လောကကြီးမှာ လူသားတွေဟာ ဘဝရဲ့ ရည်မှန်းချက် ပန်းတိုင်တစ်ခုခုကို သွားတဲ့အခါ၊ ဒါမှမဟုတ် အခက်အခဲ ပြဿနာ တစ်စုံတစ်ရာနဲ့ ကြုံတွေ့လာရတဲ့အခါတိုင်း ပြင်ပက အကူအညီတွေကို အလိုအလျောက် မျှော်လင့် ရှာဖွေတတ်ကြပါတယ်။ စီးပွားရေး အဆင်မပြေတဲ့အခါ ကယ်တင်ရှင်ကို မျှော်တယ်၊ ကျန်းမာရေး ချို့တဲ့တဲ့အခါ ဆေးဝါးနဲ့ ဆရာဝန်ကို အားကိုးတယ်၊ ပိုပြီး နက်နဲတဲ့ သံသရာဝဋ်ဆင်းရဲကနေ လွတ်မြောက်ဖို့ ကြိုးစားတဲ့ နေရာမှာတောင်မှ ယတြာတွေ၊ အခမ်းအနားတွေ၊ အပြင်က တန်ခိုးရှင်တွေဆီက စောင်မကြည့်ရှုမှုကို ဆုတောင်း မျှော်လင့်တတ်ကြပါတယ်။ တကယ်တမ်း ယုတ္တိဗေဒ (Logic) ကျကျနဲ့ သဘာဝတရားရဲ့ အလုပ်လုပ်ပုံကို ထိုးထွင်းပြီး လေ့လာကြည့်မယ်ဆိုရင်တော့၊ ကျနော်တို့ လိုရာပန်းတိုင်ကို အရောက်လှမ်းဖို့ဆိုတာ ပြင်ပက အရာတွေအပေါ်မှာ မူတည်နေတာ မဟုတ်ဘဲ၊ ကိုယ့်ရဲ့ အတွင်းသန္တာန်မှာ ရှိနေတဲ့ အင်အားစုတွေကသာ အဓိက အဆုံးအဖြတ် ပေးသွားတယ် ဆိုတဲ့ ပကတိ အရှိတရား (Reality) ကို ရှင်းလင်းစွာ မြင်တွေ့ရမှာ ဖြစ်ပါတယ်။

ပြင်ပကို အားကိုးခြင်းဆိုတဲ့ မှားယွင်းစွာ ကောက်ချက်ချမှု (Misconception)

လူတွေ ဘာကြောင့် ပြင်ပက အကူအညီကို အမြဲတမ်း မျှော်လင့်နေကြတာလဲ။ အဓိက အကြောင်းရင်းကတော့ “ငါ” ဆိုတဲ့ မှားယွင်းစွာ ကောက်ချက်ချမှု (Misconception) ကြီးကြောင့်ပါပဲ။ နေ့စဉ်ဘဝမှာ အာရုံတစ်ခုခုနဲ့ တိုက်မိတိုင်း ပေါ်လာတဲ့ အဖြစ်အပျက်လေးတွေကို “ငါ” လို့ ယူဆလိုက်တဲ့အခါ၊ အဲဒီ “ငါ” ဟာ အားနည်းတယ်၊ မစွမ်းဆောင်နိုင်ဘူး၊ အကူအညီ လိုအပ်တယ် ဆိုတဲ့ အတွေးတွေ ဆက်တိုက် ဝင်လာပါတော့တယ်။ အဲဒီကနေ တစ်ဆင့် ငါ့ကို ကယ်တင်မယ့်သူ၊ ငါ့ကို ပံ့ပိုးမယ့်သူ၊ ငါ့ကို အောင်မြင်အောင် လုပ်ပေးမယ့်သူ ဆိုပြီး ပြင်ပ လောကကြီးဆီကို အာရုံလှည့်သွားပါတော့တယ်။

ဒါပေမယ့် တကယ့် လက်တွေ့ အမှန်တရားမှာတော့ အဲဒီလို ခိုင်မြဲတဲ့ “ငါ” ဆိုတာ လုံးဝ မရှိပါဘူး။ ဩကာသလောကကြီးထဲက အက်တမ်တွေနဲ့ ဖွဲ့စည်းထားတဲ့ ဒီခန္ဓာကိုယ်ကြီးနဲ့ စိတ်အစဉ်ဆိုတာဟာ အကြောင်းနဲ့ အကျိုး အဆက်မပြတ် ဖြစ်ပေါ်ပြီး ပျက်စီးနေတဲ့ ရုပ်နာမ် ဖြစ်စဉ်သက်သက်သာ ဖြစ်ပါတယ်။ မျက်စိက အဆင်းကို မြင်လိုက်တဲ့အခါ မြင်သိတဲ့ ဝိဉာဏ်လေး ဖြစ်ပေါ်လာတယ်၊ နားက အသံကို ကြားလိုက်တဲ့အခါ ကြားသိတဲ့ ဝိဉာဏ်လေး ဖြစ်ပေါ်လာတယ်။ အဲဒီ ဝိဉာဏ်တွေဟာ အကြောင်းတိုက်ဆိုင်လို့ ဖြစ်လာပြီး ချက်ချင်း ပြန်ချုပ်ပျောက်သွားကြတာချည်းပါပဲ။ ဒီလို ဖြစ်ပြီး ပျက်နေတဲ့ သဘာဝတရားသက်သက်မှာ “ငါ” ဆိုတဲ့ ပြုလုပ်သူ (Doer) လည်း မရှိသလို၊ ပြင်ပကနေ လာပြီး ကယ်တင်ပေးမယ့် “ကယ်တင်ရှင်” ဆိုတာလည်း လုံးဝ မရှိပါဘူး။ အရာအားလုံးဟာ ကိုယ်တိုင် ဖန်တီးယူတဲ့ အကြောင်းတရားတွေအပေါ်မှာသာ မူတည်ပြီး အကျိုးတရားတွေ ဆက်တိုက် ပေါ်ပေါက်နေခြင်းသာ ဖြစ်ပါတယ်။

အတွင်းအင်အား သို့မဟုတ် အဓိပတိတရားလေးပါး

ဒါဆိုရင် ပန်းတိုင်ရောက်ဖို့ အဆုံးအဖြတ်ပေးတဲ့ ကိုယ့်အထဲက အင်အားဆိုတာ ဘာလဲ။ အဲဒါဟာ အစဉ်အလာ ယုံကြည်မှုတွေ ပြောလေ့ရှိတဲ့ ထူးဆန်းတဲ့ စွမ်းအင်တွေ၊ မှော်ဆန်တဲ့ တန်ခိုးတွေ မဟုတ်ပါဘူး။ တကယ့် လက်တွေ့ကျတဲ့ ဆန္ဒ၊ စိတ္တ၊ ဝီရိယ၊ ဝီမံသာ ဆိုတဲ့ အဓိပတိတရားလေးပါးပဲ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒီအင်အားစု လေးခုဟာ မိမိရဲ့ အတွင်းသန္တာန်မှာ မှန်မှန်ကန်ကန် စုစည်းမိသွားပြီ ဆိုရင် ဘယ်လို ပြင်ပ အခက်အခဲကမှ တားဆီးလို့ မရတော့ပါဘူး။

၁။ ဆန္ဒာဓိပတိ (ပြင်းပြသော ဆန္ဒ): ဒါဟာ လောကီ စည်းစိမ်တွေကို မက်မောတဲ့ တဏှာလောဘကို ပြောတာ မဟုတ်ပါဘူး။ ပကတိ အရှိတရားကို အရှိအတိုင်း သိမြင်လိုတဲ့၊ သံသရာဝဋ်ဆင်းရဲရဲ့ အကြောင်းရင်းမှန်ကို ထိုးထွင်းသိမြင်ပြီး အပြီးတိုင် လွတ်မြောက်လိုတဲ့ ပြင်းပြတဲ့ ဆန္ဒကို ဆိုလိုတာပါ။ ကိုယ့်အထဲမှာ ဒီဆန္ဒသာ ကြီးမားနေမယ် ဆိုရင် ပြင်ပက လူတွေက ဘယ်လောက်ပဲ တားဆီးပိတ်ပင်နေပါစေ၊ ဘယ်လောက်ပဲ အားပေးကူညီမှု မရှိပါစေ၊ ကိုယ်သွားမယ့် လမ်းကို ဆက်သွားနေမှာပါပဲ။ ဆန္ဒဟာ အတွင်းအင်ဂျင်စက်ကို စတင် နှိုးပေးတဲ့ မီးပွားလေးပဲ ဖြစ်ပါတယ်။

၂။ စိတ္တာဓိပတိ (ခိုင်မာသော စူးစိုက်မှု): ကိုယ်သွားမယ့် ပန်းတိုင်၊ ကိုယ်သိမြင်ရမယ့် အရှိတရား အပေါ်မှာ အပြည့်အဝ စူးစိုက်နစ်မြုပ်နေတဲ့ စိတ်ဓာတ်ခွန်အား ဖြစ်ပါတယ်။ နေ့စဉ်ဘဝမှာ အလုပ်ခွင်က ဖိအားတွေ၊ ပတ်ဝန်းကျင်က ဝေဖန်မှုတွေ၊ အခက်အခဲ ပြဿနာတွေ ဆိုတာ အမြဲတမ်း ရှိနေမှာပါ။ ဒါပေမယ့် စိတ္တာဓိပတိ အားကောင်းနေသူ တစ်ယောက်အတွက်တော့ ဒီပြင်ပ အနှောင့်အယှက်တွေဟာ သူ့ရဲ့ စူးစိုက်မှုကို ဖျက်ဆီးနိုင်စွမ်း မရှိပါဘူး။ အပြင်က ဘာတွေပဲ ဖြစ်နေဖြစ်နေ၊ မိမိရဲ့ ခန္ဓာပေါ်မှာ ဖြစ်ပေါ်နေတဲ့ ဝိဉာဏ်ရဲ့ အဖြစ်အပျက်ကိုသာ မျက်ခြည်မပြတ် စောင့်ကြည့်နေနိုင်တဲ့ ခိုင်မာမှုဟာ အကြီးမားဆုံးသော အတွင်းအင်အား တစ်ခုပါပဲ။

၃။ ဝီရိယာဓိပတိ (မဆုတ်မနစ်သော လုံ့လ): ဒီနေရာမှာ ဝီရိယဆိုတာ “ငါ ကြိုးစားနေတယ်” ဆိုတဲ့ အတ္တနဲ့ အတင်းအကျပ် တွန်းအားပေးနေတာမျိုး မဟုတ်ပါဘူး။ အရှိတရားကို သိချင်စိတ်ကြောင့် သဘာဝကျကျ အလိုအလျောက် စီးဆင်းလာတဲ့ မဆုတ်မနစ်တဲ့ လုံ့လကို ဆိုလိုပါတယ်။ ပြင်ပက အကူအညီတွေကို ထိုင်စောင့်နေမယ့် အစား၊ မျက်မှောက် ပစ္စုပ္ပန်မှာ ဖြစ်ပေါ်နေတဲ့ ရုပ်နာမ် ဖြစ်စဉ်တွေကို အနီးကပ် လေ့လာနေတဲ့ အလုပ်ကို မရပ်မနား ဆက်တိုက် လုပ်ဆောင်နေခြင်းဟာ ဝီရိယာဓိပတိပါပဲ။ အကူအညီမပါလို့ စိတ်ဓာတ်ကျတယ် ဆိုတာ ဝီရိယ အားနည်းသွားလို့ ဖြစ်ပါတယ်။

၄။ ဝီမံသာဓိပတိ (ဉာဏ်ပညာဖြင့် လေ့လာဆန်းစစ်ခြင်း): ဒါဟာ အရေးအကြီးဆုံးသော ထိန်းကျောင်းမှု စနစ်ပါပဲ။ ကိုယ့်ရဲ့ လုပ်ရပ်တွေ၊ တွေးတောမှုတွေဟာ မှန်ကန်ရဲ့လား၊ “ငါ” ဆိုတဲ့ အစွဲတွေ ဝင်လာပြီလား ဆိုတာကို အမြဲတမ်း ယုတ္တိဗေဒကျကျ ပြန်လည်ဆန်းစစ် လေ့လာနေရပါမယ်။ ပြင်ပက လူတွေက ကိုယ့်ကို ဘယ်လောက်ပဲ လမ်းမှားကို ညွှန်ပြနေပါစေ၊ ကိုယ့်အထဲမှာ ဝီမံသာ ဉာဏ်ရှိနေရင် အကန်းယုံ ယုံကြည်မှုတွေနောက်ကို မပါသွားတော့ပါဘူး။ ကိုယ်တိုင်ရဲ့ ဉာဏ်နဲ့ အကြောင်းအကျိုးကို ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာ လေ့လာပြီး အမှားကို အမြဲ ပြင်ဆင်နေနိုင်ခြင်းဟာ ပန်းတိုင်ကို အရောက်သွားဖို့ အသေချာဆုံးသော လမ်းပြမြေပုံ ဖြစ်ပါတယ်။

လက်တွေ့ဘဝနှင့် ဝိပဿနာတွင် အတွင်းအင်အားကို အသုံးချခြင်း

ဥပါသကာ၊ ဥပါသိကာတွေ အနေနဲ့ ဒီအချက်ကို နေ့စဉ်ဘဝမှာ အလွယ်တကူ လက်တွေ့ အသုံးချနိုင်ပါတယ်။ လူမှုရေး၊ စီးပွားရေး ပြဿနာတစ်ခုခု ကြုံလာတဲ့အခါ ပြင်ပက အကူအညီကို အရင်ဆုံး မျှော်လင့်မယ့်အစား ကိုယ့်စိတ်ကို ကိုယ်အရင် ပြန်ကြည့်ပါ။ ဒေါသထွက်စရာ ကြုံရင် “ငါ ဒေါသထွက်တယ်” လို့ တွေးပြီး ပတ်ဝန်းကျင်ကို အပြစ်တင်မယ့်အစား၊ အဲဒီ ဒေါသဆိုတဲ့ ဝိဉာဏ်လေး ဖြစ်လာတာကို ချက်ချင်း သတိကပ်ပြီး လေ့လာကြည့်လိုက်ပါ။ အသံဆိုတဲ့ အာရုံနဲ့ နားဆိုတဲ့ ဒွါရ တိုက်မိရာကနေ အကြောင်းအကျိုးအရ ဖြစ်လာတဲ့ သင်္ခါရတရား သက်သက်သာ ဖြစ်တယ်၊ ဖြစ်ပြီးရင် ချက်ချင်း ပျက်သွားတာပဲ ဆိုတာကို ကိုယ်ပိုင် ဝီမံသာဉာဏ်နဲ့ လေ့လာ သိမြင်လိုက်တာနဲ့ တစ်ပြိုင်နက်၊ အဲဒီ ပြဿနာကြီးဟာ ချက်ချင်း အေးငြိမ်းသွားပါလိမ့်မယ်။ ဒါဟာ ပြင်ပက ဘယ်သူမှ လာရောက် ကယ်တင်ပေးတာ မဟုတ်ဘဲ၊ ကိုယ့်အထဲက အင်အားနဲ့ ကိုယ်တိုင် ဖြေရှင်းလိုက်တာပါပဲ။

ထို့အတူပဲ၊ ရဟန်းတော်တွေ အနေနဲ့ဖြစ်စေ၊ လူဝတ်ကြောင်တွေ အနေနဲ့ဖြစ်စေ သောတာပတ္တိမဂ် ခရီးကို လျှောက်လှမ်းပြီး အရိယာ ဖြစ်ဖို့အတွက် ကြိုးစားတဲ့ နေရာမှာလည်း ပြင်ပက ဘယ်သူကမှ ကိုယ့်အစား တရားထိုင်ပေးလို့ မရသလို၊ ဘယ်သူကမှ ကိုယ့်အစား မဂ်ဉာဏ် ဖိုလ်ဉာဏ်ကို ဆောင်ကြဉ်းပေးလို့ မရပါဘူး။ ကိုယ်တိုင်က ပစ္စုပ္ပန် တည့်တည့်မှာ ရှိနေတဲ့ ရုပ်နာမ်တွေရဲ့ ဖြစ်ပြီး ပျက်နေမှုကို စူးစိုက်ကြည့်ပြီး၊ နိစ္စသညာ (မြဲတယ်လို့ ထင်တဲ့အထင်) နဲ့ အတ္တသညာ (ငါလို့ ထင်တဲ့အထင်) တွေကို ဖယ်ရှားပစ်ရမှာပါ။ ရုပ်နာမ်တို့ရဲ့ အဆက်မပြတ် ဖြစ်ပျက်နေမှုဟာ စက်ဆုပ်စရာ၊ အသုံးမကျတဲ့ “ဒုက္ခသစ္စာ” ဖြစ်ပြီး၊ အဲဒါကို ဖြစ်စေတဲ့ အကြောင်းရင်းက လိုချင်တပ်မက်မှု “သမုဒယသစ္စာ” ဖြစ်တယ်ဆိုတာကို ကိုယ်တိုင်ရဲ့ အတွင်းဉာဏ်နဲ့ ထိုးထွင်းသိမြင်ရမှာ ဖြစ်ပါတယ်။

ဒီလို သိမြင်ဖို့အတွက် အပြင်က တရားစခန်းတွေ၊ ဆရာသမားတွေ၊ ပတ်ဝန်းကျင်တွေဟာ လမ်းညွှန်ပြသမှု သက်သက်ကိုသာ ပေးနိုင်ပါတယ်။ တကယ့် လမ်းကို လျှောက်ရမှာက ကိုယ်တိုင်ပါပဲ။

ခန္ဓာငါးပါးရဲ့ အဖြစ်အပျက်ကို အမြဲမပြတ် သတိထားပြီး ဉာဏ်နဲ့ စောင့်ကြည့်တဲ့ စိတ္တာနုပဿနာ အလုပ်ကို လုပ်ဖို့အတွက် ကိုယ့်ရဲ့ အဓိပတိတရားလေးပါး စက်ယန္တရားကြီး မောင်းနှင်နေဖို့ မဖြစ်မနေ လိုအပ်ပါတယ်။ ဆန္ဒ၊ စိတ္တ၊ ဝီရိယ၊ ဝီမံသာ တွေသာ အားကောင်းနေမယ် ဆိုရင် တောထဲမှာ တစ်ယောက်တည်း ရှိနေရင်တောင်မှ အမှန်တရားကို မျက်မှောက်ပြုနိုင်ပါတယ်။ အကယ်၍ ဒီအတွင်းအင်အားတွေသာ မရှိဘူး ဆိုရင်တော့ ဘုရားရှင် ကိုယ်တော်တိုင် ရှေ့မှာ ရပ်နေရင်တောင်မှ သံသရာဝဋ်ဆင်းရဲကနေ လွတ်မြောက်နိုင်မှာ မဟုတ်ပါဘူး။

နိဂုံး

အချုပ်အားဖြင့် ဆိုရရင် ကျနော်တို့တွေဟာ မိမိကိုယ်တိုင်ရဲ့ အစွမ်းအစနဲ့ အတွင်းအင်အားတွေကို အမြဲတမ်း လျှော့တွက်ပြီး၊ မှားယွင်းတဲ့ တွေးထင်မှု (Misconception) တွေကြောင့် ပြင်ပက အရာတွေကိုသာ အားကိုးဖို့ ကြိုးစားနေတတ်ကြပါတယ်။ တကယ့် ပကတိ အရှိတရား (Reality) မှာတော့ ပြင်ပက အကူအညီဆိုတာ ပညတ်ချက်တွေ သက်သက်သာ ဖြစ်ပြီး၊ ခိုင်မာတဲ့ “ငါ” လည်း မရှိ၊ ခိုင်မာတဲ့ “သူတစ်ပါး” လည်း မရှိပါဘူး။ ရှိတာက အကြောင်းအကျိုး ဆက်စပ် ဖြစ်ပျက်နေတဲ့ ရုပ်နာမ် အစဉ်အဆက်သာ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒီရုပ်နာမ် ဖြစ်စဉ်ကြီးရဲ့ သဘောတရားကို အမှန်အတိုင်း လေ့လာပြီး သံသရာဝဋ်ဆင်းရဲကနေ အပြီးတိုင် လွတ်မြောက်ဖို့ဆိုရင်၊ မိမိအတွင်းသန္တာန်မှာ ကိန်းအောင်းနေတဲ့ ပြင်းပြတဲ့ ဆန္ဒ၊ ခိုင်မာတဲ့ စူးစိုက်မှု၊ မဆုတ်မနစ်တဲ့ လုံ့လနဲ့ ထိုးထွင်းသိမြင်နိုင်တဲ့ ဉာဏ်ဆိုတဲ့ အဓိပတိတရားလေးပါးကိုသာ အားကိုးရမှာ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒါကြောင့် ဥပါသကာ၊ ဥပါသိကာများ အနေဖြင့် ယနေ့ကစပြီး ပြင်ပက အကူအညီတွေကို မျှော်လင့်နေမယ့်အစား၊ မိမိတို့၏ ခန္ဓာပေါ်မှာ ဖြစ်ပေါ်နေတဲ့ ဝိဉာဏ်ရဲ့ အဖြစ်အပျက်များကို ဉာဏ်ဖြင့် မျက်ခြည်မပြတ် လေ့လာရင်း၊ မိမိတို့ အတွင်းအင်အားကို အပြည့်အဝ အသုံးချကာ သောတာပန် ပန်းတိုင်ဆီသို့ ရဲရဲဝံ့ဝံ့ လျှောက်လှမ်းကြပါစို့။