ကျနော်တို့တွေ သံသရာထဲမှာ ကျင်လည်ခဲ့ရတာ အစမထင်အောင် ရှည်လျားလှပါပြီ။ ဒီလို ရှည်လျားလှတဲ့ သံသရာခရီးမှာ ကြုံရခဲလှတဲ့ မြတ်စွာဘုရားရဲ့ အဆုံးအမနဲ့ ကြုံကြိုက်နေချိန်မှာ ရည်ရွယ်ချက် ခိုင်ခိုင်မာမာနဲ့ လျှောက်လှမ်းဖို့ အလွန်ပဲ အရေးကြီးပါတယ်။ အထူးသဖြင့် သံသရာဝဋ်ဆင်းရဲကနေ လွတ်မြောက်ဖို့အတွက်ဆိုပြီး အသက်မွေးဝမ်းကျောင်းမှု အားလုံးကို စွန့်လွှတ်ကာ သာသနာ့ဘောင်ကို ဝင်ရောက်လာကြတဲ့ ရဟန်းတော်တွေအတွက် ဒီခရီးစဉ်ဟာ မဖြစ်မနေ လျှောက်လှမ်းရမယ့် ခရီးစဉ်ပဲ ဖြစ်ပါတယ်။

အရှင်ဘုရားတို့ သာသနာ့ဘောင်ကို စတင်ဝင်ရောက်ဖို့ ကိုရင်ဝတ်စဉ်ကတည်းက တောင်းခံခဲ့တဲ့ သင်္ကန်းတောင်းကို ပြန်လည် သတိရကြည့်ပါ။ “သံသရာ ဝဋ်ဒုက္ခက လွတ်အောင် လုပ်လို၍ အရှင်ဘုရားလက်ထဲမှ သင်္ကန်းနဲ့ တပည့်တော်ကို ရှင်သာမဏေပြုပေးပါ” ဆိုတဲ့ ကတိစကားနဲ့ သင်္ကန်းကို တောင်းယူခဲ့ကြတာ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒီစကားဟာ ရိုးရိုးလေး နှုတ်ကနေ ရွတ်ဆိုလိုက်တဲ့ စာသားသက်သက် မဟုတ်ပါဘူး။ သံသရာက လွတ်မြောက်ဖို့အတွက် သေချာပေါက် အားထုတ်ပါ့မယ်ဆိုတဲ့ အလွန်ကြီးမားတဲ့ ကတိကဝတ် တစ်ခုပဲ ဖြစ်ပါတယ်။

ဒါပေမယ့် ယနေ့ခေတ် သာသနာ့ဘောင်မှာ အဲဒီ မူလရည်ရွယ်ချက်ကို မေ့လျော့ပြီး စာပေသင်ကြားခြင်းသက်သက်နဲ့ အချိန်ကုန်နေကြတာ အလွန်များပါတယ်။ ပိဋကတ်တော်ကို သေချာ လေ့လာကြည့်ရင် စာပေသင်ကြားခြင်းဖြင့်သာ နေထိုင်ခွင့်ရှိတယ်ဆိုတဲ့ စကားလုံးဟာ ဘုရားဟော ပါဠိတော်စစ်စစ်မှာ လုံးဝ မပါဝင်ပါဘူး။ ဓမ္မပဒ အဋ္ဌကထာမှာသာ ၁၅ ကြိမ်တိတိ ပါဝင်နေတဲ့ စကားလုံးသာ ဖြစ်ပါတယ်။ ပါဠိတော်နဲ့ အဋ္ဌကထာ ယှဉ်လာရင် ပါဠိတော်ကိုသာ အတည်ယူရမယ် ဆိုတဲ့ မူနဲ့ စစ်ချလိုက်ရင် ဒီစကားလုံးဟာ ပါယ်ဖျက်ရမယ့် စကားလုံး ဖြစ်နေပါတယ်။ သင်္ကန်းတောင်းမှာလည်း စာသင်ဖို့အတွက် သင်္ကန်းတောင်းဆိုတာ မရှိဘဲ၊ သံသရာက လွတ်ကြောင်းကို လုပ်လို၍ ဆိုတဲ့ သင်္ကန်းတောင်း တစ်မျိုးတည်းသာ ရှိပါတယ်။ ဒါကြောင့် စာပေသင်ကြားခြင်းသက်သက်ဖြင့် နေထိုင်ခြင်းဟာ မြတ်စွာဘုရား အလိုကျ မဟုတ်ဘူးဆိုတာကို ပထမဆုံး အသိအမှတ်ပြု လက်ခံရပါမယ်။

ရဟန်းဘဝမှာ နေ့စဉ် ဘုန်းပေးသုံးဆောင်နေတဲ့ ဆွမ်း၊ သင်္ကန်း၊ ကျောင်း၊ ဆေး ဆိုတာတွေဟာ လွယ်လွယ်ကူကူ အလကားရနေတာ မဟုတ်ပါဘူး။ ဒကာ၊ ဒကာမတွေက မြတ်စွာဘုရားကို ယုံကြည်ပြီး မြတ်စွာဘုရားအလိုကျ သံသရာလွတ်ကြောင်း လုပ်မယ့်သူတွေအဖြစ် ယုံကြည်လှူဒါန်းထားတာ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒါကြောင့် ဘုန်းကြီးတွေ စားသမျှ နေသမျှ ဝတ်သမျှဟာ မြတ်စွာဘုရားဆီက ချေးယူစားသောက်နေတာ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒီအကြွေးဟာ အင်မတန် ကြီးမားလှပါတယ်။ ဒီအကြွေး ဘယ်အချိန်မှာ ကျေသလဲဆိုရင် သံသရာက လွတ်အောင် တရားအားထုတ်ပြီး အနည်းဆုံး သောတာပန် အစရှိတဲ့ အရိယာဘဝကို ရောက်တဲ့အခါမှသာ ကျေတာ ဖြစ်ပါတယ်။ အကယ်၍ သံသရာက လွတ်ဖို့၊ တရားအားထုတ်ဖို့ စိတ်ကူးမရှိဘဲ စာကျက်တဲ့ အလုပ်လောက်နဲ့ပဲ အပူဇော်ခံနေမယ်ဆိုရင် အကြွေးယူထားပြီး ပြန်ဆပ်ဖို့ စိတ်ကူးမရှိတဲ့ လူယုတ်မာ လို့ မြတ်စွာဘုရားက သတ်မှတ်ပါတယ်။ သိလျက်နဲ့ ချိုးဖောက်နေရင်လည်း အရှက်မရှိတဲ့ အလဇ္ဇီ လို့ ဆိုပါတယ်။

ပုထုဇဉ်ဘဝဆိုတာ အင်မတန် ကြောက်ဖို့ကောင်းပါတယ်။ ဝိနည်းတွေကို ဘယ်လောက်ပဲ လိုက်နာနေပါစေ၊ သဒ္ဓါတရားတွေ ဘယ်လောက်ပဲ ရှိနေပါစေ၊ ပုထုဇဉ်မှန်သမျှဟာ အပါယ်လေးပါးကို ပရမ်းပတာ ကျရောက်တတ်တဲ့ ဘေးအမြဲသင့်နေပါတယ်။ သံဃာရတနာ ဆိုတာဟာလည်း ပုထုဇဉ်ရဟန်းတွေကို ရည်ညွှန်းတာ မဟုတ်ဘဲ၊ သောတာပန်မှစ၍ ရဟန္တာအထိ ရှိသော အရိယာပုဂ္ဂိုလ် ရှစ်ယောက် အစုအပေါင်းကိုသာ သံဃာရတနာလို့ ခေါ်တာ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒါကြောင့် မိမိကိုယ်ကို ပုထုဇဉ်မှန်းသိလျက်နဲ့ သံဃာလို့ သမုတ်ပြီး အပူဇော်ခံနေမယ်ဆိုရင် မရသေးတဲ့ မဂ်ဖိုလ်ကို ကြွားဝါရာရောက်ပြီး ပါရာဇိက ကျနိုင်တဲ့အထိ အန္တရာယ်ကြီးပါတယ်။

ဒီကြောက်မက်ဖွယ် ဘေးကြီးတွေကနေ လွတ်ကင်းဖို့နဲ့ ရည်ရွယ်ချက် ခိုင်မာတဲ့ သောတာပတ္တိမဂ် ခရီးစဉ်ကို အမှန်တကယ် လျှောက်လှမ်းဖို့အတွက် လက်တွေ့ ဝိပဿနာအလုပ်ကို မဖြစ်မနေ လုပ်ဆောင်ရပါမယ်။ တရားအားထုတ်တယ် ဆိုတာ မဖြစ်နိုင်လောက်အောင် ကြီးကျယ်ခက်ခဲလွန်းတဲ့ ကိစ္စ မဟုတ်ပါဘူး။ မိမိခန္ဓာမှာ ဖြစ်ပျက်နေတဲ့ သဘောတရားတွေကို လက်တွေ့ ဉာဏ်နဲ့ ထောက်ကြည့်ပြီး အရှိကို အရှိအတိုင်း မြင်ဖို့ပဲ ဖြစ်ပါတယ်။ လောကမှာ အောင်မြင်မှုတစ်ခု ရဖို့အတွက် အကြောင်းအကျိုး ညီညွတ်ဖို့ လိုပါတယ်။ တရားအားထုတ်တဲ့ နေရာမှာတော့ ဆန္ဒ၊ ဝီရိယ၊ စိတ္တ၊ ဝီမံသာ ဆိုတဲ့ အဓိပတိတရားလေးပါးနဲ့ ပြည့်စုံရင် မိမိလိုတာ အမှန်တကယ် ပြည့်ဝနိုင်ပါတယ်။

ဆန္ဒ (ပြင်းပြသော လိုလားချက်): သံသရာဝဋ်ဆင်းရဲမှ လွတ်မြောက်လိုစိတ်၊ မဂ်ဉာဏ် ဖိုလ်ဉာဏ်ကို မရရအောင် ယူမည်ဆိုသည့် ပြင်းပြသော ဆန္ဒ ရှိရပါမယ်။

ဝီရိယ (မဆုတ်မနစ်သော အားထုတ်မှု): ဆန္ဒရှိရုံမျှဖြင့် မပြီးဘဲ လက်တွေ့ကျကျ ဇွဲမလျှော့ဘဲ ဆက်တိုက် ကြိုးစားအားထုတ်ရပါမယ်။

စိတ္တ (စူးစိုက်သော စိတ်): မိမိအားထုတ်နေသော ကမ္မဋ္ဌာန်းအာရုံအပေါ်တွင် စိတ်ကို အပြည့်အဝ နစ်မြှုပ်ထားခြင်း ဖြစ်ပါတယ်။

ဝီမံသာ (ပညာဖြင့် ဆင်ခြင်သုံးသပ်ခြင်း): မိမိ၏ အားထုတ်မှု မှန်ကန်မှု ရှိ/မရှိ၊ ခန္ဓာ၏ ဖြစ်ပျက်ကို အမှန်တကယ် မြင်/မမြင်ကို ဉာဏ်ဖြင့် လေ့လာခြင်း ဖြစ်ပါတယ်။

ခန္ဓာကို လေ့လာခြင်း ပြုလုပ်ရာမှာ စိတ္တာနုပဿနာ (စိတ်ကို ရှုမှတ်ခြင်း) ဟာ အလွန်ထိရောက်ပါတယ်။ ခန္ဓာမှာ ပေါ်လာတဲ့ ဝိဉာဏ် ဆိုတဲ့ သိစိတ်ကလေးတွေကို မျက်ခြည်မပြတ် စောင့်ကြည့်ရပါမယ်။ ဒီနေရာမှာ အများဆုံး မှားယွင်းတတ်တာက စိတ်ကို ကောင်းအောင် လုပ်ဖို့ ကြိုးစားခြင်း၊ စိတ်ကို တည်ငြိမ်အောင် လုပ်ဖို့ ကြိုးစားခြင်း၊ သို့မဟုတ် စိတ်ကို ပြင်ဖို့ ကြိုးစားခြင်းပါပဲ။ စိတ်ကို ပြင်ဖို့ ကြိုးစားခြင်းဟာ တကယ်တော့ ငါ ဆိုတဲ့ အစွဲ၊ အတ္တရဲ့ လက်ချက်သာ ဖြစ်ပြီး သက္ကာယဒိဋ္ဌိကို ပိုမို ကြီးထွားလာစေပါတယ်။

အမှန်တကယ် လက်တွေ့ကျင့်သုံးရမှာက စိတ်ကို ပြင်ဖို့ မကြိုးစားဘဲ၊ စိတ်ရဲ့ သဘာဝ ဖြစ်တဲ့ ဖြစ်ခြင်းနဲ့ ပျက်ခြင်း (အနိစ္စ) သဘောကို သိဖို့ပဲ လုပ်ရပါမယ်။ လောဘစိတ် ပေါ်လာရင် လောဘစိတ် ဖြစ်ပြီး ပျက်သွားတယ်လို့ သိရမယ်။ ဒေါသစိတ် ပေါ်လာရင် ဒေါသစိတ် ဖြစ်ပြီး ပျက်သွားတယ်လို့ သိရမယ်။ ဒီလို သိနေတဲ့ အချိန်မှာ ငါ ဒေါသထွက်နေတယ် လို့ ပညတ်မတပ်ဘဲ၊ ဪ… ဒေါသစိတ် ပေါ်လာပါလား လို့ ရုပ်နဲ့ နာမ် ဆိုတဲ့ အရှိတရားကိုသာ အရှိအတိုင်း မြင်အောင် ကြည့်ရပါမယ်။ စိတ်ထဲမှာ ပေါ်လာသမျှ စိတ်အခြေအနေ အားလုံးကို ဘက်မလိုက်ဘဲ ဧည့်သည်ကို ကြည့်သလို ကြည့်နေရုံ သက်သက်သာ ဖြစ်ပါတယ်။ ဧည့်သည်က တာရှည်မနေပါဘူး၊ သူသွားချင်တဲ့အချိန် သွားမှာပါပဲ။

ဒီလို ရုပ်နာမ်တွေရဲ့ ဖြစ်ပြီး ပျက်နေတဲ့ သဘောကို အရှိအတိုင်း ဉာဏ်နဲ့ ထိုးထွင်းသိမြင်လာတဲ့အခါ၊ ဖြစ်ပြီးပျက်နေတဲ့ အရာမှန်သမျှဟာ တည်တံ့မှုမရှိတဲ့အတွက် စက်ဆုပ်စရာ၊ အသုံးမကျတဲ့ ဒုက္ခသဘော ဖြစ်ကြောင်းကို ရှင်းရှင်းလင်းလင်း မြင်လာပါလိမ့်မယ်။ ထိုမှတစ်ဆင့် ဒီလိုဖြစ်ပျက်နေတဲ့ စိတ်တွေကို တားလို့မရဘူး၊ ငါ့အလိုအတိုင်း အစိုးမရဘူးဆိုတဲ့ အနတ္တ သဘောကို အပြည့်အဝ သဘောပေါက်လာပါလိမ့်မယ်။ တရားအားထုတ်စဉ် ခန္ဓာကို အနတ္တလို့ ရှုမြင်ရာမှာ ငါ မဟုတ်လို့ ဘာမှလုပ်လို့မရဘူး ဆိုတဲ့ အဆိုးမြင်ဝါဒကို လုံးဝ ရှောင်ကြဉ်ရပါမယ်။ အနတ္တ ဆိုတာ အတ္တ မရှိခြင်း၊ ငါ၊ သူတပါး၊ ပုဂ္ဂိုလ်၊ သတ္တဝါ ဆိုတာ လုံးဝ မရှိခြင်းကို ဆိုလိုတာပါ။ မဂ်ဖိုလ်ရမှုဆိုတာ ပုဂ္ဂိုလ် သတ္တဝါရဲ့ အစွမ်းကြောင့် မဟုတ်ဘဲ အကြောင်းအကျိုး ညီညွတ်မှုကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာရတဲ့ ဖြစ်စဉ်တစ်ခု သက်သက်သာ ဖြစ်ပါတယ်။ ထို့ကြောင့် အဓိပတိတရားလေးပါး ဟူသော အကြောင်းတရားများကို ဖြည့်ဆည်းပေးလိုက်ပါက သောတာပတ္တိမဂ် ဆိုသည့် အကျိုးတရားသည် မလွဲမသွေ ပေါ်ပေါက်လာမှာ ဖြစ်ပါတယ်။

ကျနော့်အနေနဲ့ အပတ်စဉ် ကွန်ရက်စာမျက်နှာတွေကနေတစ်ဆင့် သာသနာ့အကျိုးအတွက် စဉ်ဆက်မပြတ် ရေးသားနေပါတယ်။ သောတာပတ္တိမဂ် ခရီး ဆိုတဲ့ စာအုပ်နဲ့ သောတာပန် ဖြစ်ရေး လက်တွေ့လမ်းညွှန်၊ ဝိပဿနာ အလုပ်ပေး စာအုပ်တွေကိုလည်း ရေးသားထုတ်ဝေခဲ့ပြီး ဖြစ်ပါတယ်။ ကျနော် ရေးသားနေတဲ့ ရည်ရွယ်ချက်ကတော့ ရဟန်း အရိယာများ များများ ပေါ်ထွန်းလာရေးပါပဲ။ အရှင်ဘုရားတို့ ကိုယ်တိုင် သံသရာဝဋ်ဆင်းရဲကနေ လွတ်မြောက်အောင် အားထုတ်ပြီး၊ အများပြည်သူကိုလည်း မှန်ကန်တဲ့ လွတ်မြောက်ရာ လမ်းအမှန်ကို ညွှန်ပြပေးနိုင်တဲ့ သံဃာရတနာ စစ်စစ်များ ဖြစ်လာစေဖို့ အလွန်ပဲ လိုလားပါတယ်။

ခရီးစဉ်အစမှာ သတိနဲ့ သမ္ပဇဉ်ကို အစဉ်အမြဲ လက်ကိုင်ထားပါ။ သတိဆိုတာ စိတ်ကို အရှိအတိုင်း သိနေဖို့ဖြစ်ပြီး၊ သမ္ပဇဉ်ဆိုတာ သိနေတဲ့အရာရဲ့ ဖြစ်ပျက်သဘောကို နားလည်တာ ဖြစ်ပါတယ်။ အခက်အခဲတွေ ကြုံလာတိုင်း သံသယမဝင်ဘဲ၊ ထိုသံသယစိတ်ကလေး ဖြစ်ပေါ်လာခြင်းကိုပင်လျှင် ဖြစ်ပျက်ရှုမှတ်၍ လေ့လာခြင်း ပြုလုပ်ပါ။ ရည်ရွယ်ချက် ခိုင်မာစွာနဲ့ ဤသောတာပတ္တိမဂ် ခရီးစဉ်ကို ယနေ့မှစ၍ ရဲရဲဝံ့ဝံ့ လျှောက်လှမ်းကြပါရန် အလေးအနက် တိုက်တွန်း လျှောက်ထားအပ်ပါတယ်။