွင်းဟောကြားခဲ့ခြင်း မရှိပါ။
သမုတိ (ပညတ်) ဆိုသည်မှာ “အရှိတရား” မဟုတ်ဘဲ အခေါ်အဝေါ်မျှသာ ဖြစ်သည်။ အရှိတရားမဟုတ်သော အရာကို “သစ္စာ” (အမှန်တရား) ဟု အမည်တပ်ခြင်းသည်ပင် ဝေါဟာရပိုင်းအရ ရှေ့နောက်မညီညွတ်မှု ဖြစ်နေပါသည်။ အမှန်တရားမဟုတ်သည်ကို အမှန်တရား (သစ္စာ) ဟု သုံးနှုန်းခြင်းသည် သစ္စာလေးပါး၏ မြင့်မြတ်သော ဂုဏ်ရည်ကို သာမန်အဆင့်သို့ ဆွဲချသကဲ့သို့ ဖြစ်နေပါသည်။
ပရမတ်သည် သစ္စာမဟုတ်၊ သစ္စာ၏ အစိတ်အပိုင်းသာဖြစ်သည်
ပရမတ် (ရုပ်နာမ်ဓမ္မ) တို့ကို “ပရမတ္တသစ္စာ” ဟု သုံးနှုန်းခြင်းသည်လည်း အလွန်အန္တရာယ်ကြီးသော အယူအဆအမှား ဖြစ်ပါသည်။ ပရမတ်တရားတို့သည် ဖြစ်ပြီးပျက်နေသော “သင်္ခါရ” များသာ ဖြစ်ကြသည်။ ထိုဖြစ်ပျက်နေသော သင်္ခါရတရားတို့သည် ဒုက္ခသစ္စာ တွင်သာ အကျုံးဝင်ပါသည်။ ဖြစ်ပျက်နေသော တရားတို့ကို သီးခြား “ပရမတ္တသစ္စာ” ဟု အမည်တပ်လိုက်ခြင်းဖြင့် ဒုက္ခသစ္စာကို ဒုက္ခဟု မမြင်ဘဲ ပရမတ်ကို အမှန်တရား (သစ္စာ) တစ်ခုအဖြစ် မှားယွင်းစွာ စွဲလမ်းသွားစေနိုင်ပါသည်။
အသုံးအနှုန်းအမှားကို အပြင်းအထန် ကန့်ကွက်ရခြင်း
၁။ ဒေသနာတော်ကို ရောထွေးစေခြင်း: မြတ်စွာဘုရားရှင် တိကျစွာ ပညတ်ထားသော “သစ္စာလေးပါး” ဘောင်အတွင်းသို့ ကျမ်းဂန်တွင်မရှိသော အသုံးအနှုန်းများ သွတ်သွင်းခြင်းသည် ပရိယတ္တိသာသနာကို ပျက်စီးစေပါသည်။
၂။ လက်တွေ့ကျင့်စဉ်တွင် လွဲချော်စေခြင်း: သစ္စာလေးပါးကို သိမြင်ရန် ကြိုးစားရမည့်အစား “သမုတိ” နှင့် “ပရမတ်” ဟူသော ခွဲခြားမှုများကြားတွင် လမ်းပျောက်ကာ၊ ပရမတ်ကိုပင် နိဗ္ဗာန်ဟု မှတ်ထင်တတ်သည့် အယူအမှားများ ဖြစ်ပေါ်လာနိုင်ပါသည်။
၃။ ပုဂ္ဂလပညတ်ကျမ်းကို ဆန့်ကျင်ခြင်း: ဘုရားဟော ကျမ်းဂန်တွင် “သစ္စာပညတ်” ကို လေးပါးဟုသာ ကန့်သတ်ထားပါလျက်၊ မိမိတို့ဘာသာ သစ္စာအသစ်များ ထပ်မံဖန်တီးသုံးနှုန်းခြင်းသည် ဓမ္မဝိနယကို စိန်ခေါ်ရာ ရောက်ပါသည်။
နိဂုံး
ထို့ကြောင့် သမုတိသစ္စာ၊ ပရမတ္တသစ္စာ ဟူသော အသုံးအနှုန်းများသည် မြတ်စွာဘုရားရှင်၏ မူရင်းအာဘော်မဟုတ်သည့်အပြင်၊ သစ္စာလေးပါး၏ အနှစ်သာရကို ဖုံးကွယ်စေသော စကားလုံးများဖြစ်၍ လုံးဝ (လုံးဝ) မသုံးနှုန်းသင့်ကြောင်း ပြင်းပြင်းထန်ထန် ကန့်ကွက်အပ်ပါသည်။ ကျွန်ုပ်တို့သည် ကျမ်းဂန်လာအတိုင်း ဒုက္ခ၊ သမုဒယ၊ မဂ္ဂ၊ နိရောဓ ဟူသော ဧကသစ္စာ (မှန်သောသစ္စာတစ်ခုတည်း) လမ်းစဉ်ပေါ်၌သာ ခိုင်ခိုင်မာမာ ရပ်တည်ကြရမည် ဖြစ်ပါသည်။